Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Temel Medikal Eğitim. Hücre ve Doku Sitoloji Hücreler insan vücudunun temel yapıtaşlarıdır Hücreler insan vücudunun temel yapıtaşlarıdır Hücreleri inceleyen.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Temel Medikal Eğitim. Hücre ve Doku Sitoloji Hücreler insan vücudunun temel yapıtaşlarıdır Hücreler insan vücudunun temel yapıtaşlarıdır Hücreleri inceleyen."— Sunum transkripti:

1 Temel Medikal Eğitim

2 Hücre ve Doku

3 Sitoloji Hücreler insan vücudunun temel yapıtaşlarıdır Hücreler insan vücudunun temel yapıtaşlarıdır Hücreleri inceleyen bilim dalına sitoloji denir Hücreleri inceleyen bilim dalına sitoloji denir Yapı ve görevleri birbirine benzeyen hücreler topluluğuna doku denir Yapı ve görevleri birbirine benzeyen hücreler topluluğuna doku denir Belirli bir görevi yerine getirmek üzere dokuların bir araya gelerek oluşturduğu yapıya organ denir Belirli bir görevi yerine getirmek üzere dokuların bir araya gelerek oluşturduğu yapıya organ denir Organların bir araya gelerek oluşturdukları yapılara sistem denir Organların bir araya gelerek oluşturdukları yapılara sistem denir

4 Vücut Sistemleri Deri Deri Kas ve İskelet Sistemi Kas ve İskelet Sistemi Sinir Sistemi Sinir Sistemi Endokrin Sistem Endokrin Sistem Kardiyovasküler Sistem Kardiyovasküler Sistem Solunum Sistemi Solunum Sistemi Sindirim Sistemi Sindirim Sistemi Üriner Sistem Üriner Sistem Üreme Sistemi Üreme Sistemi Bağışıklık Sistemi Bağışıklık Sistemi

5 Hücre Vücudu oluşturan hücrelerin çoğunun temel yapısı birbirine benzer Vücudu oluşturan hücrelerin çoğunun temel yapısı birbirine benzer  Hücre zarı  Sitoplazma  Çekirdek

6 Hücre Zarı Hücreyi çepeçevre sarar Hücreyi çepeçevre sarar Protein ve fosfolipidlerden oluşur Protein ve fosfolipidlerden oluşur  3 katlı bir yapıdır Orta kat; lipidOrta kat; lipid İç ve dış katlar; proteinİç ve dış katlar; protein

7 Sitoplazma Hücrenin organellerini ve sitoplazmik cisimciklerini içeren sıvı kısmıdır Hücrenin organellerini ve sitoplazmik cisimciklerini içeren sıvı kısmıdır Sitoplazmanın şeffaf ve hemen hemen homojen olan temel iç maddesine protoplazma denir Sitoplazmanın şeffaf ve hemen hemen homojen olan temel iç maddesine protoplazma denir

8 Organeller Organeller özel fonksiyonlara sahip yapısal hücre elemanlarıdır Organeller özel fonksiyonlara sahip yapısal hücre elemanlarıdır Başlıca organeller; Başlıca organeller;  Mitokondri  Ribozom  Endoplazmik retikulum  Golgi kompleksi  Lizozomlar  Sentromer

9 Mitokondri Eritrositler hariç tüm hücreler sitoplazmalarında mitokondri içerirler Eritrositler hariç tüm hücreler sitoplazmalarında mitokondri içerirler Mitokondriler hücre içi enerji metabolizmasında çok önemli bir rol oynar Mitokondriler hücre içi enerji metabolizmasında çok önemli bir rol oynar Yağların yıkımı, sitrik asit döngüsü ve oksidatif fosforilasyon için kullanılan tüm enzim sistemleri mitokondride bulunur Yağların yıkımı, sitrik asit döngüsü ve oksidatif fosforilasyon için kullanılan tüm enzim sistemleri mitokondride bulunur Hücrelerin fonksiyonlarını sürdürmek için ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlayan ATP burada oluştuğundan bir nevi hücrenin enerji santralleridir Hücrelerin fonksiyonlarını sürdürmek için ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlayan ATP burada oluştuğundan bir nevi hücrenin enerji santralleridir

10 Mitokondri Mitokondri

11 Ribozom Hücre membranına yapışmış veya serbest şekilde bulunan elips şeklinde organellerdir Hücre membranına yapışmış veya serbest şekilde bulunan elips şeklinde organellerdir Demetler şeklinde veya tek bulunabilirler Demetler şeklinde veya tek bulunabilirler Protein biyosentezi yaparlar Protein biyosentezi yaparlar

12 Endoplazmik Retikulum Sitoplazmada bulunan, hücre zarından çekirdeğe kadar uzanan, zigzaglar yaparak uzanan kanallar sistemidir Sitoplazmada bulunan, hücre zarından çekirdeğe kadar uzanan, zigzaglar yaparak uzanan kanallar sistemidir İki tür endoplazmik retikulum vardır: İki tür endoplazmik retikulum vardır:  Agranüler ER  Granüler ER; üzerinde ribozomları içerir Bazı maddelerin aktif ve pasif taşınımı için membran yüzeyini genişletirler Bazı maddelerin aktif ve pasif taşınımı için membran yüzeyini genişletirler Protein sentezine katılırlar Protein sentezine katılırlar Yüzeylerinde bazı reaksiyonlar için gerekli enzimleri barındırırlar Yüzeylerinde bazı reaksiyonlar için gerekli enzimleri barındırırlar

13 Endoplazmik Retikulum

14 Golgi Kompleksi Temel yapı taşı diktiozomdur Temel yapı taşı diktiozomdur Başlıca fonksiyonları; Başlıca fonksiyonları;  Sekresyonların oluşturulması  Sekresyonların sitoplazmadan inklüzyon şeklinde golgi veziküllerine girmesi  Membran materyali üretimi  Lizozomların yapımı ve oluşturulması

15 Golgi Kompleksi

16 Protein Sentezi 1.Aminoasitlerin alımı 2.Enerji (mitokondri) 3.Protein sentezi (ribozom) 4.Taşınım (ER) 5.Değişim, konsantrasyon, inklüzyon veziküllerinin oluşumu (golgi kompleksi) 6.Depolama ve taşıma 7.Sekresyon

17 Lizozom 1 µm büyüklüğünde, membranla çevrili, golgi kompleksi tarafından oluşturulan organellerdir 1 µm büyüklüğünde, membranla çevrili, golgi kompleksi tarafından oluşturulan organellerdir Endojen ve eksojen maddelerin parçalanması, hücre içi sindirimden sorumludurlar Endojen ve eksojen maddelerin parçalanması, hücre içi sindirimden sorumludurlar

18 Sentrozom Nükleus yakınlarında bulunurlar Nükleus yakınlarında bulunurlar Hücre bölünmesi sırasında oluşan kromozomların ayrılmasında rol oynar Hücre bölünmesi sırasında oluşan kromozomların ayrılmasında rol oynar

19 Nükleus Eritrositler hariç tüm hücreler nükleus içerirler Eritrositler hariç tüm hücreler nükleus içerirler Sitoplazmadan çift katlı zar ile ayrılır Sitoplazmadan çift katlı zar ile ayrılır Nükleus, kromozomlarda bulunan DNA ile genetik materyalin bulunduğu hücrenin ana organelidir Nükleus, kromozomlarda bulunan DNA ile genetik materyalin bulunduğu hücrenin ana organelidir

20 Hücre Bölünmesi İki tip hücre bölünmesi vardır; İki tip hücre bölünmesi vardır;  En sık görülen tip mitoz bölünmedir Hem sitoplazma hem de çekirdek iki eşit hücre oluşturacak şekilde ikiye bölünür, kromozom sayısı azalmazHem sitoplazma hem de çekirdek iki eşit hücre oluşturacak şekilde ikiye bölünür, kromozom sayısı azalmaz  Üreme hücrelerinde gözlenen özel bölünme tipi mayoz bölünmedir Kromozom sayısı yarı yarıya azalırKromozom sayısı yarı yarıya azalır

21 Hücre Bölünmesi

22 Histoloji Dokuları inceleyen bilim dalına histoloji denir Dokuları inceleyen bilim dalına histoloji denir Aynı yapı ve fonksiyona sahip hücrelerin meydana getirdiği yapıya doku denir Aynı yapı ve fonksiyona sahip hücrelerin meydana getirdiği yapıya doku denir 4 tip doku vardır; 4 tip doku vardır;  Epitel dokusu  Bağ ve destek dokusu  Kas dokusu  Sinir dokusu Dokular bir araya gelerek organları oluşturur Dokular bir araya gelerek organları oluşturur Bulunduğu organ ile aynı fonksiyonu gösteren dokuya parankim denir Bulunduğu organ ile aynı fonksiyonu gösteren dokuya parankim denir

23 Epitel Dokusu Vücudun iç ve dış yüzeylerini kaplayan dokudur Vücudun iç ve dış yüzeylerini kaplayan dokudur Temel olarak üçe ayrılır; Temel olarak üçe ayrılır;  Örtücü epitel/yüzey epiteli KorumaKoruma Madde değişimiMadde değişimi  Salgı epiteli SalgıSalgı  Duyu epiteli Dış ve iç uyaranların alınmasıDış ve iç uyaranların alınması

24 Yüzey Epiteli İç ve dış yüzeyleri örter İç ve dış yüzeyleri örter Kan damarı içermez Kan damarı içermez Bazal membran ile diğer dokulardan ayrılır Bazal membran ile diğer dokulardan ayrılır Yüzey epiteli diziliş ve tabakalanma durumuna göre sınıflandırılır Yüzey epiteli diziliş ve tabakalanma durumuna göre sınıflandırılır

25 Yüzey Epiteli

26 Basit skuamöz epitel; Hücreler büyük, yassı ve birbirine sıkıca tutunmuştur. Basit skuamöz epitel; Hücreler büyük, yassı ve birbirine sıkıca tutunmuştur.  Gazlara (akciğerin alveolar epiteli)  Kolay çözünebilen maddelere (kan damarı endoteli) karşı çok geçirgendir. Kübik epitel; Hücreler küp şeklindedir ve hücrelerin tüm kenarları eşit uzunluktadır. Kübik epitel; Hücreler küp şeklindedir ve hücrelerin tüm kenarları eşit uzunluktadır.  Böbrek tübülüs hücreleri  Salgı bezi epiteli

27 Yüzey Epiteli Basit silindirik epitel; Hücrelerin boyları enlerine göre uzundur. Basit silindirik epitel; Hücrelerin boyları enlerine göre uzundur.  İnce barsak epiteli Yalancı çok katlı (pseudostratifiye) epitel; Tek katlıdır, ancak bazı hücreler bazal membrana tutunmalarına rağmen yüzeye ulaşamazlar. Yalancı çok katlı (pseudostratifiye) epitel; Tek katlıdır, ancak bazı hücreler bazal membrana tutunmalarına rağmen yüzeye ulaşamazlar.  Siliyalı solunum yolu epiteli

28 Yüzey Epiteli Tranzisyonel epitel; Silindirik epitelin özel bir formudur. Daha çok değişken dolum kapasitesi olan organlarda bulunur. Tranzisyonel epitel; Silindirik epitelin özel bir formudur. Daha çok değişken dolum kapasitesi olan organlarda bulunur.  Mesane epiteli Çok katlı (stratifiye) epitel; en alt tabakada yer alan hücreler bazal membrana tutunur. Çok katlı (stratifiye) epitel; en alt tabakada yer alan hücreler bazal membrana tutunur.  Vücudun dış etkenlere maruz kaldığı yerlerde bulunur (deri vb.)

29 Bez Epiteli Genel olarak iki tiptir; Genel olarak iki tiptir;  Endokrin bezler Kanalları yokturKanalları yoktur Salgılar direk olarak kana verilirSalgılar direk olarak kana verilir Tiroid, hipofiz, testis, ovaryumTiroid, hipofiz, testis, ovaryum  Ekzokrin bezler Kanalları vardırKanalları vardır Salgılarını hücre içine ya da dışına verirlerSalgılarını hücre içine ya da dışına verirler Tükrük bezleri, gözyaşı bezleriTükrük bezleri, gözyaşı bezleri

30 Ekzokrin Bezler İkiye ayrılırlar; İkiye ayrılırlar;  Endoepitelial bezler Yüzey epitelinde yer alan tek ya da birkaç hücreden oluşan bezlerdirYüzey epitelinde yer alan tek ya da birkaç hücreden oluşan bezlerdir Goblet hücreleriGoblet hücreleri  Ekzoepitelial bezler Merokrin bezler; salgılarını ekzositoz yolu ile yaparlarMerokrin bezler; salgılarını ekzositoz yolu ile yaparlar –Seröz –Müköz –Karışık Apokrin bezler; salgılama sırasında sitoplazma kaybı olurApokrin bezler; salgılama sırasında sitoplazma kaybı olur Holokrin bezler; hücre parçalanması ile salgılama yaparlarHolokrin bezler; hücre parçalanması ile salgılama yaparlar

31 Ekzoepitelial Bezler

32 Bağ ve Destek Doku Vücut içerisinde bulunan hücreleri bir arada tutan onları destekleyen, organları saran dokuya bağ dokusu denir. Vücut içerisinde bulunan hücreleri bir arada tutan onları destekleyen, organları saran dokuya bağ dokusu denir. Vücudu bütün olarak ayakta tutan, sağlamlaştıran yapıları destekleyen dokuya ise destek doku denir. Vücudu bütün olarak ayakta tutan, sağlamlaştıran yapıları destekleyen dokuya ise destek doku denir.

33 Bağ Dokusu Bağ dokusunu oluşturan hücreler ikiye ayrılır; Bağ dokusunu oluşturan hücreler ikiye ayrılır;  Sabit hücreler Fibroblast; rejenerasyondan sorumludurlarFibroblast; rejenerasyondan sorumludurlar Fibrosit; özel durumlarda fibrositlere dönüşürlerFibrosit; özel durumlarda fibrositlere dönüşürler  Hareketli hücreler Lenfatik organlarda (dalak, bademcik, lenf düğümleri) bulunurlar Lenfatik organlarda (dalak, bademcik, lenf düğümleri) bulunurlar HistiyositHistiyosit

34 Bağ Dokusu Bağ ve destek dokusunda üç değişik tip lif bulunur; Bağ ve destek dokusunda üç değişik tip lif bulunur;  Kollejen lifler; yüksek gerilim gücüne sahiptir  Retiküler lifler; daha zayıftırlar, lenfatik organlarda bulunurlar  Elastik lifler; dallı olup, üç boyutlu görev yaparlar, arter duvarı elastik liflerden zengindir.

35 Bağ Dokusu

36 Mezenkim; embriyonal bağ dokusudur. Mezenkim; embriyonal bağ dokusudur.  Bebek anne karnında iken oluşur Retiküler bağ dokusu; lenfatik organların ve kemik ilğinin temel maddesini oluşturur. Retiküler bağ dokusu; lenfatik organların ve kemik ilğinin temel maddesini oluşturur. Fibröz bağ dokusu; Bir çok damar ve sinir bu doku ile kaplıdır. Organları sarar. Fibröz bağ dokusu; Bir çok damar ve sinir bu doku ile kaplıdır. Organları sarar. Adipoz bağ dokusu; hemen her yerde bulunur. Yağ dokusudur. Adipoz bağ dokusu; hemen her yerde bulunur. Yağ dokusudur.

37 Destek Doku Kartilaj dokusunu kartilaj hücreleri (kondrosit) oluşturur. Kartilaj dokusunu kartilaj hücreleri (kondrosit) oluşturur. Üç çeşit kartilaj dokusu vardır; Üç çeşit kartilaj dokusu vardır;  Hyalin; saydamdır, eklemlerde, kaburgalarda bulunur  Elastik; elastik lif içerir, epiglottiste ve kulak kepçesinde bulunur.  Fibröz ; Fibröz doku içerir, omurganın disklerini, diz ekleminin menisküslerini oluşturur.

38 Destek Doku Kemik dokusu kemik hücreleri (osteoblast) tarafından oluşturulur. Kemik dokusu kemik hücreleri (osteoblast) tarafından oluşturulur. Osteoblastlar kemik matriksini oluştururlar. Osteoblastlar kemik matriksini oluştururlar. Kemik matriksinin 1/3’ü organik, 2/3’ü ise inorganik maddelerden oluşur. Kemik matriksinin 1/3’ü organik, 2/3’ü ise inorganik maddelerden oluşur. Vücutta bulunan kalsiyumun % 99’u kemik dokusunda bulunur. Vücutta bulunan kalsiyumun % 99’u kemik dokusunda bulunur.

39 Kas Dokusu Kasın kasılan en küçük birimine sarkomer denir. Kasın kasılan en küçük birimine sarkomer denir. Sarkomerde kasılmayı meydana getiren iki tiplif bulunur; Sarkomerde kasılmayı meydana getiren iki tiplif bulunur;  Aktin  Miyozin Aktin ve miyozin birbirlerinin üzerinde kayarak sarkomeri kısaltır. Aktin ve miyozin birbirlerinin üzerinde kayarak sarkomeri kısaltır. Kasılma sırasında enerji olarak ATP kullanılır. Kasılma sırasında enerji olarak ATP kullanılır.

40 Kas Dokusu İnsan vücudunda üç tip kas bulunur; İnsan vücudunda üç tip kas bulunur;  Düz kas Hücre çekirdeği ortadadırHücre çekirdeği ortadadır Yavaş, ritmik, istem dışı kasılırYavaş, ritmik, istem dışı kasılır  Çizgili kas Çekirdek hücrenin kenarındadırÇekirdek hücrenin kenarındadır İstemli kasılırt, hızlı kasılır, çabuk yorulurİstemli kasılırt, hızlı kasılır, çabuk yorulur  Kalp (miyokard) kası Çizgili kastır, ancak çekirdeği ortada yer alırÇizgili kastır, ancak çekirdeği ortada yer alır İstem dışı kasılırİstem dışı kasılır

41 Sinir Dokusu Sinir dokusu nöron adı verilen sinir hücrelerinden oluşur. Sinir dokusu nöron adı verilen sinir hücrelerinden oluşur. Nöronlar bir araya gelerek sinirleri oluştururlar. Nöronlar bir araya gelerek sinirleri oluştururlar. Her nöron hücre zarı ile kaplıdır ve çekirdeği vardır. Her nöron hücre zarı ile kaplıdır ve çekirdeği vardır. Nöronların birbiri ile temas etmesini sağlayan uzantılarına dentrit denir. Nöronların birbiri ile temas etmesini sağlayan uzantılarına dentrit denir. Nöronların bölünebilme ve kendilerini yenileyebilme özelliği yoktur. Nöronların bölünebilme ve kendilerini yenileyebilme özelliği yoktur.

42 Sinir Dokusu Sinir dokusunu destekleyen bağ dokusu hücrelerine Glia hücreleri denir. Sinir dokusunu destekleyen bağ dokusu hücrelerine Glia hücreleri denir. Glia hücreleri çoğalabilir. Glia hücreleri çoğalabilir. Glial hücreler; Glial hücreler;  Astrositler; kan-beyin bariyerini oluştururlar  Oligodendrositler; miyelin oluştururlar  Epandimal hücreler; beyinde bulunan boşlukların içini döşerler  Mikroglialar; fagositoz yaparlar  Schwan hücreleri; aksonların etrafında bulunurlar

43 Sinir Dokusu

44 Kahve Molası


"Temel Medikal Eğitim. Hücre ve Doku Sitoloji Hücreler insan vücudunun temel yapıtaşlarıdır Hücreler insan vücudunun temel yapıtaşlarıdır Hücreleri inceleyen." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları