Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

D Vitamininin Kemik Dışı Etkileri Prof. Dr. H ü lya Taşkapan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "D Vitamininin Kemik Dışı Etkileri Prof. Dr. H ü lya Taşkapan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 D Vitamininin Kemik Dışı Etkileri Prof. Dr. H ü lya Taşkapan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

2 Vitamin D Deri + UV ışını Vitamin D 3 Vitamin D 2 Karaciğer 25(OH)D 3 1,25(OH) 2 D 3 - Endokrin Parakrin 1  hidroksilaz Vitamin D Vitamin D, biyolojik olarak inaktif. 1  25(OH) 2 D 3 ün öncüsü Vitamin D nin nutrisyonel durumunun göstergesi 25(OH)D düzeyi 1  25(OH) 2 D 3 bir çok dokuda bulunan VDR bağlanarak etkisini gösteriyor. Besinler

3 1  hidroksilaz pozitif ve negatif doku Zehnder et al. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism A, normal böbrek korteksi pozitif boyanma (kahverengi) proksimal tübül ve distal tübülde (büyütme 3250). B, Negatif kontrol böbrek korteksi (büyütme 3200).

4 Normal ve patolojik dokularda 1  hidroksilaz Ekspresyonu A. Normal insan dersinin immunohistokimyasal analizinde 1a- hydroxylase proteinin epidermisin stratum bazalisinde güçlü ekspresyonu (büyütme 3150) B. psöriyatik deride epidermisin düzensiz stratum spinosum kısmından ekspresyonu (3100; B). C. deride negatif kontrol D saç follikülünden 1a-hydroxylase protein ekspresyonu (3250 B). E–H, insan lenf nodunda (3100; E); normal tonsil, ( 3200; F); lenf nod granuloma (;3100; G), ve sarkoidozda deriden expesyon (3150; H). Zehnder et al. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism

5 Böbrek dışındaki dokularda 1  Hidroksilaz enzimi DokumRNAProteinEnzimatik aktivite Kaynak Kolon  Bises ve ark. Dendritik hücreler  --Adorini ve ark. Endotel hücreleri  Zehnder ve ark. İnsan beyni-  -Eyles ve ark. Meme  Segersten ve ark. Pankreas  Townsend ve ark. Parathormon  Evans ve ark. Plasenta  Segersten ve ark. Prostat  Ma ve ark. Deri, keratinositler  Bikle ve ark.

6 Vitamin D Receptör (VDR) Doku dağılımı Immun sistem T-hücreleri Makrofajlar B-Hücreleri Nötrofiller Kas-kemik Osteoblastlar Osteositler Kondrositler Çizgili kas hücreleri. Kardiyovasküler Endotel Düz kas Kalp kas hücreleri Endokrin Paratiroid Pankreas  -hücreleri Tiroid C- hücreleri Böbrekler Podositler Mezanjial hücreler juxtaglomerular tubuli Bağ dokusu Fibroblastlar Stroma Diğer sistemler Beyin Prostat Meme Karaciğer Diğer sistemler Epidermis Gastroentestinal Akciğerler

7 Dolaşımdaki ana vitamin D formu o25(OH)Vit D 1,25(OH) 2 Vit D Fizyolojik olarak etkin form 1,25(OH) 2 Vitamin D 25 (OH) Vit D’nin yarı ömrü 2-4 hafta 1,25 (OH) 2 Vit D’nin yarı ömrü 8 saat Endocrine Reviews 29: 726–776, 2008

8 Ana kaynak güneş ışığı Tüm vücudun yazın gün ortası dakika güneş ışığı ile minimal eritem dozu oluşturacak şekilde karşılaşması (~1 MED) Ξ IU (375  g) oral Ellerin, yüzün ve kolların maruz kalması (~%15 vücut yüzeyi) ~1/3 MED : ~1000 IU Kış mevsimi, koyu cilt, güneş koruyucu kremler ve yaşlılık daha az Vit D sentezine neden olur. 1/3 MED üretebilmek için güneş ışığına maruz kalmanın miktarı enleme, mevsime, günün saati, deri tipine göre değişmektedir. UV kısa süreli karşılaşma uzun süreli yüksek doz UV ile karşılaşmaktan daha iyi. Yüksek doz UV previtamin D nin yıkılmasına neden olmaktadır.

9 Güneş ışığı- UV nm Zenith açısı sabah erken ve akşam saatlerinde D vitamini sentezi efektif olmaz Ülkemizde vitamin D sentezi Nisan-Kasım ayları arasında

10

11 Pişmiş dana karaciğeri15IU /100g Vitamin D eklenmiş margarin 400IU/100g Yumurta beyazı20IU/100g Konserve uskumru balığı300IU/100g Taze Salmon balığı400IU/100g Taze ringa balığı1400IU/100g Salamura ringa balığı600IU/100g Güneşlenme (10 dakika kol ve bacaklar, 0.5 Minimal Eritem Dozu) 3000IU Diyette vitamin D kaynakları

12 Doğum – 50 yaş200 IU/gün Gebelik & Laktasyon200 IU/gün 51 – 70 yaş400 IU/gün  70 yaş600 IU/gün Ne kadar vitamin D gereksinim var? National Institutes of Health Office of Dietary Supplements

13 Vitamin D nasıl ölçülür? Serum 25(OH)D düzeyi Yetersizliği: < 20 ng/mL ( 50 nmol/L ) Eksikliği: ng/mL ( nmol/L) Yeterli: >= 32 ng/mL ( 80 nmol/L) “Normal”: ng/mL

14 Optimal D Vitamini Düzeyi D vitamini eksikliği<20 ng/mL D vitamini yetersizliği <30 ng/mL PTH supresyonu>30-40 ng/mL Kırık riskinde azalma>30-40 ng/mL Düşmede azalma>30 ng/mL İskelet dışı etkilerBilinmiyor (>30 ng/mL)

15 * D vitamini yetersizliği serum 25(OH)D <30 ng/ml olarak tanımlandı. Çalışma Tasarımı: 18 ülkedeki osteoporozlu 2589 ambulatuvar kadında serum 25(OH)D dağılımını incelemek amacıyla yapılan kesitsel, uluslararası çalışma, Lips P et al. J Intern Med. Prevalans (%) Bölgeler N= % 81.8 Orta Doğu % 53.4 % 71.4 Asya TümüLatin Amerikaa % 63.9 Avustralya % 60.3 Avrupa % 57.7 Osteoporozlu postmenopozal kadınlarda yapılan kesitsel, uluslararası çalışmada Yüksek D Vitamini Yetersizliği* Prevalansı Tüm Coğrafi Bölgelerde Gözlendi

16 Türkiye’de vitamin D eksikliği Adolesan (Kış-Yaz) %59 - %25 Postmenapozal kadınlarda % Acta Paediatr. 2006;95: Arch Gerontol Geriatr. 2005;40:53-60 Qual Life Res Nov;16(9):1491-9

17 Diyaliz hastalarında vitamin D eksikliği Türkiye ve Yunanistan dan 273 PD hastası ( kuzey enlemleri) Vit D yetmezliği %92 K/DOQ1 guidelines, Vitamin D yetmezliği 25(OH)D3< = 15 ng/ml Ciddi yet.:<5 ng/ml). Vit D eksikliği : mg/ml Normal: 25(OH)D3  30 ng/ml. Taskapan ve ark.Turkish Multicenter Peritoneal Dialysis Study Group (TULIP), Compare-PD Study Group, GRECE Compare-PD Study Group Canada, CANADA Clinical Nephrology 2006

18 25 (OH) D ve Tüm Sebeplere Bağlı Mortalite birey - the Third National Health and Nutrition Examination Survey Melamed ARCH INTERN MED 2008

19 Copyright ©2008 American Heart Association Wang, T. J. et al. Circulation 2008;117: Vitamin D ve Kardiyovasküler olaylar

20 Düşük serum 25 OH-D3 düzeyleri sağlıklı kişilerde myokard enfarktüsü riski Health Professional’s study Erkek Yaş yıl. Giovannucci et al.Arch Int Med (2008)

21 Kardiyovasküler sistemde VDR Kardiyomiyosit Endotel hücreleri Vasküler düz kas hücreleri Endotel disfonksiyonu, Vasküler kompliyans, İnflamasyon, Hücre proliferasyonu ve diferansiasyon, PTH ile ilişkili Renin-angiotensin sistem.

22 Vitamin D eksikliği ve Kardiyovasküler Risk Mekanizmaları Al Mheid I et al. Eur Heart J 2013

23 Azalan VDR Aktivasyonu Artan Miyokardiyal Hipertrofiye Neden Olur 35 Hem sistemik hem de kardiyak RAS aktivasyonu, VDR eksikliği bulunan farelerde kardiyak hipertrofi gelişiminde önemli bir rol oynar. 35 VDR eksikliği bulunan farelerin kalp ağırlığı-vücut ağırlığı oranı normal deneklerdekine göre anlamlı ölçüde yüksektir (%20). 35. Xiang W, et al. Am J Physiol. 2005;288:e125-e132

24 VDR reseptörleri tahrip edilmiş -/- farelerde sol ventrikül hipertrofisi gelişir Xiang W, et al. Am J Physiol. 2005;288:e125-e132 *p <0,001*p <0,01 Kalp-Vücut OranıMiyosit Çapı Miyosit çapı (bağıl birim) Kalp (mg)/vücut (g)

25 Farelerde 1 α(OH)ase +/+ geninin yok edilmesi : Artan Miyokardiyal Hipertrofi eksikliği VDR aktivasyonu eksikliği : Sol Ventrikül Hipertrofisi – Hipertansiyon – Serum renin düzeylerinde artış – Sol ventrikül hipertrofisi VDR aktivasyonu sağlanırsa: – Kan basıncı normalleşir – Serum renin düzeyi normalleşir – Sol Ventrikül Hipertrofisi önlenir. Zhou C, Lu F, Cao K, et al. Kidney Int. 2008;74(2): NDC 1 α(OH)ase -/- 1 α(OH)ase +/+

26 1,25(OH) 2 D 3 ve Plasma Renin Arasındaki İlişki Resnick et al, Ann Intern Med, 1986 Vitamin D ve Kan Basıncı

27 Wang, T. J. et al. Circulation 2008;117: HT olanlarda (A) ve olmayanlarda B kardiyovasküler olay geçirme olasılığı ve Vitamin D yetersizliği 1739 Framingham Offspring Study katılımcısı (ortalama yaş 59 yıl; %55kadın; beyaz, daha önceden bilinen KVH yok). ortalama 25-OH D düzeyi 19.7 ng/mL. %28 kişide 25-OH D <15 %9 da having 25-OH D <10 ng/mL. Ortalama izlem süresi 5.4 yıl Vit. D eksikliği olanlar:----

28 Vitamin D ve influenza Aloi et al Epidel Infect 2007

29 Robert Bals et al. Infect. Immun. 1999;67: Enfeksiyon ve immünite

30 Human cathelicidin antimicrobial protein (hCAP18) düzeyleri ve hemodiyaliz hastaları Adrian F. Gombart et al. Clin Infect Dis. 2009;48: © 2009 by the Infectious Diseases Society of America

31 Vitamin D Anti-mikrobiyal Aktivite Endojen Anti-mikrobiyal Peptidler MAKROFAJ N Kathelisidin Gen Aktivasyonu 25(OH)D 1,25-(OH) 2 D 1-  hidroksilaz Mikrop +

32 Vitamin D ve enfeksiyonlar Vitamin D anti-mikrobiyal aktivite Vitamin D anti-mikrobiyal aktivite Ana aktivasyon defensin geni aktivasyonu Ana aktivasyon defensin geni aktivasyonu KatheliSidin, LL-37, bir antimikrobiyal peptit (AMP) potent antiendotoksin aktivitesi KatheliSidin, LL-37, bir antimikrobiyal peptit (AMP) potent antiendotoksin aktivitesi LL-37 bakteriyel enfeksiyonlar ile savaşta yer aldığı ile ilgili güçlü deliller, viral enfeksiyonlar ile savaşta artan deliller mevcut LL-37 bakteriyel enfeksiyonlar ile savaşta yer aldığı ile ilgili güçlü deliller, viral enfeksiyonlar ile savaşta artan deliller mevcut Vitamin D, the T H 2 immun yanıtta ve maktofaj ve monosit üretimini artırmakta Vitamin D, the T H 2 immun yanıtta ve maktofaj ve monosit üretimini artırmakta Mookherjee N, et al. Expert Opin Ther Targets 2007

33 Vitamin D ve immun sistem Bakteriyel defans mekanizmasında artma Otoimmün fenomene tolerejenik profilde artma Dendritik hücreler ve diğer antijen sunan hücrelerin matürasyon, diferansiyon ve fonksiyonlarının düzenlenmesi T lenfositlerden sitokin salınımının baskılanması

34 Vitamin D düzeyleri ve KBH Böbrek ve yaşam survi 168 KBH (evre2-5) Ortalama izlem süresi 48 ay 48 hasta diyalize başladı 78 hasta öldü. Plazma 25(OH)D KBH progresyonu ve ölümün negatif bağımsız göstergesi [25(OH)D düzeyleri 1,25(OH) 2 D den daha iyi bir gösterge] Ravani ve ark. Kidney International 2009

35 Kolon kanseri mortalite oranları (solar radyasyon cal/cm2)

36 Vitamin D görevleri ve eksikliği Fizyolojik sistem Biyolojik yanıtVitamin D eksikliği ve Hastalıklar Bütün hücreler Hücre siklusun düzenlenmesi Hücre proliferasyonun önlenmesi Kanser, Prostat, meme, kolon, lösemi ve diğerleri Kalsiyum dengesi Bağırsaktan Ca emilimi, Kemik remodeling Rikets, osteomalasi,osteoporoz İmmun sistem Makrofaj fonksiyonlarının uyarılması,Dendritik vr T hücre fonk. Enfeksiyonlarda artma, tbc, Otoimmün hast.,Tip 1 DM, MS, psöriasis Pankreas ß hüc. İnsulin salınımıBozulmuş glikoz intoleransı, DM Kalp-kardiyovasküler Renin anjiotensin düzenlenmesi, koagülasyon, fibrinoliz,Kalp kas fonk. Yüksek reninli HT, artmış trombogenezis Kas Kas iskelet sisteminin gelişimi Kas gücünün artırılması Miyopati, artmış düşme Beyin (Henüz araştırma aşamasında)Sıçanlarda davranış değ.

37 StudiesPatients and aimsMethodsResultsConclusion Steenvoor de et al in 1985 (31) 10 children on HD The effect of 24,25(OH) 2 D combined with dihydrotachysterol on clinical, radiological, biochemical and bone histological parameters administration of 25 micrograms 25 mcg 24,25(OH) 2 D combined with dihydrotachysterol for 6 months A decrease in serum Ca levels and significant reduction of the surface percentage of bone trabecula covered with osteoclasts. An increase in bone mineralization was shown by X-rays and measured by dual photonabsorptiometry. Administered 24,25(OH)D interferes with dihydrotachysterol metabolism and increases dihydrotachysterol tolerance. Praino et al in 1986 (32) 10 hypercalcemic dialysis pts and 30 normocalcemic dialysis pts Hypercalcemic pts treated with with 24,25(OH) 2 D 10-40mcg daily Osteomalacia was more severe and bone aluminum staining was stronger in the hypercalcemic patients than in the control patients. 24,25(OH)D was effective in lowering the serum Ca level. Ben-Ezer et al (33) in CAPD pts Effect of pharmacological doses of 24,25(OH)D on PTH without causing hypercalcemia which 1,25(OH) 2 D causes 24,25(OH)D was given in addition to existing treatment with 1 alpha- (OH)D 3 and calcium carbonate. A significant decrease in intact PTH levels with 24,25(OH)D addition Oral administration of 24,25(OH)D combined with 1 alpha-OH-D3 is safe and capable of suppressing the raised serum PTH levels of ESRD pts without significant hypercalcemia Kazama et al in 1996 (35) Uremic rats the effect of 24,25(OH)D on uremic bone disease The rats were randomly on 0.5 μ g/kg BW 24,25(OH)D or on 5 μ g/kg BW 24,25(OH)D or0.01 μ g/kg BW 1,25(OH) 2 D or 0.01 μ g/kg BW 1,25(OH) 2 D and 5 μ g/kg BW 24,25(OH) 2 D or nothing Treatment with 24,25(OH)D (5 Fg/kg BW) not only ameliorated high- turnover bone disease as with 1,25D, but also prevented the reduction of trabecular bone volume without any changes of serum PTH levels 24,25(OH)D prevented the high-turnover bone disease accompanied by bone volume reduction in model rats of mild renal failure. Taskapan Int Urol Nephrol 2012

38

39 Vitamin D replasmanı öncesi Mean±Std. Deviation Vitamin D replasmanı sonrası Mean±Std. DeviationP value 25OHD 3 (µg/l)10±4,782,9±56,50,000 HOMA-IR4,3±3,22,7±1,90,010 Ins (µiu/ml)17,6±11,211,9±7,80,018 Leptin (ng/ml)12,9±17, 618,1±19,50,001 Adip (µg/ml)14,9±12,016,1±11,50,251 Glu (mg/dl)95,4±11,293,1±12,20,670 BUN (mg/dl)54, 2±16,352,8±15,90,569 Cr (mg/dl)9,4±3,19,4±2,90,925 Alb (g/dl)3,1±0,53,0±0,40,269 Ca (mg/dl)9,4±0,99,2±0,60,097 P (mg/dl)4,7±0,94,9±1,40,776 PTH (pg/ml)551,9±276,6434,0±273,40,029 Ulutas, Taskapan ve ark Int Urol Nephrol 2012

40 Vitamin D replasmanı ve Metaanaliz çalışması Evropi Theodoratou et al. BMJ 2014;348:bmj.g2035

41 25 OH D ve mortalite: metaanaliz çalışması Rajiv Chowdhury et al. BMJ 2014

42 ÇalışmaÜlkeGrupDoz AmaçBitiş yılı DIVINEABD120 HD hastası (vitamin D <32 ng/ml) IU D 2 haftalık veya IU D 2 aylık veya plasebo Vitamin D 2 >32 ng/ml, cathelicidin ve sitokinler 2013 VITALABD yetişkin (erkek >50 ve kadın>55 yaş 2000 IU D 2 veya plasebo Kardiovascular hastalık ve kanser 2016 DOHealth8 Avrupa ülkesi2150 yetişkin (>70 yaş) 2000 IU D 2 veya plasebo Kemik krığı, enfeksiyon, kan basıncı, alt ekstremite fonksiyonu, bilinç 2017 VIDAYeni Zellenda yetişkin (>50 yaş) D 3 bir kez(ve her haziran) ve D 3 aylık veya plasebo Kardiovascküler hastalık KOAH da respiratuar hastalık, kemik kırığı 2017 FINDFinlandiya yetişkin (erkek >60 ve kadın >65 yaş) 3200 D 3 günlük, 1600 D 3 günlük veya plasebo Kardiovasküler hastalık, kanser ve DM 2019 VIDALİngiltere yetişkin (65–85 yaş) IU D 3 aylık, veya plasebo Mortalite, morbidite ve vitamin D düzeyleri 2020

43 Replasman ile Beklenen Sonuç Proliferasyonunda, Kalsifikasyonda, Arteriyel kalınlaşma Arteriyel sertlikte azalma Gen ve protein ekspresyonunda değişme Glomerüler hücre büyümesi, diferansiasyon, Fibrozis, Proteinüride azalma Antiinflamasyon Antiaterojenik antitrombozis Sol ventrikül hipertrofisinde gerileme RAS baskılanması Klasik olmayan VDRA etkisi Kardiyovasküler mortalitede azalma Veriler henüz yeterli değil

44 Vitamin D ve U –Shape etki Drüeke T B, Massy Z A Nephrol. Dial. Transplant.

45 Vitamin D ve J curve mortalite ilişkisi Durup ve ark. J Clin Endocrinol Metab. 2012

46 D Vitamini Preparatları Oral damla 15 ml = IU 10 damla = 1000 IU Bir kutu fiyatı = 4.53 TL Ampul 1 ml = IU Bir kutu fiyatı = 1.93 TL D Vitamini kapsülü 1000, 1200, IU Ülkemizde 1000 IU fiyatları = TL Kalsitriol 0.25 ve 0.5 mcg 0.25 mcg 30 kapsül = TL 100 kapsül =70.97 TL 0.5 mcg 30 kapsül = Tl 100 kapsül = TL Eksiklik tedavisinde önerilmez


"D Vitamininin Kemik Dışı Etkileri Prof. Dr. H ü lya Taşkapan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları