Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İdari İşlemler Kavram ; Kamu gücü ayrıcalığı içeren hukuki işlemlerdir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İdari İşlemler Kavram ; Kamu gücü ayrıcalığı içeren hukuki işlemlerdir."— Sunum transkripti:

1 İdari İşlemler Kavram ; Kamu gücü ayrıcalığı içeren hukuki işlemlerdir

2 İdarenin idare hukukuna tabi olmayan işlemleri ; a ) Özel mallarının yönetimi b ) Özel hukuk sözleşmeleri c ) Kitlerin 3. kişilerle yaptığı işlemler

3 İdari İşlemin Yasama ve Yargı İşlemlerinden Ayrılması ; a ) Yasama işlemelerinden ayrılması ; Kural olarak organik kritere göre ayrılır Yasama organından çıkan işlemler yasama, idare organından çıkan işlemler idari işlem niteliğindedir. Ancak idarenin çıkardığı tüzük, yönetmelik yasama işlemi olmadığı gibi yasama organının idari işlemleri “ personel atamsı, azli gibi ”

4 b ) Yargı işlemlerinden ayrılması ; Genel kural yargı organından çıkmalı ve hukuki bir uyuşmazlığın çözümüne ilişkin olmalı İdarinin yargısal işlemleri a ) disiplin cezaları b ) kolluk yaptırımları c ) bio ‘ ların kararları d ) Hsyk yargı organı değil idari bir organdır.

5 Yargının idari işlemleri ; a ) Hakimlerin özlük ve disiplin işlemleri b ) Yargıtay ’ ın verdiği notlar c ) Yargı organının iç yapısına, çalışma düzenine ve görev dağılımına ilişkin işlemler d ) Personele ilişkin işlemler e ) Yüksek mahkemelerin başkan seçme ve aday gösterme işi

6 Hükümet Tasarrufları Yürütme organından çıkan işlemler kural olarak idari işlemlerdir. Ancak istisnaen bazı işlemler konusu itibari ile idari işlem olmadığı kabul edilir bu işlemler adli yada idari mahkeme tarafından denetlenemez.

7 a ) Yürütme organının yasama organı ile olan ilişkileri b ) Yürütme organının başka devletlerle olan ilişkileri çerçevesinde yapılan c ) Bakanlar kurulunun oluşumuna ilişkin d ) Cumhurbaşkanının iptal davası açması işlemi e ) Cumhurbaşkanının anayasa değişikliği sürecinde yaptığı işlemler

8 Hükümet tasarrufları idari işlem kabul edilmediklerinden bu işlemler hakkında idare iptal davası açılamayacağı gibi tam yargı davasıda açılamaz. Kanunla bazı işlemlerin denetlenemeyeceği kuralı getirilmesi o işlemi hükümet tasarrufu yapmaz Anayasa hukukunun ve uluslar arası hukukun alanına girer.

9 İdari işlemlerin Özellikleri a ) İcrailik İdarenin tek yanlı olarak açıkladığı irade ile hukuki sonuçlar doğurmasına, tek yanlılık özelliğine denir. Muhatabın kabul beyanı olmadan hukuki sonuçlar doğurur. Hukuk düzeninde değişiklik yaratır.

10 b ) Re’sen icra edilebilirlik İş lemin sonucunun maddi aleme do ğ rudan do ğ ruya idare tarafından aktarılmasınadır. İ dare tarafından kararın uygulanmasına ili ş kindir. ‘ İ hkak-ı hak’ka benzetilebilir. Kanunla istisna getirilmi ş olabilir ( Kamula ş tırma kararının icrası )

11 c ) Hukuka uygunluk karinesi Bütün tek yanlı i ş lemler de İ darenin yaptı ğ ı i ş lemlerin mahkeme tarafından iptal edilinceye kadar Hukuka uygun oldu ğ u kabul edilir.

12 Hukuka uygunluk karinesinin sonuçları a ) İ dari karar hukuki sonuçlara hakim kararına ihtiyaç olmaksızın kendili ğ inden sahip olur. b ) Uyu ş mazlıkta dava açması gereken i ş lemin muhatabıdır c ) İ dari i ş leme kar ş ı dava açılması kural olarak i ş lemin yürürlülü ğ ünü durdurmaz. İ stisna ; Kanunla öngörülmü ş ( vergi uyu ş mazlıklıkları ) ve yürütmeyi durdurma kararı

13 İdari İşlemlerin Türleri 1 ) Tek-yanlı idari işlemler ( idari kararlar ) a ) Bireysel idari işlemler ( idari kararlar ) b) Düzenleyici işlemler ( KHK, tüzük, yönetmelik ) 2) İki-yanlı idari işlemler(idari sözleşmeler )

14 Bireysel İş lemler ( İ dari Kararlar ) İ smen belirli ki ş i veya belli duruma ili ş kin olan idari i ş lemlerdir.

15 İ dari kararların ayrımı A ) Maddi Açıdan a ) Ş art i ş lemler ; Bir ki ş i ve ş eyi, hukuk kurallarınca önceden tespit edilmi ş genel, objektif ve ki ş ilik dı ş ı bir statüye sokan veya böyle bir statüden çıkaran i ş lemlerdir. Ki ş i o statünün sa ğ ladı ğ ı hak ve yükümlülüklere sahip olur. Memur atama, emekliye sevk edilme...

16 b ) Subjektif i ş lemler ; Ki ş iden ki ş iye de ğ i ş en bireysel i ş lemleridir. Vergi mükellefleri, not verme i ş lemi, disiplin cezası...

17 B ) İ çeriklerine Göre ; a ) Emredici i ş lemler ; Muhatabına belli bir davranı ş ı benimsemeye yada ondan kaçınmaya zorlayan i ş lemlerdir. Genel olarak kolluk

18 b ) İ n ş ai i ş lemler ; Yeni bir hukuki durum do ğ uran yada mevcud durumda de ğ i ş klik yaratan i ş lemlerdir. atama, azil, disiplin cezası... c ) Tespit edici i ş lemler ; Bir hukuki durumun varlı ğ ını tespit eden i ş lemlerdir. Hukuki etkiden bütünüyle mahrum ise dava açılamaz

19 C ) Muhatapları Üzerindeki Etkilerine Göre a ) Yararlandırıcı ; İş lemin muhatabına bir hak sa ğ layan yada yükümlülü ğ ünü kaldıran i ş lemlerdir. b ) Yükümlendirici i ş lemler ; İ lgilinin haklarını sınırlayan yada bazı durumlardan yararlanmalarını engelleyen i ş lemlerdir Yükümlendirici i ş lemlerde idarenin kanuni bir yetkiye sahip olması gerekir.

20 D ) Açıklanan İ rade Sayısına Göre ; a ) Basit idari i ş lemler ; Tek bir iradenin açıklanması ile meydana gelen i ş lemlerdir. b ) Kolektif i ş lemler ; Birden fazla iradenin aynı an ve yönde açıklanması ile olu ş an i ş lemlerdir. Kurul kararları, belediye meclisi, il genel meclisi...

21 c ) Karma i ş lemler ; Birden fazla iradenin belli bir sıra ile aynı yönde açıklanması ile olu ş an i ş lemlerdir. Vali atama, üçlü kararname E ) İş lemi Yapan Makama Göre ; Bireysel ve kolejyal

22 F ) Açıklanan İ radenin Ş ekline Göre a ) Sarih kararlar ; Açıkça anla ş ılan irade açıklamalarıdır b ) Zımmi kararlar ; İ darenin belli bir süre içinde iradesini açıklamaması durumda farz edilen kararlardır Zımmi red veya zımmi kabul kararı olarak 2 ye ayrılır. 60 gün içerisinde ba ş vurma ko ş ulu İ l genel meclisi tarafından alınan kararlara valinin 7 gün içinde cevap verme yükümlü ğ ü

23 G ) İ ste ğ e Ba ğ lı Olup Olmamalarına Göre ; a ) İ ste ğ e ba ğ lı olmayan i ş lemler ; İ lgilinin talebine gereksinmeksizin yapılan i ş lemlerdir. b ) İ ste ğ e ba ğ lı olan i ş lemler ; İ lgilinin talebinin ş art oldu ğ u i ş lemlerdir İ lgilinin talebi i ş lemin sebebidir.

24 H ) İ crai Olup Olmamalarına Göre ; İ crai olmayan i ş lemler ; Herhangi bir hukuki sonuç do ğ urmayan, hukuki durumda de ğ i ş iklik yaratmayan i ş lemlerdir. a ) Hazırlık i ş lemleri ; İ dari kararın alınmasından önce yapılan karar merci ’ ni ba ğ lamayan ancak makamı bilgilendirici ve yönlendirici i ş lemlerdir. Asıl i ş lemin parçası de ğ ildirler. Herhangi bir hukuki sonuç do ğ urmazlar bu i ş lemlere kar ş ı dava açılamaz.

25 b ) Teyit edici i ş lemler ; Hukuki durumun varlı ğ ını tespit eden i ş lemlerdir. İ crai karardan sonraki i ş lemlerdir. Teyip edici i ş lemler ilk i ş leme nazaran yenilik içeriyorsa teyit edici teyit edici i ş lem niteli ğ inde de ğ ildir.

26 c) İ ç düzen i ş lemleri ; İ dare edilenlere do ğ rudan do ğ ruya yönelik olmayan, idarenin kendi kurulu ş ve i ş leyi ş ine yönelik olarak yapılan i ş lemlerdir. Muhatabı idari makam ve memurlardır. aa ) Sirküler ; Hiyerar ş ik amirin astlarına uymakla yükümlü oldukları mevzuatın yorumlanması ve uygulanması konusunda verdikleri emir, talimat ve görü ş lerdir. Mevzuat hükümlerini açıklar ve nasıl uygulanaca ğ ını gösterirler. Yargı denetimine tabi de ğ illerdir. İ dare edilenler ve hakimi ba ğ lamaz.

27 bb ) Direktiler ; Hiyerar ş ik amirin astların takdir yetkisini nasıl kullanacakları yolunda verdikleri emir ve talimatlardır. İ darenin keyfi davranması önlenmi ş olur Uygulanması zorunlu de ğ ildir. Tek ba ş larına dava konusu edilemezler.

28 cc ) Hizmet içi tedbirler ; aaa ) Hizmetin örgütlenmesine ili ş kin tedbirler ; Hizmetin düzenlenmesi ve örgütlenme biçimine yönelik tedbirlerdir. bbb ) Önemsiz tedbirler ; Yönetici veya amirin kendi otoritesi altında bulunan hizmetin düzen ve disiplinin sa ğ lamak üzere aldı ğ ı tedbirlerdir. Türk hukukunda bu tür içtihat geli ş tirilmemi ş tir.

29 d ) Enformel i ş lemler ; Tebli ğ, tavsiye, uyarı, ihtar, bilgilendirme, plan, proje, basın, kanaat ve niyet açıklaması

30 İ dari İş lemin Unsurları ; a ) Yetki unsuru b ) Ş ekil unsuru c ) Usul unsuru d ) Sebep unsuru e ) Konu unsuru f ) Amaç unsuru

31 A ) Yetki Unsuru ; İ dare adına iradeyi açıklama yetkisinin kime ait oldu ğ u, i ş lemin kim yada kimler tarafından yapılaca ğ ı hususudur. Bireysel yada kurul halinde olabilir.

32 1 ) Yetkilerin Ortak Özellikleri a ) Kanundan kaynaklar b ) Yetkiler istisnaidir c ) Yetkiler dar yoruma tabi tutulur d ) Kamu düzenine ili ş kindir e ) Kullanılması zorunlu, vazgeçilemez ve devredilemezler f ) Yetki sakatlıkları sonradan düzeltilemez

33 2 ) Yetkisizli ğ i Gideren Haller Yetkisiz olan ki ş i veya makamların bazı durumlarda yetkili kabul edilmi ş tir a ) Fiili memur teorisi ; Yetkisiz olan bir ki ş inin bazı ko ş ullarda yapmı ş oldu ğ u i ş lemler geçerli sayılır

34 aa ) Görünü ş teorisi ; ( Görü ş te memur ) İ lgililerin bir makamı i ş gal edenin gerçekten yetkili olup olmadı ğ ını bilmedi ğ i ve bilmesinin beklenmeyen durumlarda, yetkisiz ki ş inin yaptı ğ ı i ş lemlerin geçerli sayılması bb ) Zaruret hali teorisi ( Zaruri memur ) Zaruret veya aciliyet halinde i ş lemi yapmaya yetkili olmayan ki ş ilerin yaptıkları i ş lemlerin geçerli sayılması

35 b ) Yetkilerin paralelli ğ i ilkesi ; Genellikle mevzuatta i ş lemi yapmaya yetkili ki ş iler sayılır i ş lemi geri almaya yada ilgaya yetkili olanlar sayılmaz. Bu durumlarda kanunda aksi öngörülmedikçe, kural olarak i ş lemi yapmaya yetkili ki ş iler i ş lemi geri almaya da yetkili kabul edilir. Yetkili olunan i ş lemin kar ş ıtı olan i ş lemlerde geçerlidir. Memuru atamaya yetkili olan amirin, memurluktan alma i ş lemi.

36 c ) Yetki devri – imza devri ; Kural olarak yetki sadece yetkili makam tarafından kullanılabilir. Ancak yetkili makam yerine getirebilece ğ inden fazla yetkisi varsa kanunun elverdi ğ i ölçüde bazı yetkilerini devredebilir.

37 aa ) Yetki devri ; İ sim belirtilmeksizin yetkinin bir makamdan di ğ er bir makama devir edilmesidir bb ) İ mza devri ; Yetkinin ismen belirli bir kamu görevlisinden yine ismen belirlenmi ş ba ş ka bir kamu görevlisine devredilmesidir Sorumluluk yetkisiyi devir alana geçer **

38 İ mza ve yetki devrinin farklılıkları ; a ) Yetki devrinde devir ismen belirli bir ki ş iye de ğ ilde makama verildi ğ ine göre makamı i ş gal eden ki ş iler de ğ i ş se bile makam hala yetkili olmaya devam eder. İ mza devrinde yetkiyi devir alan görevden ayrıldı ğ ında yetki devredene geçer. b ) Yetki devrinde devreden yetkiyi geri almadıkça artık o konuda karar alamaz İ mza devrinde yetkiyi devreden yetkiyi geri almaya gerek duymaksızın her zaman aynı konu da karar alabilir.

39 c ) Yetki devrinde devir alan yetkiyi kullanmadaki hiyerar ş isi kendi hiyerar ş isi kadardır. İ mza devrinde yetkiyi kullanan devri yapanın hiyerar ş ik gücüne sahip olur. Bakanın müste ş ara yetki devri

40 d ) İş lemin sahibi bakımından ; Yetki devrinde yetkiyi devir alan ki ş inin kararları, kendi adına aldı ğ ı kararlar olarak kabul edilirken imza devrinde devreden ki ş i adına alınmı ş sayılır onun kararı gibi i ş leme tabi olur. Uyu ş mazlık halinde yetki devrinde yetkiyi devir alana, imza devrinde ise devreden ki ş iye kar ş ı husumet yöneltilir.

41 e ) Alt devir yasa ğ ı ; Yetki devrinde kanunda sarih bir ş ekilde izin verilmedikçe yetkiyi ba ş ka bir makama devir edemez. İ mza devrinde yetkiyi devir alan ki ş i yasaklanmadıkça yetkiyi bir ba ş kasına devir edebilir.

42 cc ) Ş artları ; a ) Kanunda açık olarak belirtilmelidir. b ) Zımmen de olsa devrin yasaklanmamı ş olması gerekir ; c ) Tamamıyla yetki devri yapılamaz, kısmi olmalıdır. d ) Devir sarih bir ş ekilde yapılmalıdır, gerekti ğ inde duyurulmalıdır. e ) Yazılı ş ekilde yapılmalıdır

43 d ) Vekalet ; Asıl görevlinin görevini yerine getiremeyece ğ i durumlarda geçici olarak yerine ba ş kasına görevlendirmesine denir. aa ) Vekalet verme ; Vekaletin asıl yetkili tarafından atandı ğ ı durumlardır. bb ) Vekaleten atama ; Vekil, asılı atamaya yetkili üst tarafından geçici olarak atandı ğ ı durumlardır. Geçici süre olması ş arttır. Asılda aranan özellikler vekilde aranmaz

44 e ) Cari i ş lemlerin yürütülmesi ; Yetkili ki ş inin yetkisinin bir ş ekilde yetkisini kaybetti ğ i durumlarda yeni yetkili ki ş i görevine ba ş layana kadar i ş lerin yürütülmesi prensibi gere ğ ince yetkiyi kullanmaya devam eder. Güvensizlik oyu ile dü ş ürülen Bakanlar Kurulunun dü ş ürülmesi

45 3 ) Yetki çe ş itleri ; a ) Ki ş i bakımından b ) Konu bakımından c ) Yer bakımından d ) Zaman bakımından

46 a ) Ki ş i bakımından ; İş lemin kamu tüzel ki ş i adına kim yada kimler tarafından yapılabilece ğ ini ifade eder. b ) Konu bakımından ; İ dari makam hangi konular da karar almaya yetkili ise sadece o konular da karar alabilir. Ba ş ka bir alanda karar alması i ş lemin geçersiz olması sonucunu do ğ urur

47 c ) Yer bakımından ; İ dari makamın hangi co ğ rafi alanda karar almaya yetkisi varsa orada yetkili olmasını ifade eder. d ) Zaman bakımından ; İ dari makamın hangi süre içinde karar almaya yetkisi varsa o süre içinde karar almasını ifade eder. aa ) Kamu görevlisinin yetkisini kullanması için atanmı ş ve göreve ba ş lamı ş olması gerekmektedir. Görevleri son bulunca yetkileri de son bulur bb ) İ zinli oldukları süre boyunca yetkilerini kullanamazlar

48 cc ) İ l genel meclisi, belediye meclisi gibi idari meclislerin çalı ş maları belirli bir dönemle sınırlandırılmı ş olabilir. Bu dönem dı ş ında aldıkları kararlar yetkisizliklik olarak sakat olabilir.

49 4 ) Yetki unsurunda sakatlık halleri İ dari i ş lemin yetki kurallarından birine ( konu, zaman yer ve ki ş i ) uyulmayarak yapılması durumunda yetkisizlik veya yetki unsurunda sakatlık hallerinden söz edilir.

50 a ) Fonsiyon gaspı ; İ darenin yasama ve yargı organlarının alanına giren konularda i ş lem yapmasıdır aa ) Yasama fonksiyonunu gasbetmesi ; Yasama yetkisi kural olarak TBMM nindir. İ darenin yetki kanunu olmadan yasama organının alanına giren konuda kanunda de ğ i ş iklik yapması Bakanlar kurulunun sava ş ilan etmesi

51 bb ) Yargı fonksiyonunu gasbetmesi ; İ darenin mahkemelerin yetkisine giren bir konuda i ş lem yapması durumudur. b ) Yetki gaspı ; İ dareye tamamen yabancı birinin veya yetkili olmayan biri tarafından yapılan i ş lemlerdir. aa ) Resmi sıfatın yoklu ğ u hali ; İ stisnai haller dı ş ında herhangi bir resmi sıfatı olmayan ki ş inin yaptı ğ ı i ş lemler yetki bakımından sakattır.

52 bb ) Resmi sıfatın sona ermesi ; Yetkili ki ş inin görevi sona erdi ğ i halde yetkisini kullanması durumudur. c ) Yetki tecavüzü ; Bir idari makamın di ğ er bir idari makamın yetkili oldu ğ u konuda veya yerde i ş lem yapmasıdır.

53 aa ) Astın üstün yetkisi olan konuda veya üstün astın görev alanına giren bir konuda karar alması Ba ş bakan yerine bakanın yerine, fakülte dekanı yerine rektörün karar alması bb ) Hiyerar ş ik olarak aynı seviyede bulunan veya aralarında hiyerar ş i bulunmayan iki idari makamdan birinin di ğ erinin alanında i ş lem yapması Bir bakanın di ğ er bir bakanın yetkisine giren konuda i ş lem yapması

54 cc ) Vesayet makamının vesayete tabi makam yerine karar alması veya vesayete tabi makamın vesayet makamına sunmadan do ğ rudan karar alması ve uygulaması durumlarında konu bakımından Bir idari makamın ba ş ka bir idari makamın yetkili oldu ğ u co ğ rafi alanda karar alması durumlarında yer bakımından Kamu görevlisinin yetkiyi kullanabilme ş artları henüz do ğ madan veya kullanma imkanı sona erdikten sonra i ş lem tesis etmesi durumlarında zaman bakımından yetki tecavüzü vardır

55 d ) A ğ ır ve bariz yetki tecavüzü ; Bu tür yetki tecavüzlerinde sakatlık hali çok a ğ ır ve uzman olmayan ki ş ilerin anlayaca ğ ı düzeydedir. Belediyenin ö ğ retim görevlisini emekli etmesi

56 B ) Ş ekil unsuru ; Ş ekil hukuki i ş lemin bulundu ğ u belgeye yada ifade edildi ğ i söz veya harekettir. Kanunda aksi öngörülmedikçe kural olarak idari i ş lemler yazılı yapılmalıdır Sadece elektronik ortamda olan i ş lemler ş ekil ş artına uymaz İ dare aksi öngörülmedikçe i ş lemlerini elektronik ortamda e- mail yoluyla tebli ğ edemez. Yazılı olmayan ş ekilde i ş lem yapılabilmesi için kanun da belirtilmi ş olması yada acil bir durum olması gerekir Zımmi kararlarda yazısızdır.

57 Yazılılık kuralının kapsamı ; Genel olarak 2 ye ayrılır. a ) Zorunlu unsular ; İ rade açıklaması, imza, ba ş vuru yol ve süresi, gerekçe b ) İ htiyari unsurlar ; Muhatabın adı, i ş lemin tarihi, hukuki dayanaklar, yer Ancak kanunla bazı husular zorunlu hale getirilmi ş olabilir veya zorunlu unsurun istisnası belirtilmi ş olabilir.

58 C ) Usul unsuru ; İş lemin yapılması için izlenmesi gereken yollardır Yararları ; a ) İ dari kararların do ğ rulu ğ unu sa ğ layıcı i ş levi vardır b ) İ dareyi objektik davranmaya iter c ) Bireylere hukuki güvenlik ve bireylerin haklarını koruyucu bir i ş levi vardır d ) İ darenin denetim altına alınmasına katkıda bulunmaktadır. ancak idarenin daha a ğ ır i ş lemesine sebeb olabilece ğ i gibi idarenin bazı i ş lemlerden kaçınmasına da neden olabilir

59 Usul çe ş itleri ; a ) Teklif usulu ; İş lemi yapacak makamın i ş lemi yapabilmesi için ba ş ka bir makamın teklifte bulunmasını ş art ko ş tu ğ u durumlardır. Valinin ataması için İ ç İş leri Bakanlı ğ ının teklifi, yardımcı doçentli ğ e atanma içinde dekanın teklifi gerekir.

60 b ) Danı ş ma usulu ; İş lemi yapmaya yetkili makamın i ş lemi yapmadan önce bir kurul yada makama danı ş ıp görü ş ünü almasının ş art oldu ğ u durumlardır. Bakanlar Kurulunun tüzük çıkarmak için, imtiyaz ş artla ş ma ve sözle ş melerde danı ş tayın görü ş ünün alınması Danı ş manın nasıl yapılaca ğ ı kanunda düzenlenir ancak her zaman asıl i ş lemden önce yapılmalıdır

61 Danı ş ma Çe ş itleri ; İ htiyari danı ş ma ; İ ste ğ e ba ğ lı Ba ş bakanın danı ş tayın görü ş ünü alması Zorunlu danı ş ma ; Danı ş manın zorunlu oldu ğ u ancak danı ş ılan makamın görü ş ü do ğ rultusunda i ş lem yapılma zorunlulu ğ unun olmadı ğ ı usuldur. Uygun görü ş danı ş ması ; Danı ş ma makamının görü ş ünün alınması ve uyulması zorunlu olan görü ş leridir.

62 c ) Çeli ş me usul ; Bazı durumlarda idare karar almadan önce i ş lemin muhatabının savunmasını itirazlarını almak zorundadır. Savunma hakkı verilmeden yapılan idari i ş lem,savunma i ş lemin sonucunu etkilemeyecek mahiyette olsa bile i ş lemin sakat olmasına neden olur. Açık bir ş ekilde yapılması gerekir

63 d ) Her durumun özel olarak incelenmesi ; İ dari karar konusunda idarenin yapaca ğ ı i ş leme konu te ş kil eden ki ş i veya olayın tam ve ayrıntılı olarak incelenmesini yaptıktan sonra karar almasını öngören kuraldır

64 e ) Usulde paralellik ilkesi ; İş lemin yapılmasında öngörülen usulun, kanunda aksi olmadıkça de ğ i ş tirilmesi veya ilga edilmesi ? İ çinde aynı usullerin kullanılmasını öngören kurallardır İ lk i ş lemi de ğ i ş tiren veya ona son veren kar ş ıt i ş lemlerde uygulanır İ kinci i ş lem birincinin kar ş ıtı de ğ il de ba ş lı ba ş ına bir i ş lemse bu ilke uygulanmaz.

65 Usulde paralellik ilkesinin uygulanmadı ğ ı haller a ) Paralellik ilkesi zorunlu usuller için öngörülmü ş tür. b ) Kanun da aksinin öngörülmemi ş olması gerektir c ) Düzenleyici olmayan i ş lemlerde usulde paralellik ilkesi genel geçerli de ğ ildir. d ) Disiplin cezası i ş lemlerinde kolluk i ş lemlerinde ve mahkeme kararlarının yerine getirilmesinde uygulanmaz

66 Usul sakatlı ğ ı Asli usul sakatlı ğ ı ; i ş lemi hukuka aykırı hale getiren ve dava konusu edildi ğ inde iptal edilmesi gereken sakatlıklardır. Yapılan i ş lemin sonucunu etkileyebilecek düzeydeki ve idare edilenlerin haklarını korumaya yönelik olan kurallara uyulmaması durumu asli usul İş lemin sonucunu etkilemeyen karar üzerinde etkisiz olan sakatlıklar ise tali usul sakatlıklarıdır.

67 D ) Sebep unsuru ; İ dareye i ş lemi yapmaya iten etkenlerdir İ darenin asıl amacı kamu yararıdır. Fiili ve Hukuki olmak üzere 2 tür sebep vardır. Disiplin cezası verilmesi fiili sebep iken vatanda ş lıktan çıkarılma cezası alanın mallarının hazinece tasfiye edilmesi hukuki sebeptir Hukuki i ş lemde i ş lemin sebebi ba ş ka bir idari i ş lem olu ş turur.

68 Sebep açıkça kanunda belirtilebilece ğ i gibi ( izinsiz ve özürsüz olarakyıl içerisinde toplam 20 gün göreve gelmeyen memur, memuriyetten çıkarılır ) Kamu düzeni milli güvenlik gibi genel olarakta belirlenebilir yada sebep hiç belirtilmemi ş te olabilir. Sebebin açıkça belirtilmedi ğ i durumlarda idare yaptı ğ ı i ş lemlerde somut olay ve durumlara dayanmak zorundadır.

69 Sebep unsurunda sakatlık halleri a ) İ darenin bir sebep gösterememesi yada gösterilen sebebin aslında mevcut olmaması b ) Sebepte esaslı hataya dü ş ülmesi c ) Sebep ile konu ararsındaki orantısızlık hallerinde sebep unsuru bakımından sakatlık hali ortaya çıkar

70 E ) Konu unsuru ; İ dari i ş lemin hukuk aleminde meydana getirdi ğ i de ğ i ş iklik, bizzat i ş lemin kendisi onun içeri ğ idir. İ darenin konu unsurunda ba ğ lı ve takdir yetkisi vardır. Konu unsurunda sakatlık halleri a ) Konunun imkansız olması b ) Kanunun ihlal edilmesi

71 Kanuna aykırılık halleri Pozitif kanuna aykırılık olabilece ğ i gibi negatif kanuna da aykırılık hali olabilir. aa ) Yasak konularda i ş lem yapılması E ğ itim ö ğ retim devam etti ğ i sürede yıllık izin verilmesi bb ) Temel hak ve hürriyetlerin idari i ş lemle kanuna dayanmayarak sınırlandırılması cc ) Kanunun uygulama alanını alanının geni ş letilmesi ve kesin hükmün ihlal edilmesi

72 c ) Sebep ile konu arasında illiyet ba ğ ının yoklu ğ u Ve orantısızlık bulunması da konu bakımından sakatlık do ğ urur.

73 İ darenin konu bakımından yetkisi 1 ) Ba ğ lı yetki ; İ darenin o i ş lem yapaca ğ ı konuda takdir hakkının bulunmaması belirli bir kararı alması gereken yetkilerdir. Ba ğ lı yetki durumunda da sebebin varlı ğ ı ara ş tırılmalıdır. Ö ğ rencinin okula kayıt edilmesi

74 2 ) Takdir yetkisi ; İ darenin yapaca ğ ı i ş lemde bir den fazla karar arasından seçim yapma ve karar alıp almama konusunda seçim imkanının bulundu ğ u durumlardaki yetkisidir. Belediye meclisinin sokak adı seçmesi

75 İ darenin takdir yetkisi sadece konu unsurunda olabilir. Ba ğ lı ve takdir yetkisi ile de ğ erlendirme marjı arasındaki farklar ; aa ) Ba ğ lı yetki hem sebep hem konu unsuruna ili ş kin iken, de ğ erlendirme marjı sebep takdir yetkisi konu unsuruna ili ş kindir. bb ) Takdir yetkisi tercih faliyetinde kullanılırken, de ğ erlendirme marjı yorum faliyetinde kullanılır Ba ğ lı yetkisi yapması zorunlu oldu ğ u bir halden söz edilir.

76 cc ) Ba ğ lı yetki ve de ğ erlendirme marjı yargısal denetime tabi tutulurken takdir yetkisinin denetimi yapılamaz.

77 İ darenin takdir yetkisi kanunla açıkça verilebilece ğ i gibi ifadenin yazılı ş tarzından “ karar verebilir, yapabilir, ruhsat verir ’’ yada i ş lemin yapısından çıkarılabilir. Takdir yetkisinin denetlenebilmesi ; Takdir yetkisi yargısal açık takdir hatası ‘‘ i ş lemin hatalı oldu ğ unu anlamak için uzman olmanın gerekmedi ğ i durumlar ’’ ölçülülük ilkelerine aykırlık ve idari i ş lem mevcut bir sebebe dayansa bile a ş ırı orantısızlık varsa denetlenebilece ğ i kabul edilmektedir.

78 F ) Amaç unsuru ; İ darenin karar alırken ula ş mak istedi ğ i sonuç konusundaki dü ş ünceleridir. Yetki saptırması ; İ darenin yetkilerini kullanırken kullanması gereken amaçla de ğ il ba ş ka bir amaçla gerçekler ş tirmesi durumudur Hukuka aykırılı ğ ın sebebi kanunun öngördü ğ ü amaç do ğ rultusunda yapılmamı ş olmasıdır. Kamu düzenine ili ş kin de ğ ildir.

79 Yetki saptırması halleri Kamu yararı dı ş ında bir amaçla ; Ki ş isel, siyasal ve üçüncü ki ş ilere yarar sa ğ lama maksatlı Özel maksadı a ş an haller ; İ dari makamın özgülendi ğ i konu dı ş ında ya da yetkisini yetkinin amacının dı ş ında ba ş ka bir amaç için kullanması Yetki saptırmasının sınırları ; Ba ğ lı yetki halinde yetki saptırması hali bulunmaz. Maksatların çoklu ğ u hali

80 Usul saptırması ; Yetki saptırmasının özel bir türüdür İ dare belirli bir amaç için öngörülmü ş yetkiyi öngörülen amaçla de ğ ilde ba ş ka amaçla kullanması durumudur. Kamula ş tırma yapmak yerine i ş gal yoluna ba ş vurması

81 İ dari İş lemlerin Hukuka Aykırılı ğ ının Müeyyideleri Yargı organları tarafından uygulanır. a ) İ ptal ; Basit hukuka aykırılıklar için aykırı olan i ş lemin mahkeme tarafından tespit ve ilan edilmesindir. İş lem alındı ğ ı tarihten itibaren bütün hüküm ve sonuçları ile ortadan kalkar

82 b ) Yokluk ; aa ) Mutlak yokluk ; İ dari i ş lemin mevcut olmaması durumudur. İş lem ya hiç yapılmamı ş tır ‘‘ hayali i ş lemler ’’ yada idari i ş lemin i ş lemi gerçekle ş tirene izafe edilemez ‘‘ yetki gaspıyla yapılmı ş i ş lemler ’’ İ ptal davası açılamayaca ğ ı gibi yoklu ğ un tespiti kararı da verilemez.

83 b ) Yok hükmünde sayılma ; İ dari i ş lem madden vardır ancak a ğ ır sakatlık dolayısıyla yok hükmünde sayılır. İş lemin yok hükmünde oldu ğ unu mahkeme tarafından tespit edilmesi gerekir. Yok hükmünde sayılan i ş lem alındı ğ ı tarihten itibaren tüm hüküm ve sonuçları ile ortadan kalkar.

84 Yok hükmünde sayılan i ş lemler a ) Fonksiyon gaspıyla sakat i ş lemler b ) A ğ ır ve bariz yetki tecavüzü c ) Fiili yol “ idare elinlenlerin hak ve hürriyetlerine a ğ ır ve açıkça müdahale edilmesi ” d ) Düzmece atamalar e ) Kanunla öngörülmü ş f ) Ya ş ko ş uluna uymayan atamalar

85 Yok hükmünde sayma ve iptal arasındaki farklar a ) İ ptal davasında süre sınırı vardır b ) Yok hükmünde olan i ş lemler kazanılmı ş hak yaratmazlar c ) Yok hükmünde olan i ş lemlere kar ş ı hem idari hem adli yargıda, fiili yol olu ş turan hallerde adli yargıda ileri sürülebilir. d ) Yok hükmünde olan davalar kamu düzenine ili ş kindir İ yuk ta yoklu ğ un tesbiti davası yoktur.

86 İ dari İş lemlerin Yürürli ğ e Girmesi İ dari i ş lemler ilgililere duyurulduktan sonra yürülü ğ e girer. Düzenleyici idari i ş lemlerin yürürlü ğ e girmesi yayın yoluyla olur. Yayınlanması gereken i ş lem yayınlanmadıkça yürürlü ğ e girmi ş sayılmaz. Yayın çe ş itli yollarla olabilir

87 Resmi gazetede yayınlanması zorunlu i ş lemler ; KHK Tüzük Bazı yönetmelikler

88 Bireysel i ş lemlerin yürülü ğ e girmesi Muhatabına haklar sa ğ layan bireysel idari i ş lemler imza ile yürürlü ğ e girer. Muhatabın aleyhine olan i ş lemlerin yürürlü ğ e girmesi için tebli ğ edilmeli ancak ilgilinin tebli ğ i aldı ğ ına dair belgenin imzalanması gerekir. İ lgili çok fazla, muhatabın belirsiz oldu ğ u durumda ve kanunla tebli ğ e istisna getirilebilir.

89 İ dari i ş lemin duyurulması ve duyurulmamasının sonuçları İş lem duyurulmamı ş olsa bile idare o i ş lemle ba ğ lıdır, o i ş leme dayanarak ba ş ka i ş lem, i ş leme kar ş ı hiyerar ş ik ba ş vuru yapabilir ve iptal davası açabilir. duyurulmu ş ise İ lgililere kar ş ı ileri sürülebilir ( uygulanabilir ) ve dava açma süresi ba ş lar

90 İ dari i ş lemlerin geriye yürümezli ğ i İ lkesi ; Kural olarak idari i ş lemler yürürlü ğ e girdi ğ i tarihten daha eskiye yönelik olarak hüküm ve sonuç do ğ urmazlar. Geçmi ş te kesinle ş mi ş durumlarda dokulmaması gerekir. İ dari i ş lem devam eden durumlara uygulanır Dava konusu edildi ğ inde i ş lem de ğ il tamamı de ğ il geçmi ş e etkili olan kısmı iptal edilir.

91 İ dari i ş lemin geriye yürümemesinin istisnaları ; a ) Kamu hizmetinin devamlılı ğ ı ilkesi nedeniyle i ş lem geçmi ş e etkili olabilir b ) Mevcut bir hukuki bo ş lu ğ u doldurmak için c ) Kanunla istisna getirilmesi d ) Hukuka aykırı olan bazı i ş lemler hakkında geri alma kararı vermesi e ) Mahkeme tarafından verilen iptal kararı

92 f ) Kolluk alanında yaptı ğ ı bazı i ş lemler g ) İ nfisahi ş arta ba ğ lı olarak yapılmı ş i ş lemler İ n ş aat ruhsatı alanın 2 yıl içinde in ş aata ba ş lanmamı ş yada 5 yıl içinde bitirilmi ş olması gerekir h ) Beyan ve onama i ş lemleri

93 İ dari kararların İ crası ; Muhatabı tarafından ; Gönüllü olarak Yargı organı tarafından ; İ darenin res ’ en karar alamadı ğ ı yargı onayına ihtiyaç duydu ğ u durumlardır. İ dare tarafından ; Kural olarak idari organların resen icra yetkisi vardır. Kendi aldı ğ ı kararları kendi uygular. a )Cebir kullanmaksızın re’sen icra b)Cebir kullanarak re’sen icra

94 İ darenin cebir kullanabilmesinin ş artları ; a ) Kanunla öngörülmü ş olmalı b ) Kamu yararı, düzeni ve sa ğ lı ğ ı vs için olmalı c ) Gerekti ğ i ölçüde kullanılmalı, orantılı olmalı d ) Hakkın özü dokunmamalı ve demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olmamalı

95 Re’sen icrada hukuka aykırılı ğ ın müeyyidesi ; a ) Karar hukuka aykırı re’sen icra hukuka uygun  tazminat  idari yargı b ) Karar hukuka uygun veya aykırı re’sen icra hukuka aykırı aa ) Fiili yol olu ş turuyorsa  tazminat  adli yargı bb ) Fiili yol olu ş turmuyorsa  tazminat  idari yargı

96 İ dari kararların müeyyideleri ; Muhatapların kararlara uymasını sa ğ lamak için getirilmi ş müeyyidelerdir a ) Cezai müeyyideler ; İ dare edilenlerin idari kararlara uymamanın yaptırımının ceza kanunlarında öngörülmesidir.. Hapis ve adli para cezası ş eklindedir. TCK da idari kararların uygulamasını destekleyebilecek geçerli genel bir cezai müeyyide yoktur.

97 b ) İ dari müeyyideler ; Para cezası, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ; yıkım, i ş yeri kapatması, meslekten men vs Hürriyetten mahrum edici nitelikte idari müeyyide uygulanamaz. aa ) İ dari para cezası ; İ darenin yargı kararına ihtiyaç duymadan do ğ rudan do ğ ruya kendi verece ğ i kararla ilgili ki ş iden tahsilidir. Kabahatler kanunda belirtilmi ş tir. Amme alacaklarının tahsil usulu hakkında kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

98 bb ) Mülkiyetin kamuya geçirilmesi ; E ş yanın kabahatte kullanılmı ş olması yada kabahat sonucu elde edilmi ş olması mülkiyetin kamuya geçirilmesine konu olmaktadır. cc ) El koyma ; (3) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ili ş kin karar kesinle ş inceye kadar ilgili kamu kurum ve kurulu ş u tarafından e ş yaya elkonulabilece ğ i gibi; e ş ya, ki ş ilerin muhafazasına da bırakılabilir.

99 dd ) Yıkım ; İ mar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının ortadan kaldırılmasıdır. Genellikle ilgiliye yapıyı yıkması için belli bir süre verilir. ee ) İş yeri kapatma ; Kanunen yapılmasının uygun olmayan yada gerekli ş artları yerine getirmeyen i ş yerlerinin mühürlenmesidir Kumar oynatma, genel ahlaka ve güvenli ğ e zararı dokunacak fiilde bulunulan yerler. di ğ er idari müeyyideler ; Mesleketen men, mühürleme, ruhsatın alınması, trafikten men vs

100 İ dari müeyyide vermeye yetkili mercii ilgili idari kurul, makam ve ya kamu görevlileridir. Kanunda belirtilmeyen hallerde ilgili kamu kurumunun en üst yetkili idari amiridir. Savcı veya hakimin fiilin kabahat olması dolayısı ile verdi ğ i yaptırım kararları da idari müeyyide niteli ğ indedir.

101 İ dari yaptırım kararı üzerinde ilgilinin kimlik ve adresinin, yaptırımı gerektiren kabahat fiilinin, delillerin, karar tarihinin ve kararı veren kamu görevlilerin kimli ğ i açık biçimde yazılı olan tutanakla alınır. Ayrıca fiilin i ş lendi ğ i yer ve zaman açıklanır. Yaptırım kararı tebligat kanuna göre tebli ğ edilir ve ba ş vurulabilecek kanun yolu ve mercii ve süresi açık bir ş ekilde belirtilir. İ lgili ki ş i 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine ba ş vurabilir. Temyiz mercii a ğ ır ceza mahkemesidir. İ dare hukuku ilkeleri uygulanır.

102 İ dari müeyyide – cezai müeyyide kar ş ıla ş tırılması a ) Birbirinden ba ğ ımsızdır b ) İ dari müeyyideler tüzel ki ş ilere uygulanabilir. c ) İ dari müeyyidelerde uzla ş ma mümkündür. d ) İ dari müeyyideler idari i ş lemdir idari hukukuna tabir. e ) Suçun kanunuli ğ i ceza hukukunda geçerlidir.

103 İ dari i ş lemlerin sona ermesi a ) İ darenin iradesi dı ş ındaki sebebler ; aa ) İ ptal ; İş lemin mahkeme kararıyla tüm hüküm ve sonuçlarının i ş lemin alındıgı tarihten itibaren ortadan kaldırılmasıdır. bb ) Sürenin dolması ; Kural olarak idari i ş lemler süre sınırlaması olmadan yürürlü ğ e girerler Istisna ; Yıllık verilen ruhsatın süresinin bitmedi

104 cc ) İ nfisahi ş art ; İ dari i ş lemin bozucu ş arta ba ğ lı olarak yapıldı ğ ı durumarda, bozucu ş artın meydana gelmesi i ş lemi geçmi ş e etkili olarak ortadan kaldırır. Kamula ş tırma kararı aldı ğ ı tazınmazı tapuda ş erh eden idare 6 ay içinde mahkemeye tescilde bulunmadı ğ ı durumda ş erh kendili ğ inden kalkar. İ n ş aat ruhsatı alan in ş aata 2 yıl içinde ba ş lamaz ve 5 yıl içinde bitirmezse ruhsat kendili ğ inden kalkar. dd ) maddi sebepler ; İş lemin konusunun ortadan kalkması veya muhatabının ölmesi Memur olarak atanan ki ş inin ölmesi gibi

105 İ darenin iradesine ba ğ lı sebepler ; 1 ) İ lga ; İ dari i ş lemin yine idarenin alaca ğ ı ba ş ka kararlar gelece ğ e yürürlükten kaldırmasıdır. İş lemin tamamına yada bir kısmına ili ş kin olabilece ğ i gibi sarih yada zımmı olabilir. Sınırdı ş ı edilen yabancıya daha sonra oturma izni vermesi ( zımmı ilga )

106 Hangi i ş lemlerin ilga edilebilece ğ i ; a ) Düzenleyici idari i ş lemler Hukuka uygun Hukuka aykırı İ lga edilebilir İ lgası zorunludur

107 b ) Bireysel idari i ş lemler aa ) Hak yaratıcı olmayan Hukuka uygun / Hukuka aykırı İ lga edilebilir İ lgası zorunlu bb ) Hak yaratıcı olan Hukuka uygun / Hukuka aykırı Kanunla öngörülmedikçe Dava açma süresi İ lga edilemez içinde ilga edilebilir

108 2 ) Geri alma ; Bir idari i ş lemin ba ş ka bir i ş lemle geçmi ş e etkili olarak ortadan kaldırmasıdır. İ ptal kararıyla geri alımda yapan makam dı ş ında fark yoktur. Sarih bir ş ekilde yada zımmen yapılması mümkündür. Sınavı kazanan ki ş inin atanmasının reddi ( zımmı geri alma )

109 İ dari i ş lemleri ngeri alınması a ) Düzenleyici i ş lemler Hukuka uygun / Hukuka aykırı Geri alınamaz Dava açma süresi içinde geri alınabilir

110 b ) Bireysel i ş lemler aa ) Hukuka uygun Hak yaratıcı olan / Hak yaratıcı olmayan Geri alınamaz Geri alınabilir bb ) Hukaka aykırı Hak yaratıcı olan / Hak yaratıcı olmayan Dava açma süresi Geri alınabilir İ çinde geri alınabilir


"İdari İşlemler Kavram ; Kamu gücü ayrıcalığı içeren hukuki işlemlerdir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları