Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

9. TÜRKİYE’NİN NÜFUS ÖZELLİKLERİ VE NÜFUS HAREKETLERİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "9. TÜRKİYE’NİN NÜFUS ÖZELLİKLERİ VE NÜFUS HAREKETLERİ."— Sunum transkripti:

1 9. TÜRKİYE’NİN NÜFUS ÖZELLİKLERİ VE NÜFUS HAREKETLERİ

2 Konular TÜRKİYE'DE NÜFUSUN TARİHSEL GELİŞİMİ Türkiye'de Nüfus Sayımları Türkiye'de Nüfusun Yıllara Göre Değişimi Türkiye'de Nüfusun Artışı ve Nedenleri

3 TÜRKİYE NÜFUSUNUN YAPISAL ÖZELLİKLERİ Nüfus miktarı kadar önem taşıyan bir başka kriter de nüfusun yaş yapısıdır. Çünkü, yaş grupları nüfusun genel yapısı ve doğurganlık oranı hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlar. Ayrıca iş, eğitim, sağlık vb. ihtiyaçların belirlenmesinde ve geleceğe yönelik planlamanın yapılabilmesinde önemli rol oynar. Nüfusun Yaş Gruplarına Göre Dağılımı

4 Nüfusumuzun en önemli özeliği genç ve dinamik yapı göstermesidir. Toplam nüfus içinde yaş grubu nüfusun % 49' unu oluşturur.

5 Türkiye’nin Nüfus Piramidi: Soruları cevaplandırınız Piramidin geniş tabanlı bir üçgene benzemesinin nedenleri nelerdir? Hangi yaş grubu daha fazladır?Genç nüfus (15-35) miktarı yaklaşık ne ka- dardır? Tabanının giderek daralmasından nasıl bir sonuç çıkarabiliriz? Nüfusun yaş yapısına bakarak olumlu ve olumsuz yönlerini belirtiniz. Nüfus piramidine bakarak ülkemiz nüfus özelliklerine göre hangi ülke grubuna girmektedir?

6 Yukarıda görüldüğü gibi ülkemizin nüfus piramidi, doğum oranları hızla azalan ve gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramitlerine benzemektedir.

7 Şehir Kadın-Erkek Nüfusu

8 Kır Kadın-Erkek Nüfusu

9 Okuma Yazma Oranı 1927 ve 2000 yıllarında cinsiyetlere göre okuryazarlık oranını karşılaştırınız. Türkiye'nin yıllarında kadın ve erkek nüfusu arasın- daki okuma ve yazma artış oranını karşılaştırınız. Ülkemizde okuma yazma oranı kadınlarda neden düşüktür? Bu oranın yükseltilmesi için neler yapılabilir?

10 Türkiye'nin Kır ve Kent Nüfusu Bir ülkenin kır ve kentlerinde bulunan nüfus miktarları, o ülkenin ekonomik ve sosyal yapısını yansıtan önemli göstergelerden biridir. Gelişmiş ülkelerde kır nüfus oranı toplam nüfusun % 10'u geçmemektedir. Ülkemizde nüfusu 'in altında bulunan yerleşmelerde yaşayan nüfusa "kırsal nüfus" adını veriyoruz. Kırsal nüfusun geçimi önemli ölçüde tarıma ve hayvancılığa dayanmaktadır. Cumhuriyetin ilk yılların da kırsal nüfus, toplam nüfusumuzun büyük kısmını oluşturuyordu. 1927'de ülkemiz nüfusunun % 83,8'i kır, %16,2'si şehir yerleşmelerinde yaşıyordu. Kırsal nüfusun bu miktarının fazlalığı, etkisini giderek kaybetmesine rağmen 1970'li yılların sonlarına kadar devam etmiştir, ilk olarak 1980 yılında ülkemizde yapılan nüfus sayımında şehir nüfusu, kır nüfusundan daha yüksek sayıya ulaşmıştır.

11 ŞEHİR KÖY NÜFUSLARI YILLARTOPLAMŞEHİRKÖY

12 Kır-Şehir Nüfusu Türkiye'de şehir nüfusu hangi yıldan sonra oran olarak artmaya başlamıştır? Şehir ve kır nüfusu arasındaki en büyük fark hangi yıllarda görülmektedir? Kırsal kesimde doğum oranı fazla olmasına rağmen, kır nüfusunun giderek azalmasının nedeni nedir? Hangi yıldan itibaren şehir nüfus oranı kır nüfus oranını geçmiştir? ile yılları arasındaki şehir ve kır nüfus oranlarını karşılaştırınız.

13 Bir Karşılaştırma Almanya Bulgaristan Türkiye Yunanistan Avusturya Almanya Bulgaristan Türkiye Yunanistan Avusturya Nüfus 82m 8m 67m 11m8m Nüfus 82m 8m 67m 11m8m Nüfus Yoğun. km. Kare Nüfus Yoğun. km. Kare Nüfus Artış Hızı Nüfus Artış Hızı Toplam Doğur. Hızı Toplam Doğur. Hızı Bebek Ölüm Hızı Bebek Ölüm Hızı Doğumda Yaşam Umudu Doğumda Yaşam Umudu Şehirleşme % Şehirleşme % Yaş Oranı Yaş Oranı Yaşın üzeri. Oranı % Yaşın üzeri. Oranı % GSMH USD (000) GSMH USD (000)

14 Doğum, Ölüm ve Artış Hızları:

15 Doğumda Yaşam Umudu ve Toplam Doğurganlık Hızı:

16 Yaş Kümelerinin Değişimi:

17 : Eğilimler

18 Nüfus Değişimi:

19 Doğum, Ölüm ve Artış Hızları:

20 Doğumda Yaşam Umudu ve Toplam Doğurganlık Hızı:

21 Nüfus Piramitleri :

22 Yaş Kümelerinin Değişimi:

23 Türkiye’de Nüfus: Karşılaştırma, 2003 DHS Kır Kent Doğu Batı Kır Kent Doğu Batı Eğitim Yok - kadın % Toplam Doğ. Hızı Doğ. Kont. Yön. Kul Bebek Ölüm Hızı Doğum Ön. Tıb. B. yok Tam Aşılı Çocuk

24 Türkiye’de Göçün Tarihi Türkiye’de Göçün Tarihi Avrupa’ya Göç ( ) 1961 – 1975 : İşçi Göçü1961 – 1975 : İşçi Göçü bugün : + Aile birleşimi ve evlililik göçü bugün : + Aile birleşimi ve evlililik göçü bugün : + Kaçak göç ve sığınmacılar bugün : + Kaçak göç ve sığınmacılar ( bugün : + Türkiye üzerinden Avrupa’ya yönelen transit göç )( bugün : + Türkiye üzerinden Avrupa’ya yönelen transit göç )

25 Türk Göçmenlerin Sayısı, 1980ler, 1990lar ve 2000ler 1980lerin ortası 1990ların ortası 2000lerin ortası Ülke x 1,000 % % % Almanya1, , , Avusturya Belçika Danimarka Fransa Hollanda İngiltere İsveç İsviçre Diğer Avrupa Ülkeleri Avrupa1, , , Arap ülkeleri Avustralya Bağımsız Ülkeler Topluluğu Kuzey Amerika Ülkeleri Diğer Ülkeler Toplam2, , ,

26 Geliş Aralıklarına Göre Batı Avrupa’ya Gelen Türk Sığınmacılar, Geliş aralıkları (x 1,000) Ülke Almanya Avusturya Belçika Danimarka Fransa Hollanda İngiltere İsveç İsviçre Toplam

27 Avrupa’ya Giden Sığınmacılar, (x 1,000) (x 1,000) Ülke Afganistan Irak İran Türkiye Toplam ,488.90

28 2005 Müzakerelerin Başlangıcı 2017 Türkiye’nin Üyeliği 2024 Serbest Dolaşım Yüksek olasılıklı senaryolar Düşük olasılıklı senaryolar Serbest Dolaşım Sonrasında Neler Olabilir? Yıllık Sayılar

29 TÜRKİYE'DE NÜFUSUN TARİHSEL GELİŞİMİ Dünya nüfusu gibi Türkiye nüfusu da sürekli bir değişim ve artış içindedir. Bu değişim ve artış, hızını kaybetmekle beraber günümüzde de sürmektedir. Nüfustaki artış ve değişim belirli aralıklarla yapılan genel nüfus sayımlarıyla belirlenir. Türkiye’de Nüfus Sayımları:

30 (II. Mahmut dönemi): 1831 yılında asker ve vergi yükümlülerini belirlemeye yönelik olarak yapılan nüfus sayımında Anadolu'nun nüfusu 7-7,5 milyon olarak sayılmıştır.

31 (Abdülmecit dönemi ): 1844 yılında nüfus belgesi verilecek nüfusu tespit etmek amacıyla yapılan nüfus sayımında Anadolu'nun nüfusu 10-10,5 milyon olarak sayılmıştır.

32 Cumhuriyet Döneminde ilk kapsamlı nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır. 1935'teki nüfus sayımından sonra 1990'a kadar sayımların sonu "0" ve "5“ ile biten yıllarda, 1990'dan sonra ise 10 yılda bir yapılmasına karar verilmiştir. Ülkemizdeki nüfus sayımlarında ülke sınırları içinde bulunanlar, bulundukları yerlerde sayılırlar. Bu nedenle sayım günü çeşitli nedenlerle yurt dışında olanlar sayılamamaktadır Nüfus sayımı halen sürmektedir.

33 YılN ü fusArtış Hızı , , , , , , , , , , , , ,35

34 Türkiye Nüfusunun Yıllara Göre Artışı Türkiye nüfusu sürekli aynı oranda mı artmıştır? Neden?En düşük artış hızı hangi sayım dönemleri arasında gerçekleşmiştir?En yüksek artış hızı hangi sayım dönemleri arasında gerçekleşmiştir?

35 Yıllara Göre Nüfus Artış Hızı:

36 Türkiye'de Nüfusun Yıllara Göre Değişimi Doğumlar ve alınan göçlerle artan nüfus, ölümler ve verilen göçlerle azalır. Cumhuriyet Döneminde yurdumuza zaman zaman çeşitli ülkelerden göçler olduğu gibi, yurdumuzdan da başka ülkelere göçler gerçekleşmiştir. Nüfus artışımız üzerinde yurdumuza toprak katılımının da etkisi söz konusudur (Hatay'ın ana vatana katılışı).

37 Nüfus hızlı bir şekilde artmaktadır. Erkek nüfus kadın nüfusundan daha fazladır. Nüfusun eğitim düzeyi giderek yükselmektedir. Ortalama yaşam süresi giderek uzamaktadır. Kentsel nüfus giderek artmaktadır. İç ve dış göçler yoğun olarak yaşanmıştır yılları arasında nüfusumuz yaklaşık beş kat artarak 13,6 milyondan 67,8 milyona ulaşmıştır döneminde ülke nüfusu yılda ortalama kişi artmıştır yılları arasında ülke nüfusundaki değişim şu başlıklarla belirtilebilir.

38 Yılları Arasında Doğum ve Ölüm Oranları

39 Türkiye’de Nüfus Artışının Sebepleri:

40 Doğal Nüfus Artışı: Doğumlar

41 Yurdumuzda nüfus artışını etkileyen temel faktör doğal nüfus artışıdır. Nüfus artışında doğumlar kadar ölümler de etkilidir. Doğumlarla ölümler arasındaki fark doğal nüfus artışını oluşturur. Türkiye'nin doğal nüfus artışı incelendiğinde, özellikle 1950'lerden itibaren ölüm oranlarında, 1960'lardan itibaren ise doğum oranlarında bir düşmenin söz konusu olduğu görülmektedir. Buradan anlaşıldığına göre doğum oranları azalırken ölüm oranları da azalmakta, yani insan ömrü uzamaktadır. Tük iye'de nüfusun artmasında doğal artışlardan başka nedenler de etkilidir.

42 1975 yılından itibaren nüfus artış hızımızın düşmesinde, kentleşme ve sanayileşmeyle birlikte doğum oranlarında meydana gelen azalmanın da etkisi olmuştur. Ayrıca cumhuriyetin kurulduğu yıllarda yurdumuzun uzun yıllar süren savaşlarda erkek nüfusunun önemli bir kısmını kaybetmiş olması, toplam doğurganlık oranını oldukça düşürmüştür. Bu nedenle 1965'e kadar nüfus artışını teşvik edici politikalar izlenmiştir. 1965'ten itibaren doğurganlığı teşvik edici politikaların yerine nüfus planlamasına önem verilmesi ise nüfus artışının yavaşlamasında etkili olmuştur.

43 Çalışmak için başka ülkelere gidenler: İşçiler Avrupa Ülkeleri, Arap Ülkeleri 1960’lı yıllarda 200 bin kişinin yurtdışına çıkması nüfus artışında azalmaya yol açmıştır.

44 Lozan’dan Sonra Mübadele Göçleri: Mübadele ile Yunanistan’a giden Rumlar ve Yunanistan’dan gelen Türkler

45 Politik, siyasi ve sosyal baskılar nedeniyle Türkmenlerin Bayrağındaki Sembol Cumhuriyet kurulduktan sonra değişik ülkelerde yaşayan Türkler Türkiye’ye göç etmişlerdir. Bunlardan bazıları kendi istekleri ile bazıları da baskılar sonucu bu kararı almışlardır. Geldikleri ülkelerin bazıları: Türk Cumhuriyetleri, Irak, Bulgaristan, Rusya, Romanya vb.

46 Hatay’ın Anavatana katılması: 30 Haziran 1930’da Anavatana katılan Hatay o dönemde ki artışın % ’12,5’lik bölümünü oluşturmuştur.

47 Nüfus Artışının Sonuçları Türkiye'de nüfus artışı bazı sorunlara yol açar: çevre sorunları oluşur, göç artar, milli gelir azalır ve refah seviyesi düşer, hizmetler aksar, bağımlı nüfus artar, konut sıkıntısı yaşanır, düzensiz şehirleşme görülür.

48 SORU 1 Yurdumuzda çalışan nüfusun büyük bir kısmı tarım sektöründe görülmekle birlikte, bu sektörde çalışanların oranı giderek azalmaktadır. I.Bu durum ülkemizde; II.Entansif tarımın yaygınlaşması, III.Endüstrinin gelişmesi, IV.Nüfus yoğunluğunun az olmasının, hangisi yada hangileriyle açıklanabilir? a)Yalnız I b)Yalnız II c)I ve II d)II ve III e)I ve III

49 SORU 2 Ülkemiz nüfusunun hızla artması aşağıdakilerden hangisine yol açmaz? a)Demografik yatırımların payının artmasına b)Endüstrinin işgücü açığının ortaya çıkmasına c)Bazı tarım ürünlerinin daha çok iç tüketime ayrılmasına d)Düzensiz kentleşmenin ortaya çıkmasına e)Kişi başına düşen milli gelirin azalmasına

50 SORU 3 Aşağıdaki illerimizden hangisinde yaz mevsiminde görülen nüfus artışı farklı bir nedenden kaynaklanır? a)Adana b)Muğla c)Antalya d)Nevşehir e)İzmir

51 SORU 4 Bir ülkede nüfusun yaş gruplarına göre dağılışı, son 15 yıl içinde I. şekilden II. şekle gelmiştir. Nüfusun yaş gruplarına göre dağılışında mey dana gelen bu değişmeye I Doğum oranının düzenli olarak azalması II Ortalama yaşam süresinin uzaması III Dışarıya göçün artması etmenlerinden hangilerinin neden olduğu söylenebilir? A) Yalnız IB) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve IIE) II ve III (ÖSS 2000)

52 SORU 5 Aşağıdakilerden hangisi, bir ülkede sanayinin gelişmekte olduğunun göstergelerinden biri değildir? A)Hammaddeye duyulan gereksinimin artması B)Tarımsal üretimin azalması C)Enerji tüketiminin artması D)Teknoloji kullanımının artması E)Çalışan nüfus içinde, niteliksiz işçi payının azalması

53 SORU 6 Yukarıda işaretlenmiş noktaların hangisinde yerleşme üst sınırı daha yüksekten geçer? A) I B) II C) III D) IV E) V

54 SORU 7 “Ülkemizde 1950 yılında çalışan nüfusun % 75’i tarım sektöründe çalışırken bu oran 1995’te % 40’a düşmüştür.” Bu değişmeye yol açan temel etmen, aşağıdakilerden hangisidir? A)Tarım dışı sektörlerin gelişmesi B)Nüfusumuzun hızla artması C)Tarım alanlarının verimsizleşmesi D)Tarımı yapılan ürünlerin çeşitlenmesi E)Tarım alanındaki yatırımların artması

55 SORU 8 Yukarıdaki grafikte Türkiye’de yıllar itibarıyla kır ve kent nüfusundaki değişim verilmiştir. Bu grafikten aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir? A)Kentlerde doğurganlık oranı daha fazladır. B)Kırsal kesimde nüfus dağılışı daha düzenlidir. C)Kırsal kesimde, tarımda makineleşme hızlı göçe neden olmuştur. D)Son yılda toplam nüfusun yarıdan fazlası kentlerde yaşamaktadır. E)Verilen yıllarda kır nüfusu sürekli azalma göstermiştir.

56 SORU 9 Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin az gelişmiş olduğuna kanıt olarak gösterilebilir? A)Yaşlı nüfus oranının fazla olması B)Nüfus artış hızının düşük olması C)Nüfus dağılışının düzenli olması D)Hammadde ihracatının fazla olması E) Genç nüfus oranının az olması

57 SORU 10 Yukarıdaki haritada gösterilen taralı alanların hangisinde aritmetik nüfus yoğunluğu en azdır? A) I B) II C) III D) IV E) V

58 SORU 11 Yukarıda bir ülkedeki doğum - ölüm oranlarının yıllar içindeki değişim grafiği gösterilmiştir. Buna göre işaretli hangi iki dönem arasında nüfus artış hızı en fazladır? A) I – II B) II – III C) III – IV D) IV - V E) V - VI

59 Teşekkürler


"9. TÜRKİYE’NİN NÜFUS ÖZELLİKLERİ VE NÜFUS HAREKETLERİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları