Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bilimsel makale nasıl yazılır, nasıl yayımlanır ?.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bilimsel makale nasıl yazılır, nasıl yayımlanır ?."— Sunum transkripti:

1 Bilimsel makale nasıl yazılır, nasıl yayımlanır ?

2 Yayınım Neden Reddedildi ??? Makalenin çok uzun veya kısa tutulması, Kötü yazım, Başlı ğ ın içeri ğ e uymaması, Çalışma konusunun amacının açık ve anlaşılır yazılmayışı Mevcut çalışmaları çok eleştirmek, Gerekli bilgilerin seçimindeki zayıflık - gereksiz ayrıntıların verilmesi, Mesleki argo kullanılması (jargon) ve gereksiz teknik bilgilerin verilmesi, Makaleyi çok erken veya çok geç dergiye göndermek, Dergi formatına uymaması, Etik ihlal, g r am e r h a t a l a r ı … vb …

3 D İ L: D İ L: Bilimsel makalenin ikinci temel unsurunun uygun dil olmasıdır. Birçok bilim insanı bu alanda zorluk çekti ğ i için İ ngilizce’nin uygun kullanımı üzerinde sorunlar yaşamaktadırlar. Hepimiz kabul etmeliyiz ki İ ngilizce hemen hemen bilimin evrensel dili olmuştur (E. Garfield, The Scientist, 7 Eylül 1987, p.9). Bütün bilim insanları İ ngilizce’yi hassasiyetle kullanmayı ö ğ renmelidirler. AÇIKLIK: AÇIKLIK: Bilimsel yazımın anahtarının açıklık oldu ğ una bir gerçektir. Başarılı bir bilimsel deneyim, açık bir zihnin açıkça ortaya konmuş bir problemi ele alarak, açıkça belirtilmiş sonuçlar üretmesinin bir neticesidir. İ deal olarak, açıklı ğ ın her çeşit iletişimin bir karakteristi ğ i olması gerekir. Fakat, herhangi bir şey ilk defa söylendi ğ i zaman, açıklık esastır. Bilimsel makalelerin ço ğ u, yani ana araştırma dergilerinde yayımlananlar, yeni bilgi katkısında bulundukları için yayıma kabul edilirler. Bu nedenle, bilimsel yazımda kesin açıklık talep etmemiz gerekir.

4 IMRAD: İ lk dergiler sadece 300 yıl önce yayınlanmış ve bilimsel makalenin IMRAD (Introduction – Methods – Results – and – Discussion) düzenlemesi son 100 yıl içinde gelişmiştir. İ lk dergiler, «görsel» dedi ğ imiz türde makaleler yayımladılar. Tipik olarak bir bilim insanı «ilk bunu gördüm, sonra şunu gördüm» veya «ilk bunu yaptım, sonra şunu yaptım» şeklinde yazardı. 19. yy’ın ikinci yarısında hastalıklı virüs teorisini geliştiren Robert Koch ile saf-kültür çalışma yöntemini geliştiren Louis Pasteur’un çalışmaları nedeniyle, hem bilim hem de bilimi anlatma önemli derecede ilerlemeler kaydetti. Pasteur eleştirmenlerini susturmak adına deneylerini en ince ayrıntılarına kadar anlatmayı gerekli gördü. Böylece deneyler tekrarlanabilirdik özelli ğ i kazandı. Bu da ayrıntılı bir şekilde yazılan materyal ve metot kısımları sayesinde şimdi sıkça kullanılan IMRAD metodunun do ğ masına neden oldu. IMRAD metnin önemli kısımlarının dizinlemesiyle editörler ve hakemler için hayatı kolaylaştırdı. IMRAD mantı ğ ı soru formunda tanımlanabilir: Hangi problem incelendi ? Cevap Introduction (Giriş) Problem nasıl incelendi ? Cevap Methods (Yöntemler) Neler bulundu ? Cevap Results (Sonuçlar) Bunlar ne anlam taşır ? Cevap Discussion (Tartışma)

5 Bilimsel bir makale di ğ er tüm testleri geçse de e ğ er yanlış yerde yayınlanmışsa geçerli yayınlanmamış demektir. Yani nisbeten kötü bir araştırma raporu e ğ er do ğ ru bir yerde kabul edilir ve yayınlanırsa geçerli bir şekilde yayınlanmış olur. Bunun tam tersi, yayınınız çok iyi ancak yayınlayacak olan dergi yayınınız için uygun de ğ ilse pekçok kişi yayınınızla ilgilense bile yayınınızı okuyamayacaktır. ? Makalenizi neden SCI sınıfı dergilerde yayınlamak istiyorsunuz ?

6 1.MAKALE BAŞLI Ğ I: İ lk izlenimler güçlü izlenimlerdir; bu nedenle, bir başlı ğ ın iyi tasarlanması ve sınırlar izin verdi ğ i ölçüde, ne gelmekte oldu ğ unun tam ve kesin göstergesi olması gerekir. T. Clifford Allbutt Bir makale için başlık hazırlarken, başlı ğ ın binlerce kişi tarafından okunaca ğ ı unutulmamalıdır. Makalenin tümü çok az kişi tarafından okunur. Bu nedenle başlıktaki tüm kelimeler dikkatle seçilmeli ve birbiri ile ilişkileri dikkatli kurulmalıdır. Makalenin içeri ğ ini «yeterli ölçüde» ve «en az sayıda» açıklayan kelimeler dizini başlı ğ ı oluşturur.

7 2. YAZARLAR VE SIRALAMASI: Yazarlık konusunda deneyimli bilim insanları daha genç meslektaşlarına veya ö ğ rencilerine ilk isim olma şansı tanımalıdır. Bu uygulamayı yapan deneyimli bilim insanının karakterini de ortaya koyar. Yazarlar listesi sadece ve sadece deneylerin tasarımı ve gerçekleştirilmesinde aktif olarak katılan kişileri tanımlar. Daha da ötesi, yazarlar normal olarak; ilk yazar deneyimli yazar olarak kabul görerek; ikinci yazar esas işbirli ğ i yapan, üçüncü yazar ise ikinciye eş de ğ er fakat çalışmada muhtemelen daha az katkısı olan yazar olarak listelenmelidir. Çalışmayı yönetseler bile kendilerinin şahsen iç içe olmadıkları araştırmayı anlatan çalışmalara ne isimlerinin konulmasını istemeli ne de koyulmasına izin vermelidirler. Bir makalenin yazarı, verilen araştırma sonuçlarında entelektüel sorumlulu ğ u olan kişi olarak tanımlanmalıdır.

8 Yazar çoklu ğ u bazen abartılı seviyelerde olabilmektedir. Örne ğ in F. Bulos ve di ğ erleri (Phys. Rev. Letters 13: 486, 1964) tarafından yayınlanan bir makalede 27 yazar ve sadece 12 paragraf bulunmaktadır. 2a. Yazar Sayısı

9 2b. Yazar Tanımlaması Sırayı tanımlamaya bir örnek: Varsayalım ki bilim insanı «A» yeni bilgi üretecek bir seri deney tasarımı yapmış olsun ve sonra bu bilim adamı, «B» teknisyenine deneylerin nasıl yapıldı ğ ını göstermiş olsun. «B» teknisyeni bütün işleri yapmış olsa bile makale tek yazar olmalıdır. Varsayalım ki deneyler yürümesin ve «B» teknisyeni olumsuz sonuçları bilim insanı «A» ile paylaşsın ve deney metodunu de ğ iştirerek fikir katkısında bulunsun. Bilim insanı «A» deneyi kabul eder ve deney sonucunda istenilen sonuç başarı ile alınırsa makaleye hem «A» hem de «B» kişileri yazılmalıdır. Varsayalım ki, deneyler sonucunda ortaya çıkan sonuçların de ğ erlendirilmesinde bir uzmana «C» ihtiyaç duyuldu. Deney sonucunu do ğ rulaması için materyal uzmana gönderildi ve uzman tarafından do ğ rulandı. Makalede «A» ve «B» kişileri yazar olarak konur, bilim insanı «C» nin yardımı için teşekkür kısmında söz edilerek anılır.

10 2c. Yazar Adreslerin Listesi Adres listesi kuralı basittir ancak ço ğ unlukla uygulanmaz. Temel problem, diyelim ki iki kurumdan üç yazar tarafından bir makale yayınlandı ğ ı zaman ortaya çıkar. Böyle durumlarda, her yazarın ismi ve adresi üstel olarak a, b, veya c gibi yazarın isminden sonra, ilgili adresten önce veya sonra, uygun işareti içermelidir.

11 3. ABSTRACT (KISA ÖZET) : Kısa özet okurlar için bir haritadır. Kısa özete makalenin küçültülmüş şekli olarak bakılmalıdır. Kısa özet (Abstract) makalenin ana kısımlarının (Giriş, Malzeme ve Yöntemleri Sonuçlar, Tartışma) her birinin kısa bir özetini vermelidir. İ yi hazırlanmış bir kısa özet okuyucunun makalenin içeri ğ ini kısa zamanda ve hassasiyetle belirlenmesine, kendi ilgi alanlarıyla ilişkisini saptamasına ve böylece makaleyi bütünüyle okumaya ihtiyaç duyup duymayaca ğ ına karar vermesine imkan verir. Kısa özet 250 kelimeyi geçmemeli ve makalede neyle u ğ raşıldı ğ ını açık olarak tanımlayacak şekilde tasarlanmalıdır. Kısa özet asla yeni bilgi veya makalede belirtilmeyen sonuçları vermemelidir. Eserlere kaynak gösterimi asla kısa özette yapılmaz. Asla şekil veya tablo kayna ğ ı içermez. Uzun bir terim yada latince cins isimleri birkaç defa kullanılmadıkça terim kısaltılmaz. Genelde bu kısaltma metin içinde (belki Giriş’te) ilk kullanıldı ğ ı yerde yapılabilir. E ğ er mümkünse kısa özeti yazmadan önce makaleyi yazın. Kısa özetin ço ğ u veya tamamı yapılmış çalışmaya atıf oldu ğ u için «geçmiş zamanda» yazılmalıdır.

12 Kısa özet araştırmanın kapsamını ve esas amaçları belirtmeli, kullanılan metodolojiyi tanımlamalı, bulguları özetlemeli ve ana sonuçları belirtmelidir. Sonuçların önemi, genellikle üç kez verilmesi gerçe ğ iyle gösterilir. Kısa özette bir kere, girişte ve son olarak daha ayrıntılı olarak tartışma kısmında birer kez.

13 4. INTRODUCTION (G İ R İ Ş): Kötü bir başlangıç, kötü bir son yaratır. Euripides Başlık ve kısa özetin yeri makalenin başında olsa da deneyimli yazarlar bunları makaleyi yazdıktan sonra hazırlarlar. Öncelikle açık bir amacınız olmalı. Aksi taktirde farklı do ğ rultuda yazabilirsiniz. Çalışma halen devam ederken yazmaya başlamak akıllı bir stratejidir. Akıldaki her şey taze oldu ğ undan bu, yazmayı kolaylaştırır. Giriş’in amacı, okuyucunun konuyla ilgili önceki yayınlara bakmaya ihtiyaç duymaksızın, şimdiki sonuçlarını anlayıp de ğ erlendirmesine olanak vererek, yeterli ölçüde temel bilgileri temin etmektir. Giriş ayrıca şimdiki çalışmanın gerek ve mantı ğ ını vermelidir. Makalenin yazılma amacı kısa ve açık olarak yazılmalıdır. Kaynaklar en önemli temel bilgileri vermek üzere dikkatlice seçilmelidir. Giriş’in ço ğ u esasta kendi çalışmanızın başında konuyla ilgili yerleşmiş çalışmalardan söz etti ğ i için «geniş zamanda» yazılmalıdır.

14 İ yi bir giriş için önerilen kurallar şunlardır: 1. İ lk olarak araştırılan problemin niteli ğ ini ve kapsamını mümkün olan bütün açıklıkla sunmalıdır. 2. Okuyucuyu yönlendirmek için ilgili yayınları de ğ erlendirmelidir. 3. Araştırma yöntemini belirtmelidir. E ğ er gerekli görülürse o yöntemin seçilme nedenleri de açıklanmalıdır. 4. Araştırmanın ana bulgularını belirtmelidir. 5. Bulguların ortaya çıkardı ğ ı ana sonuçları ortaya koymalıdır. Özellikle yeni başlamakta olan yazarlar en önemli buluşlarını makalenin sonuna kadar saklama yanlışını yaparlar. Aşırı durumlarda yazarlar bazen önemli buluşlarıa muhtemelen iyi gizlenmiş, dramatik bir zirve noktasına ilerlerken gerilim yaratmak umuduyla, Kısa Özette yer vermezler. Ancak deneyimli bilim insanları arasında bu, boş bir hamle olarak nitelendirilir. Aslında sürpriz sonucu olan problem, okuyucuların sıkıldı ğ ı ve daha esası bulamadan çok önce okumaktan vazgeçtikleri problemdir. Bilimsel bir makaleyi okumak, dedektif hikayesi okumak gibi de ğ ildir. Başlangıçtan itibaren onu uşa ğ ın yaptı ğ ını bilmek isteriz. Bilimsel bir makaleyi okumak, dedektif hikayesi okumak gibi de ğ ildir. Başlangıçtan itibaren onu uşa ğ ın yaptı ğ ını bilmek isteriz.

15 5. MATERIALS AND METHODS (MATERYAL VE METOT): Makalenin ilk bölümü olan Giriş’te çalışmada kullanılan yöntemi belirttiniz veya belirtmiş olmanız gerekirdi. Şimdi Malzeme ve Yöntemler’de bütün ayrıntıları vermelisiniz. Malzeme ve Yöntemler kısmının ana amacı, deney tasarımını tarif etmek ve gerekliyse savunmak ve sonra konuyu bilen bir kişinin bu deneyleri tekrar edebilece ğ i ayrıntıları vermektir. Bilimsel yöntemin anahtar taşı; sonuçlarınızın bilimsel de ğ ere sahip olması için yeniden üretilebilir olması gere ğ ini zorunluluk olarak ortaya koydu ğ undan, bu bölümün dikkatlice yazılması kritik önem taşır. Sonuçların yeniden üretilebilir oldu ğ una karar verilebilmesi için ise, başkaları tarafından deneylerin tekrarı için gerekli ana hatları vermelisiniz. Aksi halde makaleniz iyi bilimi temsil etmez. Makalenizi de ğ erlendirecek bilim insanının deneylerinizin tekrarlanabilir oldu ğ u konusunda ciddi kuşkuları varsa, sonuçlarınız ne kadar parlak olursa olsun makalenin red edilmesini önerecektir.

16 Malzeme için kesin teknik özellikleri ve miktarları, kayna ğ ını veya hazırlama yöntemini yazınız. Ticari isimlerden kaçınınız. Genel ve kimyasal isimler her zaman tercih edilir. Malzeme ve Yöntemler bölümü makalede alt başlıkların kullanılabilece ğ i ilk bölümdür. Mümkünse Sonuçlar bölümünde kullanılacak olan alt başlıklara eş olmalıdır. Her iki bölümün yazılışı e ğ er bir iç uyum amaçlıyorsanız daha kolay olacak ve okuyucu belli bir yöntemin ilgili sonuçlarla ilişkisini çarçabuk kavrayacaktır. Sonuçların bazılarının bu bölüme karıştırılması gibi çok yapılan bir hatayı yapmayın. Uygun yazılmış bir Malzeme ve Yöntemler bölümü için sadece bir kural vardır: Deneylerin, bunları yapma yetenek ve bilgisi olan bir kişi tarafından yeniden yapılabilmesi için yeterli bilgi verilmesi gere ğ i. Her zaman bitmiş metnin bir kopyasını bir meslektaşınıza vererek incelemesini rica etmek çalışmanın içinde olmanızdan dolayı gözden kaçırdı ğ ınız çarpıcı bir hatayı bulma olasılı ğ ını arttırır. Malzeme ve Yöntem di ğ er adıyla Materyal ve Metot bölümünün ço ğ u «geçmiş zamanda» yazılması gerekir.

17 6. RESULTS (SONUÇLAR): Bilimin büyük trajedisi – güzelim bir hipotezin çirkin bir gerçek tarafından öldürülmesi. T. H. Huxley Tahmin edilenin tersine Sonuçlar bölümüne Malzeme ve Yöntemler bölümünden dikkatsizce çıkardı ğ ınız yöntemlerden bahsederek başlamamalısınız. Sonuçlar bölümünde ilk olarak Malzeme ve Yöntemler kısmında önceden verilmiş deneysel ayrıntıları tekrarlamaksızın, deneylerin bir çeşit genel tanımını vermelisiniz. İ kinci olarak verileri sunmalısınız. En önemlisi metinde bitmek tükenmek bilmeyen tekrarlı veriler yerine örnek veriler sunmalısınız. Unutmayın ki, «her şeyi kapsamak, hiçbir şeyi dışlamamak zorlaması, bir kimsenin sınırsız bilgiye sahip oldu ğ unu göstermez; kişinin ayrım yapamadı ğ ını gösterir» Sonuçlar kısmı «geçmiş zamanda» yazılmalıdır.

18 Sonuçları tarif etmede istatistik kullanılıyorsa, anlamlı istatistikler olması gerekir. Ünlü editörlerden Erwin Neter, bu noktayı belirginleştirmek için kendisine gelen bir makaleyi örnek gösterir: «Deneyde kullanılan farelerin %33.5’ine test edilen ilaç verildi. Toplam deney numunelerinin %33.5’i ilaçtan etkilenmedi ve komada kaldı, üçüncü fare kurtuldu»

19 AÇIKLIK İ Ç İ N ÇABA : Sonuçlar; süslemesiz ve kısa olmalıdır. Sonuçlar bölümü bir makalenin en önemli kısmı olmasına karşın, özellikle e ğ er öncesinde iyi yazılmış bir Malzeme ve Yöntemler ve sonrasında iyi yazılmış bir Tartışma bölümü varsa, en kısa olanıdır. Sonuçların açık ve basit olarak belirlenmesine ihtiyaç vardır. Çünkü siizn dünyaya katkıda bulundu ğ unuz yeni bilginin kapsandı ğ ı kısım sonuçlar’dır. Mekalenin önceki kısımları (Giriş, Malzeme ve Yöntemler), Sonuçlar’ı neden ve nasıl elde etti ğ inizi söylemek için tasarlanmıştır. Makalenin son kısmı yani Tartışma, bunların ne anlama geldi ğ ini anlamak içindir. Bu nedenle makalenin tümü Sonuçlar temelinde ayakta durmalıdır. Bu nedenle Sonuçlar kristal berraklı ğ ında sunulmalıdır.

20 TEKRARDAN KAÇININ: Sonuçlar’da «tekrar» suçlusu olmayın. En önemli ve sıkça yapılan hata şekil ve tabloların incelenmesiyle halen okuyucu için açık olanı, kelimelerle tekrarlamaktır. Hatta daha da kötüsü; tablo ve şekillerde gösterilen verilerin ço ğ unu veya hepsini metinde sunmaktır. Şekil ve tablolara atıf yaparken çok söz söylemeyin. Örne ğ in ; «Schizodactylus inexpectatus’a ait nimf dönemlerinin en küçü ğ ünün 1. nimf dönemi oldu ğ u Tablo 1’de açıkça görülmektedir» yerine Schizodactylus inexpectatus’a ait en küçük nimf dönemi 1. nimf olarak saptanmıştır (Tablo 1). Tekrardan kaçınayım derken söz söylemekten kaçınmayın. Bu tür yazarlar ço ğ u zaman dilbilgisini hiçe sayarlar. (Basılması için dergiye gönderilen tıbbi bir makaleden örnek): «Sol aya ğ ı zaman zaman uyuştu ve onu yürümeyle geçirdi. İ kinci gün, diz daha iyiydi ve üçüncü gün o tamamen yok oldu»

21 7. DISCUSSION (TARTIŞMA): Bilimsel merak, araştırmacıların, kanıtlarının geçerlili ğ ini ve ilgili yorumları sorgulamalarını gerektirir ve araştırma böylece ortaya çıkar.. Wayne G. Watson Tartışma yazması en zor kısımdır. Birçok makalenin verileri hem geçerli hem de ilginç olmasına karşın, hatalı Tartışma kısımları nedeniyle dergi editörleri tarafından reddedilir. Hatta verilerin gerçek anlamı Tartışma’da sunulan yorumla tamamen karanlıkta kalabilir. Tartışma bölümünün çok uzun ve çok laf dolu olması «ahtapot tekni ğ i» ile adlandırılır. Burada yazar kendisinin ortaya koydu ğ u sonuçlardan veya yaptı ğ ı yorumlardan kuşku duymakta ve «koruyucu bir mürekkep bulutu» arkasına saklanmaktadır.

22 TARTIŞMA’NIN B İ LEŞENLER İ : 1.Sonuçların gösterdi ğ i ilkeleri, genellemeleri ve ilişkileri sunmaya çalışın. Aklınızda olsun iyi bir tartışma’da Tartışırsınız. Sonuçları tekrarlamazsınız. 2. İ stisnalara veya ilgi kurmadıklarınıza, uzlaşma olmayan noktalara işaret edin. Asla, pek uyumlu olmayan verileri çok riskli bir alternatif olan, örtmeye çalışma veya eritme yollarına gitmeyin. 3.Sonuçlarınızın ve yorumlarınızı, evvelce yayımlanmış çalışmalarla nasıl uyum içinde oldu ğ unu (veya zıt oldu ğ unu) gösterin. 4.Utangaç olmayın. Çalışmanızın teorik yönleri yanında, olası pratik uygulamaları da tartışın. 5.Vardı ğ ınız neticeleri mümkün oldu ğ unca açık ifade edin. 6.Kanıtlarınızı her sonuç için özetleyin.

23 GERÇE Ğ E DAYALI İ L İ ŞK İ LER: Tartışma’nın ana amacı «gözlenen gerçekler arasındaki ilişkileri» göstermektir. Bu noktayı belirginleştirmek için ço ğ u insanın bildi ğ i, bir pireyi e ğ iten biyolog hakkında olan hikayedir. Pireyi aylarca e ğ ittikten sonra biyolog, belli komutlara cevap almayı başarmıştı. Deneylerin en zevkli olanı, profesörün «zıpla» komutuna verdi ğ i ve pirenin de her komutta havaya zıpladı ğ ı deneydi. Profesör bu ola ğ anüstü başarılı çalışmayı gelecek kuşaklara bir bilimsel dergi vasıtasıyla aktarmak için sunmak üzereydi. Ancak O, gerçek bir bilim insanı tarzı ile bir adım daha ileri gitmeye karar verdi. Algılayıcı organın yerini saptamaya çalıştı. Bir deneyde birer birer pirenin bacaklarını koparacaktı. Pire itaatkar bir şekilde komut üzerine zıplamaya devam etti. Fakat her bir sonraki baca ğ ın koparılmasında zıplamalar daha az etkin olmaya başladı. Nihayet son baca ğ ın koparılmasıyla pire hareketsiz kaldı. Birçok defa tekrar tekrar verilen komut her zamanki davranışı vermedi. Profesör buluşlarını nihayet yayımlayabilece ğ ine karar verdi. Kalemi ka ğ ıdı aldı ve çok dikkatle, aylardır yürütmekte oldu ğ u deneylerinin ayrıntılarını tarif etti. Elde etti ğ i sonuç, bilim dünyasını yerinden oynatacak bir sonuçtu: Elde etti ğ i sonuç, bilim dünyasını yerinden oynatacak bir sonuçtu:

24 «Pirenin bacakları koparıldı ğ ında işitme duygusunu kaybeder»

25 Tartışma’da fiilin zamanı geçmiş ve geniş zaman arasında gidip gelmelidir. Başkalarının çalışmaları geniş zamanda fakat sizin kendi sonuçlarınız geçmiş zamanda anlatılmalıdır.

26 7. TEŞEKKÜR: Hayat o kadar kısa de ğ ildir ve nezaket için daima yeterli zaman vardır. Ralph Waldo Emerson İ lk olarak makale için alınan teknik yardım için kişiye teşekkür etmelisiniz. İ kinci olarak, dışarıdan alınan herhangi bir finansal destek için teşekkür edilmelidir. Teşekkür’de önemli olan basit nezakettir. Bilimsel makalenin bu kısmında gerçekten bilimsel hiçbir şey yoktur. Yüksek lisans ve doktora tezleri danışmanınız tarafından incelendi ğ inde bu kısmın tamamen sizin tarafınızdan yazılması istenmelidir ve zorunlu olmadıkça danışmanınız tarafından düzeltme yapılmamalıdır.

27 8. KAYNAKLAR: Sayılmayacak kadar çok kaynak içeren metinler, bilimselli ğ in işarete olmaktan ziyade güvensizli ğ in göstergesidir. William C. Roberts Kaynaklar kısmında, tıpkı Teşekkür kısmında oldu ğ u gibi iki kural vardır: İ lki; sadece yayımlanmış olan önemli kaynakları sıralamalısınız. Yayımlanmamış verilere, basındaki makalelere, Kısa Özet’lere, tezlere ve di ğ er ikincil malzemeye atıflar Kaynaklar’ı boşuna doldurmamalıdır. E ğ er böyle bir kaynak mutlaka gerekli ise metne parantez içinde veya dipnotu olarak ilave edilebilir. İ kincisi; metni sunmadan önce ve belki tekrar düzeltme sırasında her kayna ğ ı, özgün yayının bütün kısımlarıyla kontrol edin.

28 KAYNAK TARZLARI: Dergiler kaynakları ele alış biçimleri bakımından önemli ölçüde farlılıklar gösterirler. Bazı dergiler makalenin başlıklarını basar, bazısı basmaz. Bazıları sayfa numaralarının basılmasını isterken bazıları sadece ilk sayfa numarasını yazar. Akıllı bir araştırıcı kaynakları bütünüyle yazar ve bilgisayar dosyasına tüm bilgiyi girer. Böylece daha sonra metni hazırlarken ihtiyaç duyulan tüm bilgiye sahip olur. Hemen hemen sonsuz sayıda kaynak gösterme biçimi olmasına karşın pek çok dergi kaynakları üç genel şekilden birinde verir. Bunlar; 1. İ sim ve yıl, 2. Alfabetik liste numarasıyla ve 3. Atıf sırasına göre numarayla olmak üzere sınıflandırılır.

29 1. İ sim ve Yıl Sistemi: İ sim ve yıl sistemi (Harward Sistemi) uzun süre çok popülerdi. Yazar için çok avantajlıdır. Kaynaklar numarasız oldu ğ u için kaynakların ilavesi ve çıkarılması kolaydır. Kaynak listesi ne kadar çok de ğ iştirilirse de ğ iştirilsin makale içindeki kaynak bildirişi oldu ğ u gibi kalır. İ sim ve yıl sisteminin dezavantajı okuyucu ve yayımcılarla ilgilidir. Okuyucu için dezavantaj genellikle Giriş kısmında akıcılı ğ ı bozan bir çok literatür verilişidir. Okuyucu bazen metine devam edebilmek için birkaç satır süren parantezli kaynakları atlamak zorunda kalır. Yayımcı için ise dezavantaj artan maliyettir.

30 Bazı makaleler çok yazar tarafından yazıldı ğ ı için isim ve yıl sistemini kullanan bir çok dergide «et al.» kuralı vardır. Makalelere atıf yapılırken isimler daima bir veya iki yazar için kullanılır. Örne ğ in; Aydın (2014), Aydın ve Kazak (2010) gibi. E ğ er makalede «3» isim varsa makalede ilk atıf yapıldı ğ ında yazarların üçü de sıralanır. Örne ğ in «Aydın, Kazak, Karaca (2020). Aynı yayına ikinci atıfta «Aydin et al. (2020)» şeklinde kısaltılabilir. Atıf yapılan makale 4 veya daha fazla yazarlıysa ilk atıf bile «Aydın et al. (2020) olarak yazılmalıdır.

31 2. Alfabe Sayı Sistemi: Bu sistem, isim ve yıl sisteminin modern şekilde de ğ iştirilmişidir. Alfabetik liste özellikle de uzun bir listeyse, yazarlar için hazırlanması ve okurlar için de kullanılması kolaydır. Metin içinde kayna ğ a atıf yaparken isimlerin veya tarihlerin önemli olup olmadı ğ ına yazar karar vermelidir. E ğ er önemli de ğ ilse sadece kaynak numarası kullanılabilir: «………… (13)» E ğ er yazarın ismini vermek isterseniz cümlenin yapısı içinde gösterin: «………….. Aydın (13) tarafından keşfedildi» E ğ er tarih vermek isterseniz aynı şekilde cümle içerisinde kullanılabilir: «……………… ilk olarak 2020 (13)’de keşfedildi.

32 3. Atıf Sırası Sistemi: Bu sistem kaynakları numarayla makalede ortaya çıkış sırasına göre atıf yapma sistemidir. Bu sistem isim ve yıl sisteminin basım giderlerini azaltır ve okuyucular için kolaylık sa ğ lar. Ancak yazar için kaynakların ilavesi veya çıkartılmasıyla oluşan önemli ölçüde yeniden numaralandırma işi nedeniyle iyi de ğ ildir. Kaynak listesinin alfabetik olmayışı aynı yazarın çalışmalarına yapılan kaynak göstermelerin ayrılmasıyla sonuçlandı ğ ı için de ideal de ğ ildir.

33 Bol şans…


"Bilimsel makale nasıl yazılır, nasıl yayımlanır ?." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları