Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SAĞLIK & BESLENME Dr. ÜLKÜMEN RODOPLU www.ulkumenrodoplu.com www.onyasdahagenc.com.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SAĞLIK & BESLENME Dr. ÜLKÜMEN RODOPLU www.ulkumenrodoplu.com www.onyasdahagenc.com."— Sunum transkripti:

1 SAĞLIK & BESLENME Dr. ÜLKÜMEN RODOPLU

2 - Sağlık - Sağlıklı Yaşam - Hastalıklar - Beslenme - Öneriler AMAÇ

3 - Bizi bekleyen riskler - Hastalıkları tanıma - Hastalık ve beslenme HEDEFLER

4 KAYNAKLAR html html World Health Organization. Preventing chronic diseases : a vital investment : WHO global report. Geneva _report.pdf _report.pdf American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 87, No. 2, , February 2008 Circulation. 2008;118: http://circ.ahajournals.org/cgi/content/short/11 8/4/428http://circ.ahajournals.org/cgi/content/short/11 8/4/428

5 SAĞLIK o Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik hali.

6 SAĞLIĞI ETKİLEYEN İKİ FAKTÖR 1- Dışarıdan etkimizin olamadığı nesilden nesile geçen özelliklerimiz. 2- En önemlisi beslenme olmak üzere müdahale edebildiğimiz çevre koşulları.

7 SORU – Türkiye’de en çok görülen ölüm nedeni nedir? A) Kanser B) Solunum Yolu Hastalıkları C) Kalp ve Damar Hastalıkları D) Diabet E) Kazalar

8 Türkiye’de ölüm nedenleri

9 Nasıl bir hastalık ? Kazalar………..…..8 Kalp ve damar hastalıkları……25 Kanser………….15 Enfeksiyon hastalıkları……….…12 Diabet ve buna bağlı sorunlar…….15 Nörolojik sorunlar…..10 Doğal nedenler………….…15

10 SORU- Hangisi Kronik Hastalıktır ? A) Diabet B) Hipertansiyon C) Böbrek Yetmezliği D) Osteoporoz E) Hepsi

11 Kronik Hastalık Uzun süren hastalık. – Örnek: obesite, diabet ve kalp damar hastalığı Önlenebilir, geciktirilebilir. – Sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite 11

12 DSÖ - WHO “… 2020, kronik hastalıklar dünyadaki ölümlerin dörtte üçüne neden olacak. ……..Ölümlerin %71 KAH, İNME, DİABET. ……..Gelişmekte olan ülkelerde diabetli sayısı 2.5 kat artarak 1995’te 84 milyon iken 2025’te 228 milyona çıkacak.”

13 Kronik Hastalık & Beslenme Kronik hastalıkların önlenmesi Kronik hastalıkların tedavisi 13

14 SINIFLAMA BMI(kg/m � ) Düşük ağırlık<18.50 İLERİ DERECEDE ZAYIF<16.00 ORTA HAFİF Normal Değer Yüksek ağırlık≥25.00 Pre-obes Obes≥30.00 Obes class I Obes class II Obes class III≥40.00

15

16 Göbek Çevresi Kalp damar hastalığı riski. İnsülin direnci (>100cm). Yağlanmanın yeri. Gövdede toplanması daha riskli. Elma ve Armut BMI normal olsa da KADIN: > 88 cm ERKEK: >102 cm Yüksek Risk Daha az risk

17 SORU- Obesitede Genetik Rolü A) %30 B) %40 C) %50 D) %60 E) %70

18 Genetik Özellik % 40 BMI genetik özellik taşımaktadır. Obesite, aşırı enerji (kalori) alımı ve sedanter hayat. American Journal of Clinical Nutrition, Vol.87, No. 2, , February 2008

19 Obesite Dünyada 2.5 milyon ölüm Kalp ve Damar Hastalıklarının %70’i obesiteye bağlıdır. Dünya’da 1.1 milyar obes erişkin. En az 312 milyon klinik olarak obes de 43 milyon çocuk (5 yaş altı) kilolu. Avrupa’da Obesite oranı %20-30; TR’de > % te 1.5 MİLYAR

20 Obesite Yaşam kalitesinde azalma Kalp ve Damar Hastalıkları. Psikososyal sorunlar. Yaşam süresinde azalma. Diabet Diabet komplikasyonları

21 Hipertansiyon Sistolik kan basıncındaki her 10 mm yükselme koroner kalp hastalığı riskini 522 arttırmaktaır. Ülkemizde halen 5 milyon erkek, 6 milyon kadında ht bulunduğu tahmin edilmektedir.

22 Koroner Arter Hastalıkları Göğüs ağrısı Bulantı Baş dönmesi Nefes darlığı

23 Koroner Arter Hastalıkları Doktor kontrolü EKG Eforlu EKG Anjio Talyumlu myokard sintigrafi

24 KDH’da temel mekanizma: Ateroskleroz Damarın intima tabakası hasarlanır Kolesterol birikir Bir ya da daha fazla plak, koroner arter endoteline yapışır Bu durum, arter çapının daralmasına, damar tıkanmasına ve trombosis oluşumuna yol açar

25

26

27 Koroner Kalp Hastalığı Aterosklerozun düzeyine göre değişik klinik bulgularla karşımıza çıkar Anjina Myokard infarktüsü Kalp yetmezliği Ani ölüm

28 Framingham Çalışması o1948’de Framingham adlı bir kasabada (Boston, ABD) başlamış. o30-62 yaş arası kardiyovasküler hastalığı olmayan 5,127 kadın ve erkek erişkin izleme alınmış. oSigara, obezite, yüksek kan basıncı, yüksek kolesterol gibi pek çok etken açısından tanımlanmışlar. oYeni koroner olaylar araştırma grubunun iki yıllık aralarla incelenmesi ve hastane kayıtları. oKardiyovasküler risk faktörleri ilk kez.

29 KDH Risk Faktörleri Değiştirilemeyen risk faktörleri Yaş, cinsiyet, aile öyküsü Fizyolojik RF Hipertansiyon Yüksek Kolesterol Diyabet Obezite Davranışsal risk fakt. Sigara Sağlıksız diyet Sedanter yaşam Sosyoekonomik ve kültürel belirleyiciler Yaşamın erken dönem özellikleri Sonuçlar Koroner KH. Vasküler hast. İnme Kanser

30 Kalp Damar Hastalıkları & Beslenme Meyve, sebze ve tahıl’dan zengin beslenme –Potasyum ve liften zengin Tuz eklemeyin İşlenmiş gıda tüketimini kaldırın –Tuzludur Yağsız pişirin –Zeytinyağı Sağlıklı kilo Kan basıncı ve kan şekeri kontrolü

31 Diabet Kanda artmış kan şekeri seviyesi. Neden 1.Kan şekeri seviyesini kontrol eden insülin hormonunda yetersizlik. Ve/Veya 2.İnsülin direnci-vücut dokularının insüline yanıt verme yeteneğinde azalma. En çok görülen tip 2 İyi ve doğru beslenme ile diabet kontrol altına alınabilir. 31

32 Diabet Ağız kuruması Sık idrar yapma Kilo kaybı Kilo artışı Aile öyküsü Genel kontrol AKŞ<110 mg/dL TKŞ<140 mg/dL

33 Diabet Diyet Yaşam değişiklikleri Egzersiz İlaçlar İnsülin

34 Diabet & Beslenme Beslenme tedavisi amacı –Sağlıklı gıda seçimini öğretmek. –Kan şekeri kontrolünü sağlamak. –Komplikasyonları önlemek. –Sağlıklı ve dengeli beslenme. –“Diabet diyeti” yoktur. Sağlıklı ve dengeli Diyetisyen kontrolünde 34

35 PLATE-TABAK METODU Kolay Anlaşılır

36 Kanser Kilo kaybı Halsizlik Güç kaybı İdrar Gayta Mide ve barsak düzeni Cilt değişiklikler

37 Kanser Sigara Aile öyküsü, genetik Stres Kimyasal ajanlar Yediklerimiz Soluduğumuz hava Güneş Alkol

38 Kanser Erken tanı Tümör markerları Doktor kontrolü Tedavi Operasyon İlaçlar Radyo terapi

39 Sağlıklı bir yaşam için Temizlik Sağlıklı beslenme Bedensel ve zihinsel çalışma Düzenli yaşam Sigara, alkol, uyarıcı ve uyuşturucu maddelerden uzak Kazalardan korunma Sorunlarla başa çıkmada doğru ve uygun yöntemler

40 Kilo Kontrolü Uzun süreli davranış tedavisi – davranış değişikliği: 1.Düzenli egzersiz. 2.Düşük kalorili beslenme. 3.Düzenli Kilo; BMI; GÇ kontrolü. 4.Alınan gıda ve fiziksel aktiviteyi kaydedin. 40 Endocrinol Metab Clin N Am 32 (2010) 981–1003.

41 Öneriler Düzenli kontrol Aile öyküsü ve riskler Hareketli yaşam Beslenme alışkanlıkları İşlenmiş gıdalar Tuz, şeker, kızartma, tatlı, unlu gıdalar Huzur Gönüllü çalışmalar

42 Öneriler Uyku Meyve Sebze Ana ve ara öğünler Oturarak ve yavaş

43 Yetersiz Beslenme Gereksinim duyulandan az Yeterli enerji alınamadığında Dokularda harabiyet

44 DENGESİZ BESLENME Gerekenden fazla yediğinde Gereksinimden çok besin Yağ olarak depolanma Yeterli ama yanlış seçim Yanlış pişirme Vücut işlevleri

45 YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Sağlam görünüş Dikkatli ve canlı bakış Sağlıklı cilt Canlı ve parlak saçlar Kol ve bacak kasları Çalışmaya istekli

46 BESİN NEDİR? Yenilebilen ve yenildiğinde yaşam için gerekli besin ögelerini sağlayan bitki ve hayvan dokularına “Besin” denir.

47

48

49 BESİN ÖĞESİ NEDİR ? Besinlerin bileşiminde bulunan ve yaşamsal işlevler için gereksinim duyulan kimyasal maddelerdir. Vücudun çalışmasındaki etkinliklerine göre 6 grupta toplanmışlardır: 1. Karbonhidratlar 2. Proteinler 3. Yağlar 4. Vitaminler 5. Mineraller 6. Su

50 KARBONHİDRATLAR Karbonhidratlar besinlerde en çok bulunan besin ögesidir.

51 KARBONHİDRATLAR Şeker, reçel, bal, pekmez, gazlı içecekler ve rafine yiyecekler. Vücutta hızla emilip kana karışır. Kan şekerini hızla yükseltir.

52 KARBONHİDRATLAR Tam taneli tahıllar ve bunlardan yapılan ekmekler, sebze ve meyveler, makarna, mısır gevreği, müsli gibi tahıl bazlı kahvaltı yiyecekleri, kurubaklagiller (kuru fasulye, nohut vb) Vücutta yavaş emilip kana karışır, Kan şekerini yavaş bir biçimde yükseltirler.

53 NEDEN KARBONHİDRAT ? Vücudun harcadığı enerjinin büyük bir bölümünü sağlarlar. Özellikle beyin ve sinir fonksiyonları için gereklidirler. Ağır fiziksel aktiviteler için öncelikli enerji kaynağıdırlar.

54 NEDEN KARBONHİDRAT ? Proteinin enerji için kullanılmasını önler. Vücut proteinleri kullanılmaz ve kas kaybı önlenir.

55 PROTEİNLER o Protein, büyüme ve gelişme için başta gelen besin ögesidir. o Vücudun savunma sistemlerinin, vücut çalışmasını düzenleyen enzimlerin, bazı hormonların da esas yapıları proteindir.

56 PROTEİN Vücut dokularının oluşumu, tamiri ve yaraların iyileşmesinde görevlidirler. Isı ve enerji kaynağı olarak kullanılırlar.

57 PROTEİN Hayvansal protein kaynakları; Yumurta, et, tavuk, balık, süt ve peynirdir. Bitkisel protein kaynakları; Mercimek, kuru fasulye, nohut gibi kurubaklagiller, tahıllar, bulgur, tam buğday ekmeğidir.

58 YAĞLAR Bir besin ögesi olarak yağlar sağlığımız için önemli besin ögelerindendir. Günlük enerji tüketimimizin en fazla %25- 30‘unun yağlardan gelmesi gerekir.

59 YAĞ Yağlar en çok enerji veren besin ögesidir. Enerji vermesinin yanı sıra; Yağların en önemli özelliği lezzet verici olmalarıdır.

60 YAĞ Yağlar aynı zamanda yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E, K) vücut tarafından kullanılmasını da sağlar. Deri altı yağ tabakası vücut ısısının kaybını önler.

61 DİKKAT ! Karaciğer ve safra hastalıklarında yağın sindirimi güç olduğundan bu gibi durumlarda, Emilim bozukluğu durumlarında, Kan yağlarının ( kolesterol, vb.) yükselmesi durumunda diyetteki yağ miktarı azaltılır.

62 YAĞ Doymuş Yağlar Tereyağı ve Tüm katı margarinler Doymamış Yağlar Zeytinyağında Balık yağında Fındık yağında Diğer bitkisel yağlarda bulunur.

63 VİTAMİNLER Vitaminler vücutta yapılamayan ancak normal büyüme ve yaşamın sürdürülmesi için gerekli maddelerdir. 2 sınıfa ayrılırlar: Yağda eriyen vitaminler: A, D, E, K vitaminleri Suda eriyen vitaminler : C ve B grubu vitaminler

64 MİNERALLER Vücudun sağlıklı kalabilmesi için gerekli olan ve vücudumuzun kendi kendine oluşturamadığı maddelerdir. Vücudumuzun %4 gibi çok küçük bir kısmını oluşturmalarına rağmen vücut fonksiyonları için gereklidirler.

65 MİNERALLER Kalsiyum Fosfor Sodyum Potasyum Klor Magnezyum Demir İyot Çinko

66 MİNERALLER Bazıları, vücudun kemik ve diş gibi sert dokularının yapıtaşıdır. Minerallerin çoğu hücre çalışması ve Vücudun sağlıklı olarak büyümesi ve yaşamını sürdürmesi için gereklidir.

67 SU o Besinlerin sindirimi o Dokulara taşınması o Vücuttan zararlı maddelerin atılması o Vücut ısısının düzenlenmesi için gereklidir.Yetişkin vücudunun %60’ı sudur.

68 SAĞLIKLI BESLENME VE SAĞLIKLI YAŞAM ÖNERİLERİ

69 Tek yönlü beslenme yanlıştır. Her öğün dört besin grubundaki besinleri içermelidir. 2- Öğün atlanmamalıdır. Kahvaltı mutlaka yapılmalıdır. Üç ana öğünün yanında ara öğünlerde de besin tüketimi sağlanabilir. 3- Sıvı alımı yeterli olmalıdır. Her gün 1,5-2 litre (8-10 su bardağı) su tüketilmelidir.

70 Yemekler ağır ağır ve iyice çiğnenerek yenmelidir. 5- Kilo yaptığı düşüncesiyle yeterli miktarda alınmayan karbonhidrat ve yağların vücutta önemli görevleri olduğu unutulmamalıdır. - Karbonhidratsız (ekmek, patates, pilav vs.) beslenme şekilleri insanları güçsüz ve mutsuz yapmaktadır. - Yağsız bir beslenme yöntemi hormonal sistemi bozmakta, bunun sonucunda da karbonhidrata olan istek giderek artmakta açlık oluşmaktadır.

71 Bol miktarda meyve-sebze tüketilmelidir ve bu besinlerde renk çeşitliliği sağlanmalıdır (Günde 5-6 porsiyon) 7- Sebze ve meyveler mevsimine göre seçilmeli böylelikle hem daha besleyici hem daha ucuz olurlar. 8- Meyvelerin kabuklu yenmelidir.

72 Şeker gibi saf karbonhidratlar tüketiminizi azaltın. 10- Lif içeriği yüksek besinler tüketin(sebze, meyve, tahıllı-kepekli ekmekler, kuru baklagiller) 11- Haftada en az 1-2 kez kuru baklagillerden tüketin.

73 Süt ve ürünlerinin yeterli miktarda tüketimi sağlanmalıdır. - Büyüme çağındaki çocuklar ve gençler, gebe ve emzikli kadınlar, yaşlılar normal yetişkin bireylerden biraz daha fazla tüketmeli - Az yağlı veya az enerjili beslenmelerde yağsız veya az yağlı olanları tüketilmeli - Bağırsaklar ve bağışıklık sistemimiz için çok değerli olan probiyotik kaynağı yoğurt tüketilmeli

74 Balık, tavuk ve hindiyi (derileri alınmış) kırmızı ete tercih edilmelidir. Haftada en az 2 kez balık tüketmeye özen gösterilmelidir. 14- Masadan tuzluğu kaldırın. Günlük tükettiğiniz tuz miktarı bir çay kaşığını geçmesin. iyotlu tuz kullanılmalıdır. Salamura besinlerden kaçınılmalıdır. 15- Mümkün olduğunca kızartmalardan ve kavurmalardan uzak durulmalıdır. Haşlanma, buğulama, fırında ya da ızgara yiyecekleri tercih edilmelidir.

75 Katı yağ (tereyağı, margarin) kullanımını azaltılmalı, bitkisel sıvı yağların (zeytinyağı, fındık yağı gibi) kullanımını tercih edilmelidir. 18- Çay ve kahve tüketimi sınırlandırılmalıdır. 19- Haftada en az defa yumurta tüketilmelidir. 20- Güvenli, temiz hazırlanmış ve pişirilmiş besin tüketimine özen gösterilmelidir.

76 Günlük fiziksel aktivite düzeyi arttırılmalıdır. Yetişkin bireylerin her gün en az yarım saat yürümeleri, ergenlerin ise her gün en az 60 dakika süre ile ev dışı aktivitelerde bulunmaları önerilir. 76 SAĞLIKLI YAŞAM ÖNERİLERİ


"SAĞLIK & BESLENME Dr. ÜLKÜMEN RODOPLU www.ulkumenrodoplu.com www.onyasdahagenc.com." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları