Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yrd. Doç. Dr. Hasan TINMAZ* & Dr. İ lker YAKIN** (*) İ stanbul Geli ş im Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisli ğ i Bölümü (**) Mersin Üniversitesi, Bilgisayar.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yrd. Doç. Dr. Hasan TINMAZ* & Dr. İ lker YAKIN** (*) İ stanbul Geli ş im Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisli ğ i Bölümü (**) Mersin Üniversitesi, Bilgisayar."— Sunum transkripti:

1 Yrd. Doç. Dr. Hasan TINMAZ* & Dr. İ lker YAKIN** (*) İ stanbul Geli ş im Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisli ğ i Bölümü (**) Mersin Üniversitesi, Bilgisayar ve Ö ğ retim Teknolojileri E ğ itimi Bölümü SOSYAL MEDYA ÜZERİNDE TÜRKİYEDEKİ ENGELLİLİK

2 Giriş  İ lk zamanlarından beri medya toplumun önemli bir ö ğ esi ve tetikleyicisi olmu ş tur.  Günümüz medyası kendini sosyal medya dedi ğ imiz, herkesin katılımcı olabilece ğ i yeni bir form içerisinde ş ekillenmektedir.  Bugün milyonlarca insan ileti ş im, sosyalle ş me, ortak sosyal gruplara katılım ihtiyaçlarını kar ş ılamak için sosyal medya araçlarına üye olmakta ve kullanmaktadır (Tinmaz, 2013).  Sosyal medya içerisinde bloglar, forumlar, sosyal a ğ lar, mikrobloglar, dosya-müzik-video payla ş ım siteleri ve podcastler gibi çok geni ş bir alanda birçok teknolojik araç yer almaktadır. 2 Engelsiz Bili ş im 2013

3 Giriş Engelsiz Bili ş im  Özellikle sosyal medyanın e ğ itim ve sa ğ lık alanındaki bilimsel çalı ş malar ve uygulamalar kapsamında artan kullanımı (Gill, Gill, & Young, 2013) engelli bireylere toplumsal ve ya ş amsal düzeyde daha iyi imkânlar sa ğ laması yönündeki fırsatları artırmaktadır.  Kullanım sıklıkları ve kabul edilmi ş liklerine bakıldıklarında sosyal medya üzerinde herkesin bir yer bulabildi ğ i ve sesini duyurabildi ğ i ifade edilmektedir.  Bu durumu gösteren birçok istatistikî rakam Internet üzerinde eri ş ilebilir bir haldedir.

4 Giriş Engelsiz Bili ş im  Çizilen tablo her ne kadar güzel görünse de sosyal medya üzerinde engelli bireylerin ne kadar sesini duyurabildikleri bir tartı ş ma konusudur.  Genel kabul görmü ş internete eri ş im standartlarına ra ğ men engelli bireylerin ula ş ılabilir içeri ğ e, servis bilgilerine ve telekomünikasyon teknolojilerine e ş it eri ş im imkânları hala en önemli sıkıntılardan biri olmaya devam etmektedir (Baker, Bricout, Moon, Coughlan, & Pater, 2013).

5 Giriş Engelsiz Bili ş im  Bir toplulu ğ a katılım, temel insan fonksiyonunun bir boyutu olarak kabul edilmektedir (Goverts, Embregts, & Hendriks, 2013).  Di ğ er taraftan bir toplulu ğ a dâhil olma a ş amalarında ili ş kilerin kurulması önemli bir faktör olarak de ğ erlendirilmektedir (Johnson, Douglas, Bigby, Iacono, 2010).  Engelli bireylerin sosyal medya kullanımının ba ş lıca nedenlerinden biri di ğ er bireyler ile ili ş kilerini sürdürmek olarak görüldü ğ ünden (Burke, 2012) sosyal ili ş kilerin kurulması ve devam ettirilmesinde sosyal medya ile sosyal a ğ web sitelerinin sundu ğ u özel uygulamalar önemli uygulamalar olarak dikkat çekmektedir.

6 Giriş Engelsiz Bili ş im  Bu açıdan sosyal a ğ kavramının önemi asla küçümsenmemelidir.  Zira sosyal a ğ lar sundu ğ u tartı ş ma, sorgulama ve payla ş ım fırsatları ile bireylere karma ş ık sorunların çözümünde do ğ ru kararların alınmasını sa ğ lar (Clayton, 2013).  Sosyal medya kullanımının engelli bireylerin sunulan içerikleri kullanımı ve bu a ş amada olu ş turdukları veya dâhil oldukları sosyal a ğ topluluklarının bilimsel olarak incelenmesi hem sürdürdükleri ya ş am standartlarının arttırılması hem de mevcut durumun ortaya çıkarılması açısından önemlidir.

7 Yöntem Engelsiz Bili ş im  Bu çalı ş ma Türkiye’de en yaygın kullanılan sosyal a ğ web sitesi Facebook, mikroblog sitesi Twitter ve profesyonel i ş a ğ ı LinkedIn üzerinde engellilik boyutunda mevcut durumu betimlemeyi hedeflemektedir.  Bu noktada ara ş tırmacıların belirledi ğ i anahtar kelimeler üzerinden Facebook (kullanıcı grupları, sayfalar, uygulamalar, yerler ve olaylar), Twitter (hashtag ile etiketlemeler) ve LinkedIn (gruplar) istatistikleri ortaya çıkarılmı ş ve genel kullanım oranlarıyla kar ş ıla ş tırılmı ş tır.

8 Yöntem Engelsiz Bili ş im  Facebook, Twitter ve LinkedIn içerisinde tanımlı sosyal a ğ topluluklarındaki farklı yapı ve uygulamaların incelenmesi amacıyla “Engelli”, “Özürlü” ve “Sakat” kelimeleri ara ş tırmacılar tarafından anahtar kelimeler olarak seçilmi ş tir.  Bu anahtar kelime seçiminde Dünya Sa ğ lık Örgütü tanımlamaları ile Türk Dil Kurumu’nun Türkçe Sözlü ğ ü temel alınmı ş tır.

9 Yöntem Engelsiz Bili ş im  Çalı ş madaki veriler her üç sosyal platformun anahtar kelime ile arama özellikleri kullanılarak elde edilmi ş tir.  Di ğ er iki platformdan farklı olarak Twitter “hashtag” ölçüm verileri kendini bir sosyal web analiz sitesi olarak tanımlayan Topsy.com üzerinden toplanmı ş tır.  Çalı ş manın verileri 31 Temmuz 2013 – 30 A ğ ustos 2013 tarihleri arasında her üç sosyal medya aracında anahtar kelimeleri içeren gruplar, sayfalar, uygulamalar, yerler, olaylar ve hashtag etiketleme mesajlarını içermektedir.  Ara ş tırmacılar tarafından verilerin analizinde içerik analizi kullanılmı ş olup, sonuçların sunumunda ise betimsel istatistik gösterimlerinden yararlanılmı ş tır.

10 Bulgular Engelsiz Bili ş im Engellilik Boyutunda Facebook İ statistikleri  Engellilik boyutunda Facebook kullanımı belirlemek amacıyla yukarıda da belirtildi ğ i gibi anahtar kelimeler üzerinden kullanıcı grupları, sayfalar, uygulamalar, yerler ve olaylar incelenmi ş ; elde edilen sonuçlar tablo ve grafiklerle gösterilmi ş tir.

11 Gruplar Engelsiz Bili ş im  Üç farklı anahtar sözcü ğ e göre Facebook grupları Açık Grup Sayısı Kapalı Grup Sayısı Toplam Engelli Özürlü26733 Sakat13215 Toplam

12 Gruplar Engelsiz Bili ş im  Üç farklı anahtar sözcü ğ e göre Facebook gruplarındaki üyelik sayıları Minimum Üye SayısıMaksimum Üye Sayısı Engelli Özürlü10814 Sakat Toplam

13 Gruplar Engelsiz Bili ş im  Tablodaki verilere göre “Engelli” anahtar kelimesinin kullanıldı ğ ı gruplar içerisinde en yüksek üye sayısı (Engelli Dünyam Sohbet ve Payla ş ım) olurken en dü ş ük üye sayısı yine aynı özellikteki grup için 159’dur.  “Özürlü” kelimesinin yer aldı ğ ı gruplardaki bu oranlar 814 (Muhterem Özürlü Bakım Merkezi- Eski ş ehir) ve 16 olurken “Sakat” kelimesinin yer aldı ğ ı gruplardaki üye sayıları sırasıyla 1014 (Türkiye Sakatlar Derne ğ i Çanakkale Ş ubesi) ve 16 olarak bulunmu ş tur.

14 Sayfalar Engelsiz Bili ş im  Üç farklı anahtar sözcü ğ e göre Facebook sayfaları Açılan Sayfa Sayısı Minimum Beğenme Sayısı Maksimum Beğenme Sayısı Engelli Özürlü Sakat

15 Sayfalar Engelsiz Bili ş im  Bu sayfaların maksimum be ğ enme sayısı oranları incelendi ğ inde ise “Engelli” kelimesini içeren sayfaların kullanıcılar tarafından daha fazla be ğ eni aldı ğ ı görülmü ş tür (n=438144, Engellerikaldir.com | Engelleri Kaldır Hareketi).  “Özürlü” anahtar kelimesi içeren sayfalar için bu sayı (ÖMSS-Özürlü Memur Seçme Sınavı) iken “Sakat” kelimesini içeren sayfalar için ( Ş ükrü Boyraz (Türkiye Sakatlar Derne ğ i Genel Ba ş kanı ) olarak elde edilmi ş tir.  Olu ş turulan sayfalardan “Engelli” kelimesini içeren sayfalardan en az be ğ eni oranı 461 iken bu sayı “Sakat” ve “Özürlü” anahtar kelimeleri için sırasıyla 300 ve 6 olarak bulunmu ş tur.

16 Etkinlikler Engelsiz Bili ş im  Üç farklı anahtar sözcü ğ e göre Facebook etkinlikleri EngelliÖzürlüSakat Etkinlik Sayısı1610 Etkinliğe Katılım Sayıları

17 Facebook etkinliğine gideceğini belirtme grafiği Engelsiz Bili ş im

18 Yerler Engelsiz Bili ş im  Üç farklı anahtar sözcü ğ e göre Facebook yerleri ve be ğ enileri EngelliÖzürlüSakat Yer Sayısı1140 Beğeni Sayısı • “ Engelli ” kelimesini i ç eren yerler arasında en ç ok beğeniyi alan yer ise sayısı ile “ Engellerikaldir.com | Engelleri Kaldır Hareketi ” olmuştur. • “Ö z ü rl ü” kelimesini i ç eren “Ö z ü rl ü ler Vakfı ” 2869 beğeni almışken “ İBB Ö z ü rl ü ler M ü d ü rl ü ğ ü (İS Ö M) ” i ç in bu sayı 1193 olarak elde edilmiştir.

19 Uygulamalar Engelsiz Bili ş im  Facebook üzerinde “Özürlü”, “Engelli” ve “Sakat” anahtar kelimelerini içeren herhangi bir uygulama kullanıcılar tarafından olu ş turulmamı ş tır.

20 Engellilik Boyutunda LinkedIn İstatistikleri Engelsiz Bili ş im  Daha çok profesyonel i ş ya ş antısına dönük olarak kullanılan LinkedIn sosyal a ğ ı içerisinde “Engelli”, “Özürlü” ve “Sakat” kelimeleri grup adı olarak aratıldı ğ ında sadece 6 adet “Engelli” kelimesi içeren gruba eri ş ilmektedir. Bu 6 gruptan iki tanesi engelli asansör sistemleri satı ş ı yapan firmaların gruplarıdır. Açılan Tartışma BaşlığıÜye Sayısı

21 Engellilik Boyutunda Twitter İstatistikleri Engelsiz Bili ş im  Son bir aylık (09 A ğ ustos 2013 – 08 Eylül 2013) elde edilen sonuçlara göre engelli sözcü ğ ü kere, Engelli hashtagi ise sadece 92 kere kullanılmı ş tır.  Özürlü sözcü ğ ü kere, hashtagi ise sadece 19 kere kullanılmı ş tır.  Sakat kelimesi ile en çok geçen kelime olurken, hashtagi 44tür.

22 Engellilik Boyutunda Twitter İstatistikleri Engelsiz Bili ş im

23 Engellilik Boyutunda Twitter İstatistikleri Engelsiz Bili ş im

24 Engellilik Boyutunda Twitter İstatistikleri Engelsiz Bili ş im  Ayrıca belirlenen tarih aralı ğ ında Twitter üzerinde gerçekle ş tirilen kullanıcı mesajları incelendi ğ inde “Engelli”, “Özürlü” ve “Sakat” anahtar kelimelerinin Twitter içerisinde gerçek anlamları dı ş ında da kullanıldı ğ ı görülmektedir.

25 Sonuç Engelsiz Bili ş im  Sosyal medya, her ne kadar herkesin eri ş imine ve ifade- özgürlü ğ üne açık olarak tanımlansa da, sosyal medya üzerinde halen belirli grupların sesi yeterince duyulamamaktadır.  Örne ğ in; Facebook üzerinde en aktif ülkeler arasında yer Türkiye’de gerçek manada engellilik üzerine odaklanan sadece 118 Facebook grubu bulunmaktadır.  Bu gruplar kendi içerisinde engelli, özürlü ve sakat kelimeler etrafında ayrı ş maktadır.  Bu durum kar ş ısında zaten az duyulan bir sesin daha da aza indirgenmesi yorumu yapılabilir. Bu nedenle bu kadar bölünmü ş bir sosyal medya yönetimi yerine daha sa ğ lam ve bütün bir Facebook hareketine ihtiyaç oldu ğ u söylenebilir.

26 Sonuç Engelsiz Bili ş im  Engelli bireyler ço ğ u zaman ş iddete ve suiistimallere maruz kalmakta; kendi hakları ve kendilerine yardımcı olabilecek servislere nasıl eri ş im sa ğ layacakları ile ilgili olarak çok az bilgiye sahiptirler (Meekosha & Soldatic, 2011).  Sosyal medya içerisinde eri ş im sa ğ layabilecekleri gruplar, etkinlikler ve sayfalar içerisinde bilgi düzeylerini arttırabilme olanaklarına sahiptirler.  Bunun bir do ğ rulayıcısı olarak incelenen sosyal medya kaynaklarında, bireylerin daha çok Sivil Toplum Kurulu ş ları tarafından olu ş turulan grup ve sayfalara katıldıkları görülmü ş tür (“Engelleri Kaldır” hareketi gibi).

27 Sonuç Engelsiz Bili ş im  Günümüzde Facebook ile ciddi bir rekabet içerisinde bulunan Twitter üzerindeki tarama da yine engellilik boyutunda yeterli veri olmadı ğ ını göstermektedir.  Daha da üzücü olarak, engellilik adına kullanılan üç anahtar kelime olan “özürlü, engelli ve sakat” kelimeleri içeren tweet ve hashtaglerin gerçek manalarından çok alaycı üslupla kullanıldı ğ ını göstermektedir.  Bu durum, toplumumuz içerisinde engellilik hassasiyetinin arttırılması gereklili ğ ine vurgu yapmaktadır.

28 Sonuç Engelsiz Bili ş im  Yapılan tarama maalesef LinkedIn profesyonel sosyal a ğ üzerinde engellilik boyutunda çok az veri oldu ğ unu göstermi ş tir.  Bu nedenle bu a ğ üzerinde engellilik boyutunda özel olarak durulması gerekmektedir.


"Yrd. Doç. Dr. Hasan TINMAZ* & Dr. İ lker YAKIN** (*) İ stanbul Geli ş im Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisli ğ i Bölümü (**) Mersin Üniversitesi, Bilgisayar." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları