Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ROL ÇATIŞMASI iş -aile çatışması. ROL ÇATIŞMASI Rol çatışması (RÇ), bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ROL ÇATIŞMASI iş -aile çatışması. ROL ÇATIŞMASI Rol çatışması (RÇ), bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü."— Sunum transkripti:

1 ROL ÇATIŞMASI iş -aile çatışması

2 ROL ÇATIŞMASI Rol çatışması (RÇ), bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü yerine getirmesinin istenmesi ve kaynakların yetersiz olması sonucunda ortaya çıkan bir durumdur.

3 ROL BEL İ RS İ ZL İĞİ Rol belirsizli ğ i (RB) ise bireyin görev, yetki ve sorumluluklarının iyi çizilmemiş olması ve bireyden beklenen görev ile ilgili davranışların açık olmaması; bireyin, işin amaçlarının ne oldu ğ unu tam anlamıyla bilmemesi; yaptı ğ ı işin bütün içinde ne anlam taşıdı ğ ından haberdar olmaması olarak tanımlanmaktadır.

4 İ Ş-A İ LE ÇATIŞMASI Esas itibariyle bir roller arası çatışma olan iş aile çatışması “iş ve aile alanlarından kaynaklanan rol taleplerinin bazı yönleriyle birbirleriyle uyumsuz olması durumu” olarak tanımlanabilir İ ş-aile çatışması terimi, is ve aile yaşamları arasındaki çatışmayı ifade etmekte kullanılırken, bir rol çatışması türü olarak “is ve aile taleplerinin çatışmasıdır” seklinde tanımlanmaktadır

5 İ ş-aile çatışması olarak ifade edilen uyumsuzluk durumunun, is ve aile rollerinin es zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle yaşandı ğ ını vurgulamışlardır İ s-aile çatışması ile ilgili tanımların ortak noktası, bireylerin anne-baba, es, yönetici vb. gibi çeşitli rollere sahi olması ve bu rollerini gere ğ i gibi yerine getiremedi ğ ini düşünüyor olmasıdır is-aile çatışması “is ve aile rollerinin gereklerinin aynı anda yerine getirilmesi gerekti ğ inde bireyin içine düştü ğ ü çelişkili durumdur”

6 İ ş-Aile çatışmasının türleri İ ş-aile çatışması Zaman esaslı çatışma Gerginlik esaslı çatışmaDavranış esaslı çatışma Aile- iş çatışması

7 Zaman bazlı çatışma: Bir alan için harcanan zamanın di ğ er alana yeteri kadar zaman harcamaya engel olması.  Stres bazlı çatışma: Bir alanda yaşanan stresin di ğ er alandaki işlevselli ğ ini olumsuz yönde etkilemesi.  Davranış bazlı çatışma: İ ş ve aile alanlarında gösterilen davranışların birbiriyle uyumsuz, çelişkili olması sonucunda ortaya çıkan çatışma.

8 ZAMAN ESASLI ÇATIŞMA Zaman esaslı is-aile çatışması; bir rolün yerine getirilmesiyle ilgili zaman baskısının, di ğ er rolün taleplerini ve beklentilerini engellemesi durumunda oluşmaktadır. Bir başka ifadeyle is veya aile rollerinden birinin yerine getirilmesi için ayrılan zamanın di ğ er rolün yerine getirilmesini zorlaştırması hatta olanaksız hale getirmesi ile ortaya çıkan bir çatışma seklidir. Zaman esaslı is-aile çatışmasında en temel ve belirleyici unsur zamandır yani çatışmanın nedeni zamanın kısıtlı olmasıdır

9 Zaman esaslı çatışmanın nedenleri Zaman esaslı is-aile çatışmasının örgütsel nedenleri; fazla mesai, düzensiz is saatleri, günlük ya da haftalık çalışma saatleri, ailevi nedenleri ise; küçük çocuk sahibi olmak, Geniş aileler eslerin ikisinin de çalışması Bunların dışında; Terfi ederek daha üst kademedeki bir göreve atanmak, acil bir sipariş için fazla çalışmak, yeni bir ise başlamak.

10 GERG İ NL İ K ESASLI ÇATIŞMA Bir alanda strese maruz kalmanın yol açtı ğ ı, yorgunluk, gerilim, sinirli olma durumunun di ğ er bir alanda kişinin performansını olumsuz yönde etkilemesi durumudur

11 Psikolojik nedenli ya da gerilim temelli çatışma olarak da bilinen bu çatışma türünde kişinin is veya aile rolünün onda bıraktı ğ ı bazı olumsuz psikolojik sonuçlar di ğ er rolün tüm gerekleriyle yerine getirilmesin önlemektedir Gerginlik esaslı çatışmayı bir roldeki gerili semptomlarının di ğ er rolün performansını etkilemesidir. Gerginlik esaslı çatışma kısaca, kişinin is veya aile alanındaki psikolojik durumunu di ğ er alana taşıması seklinde ifade edilmektedir

12 DAVRANIŞ ESASLI ÇATIŞMA Davranış esaslı ya da davranış temelli çatışma bir rolün gerektirdi ğ i davranışların di ğ er bir roldeki davranışlarla uyumsuz olması ya da uyumu güçleştirmesi durumudur Bir alanda strese maruz kalmanın yol açtı ğ ı, yorgunluk, gerilim, sinirli olma durumunun di ğ er bir alanda kişinin performansını olumsuz yönde etkilemesi durumudur.

13 A İ LE- İ Ş ÇATIŞMASI Kişinin aile rolü sorumluluklarının is performansını engellemesi ile ortaya çıkan olumsuz durumu ifade eden aile-is çatışmasında ailenin is üzerindeki etkileri önem kazanmaktadır. Ev tasıma, çocu ğ un hastalanması gibi nedenlerle ise gidemeyen bir çalışan muhtemelen aile-is çatışması yasayacaktır. Aile-is çatışması, aile aktivitelerinin is sorumlulukları ile karışması durumunda ortaya çıkmaktadır Bir başka ifadeyle aile sorumluluklarının is sorumluluklarının önüne geçmesi durumunda yaşanmaktadır. Genel olarak aile-is çatışması ailenin isi engellemesinden dolayı meydana gelen çatışma ya da aileden ise yönelik olan çatışma seklinde tanımlanmaktadır

14 Bireyin aile rolü gere ğ i isinin sorumluluklarını tam anlamıyla yerine getirememesidir”

15 Nedenler Aile-is çatışmasını ortaya çıkaran temel neden ailenin özellikleridir. Buna göre kişinin evli, bekâr ya da dul olması, çocukların sayısı ve yasları, okul öncesi ça ğ daki çocukların varlı ğ ı, problemli çocuklar, bakımı üstlenilen yaslıların varlı ğ ı, aile yapısı Luk ve Shaffer tarafından yapılan araştırmada ailevi talepler, aileye ba ğ ılık ve aile rolü beklentileri ile aile-is çatışması arasında pozitif, esin deste ğ i, patronun deste ğ i ile aile-is çatışması arasında negatif yönlü bir ilisik ioldu ğ u tespit edilmiştir. Buna göre bireyin ailesi ile ilgili üstlendi ğ i rolün talepleri arttıkça hissedilen aile-is çatışması düzeyi artarken, örgütsel destek alan birey de bu çatışma düzeyi düşmektedir.

16 İ ş-aile yaşamı arasındaki ilişkiyi inceleyen modeller İ ş-aile yaşamı arasındaki ilişkiyi tek yönlü inceleyen model İ ş aile yaşamını ayrı alanlar olarak açıklayan model (ayrı dünyalar yaklaşımı) İ ş-aile yaşamına ilişkin toplumsal yargıları belirleyen model Davranışsal çıktılara odaklanan model

17 İ ş-aile yaşamı arasındaki ilişkiyi tek yönlü inceleyen model İ ş yaşamının aile yaşamı üzerindeki etkisi ele alınmıştır. İ ş yaşamı, aile üyelerinin refahı iletişimleri ve etkileşimleri üzerindeki ve aile yaşamının çalışan bireylerin üretkenliklerine etkisi araştırılmıştır. Ekonomik faaliyetlerin etkisine odaklanılarak incelenmiştir.

18 İ ş yaşamının aile yaşamına etkisi İ ki boyutlu etki vardır 1. Ekonomik kazançların düzeyi 2. İ ş yaşamına ait koşullar 3. İ ş yaşamında yüksek kazanç ve başarı aile yaşamını olumlu yönde etkilemekte ancak aileye ayrılan zamanın azalması olumsuzlu ğ a neden olmaktadır

19 Aile yaşamının iş yaşamına etkisi Bireylerin (özellikle kadınların) aile sorumlulukları iş yaşamına katılımları açısından belirleyicidir. Ailenin ihtiyaçları ve yapısı çalışma kararı üzerinde etkilidir.

20 İ ş aile yaşamını ayrı alanlar olarak açıklayan model (ayrı dünyalar yaklaşımı) İ ş ve aile ayrı yaşam alanlarıdır ve ayrı dünyalar miti ile açıklanır. Bireylerin iş yaşamı dışında başka ilgililerinin olmadı ğ ı üzerinde durulur.

21 İ ş-aile yaşamına ilişkin toplumsal yargıları belirleyen model Bireylerin iş ve aile yaşamına yönelik benimsenmiş ve ö ğ renilmiş de ğ erleri önyargıları belirlenmeye çalışılmaktadır.

22 Davranışsal çıktılara odaklanan model Bireysel tutumun ve psikolojik refahın iş yaşamını nasıl etkiledi ğ i belirlenmiştir. İ ş-aile yaşamının bireyin yaşam kalitesini etkileyen tek bir sistem olarak ele alınması gerekmektedir. İ ş-ve aile yaşamı farklı yönleriyle birbiriyle etkileşim içinde ve birbirine ba ğ ımlıdır. Karşılık lı ba ğ ımlılık ve etkileşim Ekonomik etkileşim : bireylerin iş yaşamında sa ğ ladı ğ ı gelir ile aile yaşamında nitelik arasındaki ilişkidir. Bireysel etkileşim :iş yaşamında çalışan ve para kazanan rolü ile aile içerisinde mal ve hizmetleri talep eden tüketen birey olmasıdır

23 İŞ –AİLE YAŞAM DENGESİ YAŞAM TATMİNİ= İŞ+İŞ DIŞI Ev ve iş sorumlulukları arasındaki dengesinin sürdürülmesidir.

24

25 İŞ -AİLE YAŞAM DENGESİ:  Ekonomik değerler  Toplumsal Cinsiyet Rolleri  Kariyer Planlama  Zaman Yönetimi

26 İŞ -AİLE YAŞAM DENGESİNİN ÖNEMİ  Yaşam kalitesini ve ruhsal sağlığı geliştirir.  Bireyin toplum huzuruna katkısını artırır.  Verimliliği arttırır,işe devamsızlığı azaltır.  Çalışanın organizasyona bağlılığını arttırır,iş gücü devir oranının azalmasını sağlar.  Sağlıklı çocukların yetişmesini sağlar.

27 İŞ ÖZEL YAŞAM DENGESİNİ ETKİLEYEN UNSURLAR  Kadın çalışan sayısındaki artış  Çocuk sahibi kadın çalışanların çoğunluğu oluşturması  Doğum sonrası çalışan kadınların çoğunluğu oluşturması  Tek ebeveynli ailelerin sayısındaki artış  Uzayan yaşam süresinin sonucunda ortaya çıkan “yaşlı nüfus”

28 İŞ-AİLEYAŞAM DENGESİNİ ETKİLEYEN UNSURLAR  Yaşlı akrabaların bakımını üstlenmek  “Geç aile kurma” eğilimlerinin aynı anda hem çocuk hem de yaşlılarının sorumluluğunu üstlenmeye yol açması  Çalışma koşulları  Çalışma takvimleri  Müşteri talepleri  İşveren talepleri

29 İŞ -AİLE UYUMSUZLUĞUNUN OLUMSUZ SONUÇLARI  Yaşam Alanına Yönelik Sonuçlar Psikolojik Sıkıntılar Psikosomatik Sıkıntılar Bireyin Kendine Ayırdığı Zaman Tatminsizliği

30  İş Alanına Yönelik Sonuçlar(Örgütsel Sonuçlar)

31 İŞ ÖZEL YAŞAM DENGE STRATEJİLER İ

32 BİREYSEL YAKLAŞIMLAR  Sorun Odaklı Yaklaşımlar  Duygu Odaklı Yaklaşımlar  İş-Aile Rol Sentezi  Rol Paylaşımı  Sosyal Destek

33 ÖRGÜTSEL YAKLAŞIMLAR  Esnek Çalışma Yarı Zamanlı Çalışma Esnek Çalışma Saatleri Dış Kaynaklardan Yararlanma İş Paylaşımı

34 İŞ YAŞAM PROGRAMLARI  Yasal İş Yaşam Programları  Finansal İş Yaşam Programları  Tıbbi İş Yaşam Programları  Beslenme İş Yaşam Programları  Ev Bakımına Yönelik İş Yaşam Programları  Aile İş Yaşam Programları

35 İŞ -ÖZEL YAŞAM DENGESİNE YÖNELİK YAKLAŞIMLAR

36 İŞ-AİLE SINIR TEORİSİ İŞ-AİLE SINIR TEORİSİ

37 HOCHSCHILD’IN “İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ VARDİYA”YAKLAŞIMI  İkinci vardiya, ücretli bir işte çalışan kadınların eve döndükten sonra çocuk bakımı ve ev işleriyle ilgilenmeleri  Üçüncü vardiya,eşlerden birinin,diğer eşin veya çocuklarının, plansız çalışma programlarından kaynaklanan gergin davranışlarını yatıştırmaya çalışarak ilişkisel sürekliliği sağlama girişimleri

38 RAKOW VE NAVARRO’NUN PARALEL VARDİYALAR YAKLAŞIMI  Teknolojik araç-gereçler vasıtasıyla dengenin iş yerinden sağlanmasıdır.

39 Rasyonel model Çalışmak çok önemlidir. Çalışma dışında kalan zaman önemsenmeyebilir düşüncesinin günümüzde geçerlili ğ ini yitirdi ğ ine vurgu yapan modeldir. İ ş ve aile rollerinin yerine getirilmesi için harcanan toplam zamanı belirler.

40 İ ş baskısı-Zorlama modeli İ ş ve aile yaşamı arasındaki çatışmalarda toplumsal cinsiyet farklılıkları rol talepleri ve rol kontrolü kavramları ile açıklanmıştır. Bu modelde her zaman düşük rol kontrolü ve aşır ı rol taleplerinin yüksek stres ile birlikte ortaya çıktı ğ ı tespit edilmiştir. Bireylerin iş ve aile yaşamına ilişkin talepleri ile bu talepleri kontrol edebilmesi çatışmayı algılama düzeyini belirlemektedir.

41 Rol yükü: rolleri tam olarak ve yeterli düzeyde yerine getirmek için bütün ve zaman gerektiren taleplerin bir arada olmasıdır. Taleplerin örtüşmesi: iş ve aile aktivitesinin aynı zaman periyodunda ancak farklı fiziksel mekanlarda gerçekleştirilmesi zorunlulu ğ udur. İ ş aktiviteleri aile aile aktivitelerinin aynı anda ortaya çıkması Aile aktivitelerinin iş aktiviteleri ile aynı anda ortaya çıkması

42 Toplumsal cinsiyet rolü beklentileri modeli Bu model kadın ve erke ğ in geleneksel sosyo-kültürel rol ve beklentilerine dayandırılır. Bu beklentiler kadın ve erkek arasında farklılaşır.

43

44


"ROL ÇATIŞMASI iş -aile çatışması. ROL ÇATIŞMASI Rol çatışması (RÇ), bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları