Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 2005-2006 Bahar Yarıyılı BA408 Subtropik İklim Meyve Türleri 1.Hafta14 ŞubatTanışma, Giriş, Nar yetiştiriciliği 2.Hafta21 ŞubatYenidünya yetiştiriciliği.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 2005-2006 Bahar Yarıyılı BA408 Subtropik İklim Meyve Türleri 1.Hafta14 ŞubatTanışma, Giriş, Nar yetiştiriciliği 2.Hafta21 ŞubatYenidünya yetiştiriciliği."— Sunum transkripti:

1 Bahar Yarıyılı BA408 Subtropik İklim Meyve Türleri 1.Hafta14 ŞubatTanışma, Giriş, Nar yetiştiriciliği 2.Hafta21 ŞubatYenidünya yetiştiriciliği 3.Hafta28 ŞubatTurunçgiller yetiştiriciliği 4.Hafta07 MartTurunçgiller yetiştiriciliği 5.Hafta14 Mart Turunçgiller yetiştiriciliği 6.Hafta21 Mart Turunçgiller yetiştiriciliği 7.Hafta28 MartTahminen I.Arasınav 8.Hafta04 NisanTrabzon Hurması 9.Hafta11 Nisanİncir yetiştiriciliği 10.Hafta18 NisanTahminen bölüm gezisi 11.Hafta25 NisanZeytin yetiştiriciliği 12.Hafta02 MayısZeytin yetiştiriciliği 13.Hafta09 MayısKivi yetiştiriciliği 14.Hafta16 MayısTahminen II. Arasınav 15.Hafta23 MayısUygulama sınavı

2 2 Sub(alt)tropikler (Nakasone ve Paull 1998) -Tropikler, sub(alt)tropikler ve ılıman iklimlerin kesin ayrımı, iklimi etkileyen pek çok faktörden dolayı pratik değildir. -Alt-tropikler, her iki tropik ile 40°enlem arasında yer alır. -Yazları tropiklerden daha sıcak ve kışları daha serindir. -Genellikle nem daha düşük ve yüksek enlemlerde gün uzunluğundaki değişim daha çoktur. -Alt-tropiklerin sınırı, en soğuk ay için ortalama 10°C isotherm (eş sıcaklık)’dir. Bu 10°C isotherm, 23°30’ – 40° enlemleri arasındaki hemen hemen Çin’in yarısı, Japonya’nın dörtte üçü, Güney Kore’nin tamamı, ABD’nin güney yarısı, Avustralya’nın güney yarısı, Yeni Zelanda’nın kuzey adası ve Arjantin ve Şili’nin yarısından çoğunu içine alan ılıman iklimlerdeki geniş kara kütlelerini kapsamaz (Şekil 1). -En soğuk aylar boyunca sıcaklığı deniz seviyesinde nadiren °C’nin altına düşen bölgelerde çalışan bahçeciler, don için tahmin edilen 4 / 7°C’ye kadar düşen kış sıcaklıkları ile bölgelerin tropikal sınıflandırılmasını kabullenmekte zorluk çeker.

3 3 TürkçeLatinceAnavatanı (Ülkümen’e göre Soylu 1990) İncirFicus caricaAnadolu ZeytinOlea europaeaAnadolu, Suriye NarPunica granatumAnadolu, G.Kafkasya Trabzon hurması Diospyros kakiD.Çin, Kore, Japonya YenidünyaEriobotrya japonicaÇin KiviActinidia deliciosaYeni Zelanda ÇayCamellia sinensisHindistan, Sri Lanka KeçiboynuzuCeratonia siliquaAnadolu, Suriye Koca yemişArbutus andrachneAnadolu

4 4 TürkçeLatinceAnavatanı (Ülkümen’e göre Soylu 1990) Turunçgiller Ağaç kavunuCitrus medicaHindistan MandarinC.reticulataKoşinşin, G.Çin ŞadokC.grandisHindistan AltıntopC.paradisiHint Adaları PortakalC.sinensisKoşinşin, G.Çin LimonC.limonHindistan, Himalaya LaymC.aurantifoliaHindistan TurunçC.aurantiumDoğu Hindistan BergamotC.bergamiaDoğu Hindistan Üç yap. portakal Poncirus trifoliataK.Çin, Japonya

5 5 Nar BB408 Subtropik İklim Meyve Türleri Özgüven,A.I. ve C.Yılmaz Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Nar Yetiştiriciliği. TÜBİTAK, TARP, TÜBİTAK Matbaası, Ankara, 15 s.

6 6 Nar 1. Bitki Sistematiğindeki Yeri 2. Kültür Tarihi 3. Anavatanı, Dünya Üzerindeki Yayılışı 4. Ekonomik Önemi 5. Dünyada ve Türkiye’de Üretimi ve Ticareti 6. Morfolojik ve Biyolojik Özellikleri 7. Pomolojik Sınıflandırması ve Bazı Önemli Çeşitler 8. Döllenme Biyolojisi 9. Ekolojik İstekleri 10. Çoğaltılması 11. Bahçe Kurulması 12. Bahçede Yıllık Bakım İşleri 13. Derim (Hasat) 14. Meyvesinin Muhafazası 15. Verim

7 7 1. Narın Bitki Sistematiğindeki Yeri Takım: Aile: Cins: Punica Tür: Punica granatum L.) “Çarşıdan aldım bir tane, eve geldim bin tane.”

8 8 2. Narın Kültür Tarihi -Eski mısır, Yunan, Roma efsanelerinde -Mısırlılar nar suyundan şarap -Ağacın kabuğundan bağırsak parazitlerini düşürücü ilaç -Çiçeklerinden kırmızı boya -Bereket ve verimliliği simgeleyen kutsal meyve

9 9 3. Nar ın Anavatanı, Dünya Üzerindeki Yayılışı Anavatanı: -Güneybatı Asya, Güney Asya, Yakındoğu, Ortadoğu, İran, Afganistan, Güney Kafkasya, Anadolu Dünya Üzerindeki Yayılışı: -ABD, Arjantin, Azerbaycan, Çin, Fas, Filistin, Hindistan, Irak, İspanya, İsrail, İtalya, Kıbrıs, Mısır, Pakistan, Peru, Özbekistan, Suriye, Suudi Arabistan, Şili, Yugoslav Cum., Yunanistan, Tacikistan, Tayland, Tunus, Türkmenistan Türkiye’deki Yayılışı: -Güneydoğu Anadolu, Akdeniz, Ege

10 Narın Ekonomik Önemi -İlaç, boya, mürekkep, yağ, hayvan yemi, tanen, pektin, sirke -AIDS’e karşı kullanılan yiyecekler arasında -Japon patentli ilaçlar içerisindeki 9 bitkiden birisi -İçerdiği flavanoidler güçlü antioksidanttır. -Ömrü uzatır, kalp hastalığı ve kansere iyi gelir.

11 Nar Meyvesinin Kimyasal Bileşimi (Hasad 2006) 100 g tanede Kalori (cal) Protein (g) Vit. A (IU) (karoten)iz Yağ (g) 0.9Thiamine (mg) B Karbonhidrat (g) Riboflavin (mg) B Ca (mg) 3-12 Niacin (mg) P (mg) 8-37 Vit. C (Askorbik asit)(mg) Fe (mg) Sitrik asit(mg) Na (mg) 3 Borik asit(mg)0.005 K (mg) 259

12 Dünyada Nar Üretimi ve Ticareti Dünya üretimi 800,000 t Türkiye üretimi 56,000 (1997) İspanya, Tunus, Türkiye ihracatçı

13 Türkiye’de Nar Üretimi (Hasad 2006) YılAğaç (adet) (1000) Üretim (t) (1000) MeyveliMeyvesiz

14 14 6. Narın Morfolojik ve Biyolojik Özellikleri -Nar meyvesi iri, küresel, üstten hafif basıktır. -Olgunlukta kaliks segmentleri tarafından taçlanır cm çapındadır. -İçi tohumla dolu olup, derimsi yapıda bir kabukla kaplıdır. -Kabuk 1-5 mm kalınlığında beyazımsı sarı, sarı yeşil veya kırmızı renklidir. -Meyvenin yenen kısmı danelerden oluşur. -Taneler zar şeklinde kabuk uzantılarıyla ayrılmış odacıklara yerleşmiştir. -Sapa bağlanan bölümde bir göbek, sonra 2-5 adet alt odacık ve 5-8 adet üst odacık bulunur (Onur 1988)

15 15 6. Narın Morfolojik ve Biyolojik Özellikleri (devam) -Odacıkları ayıran zar kısımlarında kabuk daha ince, alt ve üstte daha kalın ve etli yapıdadır. -Daneler bu etli kısma gömülü durumda bağlıdır. -Daneler ince bir zar, pulp ve tohumdan oluşur. -Renkleri beyaz-sarıdan, pembe, kırmızı ve koyu kırmızı mora kadar değişir. -Tohumlar köşeli ve serttir. -Bazı çeşitlerde tohum kabuğu (testa) sert değildir ve nar daneleri yenilirken tohumlar ağızda fark edilmez. Bu tip narlara “çekirdeksiz” adı verilmektedir (Onur 1988).

16 16 6. Narın Morfolojik ve Biyolojik Özellikleri (devam) -Nar genellikle Nisan sonu-Haziran başı arasında çiçeklenmektedir. -Çiçeklenme periyodu yaklaşık ay kadar sürmektedir. -Bu çiçeklenme süreci ardından ağaç üzerinde çoğunlukla iri meyvelerin yanında, geç açan çiçeklerden oluşan küçük meyveler de yer almaktadır. -Meyve olgunlaşması ise genellikle Ağustos sonu ile Kasım ortasına kadar sürmektedir.

17 Narın Pomolojik Sınıflandırması ÇeşitKaynakKabuk rengiDane rengi SertliğiTat HicaznarıAlanyaKırmızı-sarıKoyu kır.OrtaEkşi-tatlı ÇekirdeksizAnamurKırmızı-sarıPembe kır.Yumuşak Tatlı Silifke AşısıSilifkeKırmızıKırmızıYumuşakEkşi-tatlı Lefan İskenderunSarı-kırmızıPembeOrtaEkşi-tatlı KatırbaşıDörtyolSarı-kırmızıKırmızıOrtaEkşi-tatlı Aşı Nar?Sarı-pembePembeOrtaTatlı Fellahyemez CeyhanSarı-pembePembeYumuşakTatlı Gevrek NarAyalıkAçık pembePembeYumuşakTatlı İzmir 8İzmirPembeKırmızıSertTatlı İzmir 1445 İzmirPembePembeYumuşakTatlı KaraAyvalıkPembeKırımızıSertTatlı Çevlik?Sarı-kırmızıPembeSertTatlı

18 Nar Çeşitleri 07 N 08 Hicaznar, 33 N 16 Silifke Aşısı, 33 N 26 Çekirdeksiz (VI), 33 N 24 Beynarı, 01 N 03 Fellahyemez II, 26/3 Çekirdeksiz, Suruç, İzmir 1, 2, 8, 10, 12, 15, 16, 23, 26, 29, 1261, 1264, 1265, 1267, 1445, 1453, 1465, 1479, 1483, 1499, 1513

19 19 8. Narın Döllenme Biyolojisi -Erdişi (+ monoik ?) -X=? -Tozlanma böcek / rüzgar ile olur? -Ödev: Narın döllenme biyolojisi nasıldır? Araştırınız.

20 20 9. Narın Ekolojik İstekleri: İklim, Toprak -Tropikte her-dem yeşil, sub(alt)tropikte kışın yaprağını döker. -Yazın uzun ve sıcak, kışın ılık ve yağışlı olmasını ister. -Soğuklama ihtiyacı yok gibidir. -Meyvesini olgunlaştırabilmesi için yüksek sıcaklık toplamı ister. -Kışın -10°C’ye dayanabilir. -Geç çiçek açtığı için ilkbahar geç donlarından zarar görmez. -Geç olgunlaşan çeşitlerde meyve sonbahar erken donlarından etkilenebilir. -Çiçeklenme gün, vegetatif gelişme gün, meyve gelişmesi gündür. -Şiddetli rüzgarlı alanda rüzgarkıran oluşturulmalıdır. Diken ve dalların sürtünmesi ile meyve kalitesi düşer.

21 21 9. Narın Ekolojik İstekleri: İklim, Toprak (devam) -Yıllık ortalama 500 mm yağış yeterlidir. -Yazın yağış meyve kalitesini bozar. Olgunluğa yakın dönemde yağış çatlamaya neden olur. -Derin, drenajı iyi, alüviyal toprak en uygundur. -Kumlu, killi, kireçli toprakta da yetişebilir. -Tuzluluğa orta derecede dayanıklıdır.

22 Narın Çoğaltılması -Odun çeliği, yeşil çelik, tohum -Tohumdan çıkan bitkiler ismine-doğru olmaz, açılım gösterir. -Yeşil çelikler, vegetasyon periyodunun sonuna doğru alınır. Sisleme serasında köklendirilir. -Odun çelikleri, cm kalınlıkta, cm uzunlukta hazırlanır. Bir önceki yılın sürgünleri veya dip sürgünlerinden alınır cm’lik bölümü dışarıda kalacak şekilde köklendirme masasına veya çelik tavasına dikilir. Dipte yaralama yapmaya veya bitki büyümeyi düzenleyici madde kullanmaya ihtiyaç duymaz. Köklenen çelikler, köklendirme masasından plastik torbalara şaşırtılır.

23 Nar Bahçesi Kurulması: Yer, Çeşit Bahçe Yerinin Seçimi: -Sub(alt)tropik bölgede yetişir. -Drenajı iyi, aşırı rüzgar almayan, kışın sıcaklığın 10°C’nin altına düşmediği, toprağı aşırı alkali olmayan yer tercih edilir. Çeşit Seçimi: -Ege ve Akdeniz Bölge’lerinden seleksiyon ile elde edilen çeşitler

24 Nar Bahçesi Kurulması: Dikim -6.0 x 6.0 m kuvvetli büyüyen çeşitlerde, güneşlenme ve havalanmanın yetersiz olduğu yerde -2.5 x 4.0 m, 3.0 x 4.0 m kapama nar bahçesinde. Ağaçlar birbirini gölgelerse etek dallar kuruyarak bitki yüksek taç oluşturabilir. -Fidanlar kışın yaprak dökümünden, ilkbaharda yaprak açılıncaya kadar dikilebilir. -Odun gözleri erken sürdüğünden ilkbahar dikiminde geç kalınmamalıdır. -Kışı soğuk olmayan yörede sonbahar dikimi tercih edilir. Neden?

25 Nar Bahçesinde Yıllık Bakım İşleri: Sulama -Uzun süre kuraklığa dayanabilir. -Sulanırsa daha kuvvetli gelişir ve bol ürün verir. -Yazın yağış bol ve düzenli olursa ağaç iyi büyür ancak meyve yumuşamaya ve düşük taşıma ve depolama kapasitesine eğilimli olur. -Her seferinde aynı miktarda olacak şekilde sulama yapılmalıdır. -Yaz sonu-sonbahar başında yeterli toprak nemi sağlandığında meyve çatlama riski azalabilecektir. -Damla veya alttan yağmurlama sulama sistemleri kullanılabilir.

26 Nar Bahçesinde Yıllık Bakım İşleri: Gübreleme -Öncelikle yaprak analizi yapılmalıdır. -İyi yanmış çiftlik gübresi verilmelidir. İlk yıllarda m 3 /da, ileriki yıllarda m 3 da. Sonbahar-kış aylarında kök çevresine verilip çapa ile toprağa karıştırılır. -Bakla, fiğ ile yeşil gübreleme yapılabilir. -Genç ağaç g, verim çağında g saf N ister. Kış sonu ve haziran olmak üzere iki seferde verilebilir. -Aşırı N’lu gübre sürgün gelişiminin çok artarak meyvenin geç olgunlaşmasına, kalitenin azalmasına ve bitkinin soğuktan zarar görmesine neden olur. -Genç ağaç g, verim çağında g P ister. Kışın taç izdüşümüne cm derinliğe verilir. -Genç ağaç g, verim çağında g K ister. -Zn eksikliği görülebilir. ZNSO 4 uygulanabilir.

27 Nar Bahçesinde Yıllık Bakım İşleri: Budama -Ağaçlar çalı, tek gövdeli, çok gövdeli şekilde budanabilir. -Çalı: Doğal haline bırakılırsa çalı formunda gelişir. Çalı formu ticari yetiştiriciliğe uygun değildir. Budama yapılmadığında ağaç kuvvetli gelişir ve verime geç başlar. -Tek gövde: Fidanlar, doğası gereği bol miktarda dip sürgünü verir. Bunların uzaklaştırılarak tek gövde korunmalıdır. -Çanak (vazo, goble) sistemine yakın terbiye sistemi izlenmelidir. Tepe alınmalıdır. -Çok gövdeli yetiştiricilik: 5-6 gövde olacak şekilde budama yapılır. Yine tepe alınmalıdır. -Genellikle yıldan itibaren verime başlar. Ekonomik verim yıldan sonra alınabilir. -Obur dalların tepesi vurulmalıdır. Taç içinde öncelikle kurumuş ve hastalıklı dallar kesilerek seyreltme yapılmalıdır. -Bir yıllık dalda kısır çiçeklerin iki yıllık dalda verimli çiçeklerin bulunduğu dikkate alınarak budama uygulanmalıdır.

28 Nar Bahçesinde Yıllık Bakım İşleri: Hastalıklar -Yumuşak çürüklük: Rhizopus arrhizus, R.stolonnifer, mantar -Gri küf: Botrytis cinerea (Botryotinia fuckeliana, eşeyli formu), mantar -Alternaria alternata, mantar -Penicillium sp., mantar

29 Nar Bahçesinde Yıllık Bakım İşleri: Zararlılar -Yaprak bitleri -Nar beyaz sineği -Unlu bit -Kabuklu bit -Kırmızı örümcek -Harnup güvesi -Akdeniz meyve sineği -Toprak altı zararlıları -Sıçan

30 Narda Derim (Hasad) -Tam çiçeklenmeden 5-7 ay sonra derim olgunluğuna gelir. -Eylül-kasım arasında, makasla kesilerek, meyve sapı kısa bırakılmalıdır. -Nar klimakterik göstermeyen bir meyvedir (Ben-Arie ve ark.’na göre Yılmaz 2005). -Olgunluk kriterleri genellikle çeşide özgü şeker/asit oranı, kabuk ve dane rengidir. -Çeşide özgü optimum şeker/asit dengesine, dane ve kabuk rengine erişmesine bağlıdır. -Erken derimi, meyvenin kalitesini düşürmektedir. -Tam olgunluğu beklemek ise yetiştiriciyi meyve çatlaması ile karşı karşıya bırakmaktadır.


"1 2005-2006 Bahar Yarıyılı BA408 Subtropik İklim Meyve Türleri 1.Hafta14 ŞubatTanışma, Giriş, Nar yetiştiriciliği 2.Hafta21 ŞubatYenidünya yetiştiriciliği." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları