Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sperm, Oosit Transportu ve Fertilizasyon Doç. Dr. Erbil DOĞAN Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Sperm, Oosit Transportu ve Fertilizasyon Doç. Dr. Erbil DOĞAN Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 Sperm, Oosit Transportu ve Fertilizasyon Doç. Dr. Erbil DOĞAN Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı

2 ÖZET Spermin genital sistemde transportu Ovulasyon sonrasında oositin transportu Fertilizasyon IVF’de fertilizasyon başarısızlığı

3 Aristotle (M.Ö ) Hipokrat (M. Ö ) “Embriyonun doku ve organlarını oluşturan biyolojik materyal menstrüel kandan gelmektedir.”

4 Claudius Galen (MS ) “… kadın overlerde (dişi testisleri) kendi tohumunu oluşturur, bu tohum tüpler vasıtasıyla uterusa gelir ve erkek tohumu ile birleşir.” Ancak bu görüş 12.yy’a kadar fazla kabul görmedi!!

5 Anton van Leeuwenhoek ( ) Preformasyon teorisi

6 Wilhelm Oscar Hertwig (1849 – 1922) “Zigot nükleusu iki farklı nüklesun birleşmesinden oluşur: germinal vesikülden gelen dişi nükleus ve penetre olan spermden gelen erkek nükleus”

7

8 Sperm Transportu Spermatogenezin başlamasından 72 gün sonra sperm kaudal epididime ulaşır. Motilite ve fertilizasyon yeteneği yavaş yavaş epididimisdeki transport sırasında kazanılır.

9 Ejakülasyon sonrası semen önce koagüle olur, sonra dakika içinde prostat enzimleriyle likefiye olur Alkali pH vajen asiditesinden spermleri geçici olarak korur vaginada kalan spermler iki saat içinde inaktive olur. Spermlerin %35’i geri akımla kaybedilir. Ejakulasyondan 90 saniye sonra sperm servikal mukusa ulaşır. %1 üst genital sisteme ulaşır

10 Servikal kanalda sperm transportu Estrojen etkisiyle serviks yüksek oranda sulu mukus salgılar (>%96) Mukusun hidrasyon derecesi sperm penetrasyonu ile doğrudan ilişkilidir En yüksek sulu mukus üretildiği gün yapılan koitusda gebelik oranı daha yüksektir.

11 Servikal mukus motilitesi kötü olan ve morfolojisi bozuk spermlerin geçişini engeller Mukozal katlantılar uterin kaviteye uzanan kanallar oluştururlar

12

13 Uterusda Sperm Transportu Sıvı mediumda sperm hızı 5mm/dk ve uterin kavite içinde <10dk kısa sürede geçerler. (Mortimer & Swan 1995) İnseminasyondan 10 dk sonra tubalardan sperm elde edilebilir. (Settlage et al.1973) Geç foliküler fazda uterin düz kas kasılmaları kranial yönde artar ve sadece endometriumun alt tabakası ile sınırlıdır. (Lyons et al. 1991; Kunz et al 1996) Seminal plazmada bulunan PGE 2 bu kontraksiyonlara yardımcı olur (Claus 1990) Sperm transport dominant folikülün olduğu ipsilateral tubaya daha fazladır. (Kunz 1996)

14 Tubal sperm transportu Ejakülattaki milyon spermden yalnızca birkaç yüz adeti (<1000) oositin yakınına ulaşabilir. Tubada sperm rezervuarı oluşmaz. Endosalpingeal epitel sperm fertilite ve motilitesini korumak için en uygun ortamdır. Uterotubal bileşkeyi geçmek için sperm yüzey membran proteinleri (calmegin, fertilin β, testis spesific ACE) gerekir. Normal motilite ve morfoloji tubal geçişi garanti etmez.

15 Tubal sperm transportu Tubal istmus bölgesindeki mukozal katlantılar ve mukus spermin ampullaya geçişini yavaşlatır, böylece fallop tüpünde sperm varlığını uzatır ve polispermik fertilizasyonu engeller. Sadece kapasitasyon sürecini tamamlayan spermler ampullaya doğru ilerleyebilirler.

16 Ovülasyon 2. mayoz bölünmenin metafaz safhasındadır. Glikopretein yapısında zona pellusida ile çevrilidir. Corona radiata hücreleri tarafından çevrilmiş hyanüronik asit makriksle kaplanmıştır. Perivitellin boşlukta 1. polar cisim bulunmakadır.

17 Oosit Transportu Ovülasyon sonrası oosit kümülüs kompleksi 2-3 dk içinde fimbrianın ampuller ucuna ulaşır. Tubal transport düz kas kontraksiyonları ve silier aktiviteye dayanır. Sigara içenlerde silier aktivite bozulur. Kartegener sendromunda cilier aktivite bozuk olabilir. Yüksek doz E2 oositin tubal geçişini bloke eder.

18

19 Sperm Oosit Birleşmesi

20 Sperm Kapasitasyonu Spermin fertilizasyon yeteneği elde etmesi için gereken hücresel değişiklikler Kapasitasyon sonunda sperm –Akrozom reaksiyonu –Zona pellusidaya bağlanma –Hiperaktif motilite özellikleri kazanır.

21 Vagina, uterus ve tuba uterinadaki sekresyonların stimülasyonu ile olur. Sperm membran yüzeyinden kapasitasyonu engelleyen seminal plazma proteinleri ve glikoproteinler uzaklaştırılır. İntraselüler Ca ve Na seviyeleri yükselir. In vitro ortamda dengeli tuz solüsyonu ile oluşturulabilir. Sperm Kapasitasyonu

22 Akrozom Reaksiyonu Spermin zonayı geçmesi için gereklidir. Zona Pellucida daki sperm bağlayıcı proteinler stimüle olur (ZP3, ZP2 ve ZP1 ligand) Hücre içine Ca geçişi olur Sonuçta akrozomal enzimler (hyalürinidaz) zona pellusidayı eriterek spermin perivitellin aralığa geçmesini sağlar Akrozomal memebran plazma membranı ile birleşir.

23 ZP3 + ZP2 + Akrozom reaksiyonu Sperm - oosit membranların füzyonu Zona reaksiyonu

24 Sperm başı ile oolemma füzyonu tam ekvatoryal segmentten olur, ve bu bölgeden salınan sperm proteini oscillin cortikal reaksiyonda ve oosit aktivasyonunda rol oynar.

25 1.Ooplazmadan kortikal granüller salınarak zona reaksiyonu oluşur ve diğer spermlerin penetrasyonu engellenir 2. Oositte 2. mayoz bölünme tamamlanır ve 2. polar cisimcik atılır. 3. Dişi pronükleusu oluşur 4. Erkek pronükleusu oluşur

26 In vivo ortamda sperm oosit karşılaşmasından 4-6 saat sonra fertilizasyon tamamlanır. IVF sonrası fertlizasyon kontrolü saat sonra ICSI sonrası saat 2 PN ve 2 polar cisimcik IVF ve ICSI sonrası genel olarak fertilizasyon oranları %60-70 olarak kabul edilmektedir. Fertilizasyon oranı <%25 ise azalmış fertilizasyondan söz edilir

27 Total Fertilizasyon Başarısızlığı Elde edilen tüm oositlerin fertilize olmaması IVF sikluslarının: %5-10 ICSI sikluslarının: %2-3 TFF oluşursa rekürrens olasılığı: %30 -50

28 Klasik IVF’de FF Nedenleri Defektif veya yetersiz sperm Defektif veya yetersiz oosit Sperm/oosit mediumunda yetersizlikler veya toksik maddeler

29 Klasik IVF’de FF Nedenleri %60 -%90 oosit içinde sperm yoktur.

30 IVF’de TFF öngörmede en önemli parametreler: Elde edilen oosit sayısı OPU günü yıkama sonrası total motil sperm sayısıdır

31 IVF’de FF Nedenleri Oosite bağlı nedenler %44: –%19 PN oluşum / migrasyon problemi –%15 oosit aktivasyon başarısızlığı –%8 polispermik fertilizasyon Rawe et al. 2000

32 TFF olan MII oositlerde aneuploidi oranları: I. mayoz bölünme sırasında kromozomal non-disjunctiondan olur ve maternal yaşla birlikte artar. %15-%37 arasında değişmektedir.

33 ICSI’de FF Nedenleri ICSI de FF oranı %3’dür. ICSI’nin sonucu standart sperm analizi ve kruger morfolojisine bağımlı değildir. ICSI sonrası oositlerin >%80 sperm bulunur. ICSI’de FF’in asıl nedeni oosit aktivasyonunun olmamasıdır.

34 ICSI’de FF Nedenleri %40 oosit aktivasyon defekti %23 PN appozisyon defektleri %13 Embriyonun 1. mitotik bölünmede metafaz arresti Oositlerin %50’sinden fazlasında DNA fragmentasyonu bulunur.

35 FF’yi Öngörmede kullanılabilecek Testler Semen Analizi Kruger’in Strict kriterleri Sperm-zona pellusida bağlanma/penertasyon testleri Akrozom reaksiyonu değerlendirmesi Önceki IVF sikluslarındaki fertilizasyon oranları

36 Semen Analizi Sperm konsantrasyon, motilite ve morfoloji IVF’de FF ile ilişkilidir. WHO sperm morfoloji değerleri ve fertilizasyon oranları arasında korelasyon vardır ancak %30 cut off değeri FF öngöremez. FF olan hastaların %50’sinde IVF öncesi sperm analizinde normal semen analizi vardır.

37 Kruger Kriterleri ZP morfolojik olarak normal sperme bağlanma konusunda son derece selektifdir. Bu nedenle sperm morfolojisi FF’yi öngörmede en iyi test olabilir Prognoz FR –>%14; Mükemmel –%4-%14; İyi %42-%64 –<%4;Kötü %8-%23

38 15 çalışmanın özeti FR TFF <%4 morfoloji: %59 %24 >%4 morfoloji: %78%7 Kruger Kriterleri Coetze et al. 1998

39 Sperm Zona Bağlanma Testleri Sperm motilite ve morfoloji defektlerini gösterir. Hasta spermi/ donor spermi zona bağlanma oranı <%25 ise FR:%20 >%50 ise FR:normal

40 Fertilizasyon Başarısızlığını önlemek için IVF yerine ICSI mi? Total fertilizasyon başarısızlığı IVF’de %5; ICSI’de %2 ; Bir tek TFF önlemek için 33 hastaya ekstradan ICSI yapmak gerekir. Bhattacharya et al. Lancet 2001

41 Kinzer DR et al Fertil Steril 2008 Tekrar IVF yapıldığında TFF: %6.8 Gebelik oranları : %22 /cycle %25 /ET IVF’e bağlı total fertilizasyon başarısızlığı

42 Kinser DR et al Fertil Steril 2008 Tekrar ICSI yapıldığında TFF: %10.7 Gebelik oranları : %18/cycle %23 /ET ICSI’ye bağlı total fertilizasyon başarısızlığı

43 Sonuç IVF veya ICSI sonrası total fertilizasyon başarısızlığı olan hastalarda takip eden sikluslarda ümit verici gebelik oranları elde edilebilir. Fertilizasyon başarısızlığı sperm parametreleriyle birlikte elde edilen oosit sayısı ile de ilgilidir. Fertilizasyon başarısızlığı suboptimal ovaryan cevapla ilgilidir.

44 TEŞEKKÜRLER…


"Sperm, Oosit Transportu ve Fertilizasyon Doç. Dr. Erbil DOĞAN Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları