Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ Dr.Rahman KURİ. D Vitamini  Kaynakları bakımından farklı, fakat yapı ve oluşumları bakımından birbirine benzeyen 2 türlü D vitamini.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ Dr.Rahman KURİ. D Vitamini  Kaynakları bakımından farklı, fakat yapı ve oluşumları bakımından birbirine benzeyen 2 türlü D vitamini."— Sunum transkripti:

1 D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ Dr.Rahman KURİ

2 D Vitamini  Kaynakları bakımından farklı, fakat yapı ve oluşumları bakımından birbirine benzeyen 2 türlü D vitamini vardır.  Süt D vitamini içeriği yönünden zengin değildir. Kalsiferol (D 2 vit.) Bitkiler içinde bulunan, bir ön vitamin olan ergosterol şeklinde alınır; ciltte toplanır. Kalsiferol (D 2 vit.) Bitkiler içinde bulunan, bir ön vitamin olan ergosterol şeklinde alınır; ciltte toplanır. Kolekalsiferol (D 3 vit.) Vücutta sentezlenir. Bu nedenle gerçek bir vitamin değil, bir hormon prekürsörüdür. Hayvansal kaynaklı besinler içinde de alınabilir (balıklar; özellikle sardalya eti ve balık yağı). Kolekalsiferol (D 3 vit.) Vücutta sentezlenir. Bu nedenle gerçek bir vitamin değil, bir hormon prekürsörüdür. Hayvansal kaynaklı besinler içinde de alınabilir (balıklar; özellikle sardalya eti ve balık yağı).

3 D Vitamini Metabolizması  Absorbsiyon İnce barsaktan absorbe edilirler. D 3 daha hızlı ve daha fazla absorbe edilir. Absorbsiyonları safra asitlerine gereksinim duyar.  Dağılım D vitamini bağlayan proteine bağlanarak taşınırlar. Karaciğer ve yağ dokusunda depolanırlar.

4 D Vitaminlerinin Biyoaktivasyonu

5

6 D Vitamini Metabolizması  Eliminasyon Karaciğerde hidroksillenme ve konjugasyon mekanizmaları ile inaktive edilirler (karaciğer mikrozomal enzimleri bu olayda kısmen rol oynar). Metabolitlerin büyük bir kısmı safra içinde atılırlar ve enterohepatik dolanıma girerler. Fenitoin ve fenobarbital enzim indüksiyonu yaparak inaktivasyonu hızlandırırlar ve uzun süreli kullanılmaları ile D vitamini eksikliğine yol açabilirler. İzoniazid D vitamininin aktif hidroksilli türevlerine dönüşmesini engeller; izoniazid ile birlikte profilaktik olarak D vitamini verilmelidir.

7 D Vitamininin Değişik Dokulardaki Etkileri BarsakKalsiyum ve fosfor emilimi BöbrekKalsiyum reabsorbsiyonu ParatiroidParathormon baskılanması Lenfoid dokuİmmun sistem uyarılması KemikOsteoblastların uyarılması (kemik oluşumu) Diğer Hücresel proliferasyon baskılanması Anjiyogenezis baskılanması İnsülin üretimi uyarılması Renin üretimi baskılanması

8 Serum 25(OH)D3 Düzeyi  D vitamini eksikliği →<20 ng/ml ng/ml→Hafif 5-10 ng/ml→Orta ≤5 ng/ml →Ciddi  D vitamini yetersizliği → ng/ml  D vitamini yeterli → ≥30 ng/ml

9 D Vitamini Eksikliği Belirtileri  Halsizlik,  Yorgunluk,  Depresyon eğilimi,  Vücutta kramp hissi ve  Güneş enerjisinden yeterli faydalanılmaması

10 D Vitamini Eksikliği Nedenleri  Nutrisyonel D vitamini eksikliği Yetersiz beslenme Yeterince güneş ışığı alamama D Vitamini Emilimini Engelleyen Hastalıklar İlaçlar Karaciğer ve Böbrek Hastalıkları  Metabolik D vitamini eksiklikleri Kalıtsal olmayan Kalıtsal olan

11 Yetersiz D Vitamini Alımı  Bebekler, çocuklar, ve yaşlılarda sıklıkla görülür. Anne sütünde D vitamini çok azdır, hazır mamaların bazıları D vitamini ile zenginleştirilmiştir.  Yaşlılar, hastalıkları nedeniyle gıda kısıtlamaları olduğundan (damar sertliği vs için) süt ve sütlü gıdalardan, yağlı balıklardan kaçınırlar. ◦ Ayrıca yaşlılarda gıda alımı normal olsa bile, barsaktan D vitamini emilimi azalmıştır.

12 Yetersiz Güneş Işığı Maruziyeti  Bebek ve çocukların uzun süreli güneşe maruziyeti, deri kanseri riskini artırdığından doktorlar tarafından önerilmez.  Şişmanlar, esmerler ve yetersiz güneş ışığı alan erişkinlerde, D vitamini eksikliği riski vardır. Yaşlandıkça vücutta D vitamini oluşumu ve depoları azalır. Bu durum kış aylarında ve kuzey bölgelerinde yaşayanlarda daha belirgindir. Yaz aylarında ise, güneş koruyucuların kullanımı deride D vitamini oluşumunu engeller.

13 D Vitamini Emilimini Engelleyen Hastalıklar  Bazı hastalıklar, barsaklarda D vitamini emilimini engeller. Çölyak hastalığı, Crohn hastalığı ve kistik fibrozis bu hastalıklar arasında sayılabilir.  Mide veya barsakların bir kısmının çıkarıldığı veya obezite tedavisinde uygulanan gastrik- bypass ameliyatları sonrasında da D vitamini eksikliği görülebilir.

14 İlaçlar  Kortikosteroidler (kortizon) kalsiyum emilimini ve D vitamini metabolizmasını bozarak osteoporoza yol açabilir. Obezite tedavisinde kullanılan orlistat ve kolesterol düşürücü ajan olarak kullanılan kolestiramin, D vitamininin barsaklardan emilimini engellerler. Epilepsi tedavisinde kullanılan fenobarbital ve fenitoin içeren ilaçlar D vitamininin karaciğerde etkin forma dönüşmesine engel olarak etkinliğini azaltır.

15 Karaciğer ve Böbrek Hastalıkları  Karaciğer ve böbrekte, deriye gelen güneş ışını ile oluşan veya gıdalar yoluyla aldığımız D vitaminini etkin hale dönüştüren enzimler bulunmaktadır. Kronik karaciğer veya kronik böbrek hastalığı olan kişilerde, bu enzimler yeterli miktarda bulunmadığından, D vitamini etkin hale dönüşememekte ve eksiklik tablosu oluşmaktadır.

16 D Vitamini Eksikliği İçin Riskli Gruplar  0-24 ay arası çocuklar  Adolesanlar  Doğurganlık çağındaki kadınlar  Gebe ve emzikli kadınlar  Yaşlılar

17 D Vitamini Eksikliği Açısından Riskli Bireyler  Kronik böbrek hastalığı  Karaciğer yetmezliği  Malabsorbsiyon sendromları (Kistik fibrozis, IBH; Crohn hastalığı, obezite cerrahisi, radyasyon enteriti...)  Hiperparatiroidi  İlaç kullanımı (Antiepileptik ilaçlar, glukokortikoidler, AIDS tedavisi, antifungal, kolestiramin…)  Gebe ve emziren kadınlar  Düşme öyküsü olan yaşlı yetişkinler  Nontravmatik kırık öyküsü olan yaşlı yetişkinler  Obez çocuk ve yetişkinler  Granülomatöz hastalıklar (Sarkoidoz, tüberküloz, histoplazmoz…)  Bazı lenfomalar  Koyu renk cilt rengine sahip olanlar

18 Metabolik D Vitamini Eksikliği Kalıtsal Olmayan  Renal osteodistrofi Dışarıdan yeterli miktarda D vitamini verilse de böbrekte 1,25 (OH) 2 D 3 'e dönüşemez. Kalsitriol ile tedavi edilir.

19 Metabolik D Vitamini Eksikliği Kalıtsal Olan  X kromozomuna bağlı dominant D vitaminine dirençli raşitizm (hipofosfatemik raşitizm) Yüksek dozda D vitamini ( Ü/gün) ve oral fosfat (1-3 g/gün) ile tedavi edilir.  Otozomal resesif D vitaminine bağımlı tip I raşitizm D vitamininin biyoaktivasyonundaki defekte bağlı olarak kalsitriol sentezi bozulmuştur. Fizyolojik dozlardaki kalsitriol (1-2  g/gün) ile tedavi edilir.  Otozomal resesif tip II raşitizm Kalsitriol reseptörlerinde anormallik vardır. Reseptörün kalsitriole bağlanmasında ya da bağlandıktan sonra kompleksin DNA’ya bağlanmasında bir bozukluk söz konusudur. Yüksek dozdaki D vitaminine veya kalsitriole yanıt vermez. Parenteral kalsiyum tedavisi gerekir.

20 D Vitamini Eksikliğinin Dönemleri 1. Dönem Hipokalsemi gelişir.  PTH salgısı  Plazma fosfat düzeyi normal Kemiklerde hafif demineralizasyon 1. Dönem Hipokalsemi gelişir.  PTH salgısı  Plazma fosfat düzeyi normal Kemiklerde hafif demineralizasyon 2. Dönem Kan kalsiyumu normal Plazma fosfat düzeyi  Aminoasidüri Plazma PTH  (Dışarıdan verilen hormona kemikler yanıt verir ve hiperkalsemi oluşur.) Belirgin raşitizm veya osteomalasi belirtileri 2. Dönem Kan kalsiyumu normal Plazma fosfat düzeyi  Aminoasidüri Plazma PTH  (Dışarıdan verilen hormona kemikler yanıt verir ve hiperkalsemi oluşur.) Belirgin raşitizm veya osteomalasi belirtileri 3. Dönem Kalıcı hipokalsemi Plazma fosfat düzeyi belirgin  Plazma PTH  (Dışarıdan verilen hormon hiperkalsemiyi artırmaz.) Demineralizasyon belirgindir, kemiklerin büyümesi veya yenilenmesi durmuştur. 3. Dönem Kalıcı hipokalsemi Plazma fosfat düzeyi belirgin  Plazma PTH  (Dışarıdan verilen hormon hiperkalsemiyi artırmaz.) Demineralizasyon belirgindir, kemiklerin büyümesi veya yenilenmesi durmuştur. Her 3 dönemde de alkalin fosfataz düzeyi yüksektir. Paratiroid bezlerde hiperplazi gelişir. Bu hastalara D vitamini verildiğinde ilk birkaç gün plazma kalsiyum ve fosfat düzeyi daha da düşer; ondan sonra yükselmeye başlayarak normale ulaşır.

21 D Vitamini Eksikliğinin Önlenmesi İçin Öneriler  Risk grubundaki kişilerde tarama amacıyla serum 25(OH)D düzeylerine bakılmalıdır.  Bir yaşından küçük bebeklerin günde 400 IU,  1-70 yaş arasında 600 IU/gün,  70 yaş üzerindeki kişilerin ise 800/gün D vitamini alması sağlanmalıdır.

22 D Vitamini Eksikliğinin Önlenmesi İçin Öneriler  Obez çocuk ve yetişkinler ile bazı ilaç kullananlar (antikonvülzan ilaçlar, glukokortikoidler, ketokonazol gibi antifungal ve AIDS ilaçları..) kendi yaş grubu için günlük önerilen D vitamini miktarının en az 2-3 kat daha fazlasını almalıdır.  Haftada en az 2 kez saat 10:00 ile 15:00 arasında yüz ve kolların güneş koruyucu sürülmeden dakika direkt (arada cam,tül olmadan) gün ışığına maruz bırakılması.

23 Günlük Önerilen D Vitamini YaşD vitamini (IU) 0-1 yaş yaş

24 D Vitamini Eksikliğinin Tedavisi İçin Öneriler  25(OH)D düzeyi 20 ng/ml altında olan bireylerde (D vitamini eksikliği) D vitamini yüklemesi yapılmalıdır.  25(OH)D düzeyi 20 ng/ml - 30 ng/ml arasında olan bireylerde D vitamini yüklemesine gerek yoktur. İdame doz ile tedaviye başlanılır.  Çocuklarda D vitamini yüklemesi: 2000 IU/gün veya haftada bir kez IU D vitamini 6 hafta süreyle verilmelidir.  Daha sonra IU/gün idame  Erişkinlerde D vitamini yüklemesi: 6000 IU/gün veya haftada bir kez IU D vitamini 8 hafta süreyle verilir.  Daha sonra IU/gün idame  Obez hastalarda, malabsorbsiyon sendromlarında ve D vitamini metabolizmasını etkileyen ilaç kullananlarda, tedavi için normalde önerilen dozun 2-3 katı ( IU/gün veya haftada bir kez IU 8 hafta) kullanılır  Daha sonra IU/gün idame

25 D Hipervitaminozu (D vitamini zehirlenmesi)  D vitamini serum düzeyi 150 ng/dl üzerinde olması D vitamini intoksikasyonu olarak tanımlanır.  Yüksek dozda D vitamini verilmesi ile ortaya çıkan hiperkalsemi halidir. Ortaya çıkışı verilme süresi ve doza bağlıdır.  En korkulan yan etkiler hiperkalsemi, uykuya eğilim, poliüri- hipovolemi, nörolojik belirtilerdir,hipertansiyon, bulantı, kusma, kaşıntı, böbrek yetmezliği…  Bebeklerde hiperkalseminin uzun sürmesi mental ve fiziksel gelişmede gerileme yapar.  Gebelerde gelişen D hipervitaminozu fetusta şekil bozukluklarına ve fetal hipoparatiroidizm oluşması sonucu yenidoğanda hipokalsemi, tetani ve konvülsiyonlara neden olur.

26 Güvenli Günlük D Vitamini Alım Miktarları YaşlarD vitamini alımı üst sınırı (IU/gün) 0-6 ay ay yaş yaş3000 >9 yaş4000

27 Vitamin D Preparatları Jenerik adıKısaltmaPreperat adıEtki süresi KolekalsiferolD3Devit-3 damla IU/15 ml (166.6 IU/damla) Devit-3 ampul IU 1-3 ay Kalsitriol (Kronik Böbrek Hastalığında) 1,25(OH)2D3Rocaltrol kapsül 0.25 µg-0.5 µg Osteo D kapsül 0.25 µg-0.5 µg Calcijex ampul 1 µg - 2 µg 2-5 gün Alfakalsidiol (Kronik Karaciğer Hastalığında) 1α 25(OH)2D3Alpha D3 kapsül 0.25 µg -1 µg One Alpha kapsül 0.25 µg – 1 µg 2-5 gün

28 Teşekkürler…

29 p.pdf


"D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ Dr.Rahman KURİ. D Vitamini  Kaynakları bakımından farklı, fakat yapı ve oluşumları bakımından birbirine benzeyen 2 türlü D vitamini." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları