Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HAZIRLAYAN: GÖZDE SEREZL İ 130611103 Ö Ğ RET İ M ÜYES İ : YRD. DOÇ. DR. NAC İ YE GÖKÇE TMS/18 HASILAT.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HAZIRLAYAN: GÖZDE SEREZL İ 130611103 Ö Ğ RET İ M ÜYES İ : YRD. DOÇ. DR. NAC İ YE GÖKÇE TMS/18 HASILAT."— Sunum transkripti:

1 HAZIRLAYAN: GÖZDE SEREZL İ Ö Ğ RET İ M ÜYES İ : YRD. DOÇ. DR. NAC İ YE GÖKÇE TMS/18 HASILAT

2 Standardın Amacı  Gelir; finansal tabloların hazırlanma ve sunulma esaslarına ilişkin kavramsal çerçevede hesap dönemi boyunca,sermayedarların katkılarıyla ilgili olanlar dışındaki nakit girişleri veya varlıklardaki artışlar veya borçlardaki azalışlar olarak öz kaynaklarda artışa neden olan ekonomik faydalardaki artışlar olarak tanımlanmıştır.  Gelirin tanımı hasılat ve kazancın ikisini birden içerir. Hasılat işletmenin ola ğ an faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan gelirdir ve satışlar, ücretler, faiz, temettü ve isim hakları gibi çeşitli adlar taşır. Bu standardın amacı,belirli tipteki işlemlerden do ğ an ve olaylardan elde edilen hasılat ile ilgili muhasebe işlemlerini açıklamaktır.

3 Standardın Amacı  Hasılatın muhasebeleştirilmesine ilişkin ilk konu, hasılatın ne zaman muhasebeleştirilece ğ inin belirlenmesidir. Hasılat; gelecekteki ekonomik faydaların işletmeye girmelerinin olası oldukları ve söz konusu faydalar güvenilir olarak ölçülebildikleri durumlarda muhasebeleştirilir.  Bu Standart, söz konusu kriterlerin karşılandı ğ ı ve neticesinde hasılatın muhasebeleştirildi ğ i durumları açıklar. Ayrıca, bu Standart söz konusu kriterlerin uygulamasına ilişkin uygulamalı rehberlik sa ğ lar.

4 Standardın Kapsamı  Bu standart: (a) mal satışları; (b) hizmet sunumları ve (c)işletme varlıklarının başkaları tarafından kullanılmasından sa ğ lanan faiz, isim hakkı ve temettülerden do ğ an hasılatın muhasebeleştirilmesinde kullanılır.  Mal satışı - Üretilen veya yeniden satış için alınan mamuller ve satılmak üzere elde bulundurulan gayrimenkulleri içerir.  Hizmet sunumu – Üzerinde anlaşmaya varılmış sözleşmeye ba ğ lı bir işin taraflarca belirlenmiş sürede işletme tarafından yapılmasını içerir.Hizmetler bir veya birden çok dönem içinde sunulabilir.Hizmetlerin sunumuyla ilgili,proje yöneticileri ve mimarların sundu ğ u hizmetler gibi,bazı sözleşmeler do ğ rudan inşaat sözleşmeleri ile ilgilidir.Bu sözleşmelere ba ğ lı olarak ortaya çıkan hasılat bu standart kapsamında olmayıp “TMS 11 inşaat Sözleşmeleri” standardında belirlenmiş olan inşaat sözleşmelerine yönelik hükümler kapsamında ele alınır.

5 Standardın Kapsamı  İ şletme varlıklarının başkaları tarafından kullanılması aşa ğ ıda belirtilen gelir türlerini ortaya çıkarır: a)Faiz- nakit veya nakit benzerlerinin kullandırılmasından ya da işletmeye borçlandırılmış tutarlar üzerinden talep edilenler; b) İ sim Hakkı- patent, ticari marka, telif hakkı, yazılım programları gibi uzun vadeli işletme varlıklarının kullandırılması karşılı ğ ında talep edilenler ve c)Temettüler- ortaklara sahip oldukları belli tertip sermaye oranı ile da ğ ıtılan karlar.

6 Aşa ğ ıda belirtilen kaynaklardan ortaya çıkan hasılat, bu Standart kapsamına dahil de ğ ildir:  Finansal kiralama sözleşmeleri (TMS 17)  Özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilen yatırımlardan sa ğ lanan temettüler (TMS 28)  “TFRS 4 Sigorta Sözleşmeleri” Standardı kapsamındaki sigorta poliçeleri  Finansal varlık veya finansal borçların gerçe ğ e uygun de ğ erlerindeki de ğ işmeler veya bunların elden çıkarılması (TFRS 9 ve TMS 39)  Di ğ er dönen varlıkların de ğ erindeki de ğ işmeler  Tarımsal faaliyetlere ilişkin canlı varlıkların ilk defa muhasebeleştirilmesi veya gerçe ğ e uygun de ğ erindeki de ğ işmeler (TMS 41)  Tarımsal ürünlerin ilk defa kayda alınması  Madencilik faaliyetlerinden elde edilen hasıl at

7 Gerçeğe Uygun Değer ve Hasılatın Ölçümü  Gerçe ğ e uygun de ğ er: Karşılıklı pazarlık ortamında bilgili ve istekli gruplar arasında el de ğ iştirmesi ya da bir borcun ödenmesi durumunda ortaya çıkması gereken tutardır.  Hasılat gerçe ğ e uygun de ğ erle ölçülür. İ şlem karşılı ğ ında nakit veya benzerlerinin alındı ğ ı durumlarda, hasılat, nakit veya nakit benzerlerinin tutarıdır. Ancak her zaman nakit alınmayabilir. Nakit veya benzerlerinin alımının ertelendi ğ i durumlarda (vadeli satışlarda) satış bedelinin gerçe ğ e uygun de ğ eri alaca ğ ın bugünkü de ğ erine indirgenmesi suretiyle bulunur.  Alaca ğ ın bugünkü de ğ erine indirgenmesinde veya satış bedelinin gerçe ğ e uygun de ğ ere indirgenmesinde kullanılacak faiz oranı, A)Borçlanan ile aynı kredibilite derecesine sahip benzer finansman işlemlerinde geçerli olan faiz oranı veya B)Alaca ğ ın nominal bedelini mal veya hizmetin peşin fiyatına eşitleyen iskonto haddi olmalıdır.

8 HASILATIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ A) MAL SATIŞINDA HASILAT  Mal satışında hasılatın gerçekleşme koşulları aşa ğ ıdaki gibidir. Bu koşullar yerine geldi ğ inde mal satışına ilişkin hasılat finansal tablolara yansıtılır: a) İ şlemenin malların sahipli ğ i ile ilgili önemli risk ve getirileri alıcıya devretmiş olması; b) İ şletmenin satılan mallar üzerinde etkin bir kontrolü veya sahipli ğ in genel olarak gerektirdi ğ i şekilde bir yönetim etkinli ğ ini sürdürmemesi; c)Hasılat tutarının güvenilir biçimde ölçülebilmesi; d) İ şleme ilişkin ekonomik yararların işletmece elde edilmesinin muhtemel olması; e) İ şleme ilişkin yüklenilen veya yüklenilecek olan maliyetlerin güvenilir biçimde ölçülebilmesi.

9 1) Ülkemizde Satış Hasılatı Üzerindeki Var Olan Vade Farklarının Hesaplanması  İ şletme malını vadeli olarak satmış ise,karşı tarafla bir finansman işlemi beraberinde gerçekleştirilmiş olur ki,bu kısım bir mal veya hizmetin satış gelirleri içine de ğ il,faiz gelirleri içine alınır.  Vadeli satış gelirleri içindeki faiz payının ayrıştırılmasında standart,şu iki kriterden hangisi daha güvenli bir şekilde ölçülebiliyor ise o kritere uygun faiz oranının kullanılmasını öngörmektedir. a)Aynı risk özelliklerine sahip başka alıcılara uygulanabilecek faiz oranı, b) İ leride elde edilecek hasılatın bugünkü peşin satış fiyatına indirgenmesi neticesinde hesaplanan faiz oranı(iç iskonto faiz oranı-efektif faiz oranı).

10  Örnek; Sipariş üzerine üretim yapan bir tekstil fabrikası,belirli bir model perdeyi iki şekilde satışa sunmaktadır. E ğ er peşin olursa,KDV hariç TL,e ğ er alıcı vadeli almak istiyorsa her ay için bakiye borca %1 faiz eklenmektedir.Alıcı Umut Akyürek bu perdeleri tarihinde 3 ay vadeli almayı tercih etmiştir. Dolayısıyla fatura tutarı TL de ğ il, 2000 * %3 = 60 TL TL = 2060 TL 2060TL * %18 KDV =370,8TL+ 2060TL = olacaktır ve; … ………………. 120 ALICILAR 2430,8 600 YURT İ Ç İ SATIŞLAR (128) GEL. AY. A İ T GEL İ RLER HESAPLANAN KDV 370,8 ………………………… ………………… 380 GEL. AY. A İ T GEL İ RLER FA İ Z GEL İ RLER İ 20 ……………………………./ ……………………………..

11 2) İskontolar  Hasılat belirlenmesinde,işletme tarafından uygulanan ticari ıskontolar ve miktar indirimler göz önünde tutulur.  Iskontolar literatürde üçe ayrılmaktadır. Bunlar, katalog, kasa ve miktar ıskontolarıdır.  Katalog ıskontosu, satış anında yapılan ıskontodur. Iskonto tutarı da ayrıca gösterilebilir.  Kasa ıskontosu, alacakların erken tahsil edilmesi nedeniyle yapılan ıskontodur.  Miktar ıskontosu ise, belli satış miktarını aşan işletmelere yapılan ıskontodur. Bu tür ıskontolar genellikle dönem sonlarında yapılmaktadır.

12 2)iskontolar  Örnek; KUM SAAT İ A.Ş. 2 ürün alan müşterisine bir ürün hediye etmektedir. Bir saatin maliyeti 10 TL, satış fiyatı 20 TL’dir. Bir müşteri 2 adet saati peşin almıştır. Kendisine 1 adet saat hediye edilmiştir. (KDV %10 alınacak ve KDV dahil de ğ ildir). Standarda göre ; Hasılat 20*2=40 TL Maliyet ise 10*3=30 TL’dir. …………………………./ …………………… KASA YURT İ Ç İ SATIŞLAR HESAPLANAN KDV 4 ………………………../ ……………………… SAT. T İ C. MAL MAL İ YET İ T İ CAR İ MALLAR 30 ………………………../ ………………………....

13  VESTEL A.Ş. yıl sonunda 40 adet buzdolabı alımı yaptı ğ ı için bayisine TL’lik ıskonto yapmış,söz konusu tutarı işletmenin cari hesabından düşmüştür. İ ki işletmeninde kaydı aşa ğ ıdaki gibi olacaktır / 1.18 = ……………………/ …………………… SATIŞ İ SKONTOLARI İ ND İ R İ LECEK KDV ALICILAR (ARÇEL İ K A.Ş.) …………………………/ …………………………… 320 SATICILAR T İ CAR İ MALLAR HESAPLANAN KDV (BAY İ ) …………………………/ …………………………….

14 3) Komisyonlar  Hasılat, yalnızca, işletmenin kendi adına aldı ğ ı ve alaca ğ ı brüt ekonomik yarar akışlarını içerir.  Üçüncü kişiler adına tahsil edilen satış vergileri, mal ve hizmet vergileri ve katma de ğ er vergisi gibi tutarlar işletme tarafından elde edilen ekonomik yararlar de ğ ildir ve özkaynakta artış yaratmaz. Bu nedenle bu tutarlar hasılat dışında bırakılır.  Acentesi olunan işletme adına yapılan tahsilat tutarları hasılat de ğ ildir. Hasılat yalnızca komisyon tutarıdır.

15  Bir otobüs bileti satış firması, %10 komisyon karşılı ğ ında bilet satmaktadır. Gün sonunda KDV dahil 400TL’lik satış yapılmıştır. 400* %10 = 40TL 40/1.18 = 34TL ………………… / ……………………… 100 KASA SATICILAR YURT İ Ç İ SATIŞLAR HESAPLANAN KDV 6 …………………/ …………………..

16 4) Ürün Değişimi  Mal veya hizmetlerin benzer özelliklere ve de ğ ere sahip mal ya da hizmetlerle de ğ iştirilmesi veya vadeli takasa(swap) konu edilmesi,hasılat yaratıcı işlem olarak de ğ erlendirilemez.  Burada işletmenin varlıklarında bir de ğ işim olmamakta,varlıkların yer ve zamanında de ğ işimi söz konusu olmaktadır.  Birbirinden farklı mal veya hizmetlerin de ğ iştirilmesinde, takas hasılat yaratıcı bir işlem olarak de ğ erlendirilir.  Bu durumda hasılat, alınan mal veya hizmetlerin gerçe ğ e uygun de ğ erinden transfer edilen nakit ve benzerlerinin düşülmesiyle hesaplanır.

17 İKİ FARKLI İŞLEMİN BİR ARADA YAPILMASI DURUMUNDA AYRIŞTIRMA  Bazen bir satış işlemi iki farklı hasılat yaratır.Bu gibi durumlarda,muhasebeleştirme ilkelerini işlemin özünü yansıtabilmek amacıyla,tek bir işlemin ayrıştırılabilir kısımları ayrı ayrı muhasebeleştirilir. Satış hasılatına dahil edilmiş satış sonrası hizmet bedellerinin muhasebeleştirilmesine ilişkin ilkeler; 1) Satışın ilgili varlı ğ ın monte edilmesi koşuluyla yapılması ve sözleşmenin önemli bir bölümünü oluşturan montajın henüz işletme tarafından tamamlanmamış olması durumunda; gelir malların kabulü, kurulumu ve muayenesi gerçekleştikten sonra kabul edilir.

18 2) Bir ürünün satış fiyatı ayrıştırılabilir nitelikteki satış sonrası servis tutarını da içeriyorsa, bu tutarın hasılat olarak muhasebeleştirilmesi ertelenerek, servis hizmetinin verildi ğ i dönem boyunca hasılat olarak finansal tablolara yansıtılmalıdır. ÖRNEK: Arçelik sattı ğ ı çamaşır makinelerine 2 yıl garanti vermektedir. Ancak,isterlerse müşterilerine bedeli karşılı ğ ında 3 yıl garanti uzatma imkanı tanımaktadır. 1 adet çamaşır makinesi 500 TL bedelle satılmıştır. Müşteri 3 yıl garanti uzatımı için 30TL ödeme yapmıştır. (KDV hariç ve KDV %10) 530* %10 = 53 TL KDV ………………………./ ……………………… 100 KASA YURT İ Ç İ SATIŞLAR GEL. YIL. A İ T GEL İ R HESAPLANAN KDV 53 ………………………./ ………………………..

19 3) Birbiriyle ba ğ lantılı bir işlemler serisinin bir bütün olarak de ğ erlendirilmedi ğ i ve ticari etkisinin anlaşılamadı ğ ı durumlarda, muhasebeleştirilme ilkeleri iki veya daha çok işleme birlikte uygulanmalıdır.  Örne ğ in, işletme ticari mal satarken aynı anda bu işlemin etkisini ortadan kaldıracak biçimde, ileri bir tarihte geri satın almak üzere ayrı bir anlaşma yapabilir; böyle bir durumda iki işlem birlikte de ğ erlendirilmelidir. Satış Hasılatının Tahsilinin Şüpheli Hale Gelmesi  Standart, kayıtlara alınmış ancak tahsil edilememiş ya da tahsili şüpheli hale gelmiş hasılat tutarının, düzeltilmesinin yerine gider olarak finansal tablolara yansıtılmasını önermektedir.

20 HASILATIN DOĞUM ZAMANI Muhasebede önemli bir sorun hasılatın ne zaman do ğ du ğ unun kabul edilece ğ i ve dolayısıyla hangi dönemde vergilenmeye ve kar da ğ ıtımına esas olabilecek duruma geldi ğ idir. Aşa ğ ıdaki koşulların gerçekleşmesi ile hasılat do ğ muş sayılır ve finansal tablolara yansıtılır:  Malların önemli risk ve getirilerinin alıcıya devredilmesi,  Mallar üzerindeki kontrol ve yönetsel etkinli ğ in sürdürülmemesi,  Hasılatın güvenilir olarak ölçülmesi,  Ekonomik yararların elde edilmesinin muhtemel olması,  Yüklenilen veya yüklenilecek maliyetin güvenilir olarak ölçülmesi gerekir.

21 İ şletmenin Malların Sahipli ğ i İ le İ lgili Önemli Risk Getirileri Alıcıya Devretmiş Olması Ço ğ u kez, sahiplikle ilgili risk ve yararların devri ile mülkiyet veya zilyetli ğ in alıcıya devri aynı anda olur. Mülkiyet veya zilliyetin devrine ra ğ men, bazı durumlarda sahiplikle ilgili risk ve yararlar sürdürülebilir. Bunlar:  İ şletmenin normal garanti hükümleri kapsamı dışında yetersiz performansa ilişkin yükümlülük taşıması(örne ğ in;denedikten sonra satın alma opsiyonlu satışlar);

22  Satış hasılatının işletme tarafından tahsil edilmesinin,alıcının söz konusu maldan üçüncü kişilere satmak suretiyle hasılat yaratması koşuluna ba ğ lı olması konsinye mallar bunlara örnek verilebilir;  Satışın ilgili varlı ğ ın monte edilmesi koşuluyla yapılması ve sözleşmenin önemli bir bölümünü oluşturan montajın henüz işletme tarafından tamamlanmamış olması;  Alıcının satış sözleşmesi ile belirlenen bir gerekçeye dayanarak alımdan vazgeçme hakkının bulunması ve işletmenin söz konusu malların iade edilip edilmeyece ğ inden emin olmaması. Bu durumlarda mal satışı gerçekleşmemiş kabul edilir.

23 İ şletmenin Satılan Mallar Üzerinde Kontrol ve Yönetsel Etkinli ğ i Sürdürmemesi  Satılan mallara ilişkin yönetsel kararların alınamaması risk ve getirilerinin devrinin bir göstergesidir. Hasılat Tutarının Güvenilir Biçimde Ölçülebilmesi  Hasılat tutarının belirsiz olması durumunda,hasılat kayda alınmaz.Belirli bir şartın gerçekleşmesine ba ğ lanan satışlar güvenilir olarak ölçülemez.

24 İ şleme İ lişkin Ekonomik Yararların İ şletmece Elde Edilmesinin Muhtemel Olması  Hasılat ancak işleme ilişkin ekonomik yararların işletme tarafından elde edilmesinin muhtemel olması durumunda finansal tablolara yansıtılır.  Bazı durumlarda bu, tahsilat yapılana veya bir belirsizlik ortadan kaldırılana kadar mümkün olmayabilir.  Örne ğ in yabancı bir ülkede yapılan satışta yetkili otoritenin bedelin yurt dışına transferine izin vermesi konusunda belirsizlik olabilir. İ zin verildi ğ inde belirsizlik ortadan kalkar ve hasılat finansal tablolara yansıtılır.

25 İ şleme İ lişkin Yüklenilen veya Yüklenilecek Olan Maliyetlerin Güvenilir Biçimde Ölçülmesi  Hasılat ve buna ilişkin giderlerin karşılaştırılması esastır.  Malların tesliminden sonra ortaya çıkacak garanti masrafları ve di ğ er maliyetler dahil olmak üzere giderlerin, hasılatın kayda alınması için gerekli di ğ er koşullar sa ğ landı ğ ında normal koşullarda güvenilir biçimde ölçülebildi ğ i kabul edilir.  Ancak,giderler güvenilir bir biçimde ölçülemiyorsa hasılat finansal tablolara yansıtılamaz; böyle durumlarda mal satışıyla ilgili daha önce alınmış bedel yükümlülük olarak muhasebeleştirilir.

26 B) HİZMET SUNUMU  Hizmet sunumuna ilişkin bir işlemin sonucunun güvenilir bir biçimde tahmin edilebildi ğ i durumlarda, işlemle ilgili hasılat işlemin bilanço tarihi itibariyle tamamlanma düzeyi dikkate alınarak finansal tablolara yansıtılır. Aşa ğ ıdaki koşulların tamamının varlı ğ ı durumunda, işleme ilişkin sonuçların güvenilir biçimde tahmin edilebildi ğ i kabul edilir: a) Hasılat tutarının güvenilir biçimde ölçülmesi; b) İ şleme ilişkin ekonomik yararların işletme tarafından elde edilece ğ inin muhtemel olması; c) Bilanço tarihi itibariyle işlemin tamamlanma düzeyinin güvenilir biçimde ölçülmesi; d) İ şlem için katlanılan maliyetler ile işlemin tamamlanması için gereken maliyetlerin güvenilir biçimde ölçülmesi.

27  E ğ er bu kriterler sa ğ lanamıyorsa,hasılat ancak finansal tablolara yansıtılmış giderlerin geri kazanabilir tutarı kadar finansal tablolara yansıtılır.  Hasılatın kaydı işin tamamlanma düzeyine ba ğ lanmıştır. Bir işlemin tamamlanma düzeyi çeşitli yöntemlerle belirlenebilir. Bu yöntemler; a) Yapılan işe ilişkin incelemeler, b) Bilanço tarihine kadar yapılan hizmetlerin verilecek toplam hizmetlere oranı, c) İ şletmenin tahmini toplam maliyetleri içinde bu güne kadar katlanılan maliyetlerinin oranı. Örnek: Bir işletme.10 adet anahtar teslimi villa inşaatı için,toplam TL bedelle anlaşma imzalamıştır.Tahmin edilen maliyet tutarı TL’dir.Avans olarak TL alınmıştır.Kalan bedel iş bitiminde alınacaktır.Sözleşme tarihinde imzalanmıştır.Dönem sonu İ tibariyle katlanılan maliyet toplamı TL’dir.

28 …………………………../ ………………… KASA ALINAN AVANSLAR ……………… ………………… H İ ZMET ÜRET İ M MAL İ YET İ ***ÇEŞ İ TL İ VARLIK VE KAY. HESA ………………………/ ……………………… GEL İ R TAHAKKUKLARI ALINAN AVANSLAR YURT İ Ç İ SATIŞLAR ………………………./ ………………………..

29  Örnek; Bir işletme,10 adet anahtar teslimi villa inşaatı için,toplam TL bedelle anlaşma imzalamış ve bedel peşin olarak tahsil edilmiştir. Tahmin edilen maliyet tutarı TL’dir. Kalan bedel iş bitiminde alınacaktır. Sözleşme tarihinde imzalanmıştır. Dönem sonu itibariyle katlanılan maliyet toplamı TL’dir. …………………………/ ……………………… KASA GEL. AY. A İ T GEL İ RLER …………………………/ ……………………… H İ ZMET ÜRET İ M MAL İ YET İ *** ÇEŞ İ TL İ VARLIK VE KAY. HESA ………………………../ ………………………… GEL. AY. A İ T GEL İ RLER YURT İ Ç İ SATIŞLAR ………………………../ …………………………...

30 C) Faiz,İsim Hakkı ve Temettü Gelirleri  Standartta gelir olarak tanımlanan di ğ er ola ğ an gelir ve kar unsurları işletmenin varlıklarının üçüncü kişilere kullandırılmasından elde edilen faiz, temettü, isim hakları gibi gelirlerdir.  Di ğ er ola ğ an gelir ve karlar aşa ğ ıdaki durumların gerçekleşmesi durumunda muhasebeleştirilir a) İ şlemle ilgili ekonomik yararlardan işletmenin yararlanması b) Gelir tutarının do ğ ruya yakın belirlenmesi.  Standartta “tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş faizi içeren bir menkul kıymetin alınması durumunda, izleyen faiz tahsilatının edinme öncesi ve sonrası dönemlere ayrılaca ğ ı, yalnızca edinme sonrası kısmın gelir olarak kaydedilece ğ i’ hükme ba ğ lanmıştır.

31  Standartta, “ İ sim haklarının muhasebeleştirilmesinde daha gerçekçi bir yöntemin bulunmaması koşulu ile isim hakları, sözleşme hükümleri çerçevesinde muhasebeleştirilir” denmektedir. Aşa ğ ıdaki koşulların gerçekleşmesi ile birlikte hasılatta gerçekleşmiş sayılır ve finansal tablolara yansıtılır:  Faiz, birleşik faiz yöntemine(etkin faiz yöntemi) uygun ve zamanla orantılı bir şekilde,  Kullanım ücretleri, ilgili sözleşmenin hükümlerine ve zamanla orantılı bir şekilde,  Temettüler,şirketten tahsil edilebilir veya hukuken kullanılabilir şekle geldi ğ inde.

32 UYGULAMA ÖRNEKLERI  ÖRNEK1; 2 Ocak 2012 tarihinde TL de ğ erinde mal KDV hariç peşin olarak satılmıştır. Bu işlemle ilgili yapılması gereken kayıt aşa ğ ıdadır. (KDV %18) * %18 = 7200 TL KDV ……………………/ ………………………… 100 KASA YURT İ Ç İ SATIŞLAR HESAPLANAN KDV ……………………/ ………………………….  Peşin satışlarda mevcut durumda yapılması gereken kayıt ile standart arasında bir farklılık yoktur. Tek Düzen Hesap Planı, TMS 18 ve vergi mevzuatı birbiriyle uyumludur.

33  ÖRNEK 2; 01. Haziran 2012 tarihinde peşin fiyatı TL olan mal, TL + %18 KDV’ye vadeli olarak satılmıştır. Karşılı ğ ında dört ay vadeli çek alınmıştır. Mevcut uygulamaya göre yapılması gereken yevmiye kaydı aşa ğ ıdaki gibidir: …………………../ ………………………… 101 ALINAN ÇEKLER YURT İ Ç İ SATIŞLAR HESAPLANAN KDV ……………………/ ………………………….  Tek düzen muhasebe sisteminde yukarıda ki gibi bir kayıtta faizin satış hasılatına dahil edilmesi, satış rakamını oldu ğ undan daha büyük gösterecek, satış karlılık oranının hatalı bulunmasına ve satış hâsılatının kullanıldı ğ ı finansal analiz sonuçlarının da yanıltıcı sonuçlar vermesine sebep olacaktır.

34  Hasılat standardına göre yapılması gereken kayıtta vade farkı döneminde 642 Faiz Gelirleri Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirilir. …………………………../ ………………………… 101 ALINAN ÇEKLER HS YURT İ Ç İ SATIŞLAR FA İ Z GEL İ RLER İ HS HESAPLANAN KDV …………………………/ ……………………………  Kayıt incelendi ğ inde 600 Yurt İ çi Satışlar Hesabına sadece vade farksız satış tutarı, peşin tutar, kaydedilmektedir. Vade farkları ise 642 Faiz Gelirleri Hesabına kaydedilmektedir.

35  Örnek 3; 01. Kasım 2012 tarihinde TL Peşin de ğ eri olan ticari mal TL +% 18 KDV tutarı karşılı ğ ı satılmıştır. Satış sonrası KDV tutarı peşin alınmış kalan tutar için 5 ay vadeli bir senet alınmıştır. Mevcut uygulamaya göre yapılacak olan yevmiye kaydı aşa ğ ıdaki gibidir * %18 = TL KDV …………………………/ …………………………… 121 ALACAK SENETLER İ HS KASA HS YURT İ Ç İ SATIŞLAR HS HESAPLANAN KDV ………………………./ ………………………………

36  Standarda göre yapılması gereken kayıt ise; …………………../…………………………… ALACAK SENETLER İ HS KASA HS YURT İ Ç İ SATIŞLAR HS FA İ Z GEL İ RLER İ HS GEL. YIL. A İ T GEL İ RLER HS HESAPLANAN KDV …………………../ ……………………………….  Standarda göre yapılan kayıt incelendi ğ inde; malın peşin bedeli 600 Yurt İ çi Satışlar Hesabında muhasebeleştirilmiştir TL’lik vade farkının kasım, aralık 2012 dönemine ait olan kısmı 642 Faiz Gelirleri Hesabına kaydedilirken ocak, şubat, mart 2013 dönemine ait olan kısmı ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmiştir. Peşin satış tutarı ile vadeli satış tutarı arasındaki fark üç ay boyunca faiz geliri olarak kaydedilir.

37 SONUÇ  Hasılat standardı iki önemli kavram üzerinde durmaktadır; dönemsellik ilkesi ve gerçe ğ e uygun de ğ er kavramları.  Dönemsellik; hasılat, gelir ve karların aynı döneme ait maliyet, gider ve zararlarla eşleştirilerek muhasebeleştirilmesini gerektirir. Bu çerçevede gelirin ve giderin ne zaman do ğ du ğ u yani hangi dönemin geliri ya da gideri oldu ğ u önem arz etmektedir.  Bu açıdan de ğ erlendirildi ğ inde, Hasılat standardı ile ülkemiz vergi mevzuatı ve Tek Düzen Hesap Planı uygulaması farklılık gösterebilmektedir.  Hasılatın tahakkuk ettirilmesinden kaynaklanan dönem farklılıkları, vergilerin ne zaman ödenmesi gerekti ğ ini etkilemektedir

38  Gerçe ğ e uygun de ğ er kavramı; TMS 18’de, karşılıklı pazarlık ortamında bilgili ve istekli guruplar arasında bir varlı ğ ın el de ğ iştirmesi ya da borcun ödenmesi durumunda ortaya çıkması gereken tutar olarak tarif edilmiş ve hasılat alınan veya alınacak olan bedelin gerçe ğ e uygun de ğ eri ile ölçülür hükmüne yer verilmiştir.  Hasılat Standardı’nın getirdi ğ i önemli bir yenilik de hasılatın peşin veya gerçe ğ e uygun de ğ erle muhasebeleştirilmesi nedeniyle, vadeli satışlarda satış hasılatı ile vade farkının ayrıştırılması gereklili ğ idir.  Standarda göre satış bedeli, isletmenin sattı ğ ı mal ya da hizmetin bedelidir ancak vade farkı özünde isletmelerin müşterilerine açtı ğ ı bir kredidir. Kredi karşılı ğ ında elde edilen tutar ise satış hasılatı de ğ il faiz geliridir.

39  Hasılat temel muhasebe standartlarından biri olarak kabul edilir ve her işletmenin muhasebe sistemini standarda uygun hale getirmesi beklenir.  İ şletme hakkında karar verecek olan kişilerin do ğ ru analiz yapması, hasılat tutarının do ğ ru olarak tespiti, vade farklarından ortaya çıkacak olan faiz gelirinin ayrıştırılması, dönemsel gelir ve karların do ğ ru tespitinin sa ğ lanması hasılat standardına uygun bir muhasebe sistemi ile mümkün olmaktadır.  Bu nedenlerle bir an önce farklı hesap uygulama yaklaşımlarının sona erdirilerek net olarak vade farklarının kayıt yapılaca ğ ı hesapların belirlenmesi gerekmektedir.

40 KAYNAKÇA  ÖRTEN, REMZ İ -KAVAL, HASAN–KARAPINAR, AYDIN(2009), TÜRK İ YE MUHASEBE- F İ NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI UYGULAMA VE YORUMLARI, ANKARA: GAZ İ K İ TABEV İ.  ULUSLAR ARASI F İ NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI (IFRS/ IAS) İ LE UYUMLU- TÜRK İ YE MUHASEBE STANDARTLARI(2010), ANKARA: TFRS-TMSK YAYINLARI-5.  KALMIŞ, HAL İ S-DEREKÖY, FEYZA (2010), TMS-18’E GÖRE HASILATIN MUHASEBELEŞT İ R İ LMES İ VE TEK DÜZEN MUHASEBE S İ STEM İ İ LE KARŞILAŞTIRILMASI- AFYON KOCATEPE ÜN İ VERS İ TES İ İİ BF DERG İ S İ, (C.XII.SI).  ÖZYÜREK, HAM İ DE (2012), TMS-18’E GÖRE HASILATIN MUHASEBELEŞT İ R İ LMES İ, ORGAN İ ZASYON VE YÖNET İ M B İ L İ MLER İ DERG İ S İ, (C.4, S.1).  http: //


"HAZIRLAYAN: GÖZDE SEREZL İ 130611103 Ö Ğ RET İ M ÜYES İ : YRD. DOÇ. DR. NAC İ YE GÖKÇE TMS/18 HASILAT." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları