Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sağlık Slayt Arşivi:

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Sağlık Slayt Arşivi:"— Sunum transkripti:

1 Sağlık Slayt Arşivi:

2 Ekstrasellüler ve intrasellüler sıvıda bulunan Hidrojen ( H + ) iyonunun yoğunluğu asit-baz dengesinde rol oynar. Metabolik olaylar sonucunda asit özellikli maddeler açığa çıkmaktadır.

3  Karbonhidrat ve yağ metabolizması sonucu açığa çıkan ve karbondiokside ( CO 2 ) dönüşen, hemoglobin aracılığıyla (karboksi hemoglobin) akciğerlere taşınarak solunumla atılan asitlerdir.

4  CO 2 ’e dönüşemeyen, metabolizma sonucu ortaya çıkan ve böbrekler yolu ile atılan asitlerdir. ◦ Sülfirik asit ◦ Fosforik asit ◦ Nükleik asit ◦ Laktik asit ◦ Ketoasit

5  Solüsyonların H + iyon yoğunluğunu (asitlik derecesini ) belirlemek üzere kullanılan terimdir. Su, asit ve baz arasında nötr kabul edilmektedir. pH-7 ↑ baz (alkali) pH-7 ↓ asit

6  Arteriyel kan pH’sı 7.4  Venöz kan pH’sı 7.35 arası hafif alkalidir. Bu denge solunum ve renal sistem tarafından sağlanır.

7  Solüsyon içine H + bırakan bileşiğe asit,  Solüsyon içinden H + alan ya da hidroksil (OH - ) bırakan bileşiğe baz=alkali denir.  Tuzlar, asitlerle bazların birbirlerini nötrleştirmeleri sonucu meydana gelen bileşiklerdir.  Tampon cisimcikler, H + larını serbestleştirme ve bağlama yeteneği olan maddelerdir.

8  Asit-baz dengesinin değerlendirilmesi için çoğunlukla arter kanı kullanılır, böylece kanın oksijenasyon durumu hakkında edinilmiş olur.  Venöz kanda, arteriyel kana göre PCO 2 (Parsiyel CO 2 ) 5-7 mmHg daha yüksek,  HCO 3 (Bikarbonat) düzeyi 1-3mEq/L ve  pH düzeyi daha düşüktür.

9  Hidrojen iyonlarını kolaylıkla bırakan asitlere “ kuvvetli asit”  Hidrojen iyonlarını güçlükle bırakan asitlere “ zayıf asit”  Hidrojen iyonlarını kolaylıkla bağlayan ya da OH (hidroksil) bırakan bileşiklere “ kuvvetli baz”  Hidrojen iyonlarını zor bağlayan ya da OH bırakan bileşiklere “zayıf baz” denir.

10 AsitBaz KuvvetliHCl ( Hidroklorik asit ) HNO 3 ( Nitrik asit ) H 2 SO 4 ( Sülfirik asit ) NaOH( Sodyumhidroksit ) KOH ( Potasyum hidroksit ) ZayıfH 2 CO 3 ( Karbonik asit ) Asetik=Laktik asit Sitrik asit Ca (OH) 2 ( Kalsiyumhidroksit ) HCO 3 ( Bikarbonat )

11 1. Metabolik atıkların dilüe edilmesi: 2. Hidrojen iyonlarının tampon sistemlerle kontrol edilmesi 3. Hidrojen iyonlarının akciğerlerden atılması 4. Hidrojen iyonlarının böbreklerden atılması:

12  Hücrelerde oluşan H + dolaşım ile tüm organlara yayıldığı halde, ekstrasellüler sıvı ile dilüe edildiği için normal sınırlarda kalır.  Kuvvetli asit ya da bazların dilüe edilerek etkilerinin azaltılması en etkin koruma mekanizmalarındandır.

13  İki ya da daha fazla kimyasal maddeden oluşan ve eklendiği ortamda hidrojen iyon konsantrasyonunda aşırı değişimler olmasını engelleyen çözeltilere tampon denir. ◦ Örnek: Bir bardak suya birkaç damla HCl damlatılırsa suyun pH’sı 1.0’a düşer, suyun içinde bir tampon sistemi varsa HCl bununla birleşir ve suyun pH’sı az miktarda değişir. *Bikarbonat/karbonikasit (HCO 3 - /H 2 CO 3 ) (1/20) *Hidrojen fosfat/dihidrojenfosfat

14 ECF (Ekstarselüler sıvı) Tamponlar ICF (Intraselüler sıvı) Tamponlar Protein H + /ProteinatBöbrek tübülüsü ve eritrositlerde NaH 2 PO 4 / Na 2 HPO 4 (Sodyumdihidrojen Fosfat/Sodyum hidrojen fostat) H 2 CO 3 / HCO 3 (Karbonik asit / Bikarbonat) Dokulardaki protein tampon sistemi NaH 2 PO 4 / Na 2 HPO 4 (Sodyumdihidrojen Fosfat/Sodyum hidrojen fostat Eritrositlerdeki H + / Hemoglobinat tampon sistemi

15  Metabolizma sonucu CO 2 ve H 2 O oluşur.  CO 2 → H 2 CO 3 ( karbonik asit ) → akciğerlerde CO 2 + H 2 olarak atılım olur,  böbreklerden ise HCO 3 ( Bikarbonat ) atılımı sağlanır.

16  Solunum merkezi ve periferik kemoreseptörler kan pHsı PO 2 ve PCO 2 düzeylerine duyarlıdır. Kan pH değişikliklerinde solunum hızı ve derinliği artarak pH normal sınırlara döndürülür.  pH 7.4’den asitliğe doğru kaydığında ( H +↑ ) alveol ventilasyonu 4-5 kat artar, bazlığa doğru kaydığında (H +↓ ) ise azalır.

17 Karbonik asitin CO2 şeklinde atılışı Kan pH ↑ Kan pCO2 ↓ Kan H 2 CO 3 ↓ Solunum merkezi baskılanır Hipoventilasyon Kan pH↓ Kan pCO2↑ Kan H 2 CO 3 ↑ Solunum merkezinin uyarılması Hiperventilasyon CO2 tutulumu ya da oluşumu

18  Bikarbonat geri emilimi  Hidrojen iyon salınımına karşılık sodyum iyon emilimi  Tüp lümeninde amonyak ya da fosfata bağlanması  Hücrede sentezlenen bikarbonatın kana geçmesi ile düzenler.

19

20  Beden sıvılarındaki H + iyon konsantrasyonunun normalin üstüne çıkması ya da başka bir deyişle alkali miktarın azalmasıdır. pH 7.35 in altındadır. Alt sınır 6.80 dir. Daha asit ortam gelişirse ölüm oluşur.

21  Beden sıvılarındaki H + iyon konsantrasyonunun normalin altına düşmesi, başka bir deyişle alkali miktarın artmasıdır. pH 7.45 in üzerindedir. Üst sınır 7.80 dir. Daha alkali ortam gelişirse ölüm oluşur.

22 H+ Dengesizlikleri Solunum kaynaklı Solunum Asidozu CO2 birikimine bağlı H 2 CO 3 ↑ Solunum Alkalozu Aşırı CO2 ve HO 2 atılımına bağlı H 2 CO 3 ↓ Renal kaynaklı Metabolik Asidoz H + tutulumu veya Yapımı sonucu H + ↑ ECF den aşırı baz kaybına bağlı HCO3↓ Metabolik Alkaloz H + kaybı ya da ↑HCO3 alımıyla H+ konsantrasyonunda↑ ECF de anormal alkali tutulumu sonucu HCO3↑

23 pHH+H+ Primer bozukluk Kompansatuar yanıt Metabolik Asidoz↓↑HCO 3 ↓pCO 2 ↓ Metabolik Alkaloz↑↓HCO 3 ↑pCO 2 ↑ Solunum Asidozu↓↑pCO 2 ↑HCO 3 ↑ SolunumAlkalozu↑↓pCO 2 ↓HCO 3 ↓

24  Serum HCO 3 ↓  Nedenleri: a) Sindirim ve böbrekler yoluyla oluşan HCO 3 (bikarbonat) kayıpları b) Ketoasit, laktik asit gibi organik asitlerin artması c) Salisilik asit, etil/metil alkol gibi organik asitlerin alımı d) Karaciğer,hastalıkları, ağır anemiler e) Böbrek yetmezliği

25 H+↑H+↑ Alveoler ventilasyon↑ pCO2↓ Böbreklerde Amonyak Yapımı ve H atımı ↑ HCO3 artar.

26  A) Normokloremik Metabolik Asidoz: 1- Diabetik Ketoasidoz:İnsülin eksikliği ve glukagon fazlalığı ve katekolaminlerin artışıyla lipolizin uyarılması ve serbest yağ asitlerinin oksidasyonundaki artış ile gelişir. Keton cisimler artmıştır. 2- Alkolik Ketoasidoz: Aşırı alkol tüketimi nedeni ile beslenme bozukluğu gelişimine paralel olarak insülin miktarında azalma, glukagon düzeyinde artma sonucu gelişir.

27 3-Laktik Asidoz: Hipoksi, şok, lösemi, lenfoma, karaciğer yetmezliğ vs. gibi nedenlerle dokularda sentezlenen laktik asit birikimi sonucu gelişir. 4-Zehirlenmeler: Salisilat etilen glukonat ve metanol intoksikasyonlarında gelişir. 5-Böbrek yetmezliğine bağlı gelişen asidoz. Asit atılımının azalması (H+ ve NH4) iyonlarının sekresyonunun azalması)

28  B) Hiperkloremik Metabolik Asidozlar: Organizmadan bikarbonat (HCO 3 )kaybı vardır. 1-Proksimal Renal Tübüler Asidoz: herediter fruktoz intoleransı, MM, hipokalsemi, D-vit eksikliği,ilaçlar, toksik maddeler vb. 2-Distal Renal Tübüler Asidoz: H iyonu birikimi sonucu gelişir.

29  Halsizlik  Baş ağrısı  Endişe,huzursuzluk  Abdominal ağrı  Bulantı-kusma  Kusmual solunum  Oryantasyon bozuklukları

30  Delirium  Koma  Aritmi  Kan pH düşük  pCO 2 normal ya da düşük  Plazma HCO 3 düzeyi 25mEq/L altında  İdrar pH 4.5 altında  Kardiak arrest

31  Nedene yönelik tedavi  Tedavinin hedefi artmış H+ azaltılması veya tamponlanmasına yöneliktir.  Alkali tedavisi: tablonun ağırlığına göre oral ya da parenteral yolla NaHCo 3 ve sodyum laktat verilir. ◦ Bikarbonat açığı=0,4X vücut ağırlığıX (hedeflenen HCO 3 -saptanan HCO 3 )  Hipokalsemiye neden olabileceğinde bu tedavi süresince tetani ve kas seyirmeleri belirtileri izlenir.  Sıvı- elektrolit dengesizliği önlenir  AÇT yapılır

32  Serum HCO 3 düzeyinde artma, H + konsantrasyonunda azalma sonucu oluşur.  Etyolojisi ◦ Kusma, gastrik lavaj ◦ Diüretik alımı ◦ Mineralokortikoidlerin aktivitelerinin arttığı durumlara bağlı aşırı poliüri ◦ Hipopotasemi ◦ Alkali ilaç alımı

33  Tetani  İrritabilite  Parastezi  Baş dönmesi  Aritmi  Yüzeysel ve yavaş solunum  Kardiak arrest

34 HCO3↑ Alveoler ventilasyon↓ pCO2↑ Böbreklerde Amonyak Yapımı ve H atımı ↓ HCO3 atılımı artar.

35  Alkaloza neden olan durum saptanmalı ve sıvı elektrolit dengesi sağlanmalıdır.  10mEq /L klor içeren Ringer solüsyonu ve %0.9’luk amonyum klorür (NH 4 Cl) verilir. IV verilirken; ◦ Hızlı verilmemelidir. (Eritrosit hemolizine neden olur.) 2-3ml/dk verilmelidir. ◦ Karaciğer ve böbrek hastalarında ayrıştığında amonyak açığa çıktığı için kullanılmamalıdır. ◦ Aşırı verilirse asidoz geliştirir.

36  Klorüre cevaplı metabolik alkalozda sodyum klorür ve potasyum klorür içeren sıvı replasmanı yapılır.  Konjestif kalp yetmezliği, siroz, böbrek yetmezliği olanlarda NaCl uygun olmayacağından asetalozamid (karbonik asit inhibitörü olan diüretikler) kullanılabilir.  Alkalemi çok ciddi ise santral venden hidroklorik asit infüzyonu gerekir.

37  Beden sıvılarında CO 2 miktarının artması sonucu gelişir.  Daha çok kan ve alveoller arasında gaz değişimini bozan solunum sistemi hastalıklarında gelişir.

38  O 2 tedavisi,  Uyku-Apne sendromu,  Kardiyak arrest,  Kafa içi basınç artması  Barbitüratlar  Hipnotikler  Narkotik ve tranklizanlar  Anestezi

39  Aşırı alkol alımı  Mekanik tıkanıklıklar  Bronkospazmlar  Solunum kaslarını tutan hastalıklar ve yaralanmalar  Akut akciğer ödem  Pnömotoraks, hemotoraks  Mekanik ventilasyon yetersizliği  İntoksikasyon

40  Stupor,  Koma  Siyanoz  Dispne  Oryantasyon bozukluğu  Taşikardi  Aritmi  Başağrısı  pCO 2 artar (Karbonik asit ↑)

41  Amaç ventilasyonu düzeltmek, fazla asidi tamponlamak ve sıvı – elektrolit dengesini korumaktır.  Oksijen verilebilir.  Sedatiflerden kaçınılmalı  Parenteral yolla sodyum bikarbonat verilebilir ama hedef Karbonik asidin artmasına (CO 2 birikmesi) engel olmak olduğu için çoğu kez gereği yoktur. Bunun için solunun yetersizliğini düzeltecek gerekli mekanik veya diğer ilaç tedavilerine başvurulmalıdır( obstrüksiyonun kaldırılması, O2 tedavisi vb)  Tetani gelişebileceği için kalsiyum glukonat hazır bulundurulmalıdır.  Ringer laktat verilir.

42  Solunum hızının ve derinliğinin artması sonucu bedenden fazla miktarda CO 2 kaybıyla gelişir. H + konsantrasyonu azalır.

43  Histeri veya anksiyete durumlarında görülen hiperventilasyon  Yüksek rakımlarda havada ki oksijen basıncı düşüklüğü nedeniyle solunum hızının artması  Yüksek ateş,sinir sistemi hastalıkları, beyin ameliyatları,salisilat zehirlenmesi gibi durumlarda solunum merkezinin aşırı uyarılması

44  İrritabilite  Hiperventilasyon  Olumsuz reflekslerde artma  Nörolojik belirtilerin oluşması

45  Hiperventilasyona neden olan durum düzeltilmelidir.  Karbondioksit inhalasyonu akut tedavi olarak uygulanabilir.

46

47  İlaç öyküsü  Kusma, ishal v.b. Sıvı kaybı olup olmadığı  Fizik muayenede; ◦ Deri turgoru ◦ Solunum sayısı ve şekli.  Laboratuar ; ◦ HCO 3 ◦ PCO 2 ◦ Anyon açığı ◦ pH ◦ İdrar elektrolit değerleri (bikarbonat kaybı, klorür düzeyi)

48  Normal arter kanındaki değerler Parametre Normal Aralık  pH  pCO mmol/l  HCO 3 (saptanan) mmol/l

49 Sağlık Slayt Arşivi:


"Sağlık Slayt Arşivi:" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları