Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Donanım (Hardware) 3 BİL 110 Bilgisayara Giriş Öğrt. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican Bilgisayar Müh. Böl.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Donanım (Hardware) 3 BİL 110 Bilgisayara Giriş Öğrt. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican Bilgisayar Müh. Böl."— Sunum transkripti:

1 Donanım (Hardware) 3 BİL 110 Bilgisayara Giriş Öğrt. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican Bilgisayar Müh. Böl.

2 2 BIOS Input/Output Yazıcılar İçerik

3 BIOS CMOS Basic Input/Output System Complementary metal–oxide–semiconductor (CMOS)

4 Bu bölümde a ş a ğ ıdakileri ö ğ reneceksiniz BIOS ve CMOS kavramları CMOS kurulum yazılımı ve sık kullanılan özellikleri Opsiyon ROM ve sürücü yazılımları POST ve BOOT i ş lemleri Güncelleme ve sorun giderme teknikleri Genel Bakış

5 Basic Input/Output System - Temel Girdi/Çıktı Sistemi Anakart üzerindeki aygıtları birbirine tanıtır Yollar sadece fiziksel ba ğ lantı sunar Donanımlar kendilerine gelen verileri anlamlandırmaya çalı ş ır BIOS hangi donanımın nerde oldu ğ unu “herkese” söyler CPU ve aygıt haberle ş mesi ile ilgili yazılımlardan olu ş ur Bios, EEPROM yapıdadır Bilgisayar çalı ş masa da yazılımlar silinmez EEPROM: Electrically Erasable Programmable ReadOnly Memory Sistemin açılmasından sonra aygıt haberle ş me i ş lemlerini i ş letim sistemine devreder BIOS Nedir? Güncellendi

6 BIOS ile ilgili de ğ i ş ken bilgileri depolar Yazılımları depolamaz BIOS’daki programlar tarafından okunacak veri kısmını depolar CMOS ismi terim olarak “tümleyen” anlamındadır Mevcut gün ve zaman bilgisini saklar Sistemin saati gibi davranır BIOS’dan ayrı bir yongadır RAM yapıdadır Elektrik gücü kesilirse verileri kaybeder Bir pil ile sürekli enerji verilerek içerisindeki verileri kaybetmemesi sa ğ lanır CMOS Nedir?

7 CMOS’a sürekli enerji sa ğ lar De ğ i ş tirilebilir yapıdadır Klasik saat pillerine benzer Enerji kesilirse CMOS varsayılan de ğ erlere döner CMOS Pili

8 BIOS ve CMOS Karşılaştırması BIOSCMOS Yazılımları depolarVerileri depolar Sistem kapanınca silinmezPil ile desteklendiği sürece silinmez Özel “Flash” işlemi ile değiştirilebilirCMOS setup yazılımı ile değiştirilebilir Ortalama 64 KB boyuta sahiptirOrtalama 128 byte boyuta sahiptir Anakart üzerinde birbirlerini tamamlayan ayrı yongalardır

9 Firmware / Bellenim Flash ROM yongalarına kaydedilmi ş programlar Donanımın nasıl çalı ş aca ğ ını belirler Software / Yazılım Silinebilir ortamlara kaydedilmi ş programlar Donanımlardan gelen verileri i ş ler BIOS içindeki her programa servis denir BIOS Servisleri

10 Her bilgisayar CMOS verisine eri ş menizi ve yenilemenizi sa ğ layan program ile gelir Sistemin ilk açılı ş ında BIOS bilgileri görünür BIOS Üreticileri: American Megatrends (AMI), Phoenix, Award İş lemci, bellek ve di ğ er bazı donanım bilgileri BIOS sürümü CMOS kurulum programına giri ş tu ş u bilgisi DEL, Esc, F1, F2, Ctrl+Alt+Esc vb. Açılı ş ekranında bilgiler yerine logo gelebilir CMOS Kurulum Yazılımı

11 BIOS üreticisine ve anakart modeline göre de ğ i ş ir Her anakartın kitapçı ğ ında CMOS ekranları tanıtılır İ htiyaç duymadı ğ ınız sürece dokunmayın Kritik olan ve olmayan ayarlar olabilir Deneme - yanılma ile ayarları ö ğ renmeye çalı ş mayın Mümkün oldu ğ u kadar varsayılan ayarlara yakın çalı ş ın CMOS Kurulum Yazılımı Genel Özellikler

12 CMOS Kurulum Yazılımı Ana Ekranı

13 Tarih saat bilgisi de ğ i ş tirme Disk, optik ve disket sürücü tanımlamaları Hata durumu davranı ş ları Boot (ba ş langıç) aygıt kontrol sıralaması Yerle ş ik bile ş enlerle ilgili ayarlar Hardware monitör (Voltaj, sıcaklık ve fan algılayıcıları) Güç yönetimi Overclock seçenekleri Varsayılan de ğ erlere dönme Güvenlik seçenekleri Sık Kullanılan CMOS Ayarları

14 Standart CMOS Özellikleri

15 Boot (Başlangıç) Aygıt Kontrol Sıralaması

16 Yerleşik Bileşenler

17 Hardware Monitör

18 Güç Yönetimi

19 Overclock Ayarları

20 Varsayılan Ayarlara Dönme ve Kapatma

21 Güvenlik Seçenekleri

22 Donanımlar CPU ile konu ş abilmek için programa ihtiyaç duyar Bu programlar 3 ayrı yerde bulunabilir: Klasik BIOS: Anakart üzerindeki ROM içinde BYOB / Opsiyon ROM: Geni ş leme kartı üzerindeki ROM içinde Sürücü yazılımı ile i ş letim sistemi içinde BIOS Konumları

23 BIOS her donanımı tanıyamaz Geni ş leme kartının üzerinde gömülü ROM yongası Video kartları SCSI kartları RAID kartları BYOB (Bring your own BIOS) Ço ğ u sistem açılı ş ında ekrana bilgi verir Daha esnek olan sürücü yazılımları ile yer de ğ i ş tirmektedir Güncel olarak daha çok aygıtın iç ihtiyaçlarından kullanılır Opsiyon ROM / BYOB

24 İş letim sisteminin belirli bir aygıtla ileti ş im kurması için gerekli BIOS komutlarını içerir Sistem açılırken RAM’e yüklenerek kullanılır Bir çok standart sürücü Windows içerisinde yerle ş iktir Aygıtın çalı ş ıyor olması, tüm fonksiyonlarını kullanabilme anlamına gelmeyebilir Sürücü yazılımları donanımların tam i ş levsellikte çalı ş masını sa ğ lar Aygıt Sürücüleri (Device Drivers)

25 Bilgisayar açıldı ğ ında ilk ba ş latılan aygıt CPU’dur Öncelikle “power good” denen kablo, CPU’ya düzgün voltaj gelip gelmedi ğ ini anlamak için okunur Daha sonra BIOS üzerindeki bir yazılım olan POST süreci ba ş lar POST, her açılı ş veya reset durumunda sistemi hatalara kar ş ı kontrol eden bir yazılım sürecidir Bütün aygıtlara "Kendinizi kontrol edin!" komutunu gönderir Hata durumlarında bilgi verir “Beep” sesleri Yazılı hata mesajlar POST: Power-On Self Test

26 Bip sesleri kullanımı azalmı ş tır Özel bip seslerinin anlamı için anakart kitapçı ğ ına bakılmalıdır 1 ve 2 kısa bip: her ş ey yolunda… 1 uzun, 3 kısa bip: ekran kartı yoksa yada sorunlu ise… Sürekli bir bip serisi: RAM yoksa yada sorunlu ise… Ekran kartına görüntü verilebildikten sonra hatalarla ilgili ekrana mesaj yazılır Yazılı mesajlar daha kullanı ş lıdır POST Mesajları ve Hataları

27 Genellikle PCI geni ş leme yuvasına takılır Üzerindeki LED’ler ile bilgi sa ğ lar POST adımlarını gösterir ve problem olu ş turabilecek donanımları rapor eder Bilgisayarınızı düzeltmez, sadece hata için nereye bakmanız gerekti ğ ini söyler Bazı anakartlarda dahili olarak bulunur POST Kartları

28 POST programının sonuna eklenmi ş süreçtir Amacı i ş letim sistemini bulmaktır CMOS’da belirtilen sıra üzerinden aygıtları kontrol eder Önyükleme sektörü (boot sector) içeren bir aygıt buldu ğ unda tamamlanır ve kontrolü buldu ğ u sektöre devreder Bir çok aygıt üzerinden önyükleme yapılabilir Sabit diskler Optik diskler Floppy disketleri USB bellekler Network sunucuları BOOT (Önyükleme) İşlemleri

29 Üreticinin bir hata tespit ederek yeni BIOS sürümü çıkarması Anakart ile uyumlu bir donanımı kullanmaya yönelik yeni BIOS sürümü çıkması BIOS’un virüs vb bir dı ş etken ile silinmesi veya bozulması Anakart modelinizi ö ğ renin Mevcut BIOS sürümünüzü ö ğ renin Windows sistem bilgisi Bilgisayarın ilk açılı ş ekranı BIOS Flash Gereksinimi

30 İş lemi sadece gerekli ise yapın Eski BIOS’un yede ğ ini alın BIOS flash programların yedekleme özelli ğ i vardır Do ğ ru BIOS flash programını kullandı ğ ınızdan emin olun Üreticinin sa ğ ladı ğ ı komutlara uyun BIOS flash i ş lemi sırasında bilgisayara müdahale etmeyin ve yeniden ba ş latmaya çalı ş mayın Elektrik kesilmesi ihtimaline kar ş ı varsa UPS cihazınızı devreye alın BIOS Flash Risklerini Azaltmak

31 Anakart üreticisinin web sitesinden gerekli dosyaları edinin Yeni BIOS için yükleme dosyasını indirin BIOS flash programını indirin Eski bir sisteminiz varsa i ş letim sistemi üzerinden flash i ş lemi yapamazsınız; i ş lemleri DOS altından yapmalısınız Tüm açık uygulamaları kapatın Flash programını açarak BIOS yazım i ş lemi için ilgili komutları takip edin İ stendi ğ inde bilgisayarı yeniden ba ş latın BIOS Flash İşlemi

32 Son çalı ş an BIOS yede ğ inin yeniden yüklenmesi Varsa anakart üzerindeki kurtarma mekanizmasızını çalı ş tırın Dual BIOS bulunan anakartlar vardır Bazıları yazılım, bazıları da bir jumper veya anahtar ile yedek entegreden geri yükleme yapar BIOS yongasını çıkartarak e ş de ğ er sa ğ lam olanı ile de ğ i ş tirin İ leri düzey kurtarma seçenekleri için teknik servise gidin Hatalı Flash İşleminin Kurtarılması

33 Basit yöntemlerle BIOS’un geri yüklenemedi ğ i durumlar olabilir Sorunlu BIOS’un PCB üzerine lehimli olması Sökülebilir olsa dahi dı ş arıda uygun programlama cihazının olmaması ICP devre üzerinde programlama metodudur Sistem kapalı iken, SPI Bus üzerinden hafıza elemanlarını programlayabilen aygıtlar vardır ICP: In Circuit Programming

34 Açılı ş ta alınan bazı hata mesajları CMOS Configuration mismatch / CMOS yapılandırma uyumsuzlu ğ u CMOS date time not set / CMOS tarih ve zamanı ayarlı de ğ il No boot device available / Kullanılabilir boot aygıtı mevcut de ğ il CMOS battery state low / CMOS pili zayıf Bilgisayarın tarihin her açılı ş ta 1 Ocak tarihine dönmesi Arada Windows’un ba ş latılamaması Arada yanlı ş aygıtlardan önyükleme denemeleri CMOS Kaynaklı Problemler

35 Hataların hepsinin temel nedeni CMOS verisini kaybolmasıdır Di ğ er i ş leri yaparken pilin sallanması Anakart üzerinde kir/toz birikmesi Elektrik dalgalanmaları Güç kayna ğ ı problemleri Yonganın bozulması Olası CMOS Hata Nedenleri

36 CMOS pilinin sabit durdu ğ undan emin olun Varsa anakart üzerinde biriken kir ve tozları temizleyin Ş ebeke geriliminizi kontrol edin Güç kayna ğ ının sa ğ lıklı enerji verdi ğ inden emin olun CMOS pilini yeni bir pil ile de ğ i ş tirin Yonganın bozulmu ş oldu ğ unu dü ş ünüyorsanız anakartı yetkili teknik servisine gönderin CMOS Hatalarını Çözmek

37 CMOS’u silmek, fabrika ayarlarına geri dönmeyi sa ğ lar CMOS ve kullanıcı ş ifrelerini siler İ ki alternatif vardır CMOS jumper’ını silme konumuna getirmek CMOS pili çıkartmak CMOS jumper’ı silme konumunda bırakılmamalıdır CMOS Ayarlarını Silmek


"Donanım (Hardware) 3 BİL 110 Bilgisayara Giriş Öğrt. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican Bilgisayar Müh. Böl." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları