Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TİCARİ ALACAKLARA İLİŞKİN DÖNEMSONU İŞLEMLERİ 4.DERS.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TİCARİ ALACAKLARA İLİŞKİN DÖNEMSONU İŞLEMLERİ 4.DERS."— Sunum transkripti:

1 TİCARİ ALACAKLARA İLİŞKİN DÖNEMSONU İŞLEMLERİ 4.DERS

2 İşletmenin bir hesap döneminden daha kısa sürede tahsil etmeyi planladığı senetli ve senetsiz alacaklarına ilişkin hesapların yer aldığı hesaplar “12-Ticari Alacaklar” hesap grubunda izlenir. Bu grup aşağıdaki hesaplardan oluşmaktadır. 120 ALICILAR HESABI 121 ALACAK SENETLERİ HESABI 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU HESABI (-) 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 127 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR HESABI 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI HESABI (-)

3 Envanteri: Müşterilerle mutabakat yapılır. Değerleme Ölçeği: Mukayyet Değer Dönem sonu işlemleri: a)Hataların düzeltilmesi b)Tahsili şüpheli hale gelen, değersiz hale gelen ve vazgeçilen veresiye alacaklara ilişkin işlemlerin yapılması

4 Örnek: ’da “A” işletmesi ile yapılan mutabakat sonucunda bu işletmeden TL alacağımız olduğu görülmüştür. Aynı tarihte “A” işletmesine ait hesabın borç toplamı TL, alacak toplamı TL’dir. Aradaki farkın nedeni araştırıldığında; ’da A” işletmesinden TL’lik tahsilat yapıldığı, ancak bu işlemin “X” işletmesinden tahsilat yapılmış gibi kaydedildiği tespit edilmiştir. Hata Düzeltimi 31/12/ ALICILAR HESABI “X” 120 ALICILAR HESABI “A”

5 Envanteri: Fiili Sayım Değerleme Ölçeği: Mukayyet Değer veya Tasarruf Değeri Dönem sonu işlemleri: a)Hataların düzeltilmesi b)Alacak senetlerinin tasarruf değer ölçeği ile değerlenmesi c)Tahsili şüpheli hale gelen, değersiz hale gelen ve vazgeçilen senetli alacaklara ilişkin işlemlerin yapılması

6 Dönemsonunda işletmenin portföyünde bulunan alacak senetlerine ilişkin iskonto tutarının (reeskont tutarının) hesaplanmasında iç iskonto formülü uygulanır: * İskonto tutarı, varsa senedin üzerindeki faiz oranı, yoksa Merkez Bankasının ilan ettiği iskonto oranı esas alınarak hesaplanır. Reeskont Tutarı = Nominal Değer (A) x Faiz Oranı (n)* x Süre (t) (Faiz Oranı x Gün Sayısı)

7 * Hesaplanan reeskont tutarına ilişkin olarak dönemsonunda aşağıdaki kayıt yapılır. * Sözkonusu reeskont tutarına ilişkin olarak izleyen dönemin başında aşağıdaki kayıt yapılır:. Alacak Senetlerine İlişkin Reeskont Tutarının Kaydı 31/12/200X 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ HESABI XX 122 ALACAK SENETLERİ XX REESKONTU HESABI (-) Reeskont İşleminin İptaline İlişkin Kayıt 01/01/200Y 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU HESABI(-) XX 647 REES. FAİZ GELİRLERİ HS. XX

8 Örnek: tarihinde işletmenin portföyünde vade tarihi olan, TL nominal değerli, 3 ay vadeli bir alacak senedi bulunmaktadır. Senede uygulanacak reeskont oranı % 40’tır. Reeskont Tutarı = x 40 x (40 x 30) = 31,83 TL Alacak Senedi Değerleme Kaydı 31/12/ REESKONT FAİZ GİDERLERİ HESABI 31, ALACAK SENETLERİ 31,83 REESKONTU HESABI (-)

9 AKTİF “X” İŞLETMESİNİN TARİHLİ BİLANÇOSU PASİF 121 ALACAK SENETLERİ HESABI ALACAK SEN.REESKONTU(-) 31,83 Reeskont Tutarının İptaline İlişkin Kayıt 01/01/ ALACAK SENETLERİ REESKONTU HESABI(-)31, REESKONT FAİZ GELİRLERİ HS. 31,83 İzleyen dönemin başında yapılacak kayıt:

10  Alacak veya borç senede (bono, poliçe) bağlanmış olmalıdır.  Senede bağlı alacak ve borç ticari bir ilişkiden kaynaklanmış, yani dönem kar zararının tespitine etki etmiş olmalıdır.  Reeskonta tabi tutulacak senedin bir vade içermesi ve dönem sonu itibariyle vadesinin dolmamış olması gerekmektedir.  Reeskont uygulaması yapılırken tüm alacak senetlerinin reeskonta tabi tutulması gerekmektedir.  Vadesi henüz gelmemiş olan ancak senede bağlanmayan alacak ve borçlar reeskonta tabi tutulamaz.  Hatır senetleri reeskonta tabi tutulamazlar.

11  Vadeli çeklerin mali mevzuat uyarınca reeskonta tabi tutulma olanağı bulunmamaktadır.  Kampanyalı satışlar nedeniyle fatura düzenlenmeden peşin olarak alınan alacak senetleri için reeskont hesaplanamaz.  Avans niteliğindeki alacak senetleri için reeskont hesaplanmaz.  Teminata veya tahsile verilen senetler şartları taşımak kaydıyla reeskonta tabi tutulabilir.  Şüpheli alacak karşılığı ayrılmış senetli alacaklar için reeskont hesaplanmaz.  Müflisten olan senetli alacaklar için reeskont hesaplanamaz.  Alacak senedinin KDV dahil tutarı içermesi halinde; KDV dahil toplam tutar üzerinden reeskont hesaplanır.  Dövizli senetlerde reeskont döviz bedeli üzerinden hesaplanır. Sonra bu tutar kur değerlemesine tabi tutularak reeskont tutarına ulaşılır.

12 Dönemsonunda, “120 Alıcılar Hesabı” ve “121 Alacak Senetleri Hesabı”nda kayıtlı olan alacakların vadelerinin kontrolü yapılır. Vadelerin kontrolü sonucunda 4 tür alacakla karşılaşılabilir: a) Normal (Sağlam) alacaklar b) Şüpheli alacaklar c) Vazgeçilen alacaklar d) Değersiz alacaklar 1.Dava ve İcra safhasında bulunan alacaklar, 2. Yapılan protestoya rağmen veya yazı ile birden fazla kez istenmesine rağmen tahsil edilemeyen, dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük olan alacaklar. 1. Konkordato 2. Sulh 1.Mahkeme Kararı ile 2.Belge ile

13 “Vazgeçilen alacaklar” ve “Değersiz alacaklar” için aşağıdaki muhasebe kaydı yapılır. 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE XX ZARARLAR HESABI 120 ALICILAR HESABI veya XX 121 ALACAK SENETLERİ H.

14 * Daha önceki bir tarihte vazgeçildiği veya değersiz hale geldiği için kapatılan bir alacak için, ileriki bir tarihte tahsilat yapılması sözkonusu olursa, tahsilatın yapıldığı tarihte tahsilat edilen tutar için aşağıdaki muhasebe kaydı yapılır: 100 KASA HESABI XX 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE XX KARLARI HESABI

15 1- Vadesi geçen ticari alacak için, senedin borçlusuna protesto çekilmesi (protesto, noter aracılığıyla yapılır ve yalnızca senetli alacaklar için protesto işlemi yaptırılabilir) 121 ALACAK SENETLERİ HESABI XX - Protestolu Senetler 121 ALACAK SENETLERİ H. XX - Portföydeki Senetler 100 KASA HESABI XX * Protesto sonrası senedin borçlusu borcunu öderse aşağıdaki kayıt yapılır: 100 KASA HESABI XX 121 ALACAK SENETLERİ H. XX - Protestolu Senetler Noter masrafı

16 2- Protesto sonrası senedin borçlusu borcunu ödememiş ise; 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR H. XX 121 ALACAK SENETLERİ H. XX - Protestolu Senetler

17 3- Tahsili şüpheli hale gelen alacak için açılan dava dönemsonunda halen sonuçlanmamışsa sözkonusu alacak için Dönemsonunda karşılık ayrılabilir. Karşılık, “Doğan ve doğması beklenilen fakat tutarı kesinlikle kestirilemeyen belli bazı zararları karşılamak maksadıyla hesaben ayrılan tutardır”. Ayrılan karşılığa ilişkin olarak Dönemsonunda aşağıdaki kayıt yapılır: 654 KARŞILIK GİDERLERİ HESABI XX 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR XX KARŞILIĞI HESABI(-) 31/12 * Ayrılacak karşılık tutarı, en fazla alacağın aslı kadardır. Şayet alacağın bir kısmı daha önceki bir tarihte teminata bağlanmış ise, teminatlı kısım için karşılık ayrılmaz.

18  Alacak ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmalıdır.  Alacak hasılat olarak kaydedilmiş olmalıdır.  Alacak dava veya icra safhasında bulunmalıdır.  Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmiş olmasına rağmen borçlu tarafından ödenmemiş bulunan dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacak olması gerekir.  Alacak teminatlı olmamalıdır.  Mükellef bilanço esasına göre defter tutuyor olmalıdır.  Alacak değerleme günü itibariyle şüpheli hale gelmiş olmalıdır.

19 4- A- Şüpheli ticari alacak tahsil edilemez ise aşağıdaki kayıt yapılır: 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR XX KARŞILIĞI HESABI(-) 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR H. XX B- Şüpheli ticari alacağın tamamı tahsil edilir ise aşağıdaki kayıt yapılır: 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR XX KARŞILIĞI HESABI(-) 644 KONUSU KALMAYAN XX KARŞILIKLAR H.

20 Örnek 1: İşletme 2009 yılında Müşteri Ahmet Kara’dan olan TL tutarındaki veresiye alacağının tahsilinden sulh yoluyla vazgeçmiştir. Bu durumda yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olacaktır. Vazgeçilen Alacağa İlişkin Kayıt --/--/ DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR HS ALICILAR HESABI Ahmet Kara

21 Örnek 2: Arda AŞ.’nin Demirtaş AŞ.’den TL tutarında senetli alacağı olup, Demirtaş AŞ. İşlerinin bozulması nedeniyle 2009 yılında konkordato ilan etmiş ve konkordato için gerekli tüm hukuki işlemleri tamamlamıştır. Sözkonusu konkordato anlaşması uyarınca Arda AŞ., Demirtaş AŞ.’den olan TL tutarındaki alacağının TL’lik kısmından vazgeçmiştir. Vazgeçilen Senetli Alacağa İlişkin Kayıt --/--/ DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR HS ALACAK SENETLERİ HS

22 Örnek 3: İşletmenin 2009 yılı içinde dava konusu TL nominal değerli senetli alacağı bulunmaktadır tarihinde söz konusu alacakla ilgili davanın sonuçlanmadığı görülmüş ve karşılık ayrılmasına karar verilmiştir. 31/12/ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI … No’lu Alacak Senedi 121 ALACAK SENETLERİ HESABI (-) … No’lu Alacak Senedi Şüpheli Hale Gelen Alacak Senedi 31/12/ KARŞILIK GİDERLERİ HESABI Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI HESABI (-) Şüpheli Ticari Alacağa Karşılık Ayrılması

23 Örnek 4: 2009 yılında % 100 karşılık ayrılarak gider kaydedilen TL tutarındaki senetli alacağın tamamı tarihinde tahsil edilmiştir. 15/06/ KASA HESABI ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI HS ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI 644 KONUSU KALMAYAN KARŞ. HS Şüpheli Alacağın Kısmen Tahsili ve Karşılık İptal Kaydı

24 Örnek 5: 2009 yılında % 100 karşılık ayrılarak gider kaydedilen TL tutarındaki alacağın TL’lik kısmı tarihinde tahsil edilmiştir. Kalanının tahsil edilemeyeceği kesinleşmiştir. 18/08/ KASA HESABI ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI HS ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI KONUSU KALMAYAN KARŞI Şüpheli Alacağın Kısmen Tahsili ve Karşılık İptal Kaydı

25 Örnek 6: İşletmenin 2009 yılı içinde dava konusu TL nominal değerli senetli alacağı bulunmaktadır tarihinde söz konusu alacakla ilgili davanın sonuçlanmadığı görülmüş ve % 60 karşılık ayrılmasına karar verilmiştir. 31/12/ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI … No’lu Alacak Senedi 121 ALACAK SENETLERİ HESABI … No’lu Alacak Senedi Şüpheli Hale Gelen Alacak Senedi 31/12/ KARŞILIK GİDERLERİ HESABI Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI HESABI (-) Şüpheli Ticari Alacağa Karşılık Ayrılması


"TİCARİ ALACAKLARA İLİŞKİN DÖNEMSONU İŞLEMLERİ 4.DERS." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları