Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HEMOGRAM AKUT FAZ REAKTANLARI DEMİR PANELİ Dr. Adalet ÇIBIK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HEMOGRAM AKUT FAZ REAKTANLARI DEMİR PANELİ Dr. Adalet ÇIBIK."— Sunum transkripti:

1 HEMOGRAM AKUT FAZ REAKTANLARI DEMİR PANELİ Dr. Adalet ÇIBIK

2 HEMOGRAM

3 Hemogram yani tam kan sayımı kandaki hücrelerin sayısını ve oranlarını saptayan bir testtir. Bir Hemogramda, Lökosit, Eritrosit ve Trombositlerle ilgili bilgiler verilir. Sonuçlar raporlanırken bazı kısaltmalar ve açık terimler kullanılır Hemogram Hemogram Complete Blood Count (CBC)

4

5 OTOMATİK KAN SAYIMI İLKELERİ

6

7

8

9

10 Eritrositler

11 Eritrosit Sayısı (RBC) Kırmızı kan hücreleri kanın hücresel kısmının tamamına yakınını meydana getirirler. Mikroskopta bakıldığında eritrositler, ortası çökük tavla pulu şeklinde görülür. Ortalama çapları 7,5 mikron olup, merkezdeki kalınlıkları bir mikrondur.

12 1 mm 3 Kandaki Eritrosit Sayısının Fizyolojik Değeri 6-11 yaş Erkek: 4,2 - 5,1 milyon 6-11 yaş Kadın: 4,1 - 5,3 milyon 2-3 yaş: 4,1 - 5,1 milyon 1-2 yaş: 3,7 - 6,0 milyon 2-5 ay: 3,1 - 4,5 milyon 0-1 gün: 3,9 - 5,5 milyon Erişkin erkekte: 4,32 - 5,72 milyon Erişkin kadında : 3,9 - 5,3 milyon

13 Eritrosit Sayısını Artması Oksijen gereksinimini kompanse etmek üzere eritrosit sayısı (  %4 ) artar. Uyanıkken, Yükseklerde yaşayanlarda, Kas egzersizlerinden sonra, Aşırı korku ve heyecanlanma durumlarında, Atmosferik ısı artışında, Yoğun sigara içenlerde.

14 Eritrosit Sayısının Azalması Yatar pozisyon Su ve elektrolitler vasküler aralığa dönerler. Proteinlerin konsantrasyonu düşer.

15 Hemoglobin

16 Hemoglobin (HGB) Erişkin erkekte: 13,5 - 17,5 g/dL Erişkin kadında : 12,5 - 15,5 g/dL

17 Yenidoğan……….: 13 gr/dl Fizyolojik anemi:2-3 aylık bebeklerde(prematürelerde daha erken başlar, daha uzun sürer) –matür……...: 9 gr/dl –prematür… : 7 gr/dl 6 ay-4 yaş………...:11 gr/dl 5-7 yaş………….…:11.5 gr/dl 8-11 yaş…………...:12 gr/dl yaş –K……….:12 gr/dl –E……….:12.5 gr/dl yaş –K……….:12 gr/dl –E……….:13 gr/dl

18 Azaldığı durumlar: Anemiler, Hidremi Arttığı durumlar: Polisitemia vera Kronik anoksili akciğer veya kalp hastalıkları, Dehidratasyonlar Hemoglobin

19 Erkekler < 13 g/dL, Kadınlar < 12 g/dL, 6 ay ile 6 yaş arası çocuklar < 11 g/dL 6-14 yaş grubu < 12 g/dL Gebelerde 2. trimesterden itibaren < 10,5 g/dL Anemi Kriterleri (DSÖ)

20 Hematokrit

21 Hematokrit değerleri, normal şartlarda hemoglobin ve eritrosit sayımları ile paralellik gösterir. Bu nedenle hematolojide ölçülmesi önemlidir. Hematokrit (HTC) HCT = 3 X HGB (g/dL) HCT = 9 X RBC (Milyon)

22 Mikrohematokrit tüpüne alınan antikoagülanlı kan santrifüj edildiğinde eritrositler dibe çökerler. Hematokrit eritrositlerin işgal ettiği hacmin, total hacme oranıdır.

23

24 Mikrohematokrit santrifüj yöntemiyle ölçülen HTC, kan sayım cihazıyla ölçülenlerden biraz daha düşüktür. Erkeklerde: % 38, Kadınlarda: % 34,9 - 44,5 Çocuklarda : %

25 Ortalama Eritrosit Hacmi

26 Mean Corpuskuler Volume (MCV) Eritrositlerin ortalama hacmini gösterir. Anemilerin sınıflandırılmasında kullanılır. Erişkinde = fL

27 10 yaş altındaki çocuklarda Alt sınır 70 fl + yaş (yıl) Üst sınır: 84+0,6 (her yıl için eklenecek) 6 aydan sonra erişkin üst değere ulaşıncaya kadar (94 fl)....

28 ERİTROSİTLERİN HACMİNE GÖRE ANEMİLERİ SINIFLANDIRIRIZ. 1.Mikrositer 2.Normositer 3.Makrositer

29 Mean Corpusculer Hemoglobin (MCH) Eritrositlerin içerdiği ortalama hemoglobin miktarını gösterir. Sağlıklı bir erişkinde pg kadardır Genellikle MCH ve MCV paralellik gösterirler. MCH = (HGB ÷ RBC) X 10

30 HİPERSEGMENTE NÖTROFİLLER Normal Eritrosit MEGALOBLASTİK ANEMİ POLİKROMATOFİLİK MEGALOBLAST DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ PERNİSİYÖZ ANEMİ OVAL MAKROSİTLER ORAK HÜCRELİ ANEMİ Eritrositlerin hacmine göre anemileri sınıflandırırız. Eritrositlerin içerdiği hemoglobine göre anemileri sınıflandırırız. 1.Hipokrom 2.Normokrom 3.Hiperkrom Genelde MCV ye paralellik gösterir.

31 Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration (MCHC) Hücresel hidrasyon durumunu yansıtır Eritrositlerdeki Hb’nin yüzde olarak ifadesidir. Eritrositin büyüklüğü ne olursa olsun içindeki hemoglobin miktarı % arasındadır. örneklerinde yüksek olarak bulunabilir. (herediter sferositoz,soğuk aglutinin, lipemik, ikterik kan örneklerinde yüksek olarak bulunabilir.) Demir eksikliği anemisinde en son MCHC düşer. CBC cihazlarında kontrol parametresi olarak kullanılır. MCHC = (100 x % g Hb) / Htc

32 Eritrosit Büyüklüklerinin Dağılım Genişliği

33 Red Cell Distribution Width (RDW) Eritrositlerin büyüklüklerindeki farklılıkları ifade eder. Yüksek bulunması eritrosit büyüklükleri arasında belirgin farklar olduğunu (anizositoz) gösterir. Erişkin erkek: % 11,8 - 15,6 Erişkin kadın: % 11,9 - 15,5

34 Trombosit

35 Platelet sayısı (PLT) Her milimetreküp kanda yaklaşık bin trombosit bulunur. Kırmızı kemik iliğindeki megakaryositlerin parçalanmasıyla oluşur. Oval veya yuvarlak, renksiz ve çekirdeksiz parçacıklardır. Kanda 9 gün sağ kalırlar.

36 Pseudo trombositopeni Kan alındıktan sonra tüpün iyi karıştırılmaması nedeniyle trombositlerin kümeleşmesi, Antikoagülan olarak kullanılan EDTA ya karşı oluşan antikorlar nedeniyle sonuç düşük çıkabilir.

37

38 Trombosit indeksleri Mean Platelet Volüm (MPV) 7,8-11 fL Plateletcrit (PCT) Platelet Distribution Width (PDW)

39 Lökositler

40 NötrofillerLenfositler Monositler EozinofillerBazofiller Lökositler

41 WBC Sağlıklı erişkinde : 3,5 - 10,5 10³/µL Bir çekirdekleri ve diğer hücre organelleri vardır. Eritrositlerden daha büyüktür. Kanda lökosit sayısı sabah en düşük akşam en yüksek değerdedir.

42 Normal değerleri, yaş ve cinsiyete bağlı olarak değişir. Lökositler Yeni doğan: /mm3 Çocuk: /mm3 FORMÜL LÖKOSİT İki hafta- 5 yaş arasında Lenfosit hakimiyeti görülür.

43 1-7 günlük bebek: 9, ³/µL 8-14 günlük bebek: ³/µL günlük bebek: ³/µL 2-5 aylık bebek: ³/µL 2-3 yaş çocuk: ³/µL 6-11 yaş erkek çocuk: 3,4 - 9,510³/µL 6-11 yaş kız çocuk: 3,4 - 10,810³/µL yaş erkek çocuk: 3,6 - 9,110³/µL yaş kız çocuk: 4,1 - 8,910³/µL Lökositler

44 Lökositlerin Fizyolojik Artması Her bedeni faaliyet Güneşte aşırı süre kalma Yüksek yerlere çıkma Sigara içme (%30 kadar artar)

45 %50-70nötrofil1, ³/µL %20-40lenfosit0,9 - 2,9 10³/µL %2-6monosit0,3 - 0,9 10 ³/µL %2-4eozinofil0,05 - 0,5 10³/µL %0-1bazofil0 - 0,3 10³/µL Lökosit formulü

46 Steroidlerin lökositlere etkisi Lökositoz,Lökositoz, Nötrofili,Nötrofili, Lenfopeni,Lenfopeni, Eozinofillerin kaybolmasıEozinofillerin kaybolması

47 Periferik Yayma Kriterleri Kan sayım cihazının verdiği –blast, –immatür granulosit, –varyant lenfosit, –trombosit kümesi, –dimorfik populasyon gibi uyarı mesajlarının olduğu durumlarda gözle değerlendirme yapılmalıdır.

48 Akut Faz Reaktanları

49 Antikoagulanlı kanda belirli bir süre sonunda eritrositler plazmadan ayrılarak dibe çökerler. 1 saatlik eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) değeri önemlidir. Eritrosit Sedimantasyon Hızı Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ESR)

50 ESR, Westergren metodu, Wintrobe metodu ile ölçülebilir. Otomatik ESR ölçüm cihazları da geliştirilmiştir. Gizlenmiş hastalığı saptamak için kullanılır. Hastalık takibi ve tedaviye cevapta güvenilir indikatördür. Eritrosit Sedimantasyon Hızı

51 Kadın:< 20 mm/saat Erkek:< 15 mm/saat Çocuk:< 10 mm/saat Yenidoğan:< 2 mm/saat ESR Normal Değerleri

52 Dilusyon hatası, yüksek oda ısısı, titremiş ESR tüpü nedeniyle yüksek çıkabilir. Yetersiz karıştırma, pıhtılı örnek, kısa tüp, düşük oda ısısı nedeniyle düşük çıkabilir. ESR şunlardan etkilenmez :Şişmanlık, tokluk, aspirin,vücut ısısı,NSAİD

53 A grubu streptokoklara özgü olan streptolizin O’ya karşı oluşan bir antikordur. A Grubu Beta Hemolitik Streptokok enfeksiyonlarının tanı ve takibinde kullanılır. Yüksek titre 2-12 ayda normalleşir. ASO

54 ASO Direk Tanısal Değeri KızılKızıl Erizipel Streptokoksik farengit, tonsillit ASO nun normal değerleri: < 200 IU/mL

55 ASO  + Klinik Aktif romatizmal ateş Akut Glomerulonefrit

56 CRP Akut faz reaktanıdır. Doku hasarının gelişmesinden itibaren, ilk 4 saatte yükselmeye başlar saatte zirveye ulaşır. ( ESR den daha önce yükselir ve ESR den önce düşer. ) Normal değeri < 3 mg/L

57 Bakteriyel enfeksiyonlar, Neoplastik hastalıklar, RA de erezyon ilerlemesi takibinde, Bakteriyel menenjit takibinde kullanılır. CRP

58 Romatoid Faktör RA de oluşan immun kompleksler kompleman sistemini aktive ederek eklem hasarı yapar. Bu testte İg M antikorları saptanır. (RF = Reaktif İgM) Tek başına RF yüksekliği ile romatoid artrid tanısı konamaz. Klinik bulgularla değerlendirmek gerekir. RF (-) liği, RA tanısını ekarte ettirmez. Referans değerler: < 20 IU/mL

59 RF Yüksekliği RA Kronik viral enfeksiyonlar Miks bağ dokusu hastalıklarında Subakut bakteriel endokarditde Tbc, İnfeksiyoz Mononükleozis, Sifiliz Lösemi Siroz Böbrek hastalıkları Normal insanlarda yaşla düz orantılı olarak

60 Plazma Ferritini

61 Vücuttaki demir deposu miktarının göstergesidir. Ferritin ayni zamanda akut faz reaktanıdır Yüksek durumları demir depolarını göstermez Maligniteleri, Akut inflamatuvar hastalıkları gösterir. Ferritin

62 Erkeklerde: ng/ml Kadınlarda: ng/ml Serum Ferritin Düzeyi Yenidoğan: ng/ml 1 aylık: ng/ml 2-5 ay: ng/ml 6 ay-15 yıl: ng/ml

63 Ferritin Düzeyini Yükselten Durumlar Hemokromatozis Hemolitik anemi İltihabi hastalıklar Hemosiderozis İleri evre kanserler Megaloblastik anemi Kollajen vasküler hastalıklar Alkolik hepatosellüler hastalık Kr. Hastalıklar (lösemi, siroz, kr. hepatit) Uzun süreli açlık

64 Ferritin düzeyini azaltan durumlar Ciddi protein eksikliği Hemodiyaliz Demir eksikliği anemisi (< 10ng/100 ml Fe deposu boş) Feritin düzeyine tedavi başlamadan ve tedavi bittikten en az 1 hafta sonra bakmalıdır.

65 Demir Paneli

66 Serum demir düzeyi :  g/dL Proteine bağlı transportta fizyolojik şartlara bağlı olarak büyük değişiklikler oluşabilir. Multivitamin preparatları 24 saat içinde serum demirini yalancı olarak yükseltir. Demir

67 Sabah en yüksek düzeydedir. Hasta 10 saatlik açlık sonrasında kan vermelidir. Enfeksiyon varlığında geçici olarak düşer. Demir düzeyini, kolşisin, kloramfenikol, metisilin desferoksamin azaltır, oral kontraseptifler ise arttırır.

68 Vücuttaki Demirin % 70’i Hb ve myoglobulin olarak bulunur. % 25’ i ferritine bağlanarak hemosiderin halinde depolanır. En az da transferrin içinde bulunur.

69 Demir Bağlama Kapasitesi (TIBC=SDBK) Normal:  g/dL –Transferrinin indirekt ölçümüdür – Demir bağlayan diğer proteinlerdeki demir de ölçüldüğünden transferrine göre % daha yüksek çıkar. – Demir depolarını değerlendirmede serum ferritinine göre daha az duyarlıdır.

70 Demir Bağlama Kapasitesi (TIBC=SDBK) Negatif akut faz reaktanı olarak da kullanılır. Demir eksikliği anemisinde, gebeliğin son döneminde, akut hepatitlerde yükselir. Maligniteler ve kronik enfeksiyonlarda azalır.

71 Transferrin Satürasyonu: Serum demiri / SDBK < % 15 ise demiri eksikliği anemisi düşünülür. Evre 1. Ferritin düşer. Evre 2. Transferrin satürasyonu düşer. Evre 3. Anemi görülür.

72 Retikülosit

73 Retikülosit Hb sentezinin hala devam ettiği hücrelerdir. Periferik kanda 1-2 günde olgun eritrosit şeklini alır. Retikülosit genç bir eritrosittir. Normalde %1-2 oranında bulunur. Retikülosit sayısının artması kemik iliği cevabını gösterir.

74 Akut hemorajilerden 6 saat sonra eritropoetin yanıtıyla retikülosit yükselir.2-3.günde artış belirginleşir günde pik yapar.Hemoglobin normalleşene kadar yüksek kalır. Retikülosit yanıtı yoksa : K.İ. hastalığı (hipoplazi,infiltrasyon,MDS,myelofibroz); Fe,B12,Folat eksikliği; Eritropoetin eksikliği; Kr Enf. Hastalık düşünülür.

75 Anemi: Hemogram yorumu İlk değerlendirilmesi gereken aneminin izole olup olmadığıdır. Anemi yanısıra lökopeni (nötropeni) ve/veya trombositopeni varlığı kemik iliği yetmezliğini (hipoplazi, dishematopoez veya infiltrasyon) ya da kan hücrelerinin dolaşımda yıkımını (hipersplenizm veya immun/mekanik yıkım) düşündürür.

76 ANEMİ MCV Düşük NormalYüksek Retikülosit Mikrositik anemiler Makrositik anemiler Normositik anemiler

77 ANEMİ MCH Düşük NormalYüksek Hipokrom anemiler Hiperkrom anemiler Normokrom anemiler

78 Mentzer İndeksi MCV / Eritrosit sayısı (milyon) = ? > 13 ise demir eksikliği anemisi < 13 ise talasemi taşıyıcılığı Örnek 1: 60 / 5,1 milyon = 11,7 (talasemi taşıyıcısı) Örnek 2: 63 / 4,2 milyon = 15 (DEA)

79 RDW İndeksi (MCV / Eritrosit sayısı (milyon)) X RDW < 220 ise talasemi taşıyıcılığı

80 YüksekDüşük BilirubinLökosit ve Trombosit NormalYüksek Düşük Normal Yüksek Retikülosit KanamaHemolitik anemiAplastik a. Saf eritrositer Enfeksiyon Lösemi anemi Coombs testi

81 NegatifPozitif Hemoglobinopati Enzim eksikliği Membran bozukluğu Mikroanjiopati İlaç Enfeksiyon Otoimmun hemolitik anemi İzoimmun hemolitik anemi


"HEMOGRAM AKUT FAZ REAKTANLARI DEMİR PANELİ Dr. Adalet ÇIBIK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları