Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İŞTİRAKLERDEKİ YATIRIMLAR(TMS-28). STANDARTIN AMACI Bu standardın amacı iştiraklerdeki yatırımların muhasebeleştirilmesine ilişkin esasların belirlenmesidir.Ancak.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İŞTİRAKLERDEKİ YATIRIMLAR(TMS-28). STANDARTIN AMACI Bu standardın amacı iştiraklerdeki yatırımların muhasebeleştirilmesine ilişkin esasların belirlenmesidir.Ancak."— Sunum transkripti:

1 İŞTİRAKLERDEKİ YATIRIMLAR(TMS-28)

2 STANDARTIN AMACI Bu standardın amacı iştiraklerdeki yatırımların muhasebeleştirilmesine ilişkin esasların belirlenmesidir.Ancak risk sermayesi yatırım kuruluşları yatırım fonları ve yatırım amaçlı sigorta fonları gibi işletmeler tarafından elde bulundurulan ve 39 no’ lu Finansal Araçlar Muhasebeleştirme ve Ölçme Standardı kapsamında olan iştirak yatırımları bu standardın kapsamında değildir.

3 TANIMLAR İştirak: Yatırımcı işletmenin adi ortaklık gibi tüzel kişiliği olmayan işletmeler de dahil olmak üzere iş ortaklığı veya bağlı ortaklık niteliğinde olmayan ancak üzerinde önemli etkisinin bulunduğu işletmelerdir. Konsolide Finansal Tablolar: Bir grubun tek bir iktisadi işletmenin finansal tabloları gibi sunulan finansal tablolardır. Kontrol: Faaliyetlerinden fayda sağlamak amacıyla bir işletmenin faaliyet ve finansal politikalarını yönetme gücünü ifade eder.

4 TANIMLAR Özkaynak Yöntemi: İştirakteki yatırımın başlangıçta elde etme maliyeti ile muhasebeleştirilerek,sonrasında bu tutarın yatırım yapılan iştirakin net varlıklarında yatırımcı işletmenin payına düşen kısmı yansıtılacak şekilde düzeltildiği ve böylece yatırımcı işletmenin kar veya zararının yatırım yapılan işletmenin kar veya zararından kendisine düşen payı kapsadığı muhasebeleştirme yöntemidir. Müşterek Kontrol: Bir ekonomik faaliyet üzerindeki kontrolün sözleşmeye dayalı olarak paylaşımıdır.

5 TANIMLAR Bireysel Finansal Tablolar: Bir ana ortaklık bir iştirak yatırımcı veya müştereken kontrol edilen bir işletmede ortak girişimci tarafından hazırlanan ve yatırımların yatırım yapılan işletmenin net varlıkları ve raporlanan faaliyet sonuçları yerine doğrudan özkaynak payı esas alınarak hesaplandığı finansal tablolardır. Önemli Etki: Yatırım yapılan işletmenin finansal ve faaliyetle ilgili politikaların belirlenmesi kararlarına katılma gücü olup bu politikaları tek başına yada bir başka taraf ile ortak kontrol etme gücünü ifade etmemektedir. Bağlı Ortaklık: Adi ortaklık gibi tüzel kişiliği olmayan işletmeler de dahil olmak üzere başka bir işletme tarafından kontrol edilen işletmelerdir.

6 ÖNEMLİ ETKİ Bir yatırımcının doğrudan yada dolaylı olarak yatırım yapılan işletmenin oy hakkının %20 yada daha fazlasını elinde tutması durumunda aksi açıkça ortaya konulamadığı sürece, söz konusu yatırımcının önemli etkisi bulunduğu kabul edilir.Diğer yandan yatırımcının doğrudan yada dolaylı olarak yatırım yapılan işletmenin oy hakkının %20’ sinden daha azını elinde bulundurması durumunda ise; böyle bir etkinin açıkça ortaya konulamadığı sürece,söz konusu yatırımcının önemli etkisinin bulunmadığı kabul edilir.

7 ÖNEMLİ ETKİ Yatırım yapılan bir işletmeye başka bir yatırımcı tarafından önemli tutarda veya mutlak çoğunlukla sahip olunması, yatırımcı işletmenin önemli etkiye sahip olmasına engel teşkil etmez.Örneğin; A işletmesi B işletmesinin %30’una ve C işletmesi ise B işletmesinin %51’ine sahip ise A işletmesinin B işletmesi üzerinde önemli etkinliğe sahip olduğu düşünülmektedir. Ancak B’ nin %51’ine sahip olan C işletmesi, finansal ve faaliyet politikalarının belirlemesi bakımından A’ nın katılımını hukuken devre dışı bırakırsa söz konusu önemli etkinlik ortadan kalkmış olmaktadır.

8 ÖNEMLİ ETKİ Aşağıdaki hususların bir yada birden fazlasının varlığı halinde bir yatırımcı işletmenin “önemli etkisinin” bulunduğu kabul edilir:  Yatırım yapılan işletmenin yönetim kurulu yada eşdeğer idari organında temsil edilme  Temettüler yada diğer dağıtım kararları dahil olmak üzere işletmenin politika belirleme süreçlerine katılama  Yatırımcı işletme ile yatırım yapılan işletme arasında önemli işlemlerin gerçekleştirilmesi  İşletmeler arasında yönetici personel değişimi  İşletme için gerekli teknik bilginin sağlanması

9 TABLOSAL GÖRÜNÜM Oy Hakkı Yatırımcının Durumu Yatırım Yapılan Şirket %50’den büyük Kontrol gücü var Bağlı ortaklık %20-%50 arası Önemli etki var İştirak %20’den küçük Kontrol gücü veya önemli etki yok Bağlı menkul kıymet

10 İştiraklerin Muhasebeleştirilmesi ve Raporlanması Ülkemizde iştiraklerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ile ilgili yapılan düzenlenmesinde iki yöntem söz konusudur.Bunlardan ilki maliyet yöntemi ikincisi ise özkaynak yöntemidir.Standarda göre iştiraklerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasında özkaynak yöntemi kullanılır.Ülkemizdeki düzenlemelerde az da olsa yer aldığından maliyet yöntemine kısaca değineceğiz.

11 MALİYET YÖNTEMİ Maliyet yönteminde,iştirak maliyet bedeli ile yatırım yapan şirketin bilançosuna dahil edilmektedir.Yatırım yapan şirket iştirakten kâr payı tahsil ettikçe bir faaliyet dışı gelir unsuru olarak raporlamaktadır. Yatırım yapılan şirketin kâr veya zarar durumunun çok değişken,buna karşılık kar payı dağıtımı politikasının büyük ölçüde sabit olduğu durumlarda maliyet yöntemi,yatırım yapılan şirketin faaliyet sonuçlarındaki gelişmeleri yatırım yapan şirketin finansal tablolarına yansıtmakta yetersiz kalmaktadır.

12 ÖZKAYNAK YÖNTEMİ Günümüzün artan rekabet koşulları altında işletmeler, faaliyetlerine devam edebilmeleri ve daha uzun yaşayabilmeleri için yeni yatırımlara zorlanmaktadır.İşletmeler için çeşitli açılardan avantajlı olabilecek uygulamalardan birisi de riski dağıtmak amacıyla başka bir işletmeye iştirak etmektir.bu durum yatırım yapan işletmenin,yatırım yaptığı işletmedeki yatırımının tablolarda raporlanması sorununu ortaya çıkarmıştır.iştiraklerin, finansal tablolarda giderek önemli bir paya sahip olması sonucunda,muhasebe ile ilgili düzenleme yapan kuruluşlar,iştiraklerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ile ilgili yöntemler ortaya koyan standartlar geliştirerek uygulamaya koymuşlardır. Bu derste bu standartta yer alan yöntem özkaynak yöntemi ele alınmıştır.Özkaynak yöntemi, yatırım yapan işletme tarafından, yatırım yapılan işletmedeki iştirak payının finansal tablolarda sunulmasını hedefleyen bir muhasebe yöntemidir.

13 ÖZKAYNAK YÖNTEMİ  Bu yönteme göre, iştirak yatırımı başlangıçta elde etme maliyeti ile kaydedilir.Yatırımcının yatırım yapılan işletmenin kar ya da zararındaki payın finansal tablolara yansıtılmak üzere yatırımın defter değerini artırır ya da azaltır.Ayrıca, yatırımcının yatırım yapılan işletmenin kar ya da zararında alacağı pay, yatırımcının kar ya da zararı olarak muhasebeleştirilir.Yatırım yapan işletme,iştirak ederken 3 farklı durum ortaya çıkabilir.Bunlar :

14 1-Defter değeri kadar bedel ödenmesi durumu; işletmenin kuruluş aşamasında iştirak edilmesi halinde meydana gelir.Bu durumunda iştirakler hesabı borçlandırılır,ödeme nakit yapıldı ise kasa hesabı alacaklandırılır.Ödeme nakit dışında başka bir ödeme aracıyla yapıldı ise ilgili hesap alacaklandırılır.

15 *ÖRNEK* Süzen A.Ş yılında Biçer A.Ş.’ nin kuruluşu sırasında YTL olan kuruluş sermayesinin %40’ na iştirak etmiştir / / İştirakler Hesabı İştirakler Hesabı Kasa Hesabı / Süzen A.Ş.,Biçer A.Ş.’ nin YTL sermayesinin %40’nı satın aldığı tarihte, YTL ( *0,40 ) iştirakler hesabına borç nakit ödendiği için kasa hesabına alacak kaydedilmiştir.

16 2-Kuruluştan sonraki yıllarda iştirak edildiğinde, yatırım yapılan işletmeye defter değerinin üzerinde veya altında ödeme yapılabilir.Yatırım yapılan işletmeye defter değerinin üzerinde ödeme yapıldığında fark öz kaynak şerefiyesi olarak muhasebeleştirilir.Bu durumda iştirakler hesabı borçlandırılır,öz kaynak şerefiyesi hesabı yatırım yapılan işletmenin defter değeri ile yapılan ödeme arasındaki olumlu fark kadar borçlandırılır.Ödeme nakit yapıldı ise kasa hesabı alacaklandırılır.Ödeme nakit dışında başka bir ödeme aracıyla yapıldı ise ilgili hesap alacaklandırılır.

17 *ÖRNEK* Fatsa A.Ş. 15 Mart 2002 tarihli özkaynakları aşağıdaki gibidir: / / İştirakler Hesabı İştirakler Hesabı Özkaynak Şerefiyesi Hes Özkaynak Şerefiyesi Hes Kasa Hesabı / Kasa Hesabı / Sermaye5.000 Geçmiş Yıl Kârları Dönem Net Kârı Biga A.Ş.,Fatsa A.Ş.’nin hisselerinin %40’nı 15 Mart 2002 tarihinde YTL ödeyerek satın almıştır;

18 3-Yatırım yapılan işletmeye defter değerinin altında ödeme yapıldığında aradaki fark yine öz kaynak şerefiyesi olarak muhasebeleştirilir.Bu durumda iştirakler hesabı borçlandırılır öz kaynak şerefiyesi alacaklandırılır.Ödeme nakit yapıldı ise kasa hesabı alacaklandırılır.Ödeme nakit dışında başka bir ödeme aracıyla yapıldı ise ilgili hesap alacaklandırılır.

19 *ÖRNEK* Demiş A.Ş. 15 Mart 2002 tarihli özkaynakları aşağıdaki gibidir: / / İştirakler Hesabı İştirakler Hesabı Kasa Hesabı Kasa Hesabı Özkaynak Şerefiyesi Hes Özkaynak Şerefiyesi Hes / / Sermaye5.000 Geçmiş Yıl Kârları Dönem Net Kârı Söylemiş A.Ş.,Demiş A.Ş.’nin hisselerinin %40’nı 15 Mart 2002 tarihinde YTL ödeyerek satın almıştır.

20 UYGULAMALAR-1 Ritmix şirketi 02 Ocak 2005 tarihinde Elem şirketinin %40’ını YTL ye satın almıştır.Böylece Ritmix şirketi,Elem şirketinin faaliyet ve finansal politikaları üzerinde önemli etkiye sahip olmuştur.Bu durumda Ritmix’in yapacağı muhasebe kaydı şöyledir: / / İştirakler Hes İştirakler Hes Kasa Hes / /

21 UYGULAMALAR-1 02 Ocak 2005 tarihi itibariyle Elem şirketinin özkaynakları aşağıdaki gibidir(Tablo 1): *Tablo 1* Elem şirketi 2004 yılına ait dönem net karını YTL olarak açıklamış ve bunun YTL sini temettü olarak dağıtmıştır. Bu durumdaki özkaynak *Tablo 2* yapısı ise şöyledir(Tablo 2): Elem şirketi 2004 yılına ait dönem net karını YTL olarak açıklamış ve bunun YTL sini temettü olarak dağıtmıştır. Bu durumdaki özkaynak *Tablo 2* yapısı ise şöyledir(Tablo 2): Sermaye Yasal Yedekler Geçmiş Yıl Kârları Toplam Sermaye Yasal Yedekler Geçmiş Yıl Kârları Toplam

22 UYGULAMALAR-1 Ritmix şirketi iştiraki olan Elem şirketinin özkaynak yapısında meydana gelen bu değişikliği 2005 yılı içerisinde aşağıdaki gibi kaydetmelidir: / / İştirakler Hes İştirakler Hes İşt. Temettü Gelirleri İşt. Temettü Gelirleri (60.000*0.40) (60.000*0.40) / / Kasa Hes İştirakler Hes (20.000*0.40) / /

23 UYGULAMALAR-1 31 Aralık 2005 tarihi itibariyle Ritmix şirketin bilançosunda 242 İştirakler-Elem hesabının bakiyesi YTL olarak görünmektedir.( ) 242 İştirakler-Elips şirketi 242 İştirakler-Elips şirketi (1) (3) (1) (3) (2) (2)

24 UYGULAMALAR-2 12 no lu Gelir Vergileri standardı gereğince gelir olarak kaydedilen iştirak temettü gelirleri üzerinden ilgili vergi kesintisinin hesaplanıp, muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.Ritmix şirketinin elde ettiği temettü gelirleri üzerinden ödeyeceği vergi oranının %20 olduğunu varsayalım; 12 no lu Gelir Vergileri standardı gereğince gelir olarak kaydedilen iştirak temettü gelirleri üzerinden ilgili vergi kesintisinin hesaplanıp, muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.Ritmix şirketinin elde ettiği temettü gelirleri üzerinden ödeyeceği vergi oranının %20 olduğunu varsayalım; / İştirakler Hes İştirakler Hes Kasa Hes Kasa Hes / / İştirakler Hes İştirakler Hes Temettü Gelirli Hes Temettü Gelirli Hes / / Diğer Gider ve Zararlar Diğer Gider ve Zararlar Ertelnmş Vrgi ve Borç. Hes Ertelnmş Vrgi ve Borç. Hes / / Kasa Hes Kasa Hes İştirakler Hes İştirakler Hes / / Ertelnmş Vrgi ve Borç. Hes Ertelnmş Vrgi ve Borç. Hes Öden. Vergi ve Fonlar Hes Öden. Vergi ve Fonlar Hes / /

25 UYGULAMALAR yılında Ritmix şirketi, elindeki iştirak hisselerinin tamamını YTL ye satmıştır.Buna göre muhasebe kaydını yapınız: / Kasa Hes / Kasa Hes İştirakler Hes Diğer Ol.Dışı Gelir ve Kârlar Hes / /

26 UYGULAMALAR-4 A şirketi 2015 yılında,B şirketinin kuruluşu sırasında YTL olan kuruluş sermayesinin %30 una iştirak etmiştir / / İştirakler Hes İştirakler Hes Kasa Hes / / B şirketi 2016 yılı sonunda YTL tutarında maddi duran varlıklar ile ilgili yeniden değerleme hesaplamıştır / / İştirakler Hes İştirakler Hes iştirakler Yeniden Değerleme Değer Artış.Hes / /

27 UYGULAMALAR-4 B A.Ş yılında sermayesini %100 arttırarak YTL ye yükseltmiştir. Artırılan sermayenin hepsi bedelli olup, tüm ortaklar sermaye artırımına katılmıştır / / İştirakler Hes Kasa Hes Kasa Hes / /

28 UYGULAMALAR-4 B A.Ş yılı sonunda YTL zarar açıklamıştır.Gerekli kaydı yapınız: / / İştirak Zararları Hes İştirakler Hes İştirakler Hes / /

29 UYGULAMALAR-4 B A.Ş. 20 Nisan 2017 yılında %20 oranında kâr payı dağıtacağını ilan etmiş fakat herhangi bir ödeme yapmamıştır.Bunun üzerine A A.Ş. Şu muhasebe kaydını yapmıştır: / İştiraklerden Al. Hes İştiraklerden Al. Hes İştirakler Hes /


"İŞTİRAKLERDEKİ YATIRIMLAR(TMS-28). STANDARTIN AMACI Bu standardın amacı iştiraklerdeki yatırımların muhasebeleştirilmesine ilişkin esasların belirlenmesidir.Ancak." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları