Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

T.C. ANKARA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 1 Eğitim Şube Müdürlüğü www.asm.gov.tr.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "T.C. ANKARA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 1 Eğitim Şube Müdürlüğü www.asm.gov.tr."— Sunum transkripti:

1

2 T.C. ANKARA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 1 Eğitim Şube Müdürlüğü

3 GEBELİK ve EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME 2

4 AMAÇ Gebelik ve emziklilik döneminde beslenme konusunda bilgi ve tutum kazandırmak. 3

5 ÖĞRENİM HEDEFLERİ I Gebelik döneminde beslenmenin önemini açıklayabilmeli, Gebelikte önemli olan besin öğelerini sayabilmeli, Besin gruplarından tüketilmesi gereken miktarları örnekler vererek açıklayabilmeli, Gebelik döneminde kazanılması gerekenvücut ağırlığını söyleyebilmeli, Gebelikte görülen sağlıkla ilgili sorunları açıklayabilmeli, Emziklilik döneminde beslenmenin önemini açıklayabilmeli, 4

6 ÖĞRENİM HEDEFLERİ II Besin gruplarından emziklilik döneminde tüketilmesi gereken miktarları örnekler vererek açıklayabilmeli, Emzirmenin önemini ve tekniğini söyleyebilmeli, Emzirme tekniğini uygulayabilmeli, Emzirmenin bebek ve anne sağlığına yararlarını örnekler vererek söyleyebilmeli, İlk 6 ay sadece emzirmenin önemini kavrayabilmelidir. 5

7 GEBELİKTE BESLENMENİN ÖNEMİ Gebe kadının enerji ve besin öğesi gereksiniminin karşılanması ve besin öğesi depolarının dengede tutulması, Anne karnındaki bebeğin, büyümesinin ve gelişmesinin sağlanması. Ayrıca bebeğin, yetişkinlik döneminde oluşabilecek kronik hastalıklarının (kalp- damar hastalıkları, şeker hastalığı, hipertansiyon vb.) görülme riskinin önlenmesi, Emziklilikte süt yapımında gereken besin öğesi deposunun oluşması için gebelik döneminde kişiye özgü bir beslenme programı gerekir. 6

8 BESLENMENİN DÜZENLENMESİ Sağlıklı bir gebelik için tüm besin öğeleri önemlidir. Gebelik döneminde artan enerji ve besin öğeleri gereksinmesini karşılamak için günlük beslenmeye ilaveler yapılmalıdır. Yemekler, genellikle 3 ana öğün ve 2-3 ara öğün şeklinde yenilmelidir. Bu nedenle dört besin grubundan her gün önerilen miktarlarda tüketilmelidir. 7

9 Gebelikte Önemli Olan Bazı Besin Öğeleri Kalsiyum ve D vitamini: Kemik ve dişlerin büyük çoğunluğu kalsiyumdan oluşmaktadır. Kemik ve dişin yapısında bulunan kalsiyumun kullanımında ise D vitamini gereklidir.Bunun için kalsiyumdan zengin besinler (süt ve süt ürünleri; yeşil yapraklı sebzeler; pekmez ve kurutulmuş meyveler vb.) tüketilmelidir. D vitamini, besinlerle yeterli düzeyde karşılanamamaktadır. D vitamininin en iyi kaynağı güneştir. Gebelik boyunca yüz, kollar ve bacakların güneş görmesi gereklidir. Cam arkasından yapılan güneşlenme yarar sağlamaz. 8

10 Gebelikte Önemli Olan Bazı Besin Öğeleri Demir: Gebelikte demir gereksinmesi artmaktadır. Kansızlığın önlenmesi için demir yönünden zengin olan et, tavuk, balık, yumurta, pekmez, kuru baklagiller; koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kurutulmuş meyvelerin tüketimine önem verilmelidir. Özellikle bitkisel kaynaklı demirin vücutta kullanımını artırmak için her öğün C vitamini içeren besinlere (domates, turunçgiller, yeşil biber vb.) yer verilmelidir. Çay ve kahve demir emilimini engellediği için yemeklerle birlikte içilmemelidir. 9

11 Gebelikte Önemli Olan Bazı Besin Öğeleri İyot: Büyüme ve gelişme için önemli bir mineraldir. - Gebe kadınlarda düşüklere, ölü doğumlara, guatra, - Bebek ve çocuklarda büyüme geriliğine, zekâ geriliğine, sağırlığa, cüceliğe guatra, tiroit bezinin çalışmamasına (hipotiroidi), -Tüm yaş gruplarında iyot alımının yeterli düzeyde olması büyük önem taşır. Bunun en kolay ve ucuz yolu iyotlu tuzun tüketilmesidir. İyotlu tuz ışık ve güneş görmeyen, nemli olmayan bir ortamda, koyu renkli ve ağzı kapalı kaplarda saklanmalıdır. Sağlıklı nesiller için iyotlu tuzun kullanılması sağlanmalıdır. 10

12 Gebelikte Önemli Olan Bazı Besin Öğeleri Folat (folik asit): Gebelik sırasında folatın yetersiz alımı bebeklerde doğumsal anormalliklere neden olur. Folat yetersizliği sorunlarının önlenmesi için Portakal, mandalina, greyfurt gibi narenciye, kavun, karpuz, fasulye, brokoli ve yeşil sebze gibi yeşil sebzeler, fındık, karaciğer tüketilmelidir. Sıvı: Sıvı gereksinimini karşılamak için su, süt, ayran, taze sıkılmış meyve suları, evde hazırlanmış limonata tercih edilebilir. Günlük su tüketimi, en az 8-10 su bardağı olmalıdır. 11

13 GEBELİK DÖNEMİNDE BESİN GRUPLARI VE ÖNERİLEN GÜNLÜK ALIM MİKTARLARI Besin GruplarıNormal KadınGebe Kadın Et, yumurta,kurubaklagiller23 Süt ve ürünleri23-4 Taze sebze ve meyvelerEn az 5 Ekmek 3-6 dilimHiç veya 3-6 dilim TahıllarHiç veya 1-2 porsiyon 12

14 GEBELİK DÖNEMİNDE AĞIRLIK KAZANIMI Gebelikte, ağırlık kazanımının izlenmesi önem taşımaktadır. Gebe kadın ilk üç ayda her ay 0,5-1 kg sonraki aylarda ise ayda ortalama 1,5-2 kg ağırlık kazanmalıdır. Gebelik süresince annenin toplam ağırlık artışı ortalama 12,5 kg ( kg) olmalıdır. 13

15 GEBELİK DÖNEMİNDE 7 kg dan az ağırlık kazanma, anne ve bebeğin sağlığını tehlikeye sokar. Ağırlık kazanımı az olduğunda anne sütünün verimi de düşer. Gebelik öncesi anne şişmansa daha az kilo almalıdır. 14

16 GEBELİK DÖNEMİNDE AĞIRLIK KAZANIMI Gebelikte ağırlık kazanmanın izlenmesi önem taşımaktadır İLK 3 AYDA 0,5 X 3 = 1,5 1 X 3 = AYDA 1,5 X 3 =4,5 2 X 3 = AYDA 1,5 X 3 =4,5 2 X 3 = 6 TOPLAM 10,5-15 KG ORTALAMA 12,5 KG 15

17 GEBELİK DÖNEMİNDE Kadın ve bebek arası uyumun sağlanması sürecinde görülen bazı sağlık sorunları ve önlenmesine yönelik öneriler. BULANTI olduğunda; Az ve sık yenilmeli (yaklaşık 2 saatlik aralıklarla), Şikayeti artıran koku ve besinlerden uzak durulmalı. Yağlı ve tatlı yiyecekler az tüketilmeli. Tost, kraker, kahvaltılık tahıllar, meyve ve sebze salataları tüketilmelidir. 16

18 KABIZLIKTA; Bol miktarda sıvı tüketilmeli. Posa yönünden zengin (kepekli ekmek, taze sebzeler ile meyveler özellikle armut, kayısı ve incir gibi meyveler) besinlerin tüketilmeli. Fiziksel aktivite arttırılmalıdır. 17

19 MİDE YANMASI Asitli ve baharatlı besinlerden (domates, turunçgiller ve onların suları, sirke, acı biber vs.) sakınılmalı. Süt ve süt ürünleri mide yanması belirtilerinin geçici olarak hafiflemesini sağlar. Yemekler yavaş yenmeli. Yemekle beraber değil, iki öğün arasında sıvı tüketilmeli. Az ve sık yemek yenmeli. Yatmadan önce fazla yemek yenilmemelidir. 18

20 GEBELİK DÖNEMİNDE ANNENİN Aşırı ALKOL tüketimi; ANNEDE: Kötü beslenme,vitamin-mineral eksikliğine; BEBEKTE: Büyüme ve gelişme geriliğine; SİGARA kullanılması: BEBEKTE: Düşük doğum ağırlığına,doğduktan sonra astım,alerji gibi hastalıkların görülmesine; KAFEİN içeren kahve,kakao,kolalı içecekler ve çayın aşırı tüketimi: ANNEDE: Kansızlığa BEBEKTE: Düşük riskine,erken doğuma,düşük doğum ağırlığına NEDEN OLMAKTADIR 19

21 SİGARA VE ALKOL KESİNLİKLE KULLANILMAMALIDIR. DOKTORA DANIŞILMADAN İLAÇ KULLANILMAMALIDIR. 20

22 EMZİKLİLİK DÖNEMİ 21

23 Emziklilikte Beslenmenin Önemi Emziklilikte beslenme; Annenin enerji ve besin öğeleri gereksinmesini karşılamak, Besin öğeleri depolarını dengede tutmak, Salgılanan sütün gerektirdiği enerji ve besin öğelerini karşılamak açısından önemlidir. 22

24 Emziklilikte Beslenmenin Önemi Doğumdan sonra bebek emzirilirken gebelik öncesi döneme göre daha fazla sıvı besin alınmalıdır. Günlük alınan toplam su miktarı, yaklaşık su bardağı olmalıdır. Gebelik süresince dikkate alınan ilkeler, emziklilik döneminde de aynen uygulanmalıdır. İster besin, ister içecek veya diğer öğeler olsun ne tüketilirse tüketilsin, her madde anne sütü aracılığı ile bebeğe geçecektir. 23

25 EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESİN GRUPLARI VE ÖNERİLEN GÜNLÜK ALIM MİKTARLARI Besin Grupları Yetişkin Kadın Emzikli Kadın Et, yumurta, kurubaklagiller 23 Süt ve ürünleri23-4 Taze sebze ve meyvelerEn az 5 En az 5 Ekmek 3-6 dilim 3-6 dilim Tahıllar1-2 por. 1-2 por. 24

26 ÖNERİLER Kalsiyum yönünden zengin olan süt ve ürünleri, yeterli miktarda tüketilmelidir. Vitaminlerden zengin taze sebze ve meyveler, diyette her öğünde yer almalıdır. D vitamini için emzikli anne ve bebek, güneşten yeterince faydalanmalıdır. Yemeklerde mutlaka iyotlu tuz kullanılmalıdır. Sebze ve meyveler, bol su ile yıkanmalıdır. Hazır besin tüketiminden kaçınılmalıdır. 25

27 ÖNERİLER Çay tüketimi azaltılmalı, eğer tüketilecekse yemeklerden 2 saat önce veya sonra olmalıdır. Açık ve limon eklenerek içilmesinde fayda vardır. Bitkisel çaylar tercih edilmelidir. Hazır meyve suları, gazoz ve kolalı içecekler yerine, taze sıkılmış meyve suları ve ayran tercih edilmelidir. Sigara ve alkol kullanılmamalıdır. Şeker boş enerji kaynağı olduğundan, şeker yerine kan yapıcı pekmez tüketilmelidir. Hekim önerisi olmadan ilaç kullanılmamalıdır. 26

28 ANNE SÜTÜNÜN BEBEĞE YARARLARI Anne sütü, bebeğin ilk aşısıdır (ağız sütü-kolostrum). Bebeğin vücut ve ruh sağlığı için en uygun besindir. Her annenin sütü, kendi bebeği için en uygun bileşimdedir. Emzirilen bebekler, anneleriyle yakın ten temasında olduklarından güven duyguları gelişir. Emzirme, anne ile bebek arasındaki duygusal bağı güçlendirir. Anne sütü, bebek için doğal sakinleştiricidir. Bedensel ve ruhsal gelişmeyi sağlar. Emzirme, bebeğin ruhsal, bedensel ve zekâ gelişimine yardımcı olur. Her zaman temizdir ve bebeğin tüm gereksinimlerini karşılar. 27

29 ANNE SÜTÜNÜN BEBEĞE YARARLARI Anne sütü kolay sindirilir. Bağışıklık öğelerini içerir ve hastalıklardan korur. İshal görülme sıklığını ve süresini azaltır. Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu, idrar yolu, orta kulak iltihabı, göz enfeksiyonları daha az görülür. Görmede keskinliği sağlar. Çene ve diş gelişiminde rolü vardır. Bebeği pişikten korur. Anne sütü, aşıların etkinliğini artırır. Alerjiye karşı koruyucudur. Şişmanlık oluşumunu önler. 28

30 EMZİRMENİN ANNEYE YARARLARI Emzirmeye doğumdan hemen sonra başlanması, annede rahmin (uterusun) toparlanmasını hızlandırır, kanamaları, annede demir yetersizliği anemisi riskini, demir depolarının kaybını ve anne ölümlerini önler. Emziren annelerin kendilerine güvenleri fazladır. Emziren anneler daha kolay ağırlık kaybeder. Etkin emzirme, doğal bir gebelikten korunma yöntemidir. Emzirme anne için doğal sakinleştiricidir, geceleri uykuya daha kolay dalmalarını sağlar. Emzirme ucuzdur; hazırlamayı gerektirmez. Anneye zaman kazandırır. 29

31 Emzirmenin Temel Süreci Başarılı emzirmenin en önemli anahtarı annenin kendine güvenmesidir. Doğumdan sonra ilk yarım-bir saat içinde emzirilmeye başlanmalıdır. Emzirmenin doğumdan hemen sonra başlatılması ve sık emzirme ile süt yapımı kolaylaşır. Doğum sonrası anneden gelen ilk süte ağız sütü (kolostrum) denir. Bebekler bir süre kendilerine yetecek enerji deposuyla doğar. Bazı annelerde süt ilk emzirmede, bazılarında ise ilk 3-5 gün içinde gelir ve bebek emdikçe çoğalır. Bebek her istedikçe emzirilmelidir. 30

32 KOLOSTRUM (AĞIZ SÜTÜ) Doğumdan hemen sonra ilk 3-5 günde salgılanan, bileşim özellikleri ile yenidoğan bebeğin ilk günlerdeki gereksinimlerini karşılamak açısından büyük önem taşıyan süttür. Doğumdan sonra ilk yarım saat içerisinde bebek emzirilmeye başlanmalıdır. Bebek emzirildikçe sütün salınım miktarı artar 31

33 KOLOSTRUMUN YARARLARI Hastalıklardan koruyucu ve bağışıklık sistemini güçlendirici maddeler içerir. Kolostrum bazı vitaminler (A, D, B12) açısından zengindir, Barsağın olgunlaşmasını sağlayan epidermal büyüme faktörü alerji ve intolerans oluşmasını önleyen büyüme faktörlerini içermektedir. Kolostrum 5-10 gün arasında geçiş sütü şeklini alarak 3. haftadan sonra olgun süt özelliğini taşır. 32

34 Doğru Emzirme Tekniği Anne sütü ile beslenmede annenin bilmesi gereken en önemli nokta, bebeğini memeye nasıl yerleştirdiğidir. Anne, dik oturmalı ve hangi koluyla emzirecekse o kolunu dirsekten bükmelidir. Bebeğin başını kolunun iç kısmına gelecek şekilde yerleştirmeli, eliyle bebeğin vücudunu koltuk altından kavramalıdır. Bebeğin vücudu anneye yakın, yüzü memeye dönük olmalı ve anne bebekle göz teması içinde olmalıdır. Annenin eli, baş parmağı üstte diğer dört parmağı aşağıda olacak şekilde bebeğe vereceği memeyi kavramalıdır. 33

35 Doğru Emzirme Tekniği Anne, eliyle kavradığı memeyi bebeğe vermeden önce bebeğin ağzını iyice açmasını sağlamak için meme ucunu bebeğin dudaklarına sürerek arama refleksini harekete geçirmeli, bebek ağzını açınca sadece meme ucunu değil kahverengi kısmı da içine alacak şekilde bebeğin ağzına vermelidir. Annenin meme ucunun çökük veya küçük olmasının emzirme üzerine olumsuz bir etkisi yoktur. 34

36 Doğru Emzirme Tekniği Memeye iyi yerleşmiş bebekte; çene, memeye dokunacak şekilde; alt dudak, dışa dönük; dil önde, memeyi kavramış şekilde; ağız, genişçe açılmış olmalıdır. 35

37 Doğru Emzirme Tekniği Doğru Yerleştirme Anne ile bebek birbirine yakın, Bebeğin çenesi annenin memesine değiyor, Bebeğin ağzı büyük açılmış, dudağı dışa dönük, Bebek, sadece meme ucunu değil kahverengi kısmı da içine alacak şekilde emiyor. Yanlış Yerleştirme Anne ile bebek birbirinden uzakta, Bebeğin çenesi annenin memesine değmiyor, Bebeğin ağzı küçük açılmış, dudağı dışa dönük değil, Bebek, sadece annenin memesinin ucunu emiyor. 36

38 Doğru Yanlış 37

39 İLK ALTI AY SADECE EMZİRMENİN ÖNEMİ Bebek ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmelidir. Anne sütü, çocuğun ilk 6 ay İçinde bütün besin öğeleri ihtiyaçlarını karşılayarak istenilen büyüme ve gelişmeyi sağlar. Tamamlayıcı besinlere 6 aydan sonra başlanmalı ve emzirme 2 yaşına kadar sürdürülmelidir. Tamamlayıcı besinlere erken başlandığında; Bağışıklık sistemi etkilenir. ishale ve hastalıklara neden olabilir. Şişmanlığa neden olur. Anne sütünün giderek azalmasına neden olur. 38

40 ÖZET OLARAK Gebe ve emziklilik döneminde annenin yeterli ve dengeli beslenmesi hem anne hem de bebeğin sağlığı ve emzirmenin verimliliği açısından büyük önem taşır. Bu dönemde besin gruplarından günlük önerilen miktarlarda besinlerin tüketilmesi gerekmektedir. Yeni doğan bebeğe kolostrumun verilmesi önemlidir. Bebek ilk 6 ayda sadece anne sütü ile beslenmelidir. 6 aydan sonra emzirme sürdürülürken uygun tamamlayıcı besinlere başlanmalı ve emzirmeye 2 yaşına kadar devam edilmelidir. 39

41


"T.C. ANKARA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 1 Eğitim Şube Müdürlüğü www.asm.gov.tr." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları