Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÇOCUK VE ŞİDDET Psikolojik Danı ş man Kemal KICIRO Ğ LU.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÇOCUK VE ŞİDDET Psikolojik Danı ş man Kemal KICIRO Ğ LU."— Sunum transkripti:

1 ÇOCUK VE ŞİDDET Psikolojik Danı ş man Kemal KICIRO Ğ LU

2 İNSAN KASABI! Bingöl’ün Genç ilçesinde kasaplık yapan ve 3 engelli çocuğu bulunan Gıyasettin K.(35), sürekli şiddet uygulayıp, dövdüğü eşi Aysun K.(27) tarafından 3 ay önce jandarmaya şikâyet edildi. Şikâyetin ardından gözaltına alınan K., çıkarıldığı mahkemece eşine şiddet uyguladığı gerekçesiyle tutuklanıp 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Geçen hafta cezaevinden çıkan Gıyasettin K., cumartesi eşini alıp bir kamyonetle ilçe yakınlarında, Sir Deresi kıyısına götürdü. “Sen beni nasıl şikâyet edersin? Senin yüzünden cezaevine girdim” deyip Aysun K.’yı yere yatırıp başını defalarca derenin buz gibi sularına sokup çıkarttı. Öfkesi dinmeyen Gıyasettin K., daha sonra 7 aylık hamile eşinin kulaklarını ve burnunu bıçakla kesti. K., kanlar içinde kıvranan eşini hastane kapısına atıp, kaçtı. 16 Mart 2010

3 Karşıyaka Mahallesi’nde oturan A.T., önceki akşam çocuklarına pasta yapmak istedi. Yumurta olmadığını fark eden A.T., çocuklarından en büyüğü 14 yaşındaki oğlunu yumurta alması için bakkala gönderdi. Bu sırada eve gelen, Van Belediyesi’nde temizlik işçisi olarak çalışan Sait T., eşini pasta yaparken görünce sinirlendi ve “Benim borçlarım var. Sen burada pasta yapıyorsun” diye bağırmaya başladı. Çıkan tartışma uzayınca iddiaya göre Sait T., eşini mutfakta dövmeye başladı. Daha önce de sık sık dövülen A.T. tezgahta duran ekmek bıçağını alıp kendisine vuran Sait T.’nin göğsüne sapladı. Sait T., aşırı kan kaybından olay yerinde can verdi.

4 Liseli genç, baba katili oldu Annesi ve kız kardeşini döven babasının boğazını kesti.16 Mart 2010 ANKARA'nın Elmadağ İlçesi'nde, lise öğrencisi 16 yaşındaki M.E.. kız kardeşi ve annesini döven babası 41 yaşındaki Hüseyin E.'yi boğazını ekmek bıçağıyla keserek öldürdü. Hüseyin E.'nin psikolojik sorunları olduğu, 2 yıl önce uzman çavuşluktan atıldığı öğrenildi. Babasını öldürdüğü suçlamasıyla gözaltına alınan M.E., çıkarıldığı mahkeme tarafından tutuklanarak Sincan Çocuk Tutukevi'ne gönderildi. Liseli M.E.'nin, polise verdiği ifadesinde, annesi ve kız kardeşinin babası tarafından sürekli dövüldüğünü, gece yine dövünce sinirlendiğini, çıkan tartışma sonucu babasını bıçakladığını söylediği öğrenildi.

5 12 yaşındaki geline cinsel şiddet! 12 yaşında ailesi tarafından iki taksitle kendinden 28 yaş büyük adama satıldı. Gerisi işkence, tecavüz, uyuşturu Mart 2010 SURİYE'DE yaşayan ailesi tarafından iki taksitle 12 bin lira başlık parası karşılığı, Şanlıurfalı 40 yaşındaki Abdülhakim Doğan ile imam nikahlı olarak evlendirilen 12 yaşındaki Bediaa Amori'nin başına gelmeyen kalmadı. Fuhuş, uyuşturucu, yaralama, gasp ve hırsızlıktan 38 ayrı sabıkası bulunan Abdülhakim Doğan tarafından dövülüp, uyuşturucu kullandırılıp, porno film izlettirilerek tecavüz edildiğini ileri süren küçük kız, ulaştığı ailesinin Türkiye'ye gelip polise başvurmasıyla kurtarıldı. Yaşadıklarını psikolog nezaretinde polislere anlatan küçük kız koruma altına alınırken, Abdülhakim Doğan ise gözaltına alındı.

6 ŞİDDET Son zamanlarda sıkça söz konusu olan ş iddet, sadece okullarda ya ş anan, salt fiziksel boyutu olan ve günümüzle sınırlı bir konu de ğ ildir. Ş iddet, hayatın her alanında, her boyutuyla iç içe ya ş anmaktadır.

7 ŞİDDET HERYERDE ! Aile içinde İş yerinde Sokakta Sporda Kültürümüzde Sanatta Medyada İ nsan ili ş kilerinde

8 SORUNUN BÜYÜKLÜĞÜ Ki ş iler arası ş iddet sonucunda her yıl dünyada yakla ş ık ki ş i ölmektedir. Bu sayı, günde yakla ş ık 1400 ki ş inin ş iddet nedeniyle hayatını kaybetmesi anlamına gelir. Ölenlerin %77'si erkeklerdir. Bu rakam, hayatta olan yüz binlerce ma ğ duru kapsamamaktadır. Bu sayılara, dünyada her yıl ihmal ve istismar edilen milyonlarca çocuk dahil de ğ ildir. (KAYNAK: Ş iddet ve Sa ğ lık Dünya Raporu - Dünya Sa ğ lık Örgütü)

9 ÇOCUĞA YÖNELİK ŞİDDET 1 BM Çocuğa Yönelik Şiddet Araştırması Raporu’nun verdiği iki önemli mesaj: Çocuklara yönelik HİÇBİR ŞİDDET MAZUR GÖRÜLEMEZ. Çocuklara yönelik HER TÜR ŞİDDET ÖNLENEBİLİR NİTELİKTEDİR. (KAYNAK: Birle ş mi ş Milletler Çocu ğ a Yönelik Ş iddet Küresel Ara ş tırma Raporu)

10 ÇOCUĞA YÖNELİK ŞİDDET 2 Çocu ğ a yönelik ş iddet, zengin olsun yoksul olsun bütün ülkelerde kız ve erkek çocukları etkileyen evrensel bir sorundur. Tüm dünyada milyonlarca çocuk ş iddetin ya ş amın NORMAL bir parçası oldu ğ una inanarak büyümektedir. Pek çok çocuk kendilerine yönelik ş iddet olaylarını bildirmeye korkmaktadır. Ş iddet toplumda kabul edilir bir olgudur. (KAYNAK: Birleşmiş Milletler Çocuğa Yönelik Şiddet Küresel Araştırma Raporu)

11 ÇOCUĞA YÖNELİK ŞİDDET 3 Bazı rakamlar: Çocukların % 80 ile 98 arasında de ğ i ş en bir bölümü evlerinde fiziksel cezalara maruz kalmaktadır. Çocukların % 30’u belirli bir aletle dövülüp ciddi fiziksel cezalara maruz kalmaktadır. Son 30 gün içinde okul ça ğ larındaki çocukların % 20 ile 60 arasında de ğ i ş en bir bölümü sözel veya fiziksel sata ş maya maruz kalmı ş tır. Dünyadaki çocukların sadece % 2.4’ü tüm ortamlarda yasal olarak fiziksel cezadan korunmaktadır. (KAYNAK: Birleşmiş Milletler Çocuğa Yönelik Şiddet Küresel Araştırma Raporu)

12 ŞİDDETİN TANIMI ŞİDDET: Güç ve baskı uygulayarak insanların bedensel veya ruhsal açıdan zarar görmesine neden olan hareketlerin tümü olarak tanımlanabilir. ŞİDDET * kişinin istemediği, * kişiyi tahrik eden, * yıpratıcı ve * saldırganlık içeren bir davranış biçimidir.

13 ŞİDDETİN ÇEŞİTLERİ Fiziksel şiddet Duygusal ve sözlü şiddet Cinsel şiddet Toplumsal ilişkileri sınırlayıcı şiddet Ekonomik şiddet

14 FİZİKSEL ŞİDDET Dövmek, vurmak, yumruklamak Tokatlamak Tekmelemek Hırpalamak İtmek Isırmak Temel ihtiyaçları esirgemek (su,uyku,yemek..) Gerektiği halde tıbbi yardım almasını önleme Eziyet, acı içeren pek çok davranış Öldürmek

15 DUYGUSAL – SÖZLÜ ŞİDDET Çocu ğ un ki ş ili ğ ini zedeleyen, duygusal geli ş imini engelleyen eylemlerin tümü K İŞİ L İ K: Duygu ve davranı ş özelliklerinin birle ş imidir. * Temelleri 5-6 ya ş ına kadar atılır. * Sevgi, bakım, ho ş görü ve ilgiyle geli ş ir. * Bunlardan özellikle sevgiden yoksun olan biri dengeli ve sa ğ lıklı bir ki ş ilik geli ş tiremez.

16 DUYGUSAL – SÖZLÜ ŞİDDET DAVRANIŞLARI (1) Sürekli ele ş tirmek Görü ş lerini – çalı ş malarını küçümsemek Kararlara katılımını – karar vermesini engellemek Sürekli sorguya çekmek Sık sık ba ğ ırmak * Küfür etmek A ş a ğ ılamak * A ş a ğ ılayıcı isim takmak Kapasite ve isteklerini sürekli kötülemek

17 DUYGUSAL – SÖZLÜ ŞİDDET DAVRANIŞLARI (2) Hakaret etmek Tehdit etmek İ ftira etmek Gözda ğ ı vermek Sevgiden mahrum bırakmak Kıyaslamak Kapasitesinin üzerinde beklentide bulunmak ‘ İ yili ğ ini istiyorum’ adına … duygu sömürüsü

18 CİNSEL ŞİDDET Ba ş kalarıyla cinsel ili ş kiye zorlamak Tecavüz Cinsel olarak ki ş iyi korkutan ve kıran söz ve davranı ş ta bulunmak Sözlü-yazılı-tel. Cinsel içerikli tacizde bulunmak Namus ve töre nedeniyle baskı uygulamak Cinsiyetinin a ş a ğ ılanması

19 TOPLUMSAL İLİŞKİLERİ SINIRLANDIRICI ŞİDDET Ailesi, arkada ş ları, kom ş uları ile görü ş mesini yasaklamak Evden dı ş arı çıkmasını yasaklamak Ba ş kalarının yanında a ş a ğ ılamak Özel ya ş am, mahremiyet hakkı tanımamak Namus ve töre nedeniyle baskı uygulamak Zorla - istemedi ğ i birisiyle evlendirmek

20 EKONOMİK ŞİDDET Ki ş inin; EKONOM İ K * kazancını * kazanma hakkını * enerji, güç ve becerilerini kendi yararına kötüye kullanma ÇALI Ş TIRILAN ÇOCUKLAR

21 EKONOMİK ŞİDDET DAVRANIŞLARI Parasını almak, geri vermemek İ stemedi ğ i bir i ş te zorla çalı ş tırmak Zorla çalı ş tırmak Eline hiç para vermemek gibi

22 AİLE İÇİ ŞİDDET Bir ki ş inin e ş ine, çocuklarına, anne-babasına, karde ş lerine ve/veya yakın akrabalarına yönelik uyguladı ğ ı her türlü saldırgan davranı ş tır. Kaba kuvvet, a ş a ğ ılama, tehdit etme, küfür etme, ekonomik özgürlü ğ ü kısıtlama, zorla evlendirme ve cinsel olarak zorlama gibi Ki ş inin kendisine olan saygısını, * kendisine ve çevresine olan güvenini azaltan * korku duymasına sebep olan pek çok davranı ş.

23 ÜLKEMİZDE Kİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI Fiziksel ş iddet %34 Duygusal – sözlü ş iddet %53 Çocuklara yönelik fiziksel ş iddet %46 Cinsel ş iddet ve t aciz %9 Ş iddete maruz kalanların %80 ’ i yapılacak fazla bir ş eyin olmadı ğ ına inanmaktadır. Namus cinayetleri en fazla Güneydo ğ u ve Do ğ u Anadolu bölgesinde iken; en çok ş iddetin rastlandı ğ ı bölge Karadeniz’dir.

24 AİLE İÇİ ŞİDDET ARAŞTIRMA T.C. Aile Ara ş tırma Kurumunun yaptı ğ ı ara ş tırmaya göre ÜLKEM İ ZDE; Son 5 yıldır aile içi ş iddet ve kötü muamele sürekli bir artı ş göstermi ş tir Her üç aileden birinde fiziksel ş iddet vardır Evinden kaçan çocukların yarıya yakını evindeki dayaktan yakınmaktadır 14 ya ş ın üstünde olanların dörtte üçünün çocuklu ğ unda dayak yedi ğ i belirlenmi ş tir.

25 ŞİDDETİN YAŞANDIĞI AİLEDE ÇOCUK (1) Evdeki mutsuzluk nedeniyle : Çocu ğ un yeme, içme, bakım ve temizlik ihtiyaçları ihmal edilebilir, okul durumu takip edilmez veya çocu ğ un uykuları bölünür, ders çalı ş amaz; Çocu ğ un duygusal ihtiyaçları kar ş ılanamaz, üzüntüsü, sevinci, korkusu, endi ş esi ebeveyn tarafından fark edilemez; Ş iddet uygulayan ebeveyn kendisinin haklılı ğ ını anlatmaya çalı ş ır, çocu ğ un kafası karı ş ır;

26 AİLEDE ŞİDDETE MARUZ KALAN ÇOCUK (1) Kendine güvensizdir. Güveni, gücü ş iddette bulabilece ğ ine inanır. Ba ş kalarına güvenemez. Dü ş ünce ve duygularını ifade edemez. Duyguların gücüne de ğ il, ş iddetin gücüne inanır. Kendi yaptı ğ ı olumsuz davranı ş lardan ba ş kalarını suçlar. Saldırgan, hırçın, isyankar davranır.

27 AİLEDE ŞİDDETE MARUZ KALAN ÇOCUK (2) Yalan söyler. Öfkesini kontrol edemez; başkalarına ve kendisine zarar verir. Arkadaşları ve çevresiyle alay eder. Uyumsuz ve antisosyal davranışlar sergiler. Zaman içinde psiko – somatik rahatsızlıklar ortaya çıkar. Evden kaçma ( Sokak çocuklarının çoğu anne - babası olan çocuklar ) Suç işlemeye yatkın olur.

28 AİLE İÇİ ŞİDDET ARAŞTIRMA SONUÇLARI Okulda başarısız - devamsız olduğu. Arkadaşlarına şiddet uyguladığı. Dikkatini toplayamadığı. Yeme bozukluğu, alkol-madde bağımlılığı. İntihar girişimi, kendine zarar verme eylemi. Çeşitli korkular, kaygılar geliştirdiği. Suç işleme davranışları görülmektedir. “Hayatı boyunca gördüğü şiddetin izlerini bir şekilde taşımaktadır.”

29 ŞİDDETİN YAŞANDIĞI AİLEDE ÇOCUK (2) ÇOCUK, evin içinde korkuyla dolaşır; Aşağılamaları, hakaretleri duymak ve dayak, tekme, tokata seyirci olmak veya bunları kendi yaşamak zorunda kalır. ‘ Aile içi şiddet olan evlerde büyüyen çocuklar güçlü olanın güçsüz olana vurma hakkı olduğunu, şiddet yoluyla istediğini elde etmenin mümkün olduğunu öğrenir. ’

30 ÇOCUĞUN ŞİDDETİ SÖYLEYEMEME NEDENLERİ Disiplin - terbiye yakla ş ımı olarak görülmesi, aile meselesi olarak algılanması. Küçük dü ş me, utanma. Aile ve yakınların baskısından korkma. Yasal yaptırımların yetersizli ğ i İ lgili kurum ve kurulu ş ların çözüm olaca ğ ına güvensizlik Karı ş ıp ba ş ına bela almaktan çekinme

31 AİLE İÇİ ŞİDDET ÜLKEMİZDE AİLELERİN * Üçte birinde fiziksel şiddet vardır! * Şiddet yaşayan ailelerin dörtte üçünde çocuklar şiddete tanık oluyor! ?

32

33 Biyolojik NEDENLER Erkekli ğ in do ğ ası: Saldırganların büyük oranlarda erkek olu ş u erkeklik hormonlarının ş iddette etkili oldu ğ unu dü ş ündürmektedir. Artan ya ş la birlikte erkeklerde saldırganlı ğ ın azalması bunu desteklemektedir Patoloji: Ş iddet uygulayanların dengesiz veya ruhsal bozuklu ğ u olan ki ş iler oldu ğ u dü ş ünülür. Oysa ş iddet kullananların sadece %10 'unda ruhsal bozuklu ğ a rastlanmaktadır. Uyu ş turucu ve alkol kullanımı: Alkol ve madde ba ğ ımlılı ğ ı olan ki ş iler kullandıkları maddelerin neden oldu ğ u ruhsal etkiler sonucunda ş iddet uygulamaya daha yatkındırlar. Ancak alkol, ş iddetin esas nedeni olarak de ğ erlendirilmemektedir. Kendini kaybetme Ş iddeti : Kontrolün kaybedilmesi ile açıklanan yakla ş ım kabul görmemektedir. Saldırgan ki ş ilerin sadece belli yerlerde ve belli ki ş ilere kar ş ı ş iddet kullandı ğ ı görülür. Örne ğ in bu ki ş iler evde e ş lerini döverken, ne kadar kızgın olurlarsa olsunlar patronlarına veya bir polise saldırmaya kalkı ş mazlar. ŞİDDETİN NEDENLER İ

34 Öğrenme ile ilgili NEDENLER Ailede ş iddet görme: Ki ş inin çocukluk ve gençlik dönemlerinde, ş iddetin uygulandı ğ ı bir ortamda yeti ş mesi veya ş iddete maruz kalması yeti ş kinlikte ailede ve toplumsal alanda bir ş iddete ba ş vurma olasılı ğ ını artırmaktadır. Ş iddet kullanmayı ö ğ renme Ş iddet taklit yoluyla ö ğ renilen bir davranı ş tır. En önemli ö ğ renme kayna ğ ı ise, ki ş inin ailesidir. Çocuk istediklerini elde etmek için bir araç oldu ğ u ö ğ renir. Bazı ailelerde yeti ş kinler davranı ş ları ile sadece çocu ğ a model olmakla kalmaz, özellikle erkek çocu ğ un kız karde ş lerine hatta annesine ş iddet kullanması ho ş görülür hatta kimi durumlarda ödüllendirilir. Erkek çocuklar ayrıca kahve, sokak gibi ev dı ş ındaki ortamlarda da kadının kontrol edilebilmesi için erke ğ in ş iddete ba ş vurabilece ğ i bilgisini edinir. Yapılan ara ş tırmalar, babasının annesini dövdü ğ ünü gören erkek çocukların kendi e ş lerini dövme ihtimalinin yedi kat artırıyor. Ara ş tırmalar ayrıca basında ve televizyonda yayınlanan saldırgan davranı ş örneklerinin çocuklar üzerinde yaptıkları etkiye de dikkat çekmektedir. ŞİDDETİN NEDENLER İ

35 Şiddetin bir eğitim aracı olarak kullanımı: Çocuk e ğ itiminin bilinmemesi nedeni ile dayak kimi ailelerde çocu ğ u e ğ itme aracı olarak görülmektedir. Evde ve okulda disiplini sa ğ lamak üzere ş iddet kullanımına tanık olan çocuk, yeti ş kinli ğ inde bunu sorun çözmede do ğ al bir seçenek olarak görmektedir. ŞİDDETİN NEDENLER İ

36 Toplumsal NEDENLER Toplumda ş iddetin ho ş görülmesi ve payla ş ılan bir de ğ er olması: Kültürel nedenlere göre, ş iddetin toplumda kimi durumlarda ve belli ki ş ilere kar ş ı kullanımının kabul gördü ğ ü ve ku ş aktan ku ş a ğ a aktarılmaktadır. Örne ğ in, erke ğ in sert, kaba ve kadına kar ş ı üzerinde baskı kurdu ğ u davranı ş larını temsil eden " maçoluk " ço ğ u zaman ciddi olarak ele alınmaz, espri konusu olur, ş akayla karı ş ık olarak ele alınmaktadır. Bu yakla ş ım maçolu ğ un yaratabilece ğ i sorunları ola ğ anla ş tırmaktadır ve "ta ş fırın erke ğ i “ni erkekler için bir model haline getirir. Toplumun ş iddeti bir sorun çözme yöntemi olarak benimsemesinin de aile içi ş iddetin artmasında önemli rol oynadı ğ ı dü ş ünülmektedir. ŞİDDETİN NEDENLER İ

37 Toplumsal NEDENLER Cinsiyet rolleri: Kadına yönelik ş iddet; kadını mal, köle, terbiye edilmesi gereken yaratık gibi gören toplumların erkek egemen yapısından kaynaklanmaktadır. Erkekler, kadınlar üzerindeki haklarının tehdit altında oldu ğ unu dü ş ündüklerinde ya da kadınların evdeki sorumluluklarını yerine getirmemeleri durumunda ş iddete ba ş vurmaktadırlar. Kadınlar gerek fiziksel, gerekse ekonomik açıdan yetersiz olduklarından buna kar ş ı koyamazlar. Kadın-erkek e ş itli ğ inin olmadı ğ ı toplumlarda; erkek ş iddeti ho ş görülür. ŞİDDETİN NEDENLER İ

38 Kişiler arası etkileşim ile ilgili NEDENLER Ş iddetin getirdi ğ i kazanç: Erkekler için e ş lerini dövmenin kazançları arasında, yo ğ un duygular için bir çıkı ş yolu bulmak ve kendi isteklerinin gerçekle ş mesini garanti altına almak sayılabilir. Ş iddeti uygulayan ki ş inin kar ş ıla ş abilece ğ i en ciddi yüksek maliyet, e ş ini bo ş anma yoluyla kaybetmesidir ki, bu da ço ğ u kez, ş iddetin uygulanmasının arttırılması yolu ile kontrol altına alınır. Güç ve Kontrol Sa ğ lama: Ş iddet güçlüden güçsüze do ğ ru uygulanmaktadır ve böyle bakıldı ğ ında da kocaların kadınlardan, ebeveynlerin de çocuklardan daha güçlü oldu ğ u varsayılabilir. Ş iddetin amacı bir ba ş ka ki ş i üzerinde denetim sa ğ lamaktır. ŞİDDETİN NEDENLER İ

39 Kişiler arası etkileşim ile ilgili NEDENLER Ba ğ ımlı/ Muhtaç olma : Aile içi ş iddetin kurbanların ço ğ u, ş iddet kullanan ki ş iye özellikle ekonomik açıdan ba ğ ımlıdır. Ş iddete maruz kalan kadınların büyük bir bölümünün ya ş amının tamamen erke ğ in isteklerini yerine getirecek ş ekilde kontrol edildi ğ ine i ş aret etmektedirler. İ leti ş im Ve Çatı ş ma Çözme Becerileri: İ nsanlar anla ş mazlıklarını konu ş arak çözme yetene ğ inden yoksun oldukları için ş iddete yönelmektedirler. Ki ş ilerin, insanlar arası ili ş kiler, etkin ileti ş im becerileri, kızgınlık kontrolü ile kızgınlı ğ ın etkin ifadesi ve çatı ş ma çözme becerileri konusunda e ğ itilmesi aile içi ş iddetin önlenmesine katkıda bulunabilir. ŞİDDETİN NEDENLER İ

40 Kişiler arası etkileşim ile ilgili NEDENLER Aile sistemi yakla ş ımı: Aile üyeleri zamanlarının önemli bir bölümünü birlikte geçirirler, birbirleri ile etkile ş imleri yo ğ undur, dolayısıyla ile birbirlerine yönelik kızgınlıkları da yo ğ un ya ş ayabilirler; bir aile üyesinin ya ş amında olu ş an bir de ğ i ş iklik di ğ er aile üyelerini de do ğ rudan etkiler, birbirlerinin zayıf yanlarını, kırılganlık noktalarını iyi bilirler; aile meseleleri özel kabul edildi ğ i için dı ş arıdan bir müdahale veya destek sa ğ lanması kolay de ğ ildir. Ayrıca, polis dahil dı ş arıdan ki ş iler ş iddeti bir aile meselesi olarak görmekte ve müdahale etmemeyi tercih etmektedirler. Benzer bir ş ekilde ailenin akrabaları ya da kom ş ular ma ğ duru korumak için yapılacak giri ş imlerin veya yasal korunma için yollara ba ş vurmanın ailenin yıkılmasına neden olabilece ğ inden endi ş elenirler. Oysa aile içi dayanı ş ma ve akrabalarla bir araya gelip yardımla ş ma oranları oranları azaldıkça aile içi ş iddetin yükseldi ğ i görülmektedir. Ailedeki karar alma süreçlerinin ortakla ş ması evde çocukların dövülmesini de azaltmaktadır. ŞİDDETİN NEDENLER İ

41 DİĞER NEDENLER Ekonomik yetersizlik ve işsizliğin getirdiği olumsuz yaşam koşullarının anne baba üzerinde baskı yaratması Evlilik ilişkilerinde kopukluk yaşanması ve eşlerin sorunların üzerinden gelme becerisine sahip olmamaları Anne babanın çocuktan yapamayacağı davranışları beklemesi ve gerçekleşmediği zaman şiddet uygulama eğiliminde olmaları

42 Ebeveynin sosyal çevreyle olumsuz ilişkilere sahip olması, kendilerini toplumdan soyutlamış yaşamaları Ailede alkol ve uyuşturucu tüketiminin olması Anne babaların kişilik bozuklukları (+eğt.dzy.) Çocukların istenmeyen zamanlarda olması Hanede birey sayısının fazla olması ***Anne babaların geçmişte kendilerinin ailelerinde şiddet görmüş olmaları !

43 YANLIŞ İNANIŞLAR

44 YANLIŞ İNANIŞ: "Aile içi şiddet sadece fiziksel olduğu zaman zararlıdır." GERÇEK: Pek çok kişi şiddeti sadece dayak veya vurma olarak algılar. Oysa şiddetin pek çok türü vardır. Kişinin karısını/kocasını aşağılaması, karısına/kocasına ve çocuklarına küfretmesi, onu eve kilitlemesi, cinsel olarak zorlaması da şiddet olarak tanımlanır.

45 "Aile içi şiddet sanıldığı kadar yaygın değildir." GERÇEK: Dünya üzerinde her ırk ve ülkeden dört aileden birinde aile içi şiddet görülür. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumunun yaptırdığı bir araştırma sonucuna göre ülkemizde ailelerin %34'ünde fiziksel şiddet, %53'ünde sözlü şiddet uygulanmakta ve ev içi şiddet yoğun olarak yaşanmaktadır.

46 "Aile içinde şiddet sadece kadınlara yöneliktir." GERÇEK: Dünya'da ve Türkiye'de yapılan araştırmalar aile içi şiddete maruz kalanların çok büyük bir bölümünün kadınlar olduğunu ortaya koymakla birlikte erkeklerin de aile içinde fiziksel ve sözlü şiddete uğradığı görülmektedir. Ayrıca çocuklar ve yaşlılar da ailede şiddetin hedefi olabiliyor.

47 KADINLARA YÖNEL İ K Şİ DDET Erke ğ e yönelik ş iddet genellikle evin dı ş ından gelirken, kadınlar daha çok aile bireylerinin ya da e ş lerinin uyguladı ğ ı ş iddete maruz kalırlar. Yani kadınlar ço ğ unlukla kendilerini istismar edenlere duygusal ve ekonomik olarak ba ğ ımlıdırlar. Türkiye'de kadına yönelik ş iddetin en uç noktada ya ş andı ğ ı boyut "namus cinayetleri"dir. Türk Ceza Kanunu'nda yapılan son de ğ i ş ikliklerle namus cinayetleri " nitelikli adam öldürme " kapsamına alındı ve müebbet hapis cezası uygulaması getirildi. Kadının e ğ itim haklarının kısıtlanması da kadına yönelik bir istismar türüdür.

48 ÇOCUKLARA YÖNELİK ŞİDDET Çocuğun ailesi ya da ondan sorumlu diğer kişiler tarafında çocuğa karşı uygulanan fiziksel veya psikolojik nitelikli kötü davranışların tümünü kapsar. Çocuğu dövme, tekmeleme, ısırma, aç bırakma, bir odaya kilitleme, yakıcı nesnelerle dağlama, cinsel saldırı, duygusal olarak aşağılama çocuk istismarı kapsamına girer. Daha gizli yaşanan ve çocuğun sağlığına, beslenmesine, giyimine, eğitimine ve sosyalleşmesine gereken dikkat ve özenin gösterilmediği anne baba davranışları ise çocuk ihmali olarak nitelenir.

49 ERKEKLERE YÖNELİK ŞİDDET 1998 yılında Türkiye genelinde yapılan araştırmada erkeklerin %2,1'inin sık sık, % 2'sinin ara sıra eşleri tarafından dövüldüklerini söylemeleri ilginçtir. Araştırmanın bulgularına göre erkeklerin % 69'u, kadınların ise % 73,2'si eşlerine değişik sıklıklarda hakaret, küfür, alaya alma, aşağılama gibi kaba söz veya ifadelerle sözlü şiddet uygulamaktadır. Araştırmaların büyük bir bölümü özellikle fiziksel şiddet uygulayan kadının kendisinin de fiziksel şiddete maruz kaldığını ve kadının şiddete şiddetten korunmak için başvurduğuna işaret etmektedir.

50 YAŞLILARA YÖNELİK ŞİDDET Yaşlılar da diğer aile bireyleri gibi çeşitli boyutlarda şiddet görebiliyor: Ekonomik şiddet: Yaşlıya ait paranın gasp edilmesi ve onun izni olmadan diğer aile bireyleri tarafından kullanılması veya yaşlıya ait malvarlıklarının onun rızası olmadan elinden alınması ve kullanılması gibi, Duygusal / sözlü / sosyal şiddet: Yaşlının sözle küçük düşürülmesi, haklarının yok sayılması, çeşitli olanaklardan yoksun bırakılması gibi, Fiziksel şiddet: Yaşlının dövülmesi, cinsel taciz veya tecavüze uğraması, aç bırakılması gibi. Yaşlılara yönelik en sık olarak uygulanan şiddet biçimi ise yaşlının ihmal edilmesidir.

51 “Şiddet sadece yoksul ve eğitimsiz ailelerde yaygındır." GERÇEK: Şiddet, eğitimli ve ekonomik geliri yüksek ailelerde de görülür. Şiddet uygulayanlara da şiddet mağdurlarına da toplumun her kesiminde rastlanabilmektedir. Bununla birlikte, eğitimli ve yüksek ekonomik düzeydeki ailelerde şiddetin varlığını saklama eğiliminin daha yüksek olduğu görülmüştür. YANLIŞ İNANIŞ:

52 “Şiddetten sonra özür dilenirse her şey unutulur.” GERÇEK: Şiddet eğer bir önlem alınmazsa bir süre sonra tekrarlanabilir. Aile fertleri şiddet uygulayan kişiyi affetmiş görünseler veya kendilerini affetmek zorunda hissetseler de şiddetin etkileri kalıcı olabilir.

53 Ş iddet çemberi birbirini takip eden 3 a ş amadan olu ş ur: Gerginli ğ in artması, Patlama ve Özür. Gerginli ğ in artması evresinde ki ş i kızgınlı ğ ını kontrol edememe yönünde sinyaller vermeye ba ş lar ve kar ş ısındaki bir ş eylerin yolunda gitmedi ğ ini hisseder. Patlama evresinde ş iddet uygulayan ki ş i sözlü, fiziksel ya da cinsel olarak kar ş ısındakine saldırır. Bu süre kısa veya uzun olabilir, hatta günler sürebilir. Özür evresinde ise ş iddet uygulayan ki ş i di ğ erinden özür diler, affedilmek ister, bir daha olmayaca ğ ına dair sözler verir. Bazen özür evresi ya ş anmayabilir ve gerginli ğ in artması-patlama ikilemi devam edip gider. Bazı ki ş ilerin ise ş iddeti ne zaman uygulayacakları belli olmaz, beklenmedik bir zamanda ön belirti vermeden patlayabilirler.

54 "Aile bireylerinin birbirine sevgisi ve bağlılığı öylesine yüksektir ki aile içi şiddet önemli zararlar vermez." GERÇEK: Aile içi şiddet, gerek eşlerin birbirine duydukları sevgi ve saygıyı, gerekse aile fertlerinin fiziksel ve ruhsal sağlığını ciddi bir şekilde zedeler. YANLIŞ İNANIŞ:

55 "Eğer mağdur şiddeti istemese/ kabullenmese evini terk eder ya da kanuni haklarını kullanırdı.” GERÇEK: Pek çok mağdur ekonomik nedenler, toplumsal baskılar, çocuklarını zor durumda bırakmama, çaresizlik, nasıl yardım alacağını bilememe gibi nedenlerle evini terk edemez.

56 "Aile içi şiddetin nedeni alkoldür." "Ayıkken dövmem.“ "Çok içkiliydim, ne yaptığımı bilmiyordum." GERÇEK: Aile içi şiddete alkol kullanımını gerekçe göstermek, şiddet içeren davranışla ilgili sorumluluk almayı reddetmektir. Alkol, şiddet kullanımını artırabilir; ama ikisi farklı sorunlardır. Birinin tedavisi, diğer sorunu ortadan kaldırmayabilir.

57 "Aile içi şiddet çocuk terbiyesinin kaçınılmaz bir öğesidir.“ "Kızını dövmeyen dizini döver“ "Ders vermek için dövdüm“ “Babadır döver de sever de!” GERÇEK : Hem şiddete doğrudan maruz kalan hem de annesinin, babasının veya kardeşlerinin sık sık küçük düşürüldüğüne, tehdit edildiğine ya da dayak yediğine şahit olan çocuklar şiddetten olumsuz etkilenir. Her iki durumda da çocuğun kendine saygısı, büyüklere duyduğu güven duygusu ve yaşam sevinci yara alır.

58 "Kızgınlık kontrol edilemez ve şiddete yol açar.“ "Zarar vermek istemezdim ama kızgınlıktan gözüm hiçbir şey görmedi." "Kendimi kaybettim ve dövdüm“ GERÇEK: Kızgınlık kontrol edilmezse şiddete yol açabilir. Ancak normal, sağlıklı bir duygu olan kızgınlığı kontrol etmek mümkündür.

59 "Aile içinde şiddetten kurtuluş yoktur." GERÇEK: Aile içinde şiddet gören kişiler yasalar tarafından korunmaktadır. Şiddete uğrayanlar kendi güçlerini fark ettiklerinde, toplumda ve çevrelerinde var olan kaynaklardan (akrabalar, arkadaşlar, komşular, adli makamlar, kadın sığınma evleri, danışmanlık merkezleri) destek alabilirler.

60 DİSİPLİN YÖNTEMİ OLARAK ŞİDDET Ülkemizde ana-baba ve öğretmenin, disiplin sağlamak için uyguladığı baskı yöntemleri yetişkinler ve çocuklar tarafından benimsenmiştir. ‘ Dayak cennetten çıkmadır ‘ ‘ Kızını dövmeyen dizini döver ‘ ‘ Eti senin, kemiği benim ‘ ‘ Öğretmenin vurduğu yerde gül biter ‘ ‘ Sözden anlamayanın hakkı kötektir ‘ ŞİDDETİ MEŞRULAŞTIRMA

61 DİSİPLİN NEDİR? İÇ KONTROLLÜ DİSİPLİN ? DIŞ KONTOLLÜ DİSİPLİN ? ( )

62 GENEL TANIM DİSİPLİN = DÜZEN’ dir BASKI DEĞİL

63 DİSİPLİN (İÇ DİSİPLİN - DIŞ DİSİPLİN ) DIŞ KONTROLLÜ DİSİPLİN DAVRANIŞLARI Kızıp bağırma Tehdit etme Sözle hor görme Beddua etme Sevgiyi esirgeme Cezalandırma

64 DIŞ DENETİM ARACI DAYAK

65 Dayak yiyen çocuk yaptığının bedelini ödemiştir; davranışının neden yanlış olduğunu öğrenmemiştir. Anne babaya kızgınlık, nefret, düşmanlık duyar; onlardan öç almak için istemedikleri davranışı tekrarlar. Saldırganlık eğilimi gelişir; O’da isteklerini zorbalıkla elde etmeye başlar. Dayak yiyen çocuk kendini, güçsüz, aciz, zavallı hisseder; özgüveni sarsılır.

66 İÇ DENETİM KURALSIZLIK DEĞİL ‘Çocuğun bazı kuralları benimsemesi ve dış uyarılara gerek kalmadan uygulamasıdır.’ Kuralların nedeni ve beklenen davranış açıklanır Aktif rol ve sorumluluk verilir. Olumlu davranışlar takdirle pekiştirilir. ÇOCUĞA; ÖZGÜVEN, SORUMLULUK VE DENGELİ KİŞİLİK KAZANDIRIR

67 TV VE ŞİDDET Çocuklar şiddetle TV’de tanışıyor Ülkemizde bir kişi yaşadığı her beş saatten birini TV izleyerek geçirmektedir. Çocukların üçte biri TV’yi ailesiyle birlikte izlemekte; yarısından fazlası ise programı kendisi seçmektedir. Programların üçte ikisinde az ya da çok şiddet eylemleri vardır. (1/3’ü suç kapsamında ) ‘Reality show’ ları en çok yaşındakiler izliyor

68 TV’NİN ÇOCUKLARA ETKİSİ TV’DE ŞİDDET İÇEREN PROGRAMLARI İZLEYEN ÇOCUKLARIN: * Saldırgan, kaba, sert ve hırçın bir tutum sergiledikleri; * Eri ş kinlik döneminde suç te ş kil eden ş iddet davranı ş larında bulundukları; * Gerçek ya ş amda ş iddete kar ş ı duyarsızlık geli ş tirdikleri * ‘ Ş iddet uygulayan’ karakteri model alarak onlar gibi davrandıkları bilimsel bir gerçektir.

69 ANNE BABANIN TV DENETİMİ Anne babalar kendileri de tv programlarında seçici davranmalı, tv izleme süresini kısaltarak model olmalı Program bittiğinde tv kapatılmalı Çocuğun odasında tv bulunmamalı; (2 saatten az) Kendi hayatları, toplum değerleri ve tv dünyası arasındaki farkı öğrenmeleri için tv birlikte izlenmeli CD, video, bilgisayar oyunları incelenerek alınmalı Başka seçenekler : kitap, müzik, hobi, spor, sosyal faaliyet, aile – arkadaş sohbetleri v.b.

70 ŞİDDETE KARŞI ALABİLECEĞİMİZ ÖNLEMLER?

71 ŞİDDETE KARŞI AİLE ÖNLEMLERİ ÖNCE KEND İ M İ ZDEN BA Ş LAMALIYIZ Ya ş antımızda ş iddetin ne kadar yer aldı ğ ını gözden geçirmeli, tutum ve davranı ş larımızı irdelemeliyiz Sa ğ lıklı ili ş kiler kurmaya özen göstermeliyiz Duygularımızı tanımalı, fark etmeli ve do ğ ru ifade etmeli; özellikle kızgınlık ve saldırganlık duygularımızı kontrol edebilmeliyiz Sakin ve sabırlı olmalı, açık ve net bir tutum sergilemeli; davranı ş larımızı kontrol edebilmeliyiz

72

73 ÇOCUĞUMUZA YÖNELİK (1) Onları dinlemeli ve oldukları gibi kabul etmeliyiz Çocuğumuzun kendi duygularını tanıması, anlamlandırması ve doğru ifade edebilmesi için olanak sağlamalıyız Baskıcı – otoriter ve aşırı serbest tutumlardan kaçınmalıyız Tutarlı olmaya, açık, dürüst ve net olmaya sözümüzü tutmaya özen göstermeliyiz Evde şiddetin hiçbir türüne yer vermemeliyiz Arkadaş çevresini tanımalı, evimize davet etmeliyiz

74 ÇOCUĞUMUZA YÖNELİK (2) Onu sokağa – dışarı itecek davranışlar yerine, sevgimizi yansıtan, paylaşımcı yaklaşımda bulunalım Sorunlarıyla yakından ilgilenmeli; akılcı yollarla çözme becerisi kazandırmalıyız Çocuklarımızı eşler arasında denge unsuru olarak görmemeliyiz İzlediği programları, okuduğu kitapları, girdiği çevreyi onun yaşına uygun ayarlamalıyız.

75 Onu bir kö ş eye atarak, o yokmu ş gibi hayatınızı düzenleyerek ya ş ayamazsınız. O nasılsa küçük anlamaz diyerek onun yanında kavga edemez, yüksek sesle konu ş amaz, iti ş me ve çeki ş me içinde olamazsınız. Biz anlamaz sansak da bu onun ruhunda derin yaralar açar. Kendisine ve çevresine güvenini sarsar. Özellikle annesine kar ş ı onun yanında uygulanacak her çe ş it ş iddet çocu ğ un dünyasına atılan bir atom bombasıdır. Özellikle annesine kar ş ı onun yanında uygulanacak her çe ş it ş iddet çocu ğ un dünyasına atılan bir atom bombasıdır.

76 rüzgar ekenin fırtına biçeceği Öfkeli, güvensiz ve saldırgan kişilikler böyle ortamlarda gelişir. Seri katillerin, canilerin çocukluk dönemi kötü geçmiş kişilerden çıktığı bilimsel bir gerçektir. Biriken kin ve öfke bir şekilde ortaya çıkmaktadır. bundan dolayı çocuk daha doğmadan evdeki kişiler sağlıklı bir birey gibi yaşamayı öğrenmelidirler. Aksi takdirde rüzgar ekenin fırtına biçeceği bir gerçektir. Bireylerdeki birçok davranış bozukluğunun temeli 0-6 yaş arasında atılır.

77 En az şiddet, en az gerginlik, en az kavga, 0-2 yaş döneminde yaşanmalıdır. Bu dönemde bebek mümkün olduğunca anne ile birlikte olmalı, bakıcı ya da yakınların bakımına bırakılmamalıdır. Çünkü bebeğin ihtiyacı olan sevgi, şefkat ve güven duygusunu anneden başka kimse gerektiği gibi veremez. Ve bunlar bu dönemde oluşur ve gelişir. Eğer korkak, ürkek, stresli ve kaygılı, saldırgan bir çocuk yetiştirmek istiyorsanız; Bebeğinize sert davranın, ona bağırın, yanında kavga edin, altını alınmasını ve doyurulmasını zamanında yapmayın,onu sık sık başkalarının bakımına terk edin, ona sarılmayın, dokunmayın, ağlamasından zevk alın... amacınıza mutlaka ulaşırsınız....

78 Suça karışan çocuklar, bizim kendi evimizde büyüttüğümüz ama yetiştiremediğimiz, okullarımızda okuttuğumuz ama eğitemediğimiz çocuklarımızdan başkası değildir. Çocuklarımızda şiddet, alkol ve madde bağımlılığı giderek artmakta, bunlar da onları suça itmektedir.

79 Lafın kısası ş u ki; Suçu azaltmanın yeri karakollar, adliyeler, ıslah ve cezaevleri de ğ il, önce aile ve sonra okullardır. Bu noktada en büyük görev ve en a ğ ır sorumluluk anne babalara ve e ğ itimcilere dü ş mektedir. Çünkü bugün hırslarını, enerjilerini, öfkelerini ve saldırganlıklarını kontrol edemedi ğ imiz çocuklarımız, yarın kar ş ımıza bir ş iddet ve suç kayna ğ ı olarak çıkmaktadır.

80 Unutmayalım ki; Unutmayalım ki; Bugünün yetişkin mahkumları, azılı katilleri, dünün masum ve temiz çocuklarıydılar.

81 * Rahat bir vicdan * Sevgi dolu bir yürek * Huzurlu bir toplum * Aydınlık bir gelecek için ŞİDDETSİZ SEVGİ DOLU GÜNLER !

82 TEŞEKKÜRLER


"ÇOCUK VE ŞİDDET Psikolojik Danı ş man Kemal KICIRO Ğ LU." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları