Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İNFERTİL KADINDA HSG NASIL DEĞERLENDİRİLMELİDİR ? DOÇ. DR. MURAT ULUKUŞ EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI ve DOĞUM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İNFERTİL KADINDA HSG NASIL DEĞERLENDİRİLMELİDİR ? DOÇ. DR. MURAT ULUKUŞ EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI ve DOĞUM."— Sunum transkripti:

1 İNFERTİL KADINDA HSG NASIL DEĞERLENDİRİLMELİDİR ? DOÇ. DR. MURAT ULUKUŞ EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI ve DOĞUM

2

3 Uterin kavite ve tubal açıklığı değerlendiren testler Tanısal doğruluk oranı yüksek olmalı Hızlı sonuç vermeli Ucuz olmalı Güvenilir olmalı Minimal invaziv olmalıdır

4 Uterin kavite ve tubal açıklığın değerlendirilmesinde kullanılan spesifik tanısal testler HSG HSG USG ve Sonohisterografi (SİS) USG ve Sonohisterografi (SİS) Histerosalpingo-Kontrast Sonografi (HyCoSy) Histerosalpingo-Kontrast Sonografi (HyCoSy) L/S – H/S L/S – H/S

5 HSG Uterus ve fallop tüplerinin radyolojik olarak değerlendirilmesi Uterus ve fallop tüplerinin radyolojik olarak değerlendirilmesi Tubaların şekil, uzunluk ve açıklığını, peritubal adezyonların varlığı Tubaların şekil, uzunluk ve açıklığını, peritubal adezyonların varlığı Endometrial ve uterin anomalilerin gösterilmesi (sineşi, polip, myom, konjenital anomaliler) Endometrial ve uterin anomalilerin gösterilmesi (sineşi, polip, myom, konjenital anomaliler) Tanı ve tedavi için bir sonraki basamağın belirlenmesi Tanı ve tedavi için bir sonraki basamağın belirlenmesi

6 Sensitivite ve spesivite (tubal patoloji) 20 çalışma, 4179 infertil kadın (metaanaliz) 20 çalışma, 4179 infertil kadın (metaanaliz) HSG nin tubal açıklık ve peritubal adezyonları değerlendirmedeki etkinliği HSG nin tubal açıklık ve peritubal adezyonları değerlendirmedeki etkinliği L/S ve kromopertubasyon ile kıyaslanmış L/S ve kromopertubasyon ile kıyaslanmış Tubal açıklığı değerlendirmedeki sensitivitesi; %65, spesivite; %83 Tubal açıklığı değerlendirmedeki sensitivitesi; %65, spesivite; %83 Peritubal adezyonları saptamada etkinliği olmadığı gösterilmiş Peritubal adezyonları saptamada etkinliği olmadığı gösterilmiş Fertil Steril 1995;64: Fertil Steril 1995;64:486-91

7

8

9 Sensitivite ve spesivite (uterin faktör)

10 Sensitivite: %81.2Yanlış (+): %21.8 Sensitivite: %81.2Yanlış (+): %21.8 Spesivite:%80.4Yanlış (-): %9 Spesivite:%80.4Yanlış (-): %9 PPV:%63.4 PPV:%63.4 NPV:%83.7 NPV:%83.7 Uyumluluk: %73 Uyumluluk: %73

11 Sensitivite ve spesivite (uterin faktör) 70 infertil kadın (50 primer, 20 sekonder inf) 70 infertil kadın (50 primer, 20 sekonder inf) HSG ve H/S ile karşılaştırılmış HSG ve H/S ile karşılaştırılmış Sensitivite: %79.1, Spesivite: %81.8 Sensitivite: %79.1, Spesivite: %81.8 Yanlış (+): %18.1 Yanlış (+): %18.1 Yanlış (-): %18.9 Yanlış (-): %18.9 Sonuç: HSG uterin faktörü değerlendirmede ikincil role sahiptir Sonuç: HSG uterin faktörü değerlendirmede ikincil role sahiptir Int J Gynaecol Obstet 1996;52:151-3

12

13 Sensitivite: %21.5 Spesivite: %83.7 Sensitivite: %21.5 Spesivite: %83.7 PPV: %55.2, NPV: %70.7 PPV: %55.2, NPV: %70.7 Yanlış (-): %78.4, Yanlış (+): %16.2 Yanlış (-): %78.4, Yanlış (+): %16.2 H/S ile uyumluluk: %68.9 H/S ile uyumluluk: %68.9

14 HSG Yanlış (+) sonuçlar Yanlış (+) sonuçlar Teknik ve tecrübe Teknik ve tecrübe Sekretuar fazda uygulama Sekretuar fazda uygulama Kornual spazm Kornual spazm İntravazasyon İntravazasyon Hava kabarcıkları Hava kabarcıkları Mukus Mukus Menstrüel debris Menstrüel debris Yanlış (-) sonuçlar Yanlış (-) sonuçlar Teknik ve tecrübe Teknik ve tecrübe Aşırı kontrast madde verilmesi Aşırı kontrast madde verilmesi

15 HSG Teknik artefaktlar Teknik artefaktlar Normal variantlar Normal variantlar İnfertiliteyle ilişkisi kanıtlanmamış bulgular İnfertiliteyle ilişkisi kanıtlanmamış bulgular Patolojik bulgular Patolojik bulgular

16 HSG - Teknik artefaktlar Hava kabarcıkları Hava kabarcıkları Dolma defektleri ile karışabilir Dolma defektleri ile karışabilir Yuvarlak, düzgün sınırlı Yuvarlak, düzgün sınırlı Hareketli Hareketli

17 HSG - Teknik artefaktlar Kanülün kontrol edilmesi Kanülün kontrol edilmesi Ek kontrast madde enjeksiyonu ile tubalar yoluyla atılır Ek kontrast madde enjeksiyonu ile tubalar yoluyla atılır

18 HSG - Teknik artefaktlar İntravazasyon İntravazasyon Ortalama %6 Ortalama %6 Sağlıklı hastalarda Sağlıklı hastalarda Uterin cerrahi öyküsü Uterin cerrahi öyküsü Tubal obstrüksyona bağlı IU basınç ↑ Tubal obstrüksyona bağlı IU basınç ↑

19 HSG - Teknik artefaktlar İnce boğumlu kanallar İnce boğumlu kanallar Asendan özellik gösterir Asendan özellik gösterir Yağda çözünen kontrast madde kullanıldığında işlem sonlandırılmalıdır Yağda çözünen kontrast madde kullanıldığında işlem sonlandırılmalıdır Tbc endometriti

20 HSG – Normal varyantlar Myometrial foldlar Myometrial foldlar Uterin kavitenin uzun eksenine paralel ve kornlara kadar uzanabilen lineer dolum defektleri Uterin kavitenin uzun eksenine paralel ve kornlara kadar uzanabilen lineer dolum defektleri Erken dolum döneminde Erken dolum döneminde

21 HSG – Normal varyantlar Etyoloji ? Etyoloji ? Mülleryan kanal füzyonunun artıkları Mülleryan kanal füzyonunun artıkları

22 HSG – Normal varyantlar Çift uterin kontur Çift uterin kontur Geç SF da çekilen HSG de izlenebilir Geç SF da çekilen HSG de izlenebilir Uterin kaviteyi çevreleyen ince bir kontrast madde hattı Uterin kaviteyi çevreleyen ince bir kontrast madde hattı

23 HSG – Normal varyantlar Belirgin servikal glandlar Belirgin servikal glandlar Servikal kanal normalde int ve ext os hizlarında dar, ortada daha geniştir Servikal kanal normalde int ve ext os hizlarında dar, ortada daha geniştir Servikal duvarlardan köken alan tubuler yapılar şeklinde izlenirler Servikal duvarlardan köken alan tubuler yapılar şeklinde izlenirler

24 İnfertiliteyle ilişkisi kanıtlanmamış bulgular Gardner kanal kisti Gardner kanal kisti Mezonefrik veya wolf kanalının kaudal kısmının rezorbe olmaması Mezonefrik veya wolf kanalının kaudal kısmının rezorbe olmaması Tek/Multiple Tek/Multiple Proksimal vagenin ant-lat duvarına paralel Proksimal vagenin ant-lat duvarına paralel Sekresyonu kiste neden olabilir Sekresyonu kiste neden olabilir Uterin lümen ile ilişkiliyse HSG de izlenebilir Uterin lümen ile ilişkiliyse HSG de izlenebilir Uterin kavite veya vagene paralel tubuler yapılar Uterin kavite veya vagene paralel tubuler yapılar

25 İnfertiliteyle ilişkisi kanıtlanmamış bulgular Tubal polipler Tubal polipler Tubaların intramural kısmında bulunan küçük ektopik endometrial doku odakları Tubaların intramural kısmında bulunan küçük ektopik endometrial doku odakları Unilateral / Bilateral Unilateral / Bilateral < 1 cm < 1 cm Yuvarlak veya oval, düzgün sınırlı Yuvarlak veya oval, düzgün sınırlı Dilatasyon veya obstrüksyona neden olmaz Dilatasyon veya obstrüksyona neden olmaz %1-2.5 %1-2.5

26 İnfertiliteyle ilişkisi kanıtlanmamış bulgular Sezeryan kesi skarı Sezeryan kesi skarı İnternal os seviyesinde dışa doğru cepleşme veya divertikül görünümü İnternal os seviyesinde dışa doğru cepleşme veya divertikül görünümü İstmusta lineer bir görünüm İstmusta lineer bir görünüm Hasta öyküsü Hasta öyküsü

27 İnfertiliteyle ilişkisi kanıtlanmamış bulgular Postmyomektomi divertikülü Postmyomektomi divertikülü Submüköz myom rezeksiyonu sonrası Submüköz myom rezeksiyonu sonrası <1 cm divertikül görünümü <1 cm divertikül görünümü Kavite distorsiyonuna neden olmaz Kavite distorsiyonuna neden olmaz Hasta öyküsü Hasta öyküsü

28 HSG – Patolojik bulgular Fallop tüpleri Fallop tüpleri Tubal oklüzyon Tubal oklüzyon - Tubal spazm -Enfeksiyon (PID) -Enfeksiyon (PID) -Geçirilmiş cerrahi -Geçirilmiş cerrahi -Granülomatöz salpenjit -Granülomatöz salpenjit -İntraluminal enz -İntraluminal enz -Konjenital tuba atrezisi -Konjenital tuba atrezisi Tubal irregülarite Tubal irregülarite Peritubal adezyonlar Peritubal adezyonlar Endometriozis Endometriozis Uterus Uterus İntrauterin dolum defektleri İntrauterin dolum defektleri - Hava kabarcıkları, pıhtı - İntrauterin adezyonlar - Submukozal myomlar - Em.al polipler Kontur düzensizlikleri Kontur düzensizlikleri - Myomlar - Konjenital anomaliler - Adenomyozis

29 Tubal oklüzyon Proksimal Tubal Oklüzyon Proksimal Tubal Oklüzyon Tubal spazm Tubal spazm İşlem sırasında ağrı İşlem sırasında ağrı Spazmolitik ajanlar Spazmolitik ajanlar Yüzüstü pozisyon ve kontrast madde reenjeksiyonu Yüzüstü pozisyon ve kontrast madde reenjeksiyonu

30 Tubal oklüzyon Distal Tubal Oklüzyon Distal Tubal Oklüzyon Hydrosalpinks (tek/çift) Hydrosalpinks (tek/çift) PID ile ilişkili PID ile ilişkili Tuba dilate görünümde ve peritona geçiş yok Tuba dilate görünümde ve peritona geçiş yok

31 Tubal oklüzyon Distal Tubal Oklüzyon Distal Tubal Oklüzyon Antibiyotik profilaksisi Antibiyotik profilaksisi Fluoroskopi altında transservikal fallop tüp rekanalizasyonu Fluoroskopi altında transservikal fallop tüp rekanalizasyonu Tubal mikrocerrahi Tubal mikrocerrahi L/S ardından IVF L/S ardından IVF

32 Tubal oklüzyon – Tbc

33

34 Tubal irregularite (SIN) Nedeni ? Nedeni ? PID, endometriozis ? PID, endometriozis ? İnfertilite ve EU gebelik ile ilişkili İnfertilite ve EU gebelik ile ilişkili Tek / Çift taraflı Tek / Çift taraflı İstmik bölgede küçük divertiküller veya protrüzyonlar İstmik bölgede küçük divertiküller veya protrüzyonlar IVF IVF

35 Peritubal adezyonlar Fallop tüpleri normal Fallop tüpleri normal Ampullar bölüme yakın bölgede kontrast madde birikimi Ampullar bölüme yakın bölgede kontrast madde birikimi Enz ve PID ile ilişkili Enz ve PID ile ilişkili Sensitivitesi düşük Sensitivitesi düşük

36 İU dolum defektleri - Adezyonlar D/C, cerrahi, enfeksiyon D/C, cerrahi, enfeksiyon İrregüler lineer dolum defektleri İrregüler lineer dolum defektleri Kavite distorsiyonu Kavite distorsiyonu Kontrast madde ile yeterli genişleme olmayabilir Kontrast madde ile yeterli genişleme olmayabilir

37 İU dolum defektleri - Adezyonlar

38 İU dolum defektleri – Submukozal myom Küçük çaplı myomlar erken dolum fazında izlenebilir Küçük çaplı myomlar erken dolum fazında izlenebilir Uterus tam olarak kontrast madde ile dolduğunda gözden kaçabilir Uterus tam olarak kontrast madde ile dolduğunda gözden kaçabilir

39 İU dolum defektleri – Submukozal myom Büyük çaplı myomlar uterus boyutunu büyütebilir, şeklini bozabilir, kavitede kitle etkisi meydana getirebilir Büyük çaplı myomlar uterus boyutunu büyütebilir, şeklini bozabilir, kavitede kitle etkisi meydana getirebilir

40 İU dolum defektleri – Endometrial polip Endometriyumun benign epitelyal proliferasyonu Endometriyumun benign epitelyal proliferasyonu İyi sınırlı oval veya yuvarlak dolum defekti İyi sınırlı oval veya yuvarlak dolum defekti En iyi erken dolum fazında izlenir En iyi erken dolum fazında izlenir Küçük submukozal myomla karışabilir Küçük submukozal myomla karışabilir

41 İU dolum defektleri – Endometrial polip

42 Kontur düzensizlikleri – Konj. anomaliler Genel populasyonda %1 Genel populasyonda %1 TGK olanlarda %3 TGK olanlarda %3 %25 hasta spontan ve TGK, prematürite, IUGR, prezantasyon bozuklukları, distozi %25 hasta spontan ve TGK, prematürite, IUGR, prezantasyon bozuklukları, distozi 6-12 gebelik hf.da mülleryan kanalların anormal füzyonu sonucu mg 6-12 gebelik hf.da mülleryan kanalların anormal füzyonu sonucu mg AFS klasifikasyon sistemi; embriyoloji temelli AFS klasifikasyon sistemi; embriyoloji temelli Fertil Steril 1988;49:944-55

43 Konj. anomaliler – Unikornuat uterus Klas II Klas II Kanallardan biri gelişmediğinde mg Kanallardan biri gelişmediğinde mg Konj. Anomalilerin %20 Konj. Anomalilerin %20 Yana deviye, muz şeklinde tek tubalı bir uterin horn Yana deviye, muz şeklinde tek tubalı bir uterin horn Rudimenter horn (+) (EU riski) Rudimenter horn (+) (EU riski)

44 Konj. anomaliler – Uterus didelfis Klas III Klas III Duktal füzyon (-) Duktal füzyon (-) 2 ayrı simetrik uterin horn ve 2 serviks 2 ayrı simetrik uterin horn ve 2 serviks %10 %10 Longitudinal vag. Septum (%75) Longitudinal vag. Septum (%75)

45 Konj. anomaliler – Bikornuat uterus Klas IV Klas IV Kısmi füzyon Kısmi füzyon %10 %10 2 ayrı simetrik horn 2 ayrı simetrik horn Uterus septus ile karışabilir Uterus septus ile karışabilir MRI, 3D TVUSG MRI, 3D TVUSG > 105

46 Konj. anomaliler – Uterus septus Klas V Klas V Duktus füzyonu sonrası septumun rezorbsiyonu yetersiz Duktus füzyonu sonrası septumun rezorbsiyonu yetersiz %55 %55 2 ayrı kavite 2 ayrı kavite Bikornuat uterusla karışabilir Bikornuat uterusla karışabilir Subseptus arkuat uterusla karışabilir Subseptus arkuat uterusla karışabilir MRI, 3D TVUSG MRI, 3D TVUSG < 75

47 Konj. anomaliler – Arkuat uterus ve DES ile ilişkili anomaliler Arkuat uterus – Klas VI Arkuat uterus – Klas VI Normal varyant ? Normal varyant ? Tama yakın septum rezorbsiyonu Tama yakın septum rezorbsiyonu Fundus hafif konkav Fundus hafif konkav DES anomalileri –Klas VII DES anomalileri –Klas VII Hipoplastik, düzensiz, T şeklinde uterus ve hipoplastik tubalar Hipoplastik, düzensiz, T şeklinde uterus ve hipoplastik tubalar

48 Kontur düzensizlikleri - Adenomyozis Diffüz / Fokal (adenomyoma) Diffüz / Fokal (adenomyoma) Em dk odakları uterin kavite ile ilişkiliyse HSG de saptanabilir Em dk odakları uterin kavite ile ilişkiliyse HSG de saptanabilir Em.dan myometriyuma doğru multiple lineer veya sakküler kontrast madde birikimi ile tanınabilir Em.dan myometriyuma doğru multiple lineer veya sakküler kontrast madde birikimi ile tanınabilir

49 SONUÇLAR Günümüzde HSG uterus ve tubaların değerlendirilmesinde önemli bir başlangıç görüntüleme yöntemidir. Günümüzde HSG uterus ve tubaların değerlendirilmesinde önemli bir başlangıç görüntüleme yöntemidir. HSG nin tubal açıklığı değerlendirmede spesivitesi oldukça yüksektir, peritubal adezyonları göstermedeki sensitivitesi düşüktür. HSG nin tubal açıklığı değerlendirmede spesivitesi oldukça yüksektir, peritubal adezyonları göstermedeki sensitivitesi düşüktür. HSG nin İU lezyonları göstermedeki sensitivite ve spesivitesi ile ilgili çalışmaların sonuçları çelişkilidir. HSG nin İU lezyonları göstermedeki sensitivite ve spesivitesi ile ilgili çalışmaların sonuçları çelişkilidir. HSG değerlendirirken teknik artefaktları, anatomik varyantları ve infertiliteyle ilişkisi olmayan lezyonları tanımak ve gerçek patolojik bulgulardan ayırt edebilmek yanlış (+) sonuçların azalmasını ve gereksiz invaziv işlemlerden kaçınılmasını sağlar. HSG değerlendirirken teknik artefaktları, anatomik varyantları ve infertiliteyle ilişkisi olmayan lezyonları tanımak ve gerçek patolojik bulgulardan ayırt edebilmek yanlış (+) sonuçların azalmasını ve gereksiz invaziv işlemlerden kaçınılmasını sağlar.

50


"İNFERTİL KADINDA HSG NASIL DEĞERLENDİRİLMELİDİR ? DOÇ. DR. MURAT ULUKUŞ EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI ve DOĞUM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları