Modern yönetim yaklaşımı

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
İŞLETMELERİN ÇEVRESİ VE ÇEVRE FAKTÖRLERİ
Advertisements

BİR SOSYAL SİSTEM VE ÖRGÜT OLARAK
Yönetimin Evrimsel Gelişimi III
Yazılım Proje Yöneticisinde Arananlar…
PAZARLAMA KARMA ELEMANLARI: SÜREÇLER
Yönetim ve Organizasyon
Stratejik Analiz (SWOT Analizi)
SİSTEM YAKLAŞIMI Çağdaş yönetim ve organizasyonlar sistem yaklaşımından esinlenerek tasarlanır. Günümüzde, sistem kavramına yer vermeyen bir yönetim ve.
ÜNİVERSİTELERDE İŞ MÜKEMMELLİĞİ MODELİ 2 MART 2003.
KÜLTÜREL ÇEVRE VE ÇALIŞAN İNSAN
Rehberliğin Amacı ve Eğitimdeki Yeri
ÇANKAYA İMKB TURİZM ve OTELCİLİK ANADOLU MESLEK LİSESİ.
COĞRAFYA İÇERİSİNDEKİ YERİ
Sistem Geliştirme Sistemin tanımı. Sistemin Temel özellikleri
İlköğretim Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı
SOSYOLOJİ DERSİ 2.ÜNİTE TOPLUMSAL YAPI.
Yazışma Teknikleri Doç. Dr. Hüseyin Odabaş. Yönetimde Bilgi Üretim ögeleri, 3M [insan (men), para (money), hammadde-malzeme (materials)] olarak sınıflandırılırken,
EĞİTİMİN EKONOMİK TEMELLERİ
 BÜTÜNLEŞME Çevrenin taleplerinin karşılanması için gerekli bölümler arasındaki birliğin kalitesini ifade etmektedir. Bu tanım, bağımsız birimler arasındaki.
Yrd.Doç.Dr. Arzu ÜLGEN AYDINLIK
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ
Öğretim Tasarımı
TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ Ders Notları Eser ÇEKER (M.Sc.)
KURUM İÇİ İLETİŞİM HAZIRLAYAN HAVA GÜLER.
BİLGİ BAZLI YENİLİKÇİ GELİŞME STRATEJİSİ BAĞLAMINDA TÜRKİYE’NİN KURUMSAL DÖNÜŞÜM İHTİYACI Prof. Dr. Hüsnü ERKAN DEÜ İİBF İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. Canan.
İŞLETME İLKELERİ Küresel Ortamda İşletmecilik ve Rekabet
Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı
İKY Tarihsel Dönüşümü (Yaklaşımları) Klasikler, Neo-Klasikler, Modern
İşletmeyi neden kurarız ?
MODERN YÖNETİM DÜŞÜNCESİ
STRATEJİK PLANI Silivri İlçe MEM Stratejik Planı
PSİKOLOJİ İLE DİĞER BİLİM DALLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Giriş ve Kuramsal Altyapı
Bölümün Amacı Bu bölümün amacı, örgütlerin peşinde koştukları hedeflerin türlerini ve yöneticilerin bu hedeflere ulaşmak için kullandıkları rekabetçi.
III- Dış Çevre Analizi: Fırsat ve Tehditler
Türk Eğitim Sisteminin Yapısı ve Yönetimi
Eğitim Sisteminde Öğretmenin Rolü
MODERN YÖNETİMDE SİSTEM YAKLAŞIMI Didem PEKUYAR
OKUL. Okul genel anlamda “toplumun ve bireylerin eğitim gereksiniminin planlı, programlı ve istendik bir biçimde karşılanabilmesi için kurulmuş formal.
YENİ ORGANİZASYON YAKLAŞIMLARI
Modern Yönetim ve Organizasyon Teorisi
Yönetim ve Organizasyon
ÖĞRENME HEDEFLERİ Bu bölümün sonunda
GİRİŞİMCİLİK VE LİDERLİK
EĞİTİMİN EKONOMİK TEMELLERİ
Yönetim Nedir? Yönetim, toplumsal gereksinmelerin bir bölümünü karşılamak üzere kurulan bir örgütte, örgütün varlık nedeni olan amaçlarını gerçekleştirecek.
Yönetim ve Organizasyon
İşletme Yönetimi Dr. Adil AKINCI Bankacılık ve Finans Bölümü.
Dr. Adil AKINCI Bankacılık ve Finans Bölümü
İŞLETMENİN EKONOMİK YAPI İÇİNDEKİ YERİ VE İŞLETMENİN ÇEVRESİ
MODERN YÖNETİM TEORİSİ
YONT221 KAMU YÖNETİMİ DÜŞÜNCESİNİ GELİŞİMİ VE DEVLETİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ YÖNETİŞİM.
SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
plan modelinin ana öğeleri
YÖNETİM VE ORGANİZASYON
Yrd.Doç.Dr. Çağdaş Erkan AKYÜREK
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ
YÖNETİM- ÖRGÜT TEORİLERİ MODERN EKOL- SİSTEM TEORİSİ
MAKRO İKTİSAT I BÖLÜM 9 UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL YRD. DOÇ. DR. OKTAY KIZILKAYA.
BEDEN EĞİTİMİNDE YÖNETİM VE ORGANİZASYON
ANKARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ SOSYAL HİZMET BÖLÜMÜ
Eğitim; bireyin içinde yaşadığı toplumda yeteneğini, tutumlarını ve olumlu değerdeki diğer davranış biçimlerini geliştirdiği süreçler toplamıdır. Bireyin.
TÜRK MİLLÎ EĞİTİM SİSTEMİNİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
Modern Dönem Sistem Teorisi
İŞLETME YÖNETİMİNİN TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİ
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ
İŞLETME BİLİMİ VE İŞLETMEYİ TANIYALIM
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ
TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ ve OKUL YÖNETİMİ
Çağdaş Gelişmeler Işığında Ana Dili Öğretimi
Sunum transkripti:

Modern yönetim yaklaşımı Modern yönetim yaklaşımları, II. Dünya Savaşı’ndan sonra 1950-60’lı yıllarda gelişme göstermiştir. Neoklasik yönetim yaklaşımına paralel gelişme göstermiştir. Bu yaklaşımın temelini oluşturan akımlar sistem yaklaşımı ve durumsallık yaklaşımıdır. 06.04.2017

Sistem yaklaşımının doğuşu 1950’lerden günümüze kadarki dönem bir sentez ve gelişme dönemidir. Psikoloji, sosyoloji, antropoloji gibi bilimlerin gelişmesinden ve sistem kavramından yararlanılmıştır. Çağdaş yönetim ve organizasyonlar, sistem yaklaşımlarından esinlenerek tasarlanırlar. 06.04.2017

Sistem yaklaşımının doğuşu Bu teorinin en önemli özelliği, analitik bir temele sahip olmasıdır. Organizasyonların karmaşık yapıya sahip olması kesin kurallarla yönetilmesini zorlaştırdığı için yeni boyutlar gündeme gelmeye başlamıştır. Sistem anlayışı çok eskilere dayanmaktadır. 06.04.2017

Sistem yaklaşımının doğuşu Sistem kavramının önemi, Hawthorne araştırmalarından anlaşılmıştır. İlk olarak biyoloji biliminde ele alınmıştır. Ludwig Von Bertalanffy tarafından “Genel sistem teorisi”nde her olayı belli bir çevre içinde başka olaylarla ilişkili olarak incelemenin olayları anlama, tahmin ve kontrol etme açısından daha etkin olduğu ileri sürülmüştür. 06.04.2017

Modern Yönetimin İlkeleri Klasikler örgütü sadece biçimsel olarak, neoklasikler ise doğal olarak incelemişlerdir. Hâlbuki örgütler böyle ayrıştırmak yerine bir bütün olarak incelenmelidir. Bu, modernlerin sentez özelliğidir. Klasikler akılcılıkla (bilimsel yöntemlerle) neoklasikler ise sınırlı deneyimlerle yola çıkmış ve örgütü bölümlere ayırarak tek bir yanını incelemişlerdir. Oysa örgütü bütün olarak düşünüp sorun çözme metodolojisi uygulanmalıdır.

Modern Yönetimin İlkeleri Her örgüt bir sistemdir. Her sistemin de alt sistemleri vardır Her örgüt bir çevre içindedir ve örgüt çevreden mutlaka etkilenmektedir Modern yönetim kuramı klasikler ve neoklasikler gibi sadece ticari örgütleri değil, sosyal örgütleri de yapısında toplayarak bunları analiz eder, yaptırım ve bildirimlerde bulunur.

SİSTEM YAKLAŞIMI Sistem: birbirine bağımlı olan iki veya daha fazla parça ve alt sistemlerden oluşan, çalışma ve özellikleri itibariyle belirli bir sınırı olan örgütlenmiş ve bölünmez bir bütündür. Sistemi oluşturan 3 ana nokta: Parçalar mutlaka birbiriyle ilişkili olacak, Parçalar mutlaka birbiriyle uyumlu olacak, Çalışırken bir bütün oluşturacaklar.

Sistem kavramı ve özellikleri Alt birimlerden oluşur. Alt birimler arasında tanımlı ilişkiler vardır. Belirli bir amacı gerçekleştirmeye yöneliktir. Belirli bir sınırı vardır. İç ve dış çevresi vardır. İç ve dış çevre ile etkileşim içindedir. Girdileri, işleyişi, çıktıları, dengesi ve denetimi vardır. Anlamlı bir bütündür. 06.04.2017

Sistem yaklaşımı Temelinde sistem olarak ele alınan bütünün amacını gerçekleştirmesi vardır. Önemli olan bütündür, parçalar bu bütüne katkıda bulunduğu ölçüde önemlidir. Yönetimde sistem yaklaşımı denildiği zaman, yönetim olaylarını ve bu olayların meydana geldiği birimleri birbiriyle ilişkili bir şekilde ele alan yaklaşım anlaşılmaktadır. 06.04.2017

Sistem yaklaşımı Örgütsel sistemi oluşturan parçalar olarak; insan unsuru (çalışanlar), makineler, maddi kaynaklar, görevler (görev tanımları), formal yetki ilişkileri ve küçük informal gruplar sayılabilir. Bütün bu parçalar, örgütün amaçlarını gerçekleştirmek üzere iletişim ve karar verme süreçleriyle birbirlerine bağlanmışlardır. Örgüt ana sistemdir. 06.04.2017

Sistem yaklaşımı Yönetimde sistem yaklaşımını kullanmanın sağladığı üstünlükler; Klasik yönetim teorisinin katılığı ve kapalılığından kurtulmanın mümkün hale gelmesi Neo-Klasik yönetim teorisinin bulgularını daha etkili bir şekilde uygulamaya olanak hazırlamıştır. Kendi sisteminin bağlı olduğu alt sistemleri ve çevre koşullarını da anlama imkanı vermiştir. Kendi sisteminin amaçlarını, daha geniş bir sistemin amaçlarıyla ilişkilendirme fırsatı vermiştir. 06.04.2017

(Girdileri çıktılara dönüştürme süreci) Basit Sistem Modeli SİSTEMİN DIŞ ÇEVRESİ GİRDİ İnsan gücü, mal, enerji, hizmet, teknoloji, kalite, hammadde, maliyet, bilgi üretim süresi,… MAL VE HİZMET ÜRETİM SÜRECİ (Girdileri çıktılara dönüştürme süreci) Sistemin sınırları Sonuçlarla hedeflerin görüntülenmesi : Geri bildirim 06.04.2017

Sistem Nasıl Çalışır? Girdi: Her sistemin bir girdisi vardır. Üretim işletmeleri için bu girdi hammaddedir. Çıktı kalitesi için girdinin kalitesi son derece önemlidir. Süreç: Bütün analizlerin yapıldığı, girdilerin işlendiği bir yoğrulma aşamasıdır. Sürecin içinde örgütün kültürü (genel olarak yapılan işlerdeki tarz) ve iklimi (örgütün havası) vardır. Süreç doğru çalışmadığı zaman örgütsel bozukluklar başlar

Sistem Nasıl Çalışır? Çıktı: Çıktılar işletmenin hayatını devam ettiren ana noktalardır. Süreç sonunda + veya –çıktı olarak iki türlü çıktı alınabilir. Çıktı + ise girdi pozitiftir ve süreç de olumlu işlemiştir. Ancak çıktı – ise sorun büyüktür + (pozitif) girdi - + (pozitif) süreç - + çıktı + (pozitif) girdi - - (negatif) süreç - - çıktı - (negatif) girdi - - (negatif) süreç - - çıktı - (negatif) girdi - + (pozitif) süreç - + çıktı

Sistem yaklaşımı ile ilgili temel kavram ve özellikler Sistem ve alt sistemler Kapalı ve açık sistemler Her sistem bir çevrede faaliyet gösterir Sistemin sınırları Entropi-Negatif entropi (Negentropi) Değişkenler ve parametreler Dengeli durum ve dinamik denge Girdi-çıktı ve geri besleme Değişik girdi-çıktı ilişkisi 06.04.2017

Sistem ve Alt Sistem İlişkisi Her sistem, kendini meydana getiren daha küçük sistemlerden oluşur Mekanik, biyolojik ve sosyal bütün sistemlerin çeşitli alt sistemleri vardır. İşletme sistem, pazarlama onun alt sistemidir. Sistem hiyerarşisi: Süper sistem Supra sistem Sistem Alt sistem 06.04.2017

Açık ve kapalı sistemler Her sistem, belirli bir çevrede faaliyet gösterir. Eğer sistem ile sistemin içinde faaliyet gösterdiği çevre arasında enerji, malzeme ve bilgi-alışverişi varsa bu tür sistemler açık sistem olarak adlandırılır. Biyolojik ve toplumsal sistemler açık sistemlerdir. 06.04.2017

Açık ve kapalı sistemler Açık sistemlerin özellikleri: Büyüme yeteneği. Diğer sistemlerden girdi alır, ürüne dönüştürür, çıktı verirler. Kendilerini koruma eğilim ve yeteneği. İç ve dış çevreleriyle etkileşim. Bir başka sistemin alt veya üst sistemidirler. 06.04.2017

Açık ve kapalı sistemler Kapalı sistemler, çevresiyle etkileşim ya da girdi-çıktı alış verişi olamayan sistemlerdir. Kendi başına süreklidir ve dışarıdan enerji ve kaynak almaz. Çevreleriyle ilişki içine girmeye ihtiyaçları yoktur. Kalorifer, klima, çalar saatler yarı kapalı sistemlere örnektir. 06.04.2017

Doğal-Yapay Sistemler Büyüklüğü, amacı, yapı ve işleyişi insan tarafından tasarlanmayan sistemler doğal sistemlerdir. Güneş sistemi Büyüklüğü, amacı, yapı ve işleyişi insan tarafından tasarlanan sistemler yapay sistemlerdir. Bilgisayarlar 06.04.2017

Çevre Bir sistemin içinde faaliyet gösterdiği ortam anlamında kullanılır. Sistemin sınırları dışında kalan her şey çevreyi oluşturur. Çevrenin önemi, sistemi ve işleyişini etkileyecek potansiyeli taşımasından ileri gelmektedir. 06.04.2017

Sistemin sınırları Sınır, sistemin iç yapısına ilişkin değişkenleri, sistemin çevresine ilişkin faktörlerden ayırır. Sistemin nerede başlayıp nerede bittiğini gösterir. Sosyal sistemlerde, örneği örgütlerde sınırları belirlemek zordur. 06.04.2017

Sistemin Kesin Sınırları vardır Her sistemin, bir sınırı ya da bir büyüklüğü vardır. Sistemin büyüklüğü, onun gücünü gösterir. Kapalı sistemlerde sınırlar katı olduğu için, bu sistemlerin kendiliğinden büyümesi beklenemez. Oysa, açık sistemler, değişik yol ve yöntemlerle büyüyüp güç kazanabilirler. Aşağıdaki şekil, başlıca büyüme türlerini simgelemektedir:

Değişkenler ve Parametreler Bütün sistemlerde sistemin yapısını ve işleyişini etkileyen faktörler vardır. Bu faktörlerden sistem içinde olanlara değişken, Sistem dışında olanlara parametre denir. 06.04.2017

Sistemin çevresi İşletmenin yakın çevresi İşletmenin dış çevresi İşletme çalışanları, İşletmenin kullandığı teknoloji, İşletme ortakları, İşletmenin tüketicileri, İşletmenin rakipleri İşletmenin dış çevresi Ekonomi Devlet Kanunlar, Çok uluslu işletmeler Küresel ekonomi Küresel bilgi ağı 06.04.2017

Sistemin bozulması - ENTROPİ Entropi, sistemlerin bozulma eğilimlerini ifade eder. Bozulan sistemin dengesini yeniden kurmak için gerekli önlemlerin alınması gerekir (negentropi-olumsuz entropi). Aksi taktirde, sistem giderek dengesini yitirir, karışıklık ve aksamalar artar, faaliyetler anlamını yitirir ve sistem tamamen durur. 06.04.2017

Sistemlerde dengeli durum ve dinamik denge Açık sistemlerde dinamik bir denge vardır. Bunu sağlayan geri beslemedir. Bu durum olumsuz entropi ile ilgilidir. Sistemlerin değişen çevre koşullarına uyum gösterme yeteneğine DİNAMİK DENGE denir. 06.04.2017

Girdi, Çıktı ve Geribesleme Girdi, sistemin belirli bir düzeyde faaliyet gösterebilmek için çevresinden aldığı her şeydir. Bu girdiler belirli bir teknolojik düzeyde (process, süreç) çıktı haline (mal veya hizmet) çevrilir. Çıktılar da tekrar sistemin dışındaki çevre faktörlerine verilir. Geri besleme, yukarıdaki akışın normal ve kesintisiz olmasını sağlamak amacıyla çıktı ve süreç safhalarından girdi safhasına doğru olan bir bilgi ve veri akışını ifade eder. Bu akış sistemin dengeli durumunu koruması açısından önemlidir. 06.04.2017

Girdi, Çıktı ve Geribesleme Şu hale göre input-süreç-output-feedback akışı sayesinde açık sistemler hem dengeli duruma ulaşırlar, hem de çevresel değişmelere göre dinamik bir denge gösterirler. Bunu sağlayan geri beslemedir. Geri besleme sayesinde sistem faaliyetlerini değerleme ve gerekirse ayarlama imkanını bulur. 06.04.2017

Sistem türleri Mekanik-biyolojik-sosyal sistemler Deterministik ve probabilistik sistemler Uyumcu-öğrenen sistemler 06.04.2017

Mekanik-biyolojik-sosyal sistemler Mekanik sistemler kapalı ya da açık sistemlerdir. Entropiye maruz kalır. (Otomobil, bilgisayar, saat) Biyolojik ve sosyal sistemler ise açık sistemlerdir. Biyolojik sistemler de açık sistemler olmasına rağmen bir süre sonra entropi etkisi ile faaliyetlerini durdururlar. (bitkiler, hayvanlar, insanlar) Organizasyonlar sosyal sistemlerdir. (aileler, dernekler vb) 06.04.2017

Deterministik ve probabilistik sistemler Bir sistem verilen talimat doğrultusunda faaliyetini sürdürüyorsa, çıktı önceden tahmin edilebiliyorsa ve çıktı da bir değişme beklenmiyorsa deterministik sistemdir. Çıktı değişir bir özellik gösteriyorsa, şans olayına bağlı olarak çıktının alacağı değer değişiyorsa probabilistik sistemdir. 06.04.2017

Deterministik ve probabilistik sistemler Sistem kompleksliği Sistem tipi Basit Kompleks Çok kompleks Deterministik Hesap makinesi Teyp Bilgisayar Radar kontrollü kıtalararası füzeler Henüz yok Probabilistik Para yuvarlama (Yazı-Tura) Hisse senedi piyasasında spekülasyon Ekonomik sistem İnsan beyni 06.04.2017

Uyumcu-öğrenen sistemler Eğer bir sistem çevresi ile olan bilgi alış-verişi sonucu çevredeki değişmelere göre kendi işleyişini değiştirip çevresi ile dengeyi koruyorsa bu sistemlerden söz edilir. 06.04.2017

Bir sistem olarak organizasyon İşletme sistemi hem yapay hem de çevresinden olumlu ya da olumsuz olarak etkilenen açık bir sistemdir. Yönetim kararları, iç çevre değişkenleri ve dış çevre değişmezlerinin etkisinde alınır. 06.04.2017

Sistem yaklaşımının başlıca süreçler ve ilgili değer yargıları açısından özelliği Yönetim Teorisi Organizasyon Yapısı Başlıca Süreçler İlgili Değer Yargıları Klasik Ayrıntılı görev tanımları Departmanlaşma Hiyerarşi Amaçlar Planlama Organizasyon Emir-Komuta Karar verme Rasyonellik Başarı Çok çalışma Tüketim değil tasarruf Davranışsal İnformal organizasyon Kararlara katılma İnformal küçük gruplar Duygular Anlama Doğruluk Sistem Bilgi işleyen bir birim olarak organizasyon Açık sistem Bilgi akışı Kontrol Alt sistemler arası ilişkiler Bilgi/Haber Bilgi işleme Açıklık Gestalt (Bütüncülük) Tablo, sistem yaklaşımının özelliğinin klasik ve neo-klasik yönetim teorileri ile birlikte ve karşılaştırmalı olarak incelemesini göstermektedir. 06.04.2017

Sistem yaklaşımının yönetim bilimine katkıları İç ve dış çevre koşulları. İşletmeye bütün bir sistem olarak bakış. Alt ve üst sistemin uyum zorunluluğu. Sinerji kavramı. Birbirini destekleyen fiziksel, finansal, bilgi akımı. Çevresel değişikliklere uyumda bazı köklü değişiklik gerekliliği. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL OKULA UYGULAMA Eğitimin çok yönlü bir girişim oluşu ve örgütlerin çok gruplu bulunuşu, bu örgütlere sistem yaklaşımını zorunlu kılmaktadır (Bursalıoğlu, 1978). Kuşkusuz, sistemci görüşler, genel yönetime olduğu kadar eğitim yönetimine de yeni bir anlayış getirmiş ve 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL eğitim kurumlarının açık bir toplumsal sistem olarak incelenmesine yol açmışlardır. (Kaya, 1979). Okul, açık bir toplumsal sistem olarak çevresinden ve bir alt okuldan girdiler alır, bunları işleyerek çevreye ve üst okullara verir (Şekil 2). 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Okulun girdileri: İnsan (öğrenci, öğretmen/öğretim elemanı, öğretime yardımcı personel, yönetici, idari personel vs.), bilgi (amaçlar, ilkeler, değerler, programlar vs.), teknoloji (bilgisayar, görsel-işitsel araçlar, makineler, diğer öğretim araç-gereçleri vs.), finansman (genel ve özel bütçeden devlet katkıları, yardım, bağış, vakıf, döner sermaye 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL İşleme (değişim/dönüşüm) Süreci: İnsan (öğretmen/öğretim elemanı, öğretime yardımcı personel, rehber öğretmen, sosyal hizmet uzmanı vb., yönetici, idari personel), yapı (sınıf düzeyleri, bölümler, örgütsel hiyerarşi, vs.), yönetim (yönetim görevleri, süreçleri, işlemleri vs.), eğitim öğretim süreçleri, fiziki yapı ve teknoloji (binalar, sınıflar, laboratuarlar, atölye/işlikler, resim-müzik-spor salonları, kütüphane, bilgisayar, görsel-işitsel araçlar, makineler ve diğer araç ve gereçler, vs.). 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Çıktılar: Eğitilmiş öğrenciler, ürünler (gazete, dergi, kitap, malzeme vs., hizmetler (proje, toplantılar-panel, sempozyum vb.) vs., para (vakıf, döner sermaye vs.). Bir açık sistem olarak okul girdi-işleme-çıktı doğrusal çizgisinden sonra çıktılar için enformasyona ihtiyaç duyar. Bunu da dönüt (geri bildirim, geri besleme) yoluyla sağlar. Okul aldığı dönüt yolu kendisi besleyerek, daha başarılı olacak ve böylelikle varlığını geliştirerek sürdürecektir. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Açık sistemi girdi-işleme-çıktı-geri bildirim biçimindeki çembersel bir modelle okula uyguladıktan sonra, onu karakterize eden bazı kavramların da okula uygulanması gerekir. Sistemin açıklığı okula uygulandığında, okulun özellikle öğrenci girdisi bakımından her öğrenciye açık olması demektir. Zorunlu öğrenim basamağında okul her öğrenciyi almak durumundadır. Eğer okul girdilerin tamamını alabilecek kapasiteye sahip değilse ya da istihdam talebi azsa, sistem sınırları ile onları seçme ve eleme işlemine tabi tutar. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL ÖSYM, Anadolu Liseleri Sınavları bunlara örnek gösterilebilir. Diğer taraftan, yönetim açısından yönetilenlerin karara katılması da sistemin açıklığına ilişkindir. Bir okulda bulunan öğretmen/öğretim elemanı ile diğer personelin yanında öğrencilerin, hatta okulun dış çevresinden gelen öğrenci velisi, dernek/sendika başkanı, yerel yöneticiler gibi kişilerin okulun yönetimine katılması, okulun açıklık derecesini belirler. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Okullar çevrelerine uyum sağlayabilmek için yenilik ya da reform yapmak zorundadırlar. Bu konu aynı zamanda çevrenin de okuldan beklentisidir. Okul da bu beklentiye tepki vermek zorundadır. Bu durumu bir taraftan uyum mekanizması yolu ile sağlarken, diğer taraftan da dinamik dengeler oluşturması gerekir. Bunu yaparken enerji kaybederler. Okul bu kaybı gidermek için dış çevreden tanınmış ve kaliteli kişileri okula çekmeye çalışırlar. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Bunun için gerekirse sistem ödüllerini devreye sokarlar. Eğitim sistemimizde bu durum daha çok özel okullar ile üniversitelerde görülmektedir. Okul,kayıplarının bir kısmını da mezunlarını sisteme katmak, yani negatif entropi yolu ile sağlar. Eğitim sistemlerinde negatif entropi ile eleman sağlama en çok üniversitelerde görülür. Yeterli girdinin öğretim personeli bakımından sağlanamaması, hem öğretmenlerin hem de öğretim elemanlarının kalabalık sınıflarda ve çok sayıda derse girmelerini gerektirmekte; bu da, özellikle üniversitelerin araştırma görevini aksatmakta ve sistemin aşınmasına neden olmaktadır. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Bir okul sisteminin amaçları çevresinin sosyal, ekonomik ve politik ihtiyaçlarına göre şekil alır. Okul bu ihtiyaçlara yönelik olarak yeni amaçlar, bunlara bağlı olarak da yeni bilgi, beceri ve davranışlar üretmek durumundadır. Okul sisteminin bu tür değişmeleri izleyecek ve onları karşılayacak araştırma-geliştirme çalışmalarına girmesi, bunun içinde alt sistemlerinde ilgili birimleri oluşturması gerekir. Okulun araştırma birimleri bunu yaparken en çok çevreden alacağı dönütler yolu ile elde edeceği enformasyondan Yararlanır. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Okul bir sistem olarak çevresine uyum sağlayabilmek için çevreden gelen beklentileri dış perspektif açısından görmeye çalışır. Diğer taraftan, okul, sistem içindeki beklentileri de iç perspektif açısıyla değerlendirir ve kararlarına katar. sistem perspektifi, dönüt yolunun işletilmesine paralel çalışır. Bunun için, dışa ve içe bakış olan sistem perspektifi sistem açıklığının en önemli göstergelerinden biridir. Okulun amaçlarının en önemlilerinden biri de, aldığı öğrenciyi çevresinden farklılaştırmaktır. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Eğitim sistemimizin amaçları arasında yer alan, “Türk milletinin millî, ahlakî, insanî, manevî ve kültürel değerlerini öğrenciye benimsetme, korutma ve geliştirme” konusu da okulda gerçekleşeceğine göre; okul, farklılaştırmanın hangi hususlarda, ne zaman ve nasıl yapılacağını iyi tartmak zorundadır. Burada ayırt edilecek bir nokta da, farklılaştırma görevinin sadece öğrenciyi çevre geleneklerinin etkisinden kurtarmayla sınırlı olmadığıdır. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Bu açıklamaların ışığında, okullarına açık sistem yaklaşımını seçen eğitim yöneticilerinin her şeyden önce örgüt-çevre bağımlılığını anlamaları ve kabul etmeleri gerekmektedir. Sonra, bu iki sistemin birbirlerine olan bağımlılık ve katkılarını dengeleştirmeleri gelmektedir (Bursalıoğlu, 975). Çevresiyle karşılıklı bir etkileşim içinde olan bu tip bir okula “Topluluk Okulu” ismi verilmektedir. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Okul-Çevre ilişkilerinin eğitim sistemimizdeki yasal yeri Eğitim sistemimizde, yasal düzenlemeler bakımından okul-çevre ilişkilerine oldukça önem verildiği görülmektedir. yurt içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak. ülke, yöre ve çevre ihtiyaçlarının gözönüne alınması. ilgili diğer kuruluşlarla işbirliği yapma ve çevre sorunlarına Çözüm getirici önerilerde bulunma. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL SONUÇ Geleneksel örgüt kuramları insan örgütünü kapalı sistemler olarak görme eğiliminde olagelmişlerdir. Bu eğilim örgütsel ortamların değişikliği ve örgütlerin çevreye bağımlı oluşlarının göz önüne alınmamasına yol açmıştır. Oysa açık sistem kuramı ile örgüt-çevre ilişkisi ön plana çıkmıştır. Açık sistem kuramı öte yandan, örgütsel kalıbı oluşturan girdi-dönüşüm-çıktı ve yeniden girdi alma devrelerini tanımlama ve ayırma ile işe başlar. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Özel bir açık sistem olarak örgütlerin kendilerine özgü özellikleri vardır. Ama bütün açık sistemlerle diğer ortak özellikleri paylaşırlar. Bu özellikler arasında çevreden enerji alma, işleme ya da alınan enerjinin sistem özelliği olarak bir tür ürüne dönüştürülmesi, o ürünün çevreye iletilmesi ve sistemin çevredeki kaynaklardan enerjisini yenilemesi vardır. 06.04.2017

SİSTEM OLARAK OKUL Açık sistem kuramı genel yönetime olduğu kadar, eğitim yönetimine de yeni bir anlayış getirmiş ve eğitim kurumlarının açık bir toplumsal sistem olarak incelenmesine yol açmıştır. Ancak, eğitim kurumlarına açık sistem teorisinin uygulanması çok önemli görülmekle beraber, diğer yeni yaklaşımların da bilinmesi ve bunlardan da yararlanılması gerekmektedir. 06.04.2017

SİSTEM KAVRAMI,ÖĞELERİ VE TOPLUMSAL SİSTEM OLARAK OKUL Doç. Dr. Osman TİTREK HAZIRLAYANLAR ORHAN ELMAS İSMAİL AKTAŞ 06.04.2017