Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İ DARE HUKUKUNDA KAZANILMI Ş HAK KAVRAMI. KAZANILMI Ş HAK NED İ R  Objektif bir hukuk kuralının ki ş i hakkında uygulanması veya kendili ğ inden uygulanacak.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İ DARE HUKUKUNDA KAZANILMI Ş HAK KAVRAMI. KAZANILMI Ş HAK NED İ R  Objektif bir hukuk kuralının ki ş i hakkında uygulanması veya kendili ğ inden uygulanacak."— Sunum transkripti:

1 İ DARE HUKUKUNDA KAZANILMI Ş HAK KAVRAMI

2 KAZANILMI Ş HAK NED İ R  Objektif bir hukuk kuralının ki ş i hakkında uygulanması veya kendili ğ inden uygulanacak hale gelmesi, böylece objektif ve genel hukuki durumun ki ş isel bir i ş lemle özel hukuki duruma dönü ş mesi, hukuka aykırı i ş lemlerde ise bir süre yararlanılması sonucunda Anayasa ve yasalarca korunmaya de ğ er hale gelmi ş, elde edilmi ş veya elde edilebilir durumdaki hak sahibinin bir eylemi ve iradesi ile ileri sürülmü ş olan ve üçüncü ki ş ilerden bir ş ey isteyebilmek ve onu bir ş ey yapmaya zorunlu kılabilmek gibi aktif hak sahipli ğ i bah ş eden bir ki ş isel hak ve kar ş ılanmadıkça ve bo ş lu ğ u giderilmedikçe tek taraflı tasarrufla geri alınmayan hukuki olanak, güç veya yetkidir.

3  Yargıtay’a göre Kazanılmı ş Hak:, Yasalara uygun olarak gerçekle ş en hak olarak tanımlamı ş tır.  Anayasa Mahkemesi’ne göre Kazanılmı ş Hak : Ki ş inin bulundu ğ u statüden do ğ an, tahakkuk etmi ş ve kendisi yönünden kesinle ş mi ş ve ki ş isel alacak niteli ğ ine dönü ş mü ş haktır.  Danı ş tay’a göre Kazanılmı ş Hak: Eski kanun yürürlükte iken kesin bir surette kazınlan yani hukukça korunmakta bulunan ve bir iddia haline gelen haklar olarak tanımlamı ş tır.

4 KAZANILMI Ş HAKKIN UNSURLARI  Somut bireysel bir sonucun do ğ mu ş olması  Hakkın kesinle ş mi ş olması  Hukuka uygunluk unsurunun bulunması  Ki ş inin iddiasını dayandırdı ğ ı hak konusunda iyiniyetli olması  İ ddia edilen kazanılmı ş hakkın belirli bir süre kullanılmı ş olması.

5 KAZANILMI Ş HAKKIN ÖZELL İ KLER İ  Hakkın elde edilebilir, Anayasa ve di ğ er yasalarla korunma haline gelmi ş olması gerekir.  Bu hakkın her olaya göre de ğ i ş me ve inceleme olana ğ ına kar ş ı yönetim tarafından tek taraflı tasarruflarla geri alınma olana ğ ı olmamalıdır.  Bu hak kamu yararına feda edildi ğ i zaman giderilebilmesinin istenebilmesi söz konusu olmalıdır.  Yazılı i ş lem olmalıdır.

6 KAZANILMI Ş HAK DO Ğ UMUNA ENGEL OLAN HALLER  Yok hükmünde olan i ş lemler  İ lgilinin açık hatası, hilesi ve ikrahı ile yapılmı ş olan i ş lemler İ darenin hatasının söz konusu oldu ğ u durumlarda kazanılmı ş hak söz konusu olabilmektedir. (A.Y. İ.M Tarih ve E, 1998/637, K. 1999/295 Sayılı Kararı’nda; “ İ lgilisinin kusurundan kaynaklanmayan hata nedeniyle idari i ş lemin iptal edilmeyece ğ ine ” karar vermi ş tir.)  Kolluk önlemleri, bu önlemler ki ş iler lehine hak do ğ urmayan i ş lemlerden oldu ğ u için bu i ş lemlerle de ki ş i lehine kazanılmı ş hak do ğ ması mümkün de ğ ildir.  Belirtici- açıklayıcı i ş lemler, iç düzen i ş lemleri ve idarenin tek yanlı almı ş oldu ğ u açıklayıcı kararları ki ş ileri lehine hak do ğ urmayaca ğ ı için kazanılmı ş hakka konu olmazlar.  Bir istemin reddi i ş lemleri, idarenin açık ya da zımni red suretiyle tesis etmi ş oldu ğ u olumsuz idari i ş lemleri de ki ş iler lehine bir hak do ğ urmayaca ğ ı ve hatta hukuk düzeninde bir de ğ i ş iklik meydana getirmeyece ğ i sebebiyle kazanılmı ş hakka konu olmazlar.

7  İ dari yaptırımlar, disiplin cezaları ve idari düzenleyici i ş lemlere aykırılık sebebiyle uygulanan idari yaptırım kararları da ki ş i lehine hak do ğ urucu i ş lemlerden de ğ ildir.  Geçici İş lemler ( Danı ş tay: “ Geçici bir süre için belediye ba ş kanı olan belediye meclis üyelerinin bu atama sebebiyle kazanılmı ş hakka sahip olamayaca ğ ına” hükmetmi ş tir. )  Kayıt ve ş arta ba ğ lı idari i ş lemler.  Tespit edici i ş lemler  Kamu yararı ve kamula ş tırma kararı  Danı ş tay’a göre; kanun ile aksi öngörüldü ğ ü hallerde, kamu düzenine aykırı olan hallerde, kamu yararı ile çatı ş tı ğ ı hallerde, kazanılmı ş hakkın dayana ğ ı olan idari i ş lemin ilgilinin hilesi veya gerçek dı ş ı beyanı ile tesis edildi ğ i hallerde kazanılmı ş hak korunamayacaktır.

8 . KAZANILMI Ş HAKKIN DAYANA Ğ I  Kazanılmı ş hak kavramının evrensel hukukun genel ilkelerinden oldu ğ u ve kazanılmı ş hakkın tanınması ve korunmasının gerek evrensel hukuk ve gerekse iç hukuk ( Anayasa Mahkemesi Kararları ) tarafından benimsendi ğ i ortadadır.  Kazanılmı ş hak kavramının evrensel hukukun genel ilkelerinden olmasının yanında, hukuk devleti ve idari i ş lemlerin geriye yürümezli ğ i ilkeleri ile de yakın ili ş ki içerisindedir. Gerek hukuk devleti ilkesi ve gerekse idari i ş lemin geriye yürümezli ğ i ilkesi kazanılmı ş hakkın içi hukuktaki dayana ğ ı olarak kabul edilmektedir..

9 HUKUK DEVLET İ KAVRAMI VE KAZANILMI Ş HAK  Kazanılmı ş haklara saygı gösterilmesi Hukuk Devletinde bulunması gereken ve uyulması gereken mutlak bir zorunluluk, Devlet ve idareciler için bir yükümlülüktür. Bu noktada hukuk devleti kavramının tanımlanması gerekmektedir. Kısa tanımla hukuk devleti; “ Vatanda ş ların hukuki güvenlik içinde bulundu ğ u, devletin eylem ve i ş lemlerinin hukuk kurallarına ba ğ lı oldu ğ u bir sistem ”olarak tanımlanabilir.  Anayasa Mahkemesi de hukuk devletini, insan haklarına saygılı ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmekle kendisini yükümlü sayan bütün i ş lem ve eylemleri yargı denetimine ba ğ lı olan devlet olarak tanımlamaktadır.

10  Bu tanımlardan anla ş ılaca ğ ı üzere hukuki güvenlik kavramı hukuk devleti ilkesinin unsurlarındandır. Bireylerin hukuki güvenlik içinde bulunmadı ğ ı bir sistemin hukuk devleti ilkesi ile ba ğ da ş tırılması mümkün de ğ ildir.  Yürürlükteki bir yasa veya düzenleyici i ş leme dayanarak bir hakka sahip olan kimselerin bu kazanımlarının korunması hukuki güvenlik ve dolayısıyla hukuk devleti ilkesinin bir unsurudur. Çünkü ki ş iler kendi lehlerine hak kazandıran bu i ş lemi yapar iken yürürlükteki mevzuat hükümlerine güvenmektedirler. Bireyler sonradan yürürlü ğ e girecek bir mevzuat normunu bilmesini ya da öngörmesini beklemek mümkün de ğ ildir.  Nitekim Anayasa Mahkemesi: “ Anayasa’nın 2. maddesinde yazılı niteliklere sahip bir hukuk devletinde, mevcut kanunlara göre kazanılmı ş hakların sonradan çıkacak kanunlarla tanınması zorunlu oldu ğ u ş üphesizdir ” görü ş ünü benimsemektedir

11  Danı ş tay 1. Dairesinin Tarih ve E. 1991/211, K. 1991/289 Sayılı Kararında[29] da: “ Kazanılmı ş hakların korunması Hukuk Devlet ilkesinin bir gere ğ idir. Hukuk Devletinde bütün devlet faaliyetlerinin hukuk kurallarına uygun olması önemli ve temel bir ilkedir ” denilmektedir.  Hiç ş üphesiz yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre ki ş isel hak kazanan kimselerin kazanımlarının sonradan yapılacak mevzuat de ğ i ş ikli ğ i ile ortadan kaldırılması gibi bir durum hukuk devleti ilkesiyle ba ğ da ş mayacaktır. Bu sebeple yürürlükteki mevzuat hükümlerine duyulan güven ile ( hukuk güvenli ğ i ) kazanılmı ş olan haklara saygı gösterilmesi ve bireylerin kazanmı ş oldukları hakka sonradan yürürlü ğ e giren düzenlemelerle zarar verilmemelidir.

12 KAZANILMI Ş HAK İ LE İ LG İ L İ ANAYASA MAHKEMES İ VE DANI Ş TAY KARARLARI  ANAYASA MAHKEMES İ KARARI: Yasalara aykırı durumlara dayanılarak kazanılmı ş hak iddiasının öne sürülemeyece ğ i sadece me ş ru haklar ( ki ş i hakları, siyasi ve sosyal haklar) için bu iddianın öne sürülebilece ğ ini öngörmektedir.  DANI Ş TAY KARARI: Mevzuatın açık hükmüne aykırı bir ş ekilde tesis edilen idari i ş lemin geri alınabilece ğ i ve bu i ş leme dayalı olarak kazanılmı ş hakta bulunamayaca ğ ını öngörmektedir.

13 HANSA AKPINAR Z İ RVE ÜN İ VERS İ TES İ HUKUK FAKÜLTES İ


"İ DARE HUKUKUNDA KAZANILMI Ş HAK KAVRAMI. KAZANILMI Ş HAK NED İ R  Objektif bir hukuk kuralının ki ş i hakkında uygulanması veya kendili ğ inden uygulanacak." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları