Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Doç.Dr.Pınar Ergün Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ KRONİK SOLUNUM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Doç.Dr.Pınar Ergün Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ KRONİK SOLUNUM."— Sunum transkripti:

1 Doç.Dr.Pınar Ergün Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ KRONİK SOLUNUM HASTALIKLARINDA PULMONER REHABİLİTASYON; ADAY OLGUNUN SEÇİMİ ve ETKİNLİĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ TTD Kış Okulu 2010

2 Sunu planı: Pulmoner rehabilitasyon; aday olgunun seçiminde belirleyici olan faktörler Pulmoner rehabilitasyon; aday olgunun seçiminde belirleyici olan faktörler Pulmoner rehabilitasyon; hasta merkezli etkinliğin değerlendirilmesi Pulmoner rehabilitasyon; hasta merkezli etkinliğin değerlendirilmesi Olgu sunumu Olgu sunumu

3 Pulmoner Rehabilitasyonun Tanımı ERS/ATS Pulmoner rehabilitasyon kronik solunum hastalığı olup semptomatik ve sıklıkla günlük yaşam aktiviteleri azalmış olgularda kanıta dayalı multidisipliner, kişiye özel tedavi yaklaşımıdır. Pulmoner rehabilitasyon semptomları azaltmak, fonksiyonel durumu optimize etmek, günlük yaşama katılımı artırmak, yaşam kalitesini artırmak, hastalığın sistemik etkilerini geri döndürerek veya stabilize ederek sağlıkla ilişkili harcamaları azaltmaya yöneliktir Am J. Resp Crit. Care Med 2006

4 Pulmoner rehabilitasyona gereklilik oluşturan durumlar Pulmoner rehabilitasyona gereklilik oluşturan durumlar İstirahat ya da egzersiz dispnesi İstirahat ya da egzersiz dispnesi Egzersiz toleransında azalma Egzersiz toleransında azalma Günlük yaşam aktivitelerinde yetersizlik Günlük yaşam aktivitelerinde yetersizlik Sağlık durumunda bozulma Sağlık durumunda bozulma Mesleki performansda azalma Mesleki performansda azalma Beslenme yetersizliği Beslenme yetersizliği Acil başvurusu, hospitalizasyon, akut bakım ihtiyacında artma Acil başvurusu, hospitalizasyon, akut bakım ihtiyacında artma Tıbbi harcamalarda artış Tıbbi harcamalarda artış

5 PULMONER REHABİLİTASYONDA HARİÇ TUTMA KRİTERLERİ Eşlik eden hastalık; Eşlik eden hastalık; - Ciddi pulmoner hipertansiyon ? - Stabil olmayan kardiyovasküler hastalık Rehabilitasyonu engelleyecek; Rehabilitasyonu engelleyecek; - Artrit - Ciddi nörolojik, bilişsel,psikiatrik hastalık

6 Pulmoner rehabilitasyon: aday olgunun değerlendirilmesi Uygun yaklaşım Uygun yaklaşım Program güvenliği Program güvenliği Hastaya özel program Hastaya özel program

7  PULMONER REHABİLİTASYONDA BAŞARININ ANAHTARI ? Hasta seçimi Hasta seçimi Program Komponentleri Program Komponentleri

8 Adayların Seçimi Stabil durumdaki semptomatik her hasta Stabil durumdaki semptomatik her hasta (ACCP/AACVPR, ATS, ERS) (ACCP/AACVPR, ATS, ERS) Yaş? Yaş? Sigara? Sigara? Solunum Fonksiyonları? Solunum Fonksiyonları? Eşlik eden hastalık? Eşlik eden hastalık? Psikososyal durum? Psikososyal durum? Kas zayıflığı? Kas zayıflığı? Atak sonrası erken dönem ? Atak sonrası erken dönem ? ?

9 Genç (<75 y) 12 DYT PR öncesi PR sonrası Artış (adım) % Artış Eğitim skoru (% Doğru) PR öncesi PR sonrası Yaşlı (≥75 y) 1,361 ± 658 1,683 ± 728* 322 ± ± ± 8* 1,298 ± 791 1,800 ± 841* 502 ± ± ± 7* Couser et al. Chest 1995; 107:

10 Aday olgunun değerlendirilmesi Aday olgunun değerlendirilmesi Değerlendirme İlgili veri SonuçKarar Klinik pratikte tercih edilecek test yöntemi Sigara alışkanlığı Halen içiyor* Bırakmış Hiç içmemiş *Sigara bıraktırma programına yönlendirilmeli Görüşme,biomarkerlar

11 Sigara ve Pulmoner Rehabilitasyon Halen sigara içenlerin içmeyenlere göre PR’a uyumları azdır. Halen sigara içenlerin içmeyenlere göre PR’a uyumları azdır. Eur Respir J 1999; 13: Eur Respir J 1999; 13: Sigara içenlerle içmeyenler arasında egzersiz Sigara içenlerle içmeyenler arasında egzersiz toleransındaki artış benzerdir. toleransındaki artış benzerdir. Am J Respir Crit Care Med 1999; 159: A64 Am J Respir Crit Care Med 1999; 159: A64 Sigara içenlerde PR etkinliğinin daha az olduğunu gösteren veri yoktur. Sigara içenlerde PR etkinliğinin daha az olduğunu gösteren veri yoktur. Thorax 1999; 54(suppl. 2): 3-7 Thorax 1999; 54(suppl. 2): 3-7

12 Sigara ve Pulmoner Rehabilitasyon Aktif sigara içimi mutlak kontrendikasyon değildir. Aktif sigara içimi mutlak kontrendikasyon değildir. ATS, BTS, ACCP/AACVPR Pulmonary Rehabilitation Guidelines ATS, BTS, ACCP/AACVPR Pulmonary Rehabilitation Guidelines

13 Aday olgunun değerlendirilmesi Değerlendirme İlgili veri SonuçKarar Klinik pratikte tercih edilecek test yöntemi Solunum fonksiyonları Tanı*Evreleme*Reversibilite**Hiperinflasyon Difüzyon kapasitesi FEV1, FVC,IC* % beklenen değişimi** FRC, TLC DLCOTanısal Medikal tedavinin optimize edilmesi Spirometri Tüm vücut pletismografi Karbonmonoksit difüzyon kapasitesi Karbonmonoksit difüzyon kapasitesi

14 FEV1≥40% ** FEV1<40% **p< Maltais,AJRCCM, 155, , V O 2max (%) W max (%) V E (%) HR (%) Lactate (%). ADAYLARIN SEÇİMİ: Solunum fonksiyonları

15 YANIT VERENLER / VERMEYENLER * * * * Troosters et al. J Cardiopulm Rehab 21, 10-17, 2001

16

17 Erken Hastalık Evresinde Pulmoner Rehabilitasyon Yaşam stilinin modifiye edilmesi Yaşam stilinin modifiye edilmesi Uzun süre ve/veya yüksek yoğunlukta egzersiz Uzun süre ve/veya yüksek yoğunlukta egzersiz İdeal vücut ağırlığı ve/veya kas kitlesine ulaşım İdeal vücut ağırlığı ve/veya kas kitlesine ulaşım Sigaranın bırakılmasını Sigaranın bırakılmasını

18 KOAH’da erken ve geç hastalık evresinde Pulmoner Rehabilitasyon etkinliğinin karşılaştırılması Gold 1+2: Erken evre 28 olgu Alt ve Üst ekstremite; endurans + güçlendirme Solunum kas eğitimi,Eğitim, Nutrisyonel destek, Psikososyal destek 1,5 saat/gün, Haftada 2 gün, 8 hafta-direkt gözetimli Gold 3+4: Geç evre 27 olgu Egzersiz kapasitesinde artma Yaşam kalitesinde artış Dispne algısında azalma Etkinlik gruplar arasında farklı değil ( Ergün P. ERS 2008)

19 Multidisipliner PR; KOAH’ın evresinden bağımsız olarak etkin bir yaklaşımdır Erken hastalık evresinde, hastanın farkındalılığını artırmak, semptom kontrolü sağlamak ve hastalık progresyonunun önlenmesinde önemlidir Respiratory medicine 2007;101:326-32

20 Kan gazları Hipoksemi* Solunum yetmezliği PO2 PaCO2, pH, HCO3 Uzun süreli oksijen tedavisi* NIMV İstirahatte arter kanı incelemesi Değerlendirme İlgili veri SonuçKarar Klinik pratikte tercih edilecek test yöntemi Aday olgunun değerlendirilmesi

21 Respiratory Medicine 2007;101: Sonuç: Pulmoner rehabilitasyon solunum yetmezliği olan ciddi KOAH’lı olgularda eşit etkinliktedir.

22 Eur Respir J 2006;27: Dispne algılama düzeyi belirleyici olabilir mi? Bazal MRC skoru Pulmoner rehabilitasyon başarısında belirleyici değildir.

23 Kronik Komorbid hastalık varlığı hariç tutma kriteri değildir. Komorbid hastalığı olanların > %50 PR etkin olabilmektedir PR kazanımlarında (Egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi) Komorbiditeye bağlı kayıplar olabilir Thorax 2008;63;487-92

24 Psikolojik Değişkenler; Anksiyete, Depresyon *Arch Phys Med Rehabil. 2005;86: ** Am. J. Phys. Med. Rehab 2007;86:30-6 *Anksiyete ve depresyon multidisipliner pulmoner rehabilitasyona hasta seçiminde hariç tutma kriteri değildir. ** PR dispne ve yaşam kalitesinden bağımsız olarak Anksiyete ve depresyonda iyileşme sağlar

25 Table-1: Baseline caracteristics (mean ± SD) of the two groups of COPD patients SGRQ-Total score ± ± 18.67NS SGRQ- Symptoms ± ± 17.77NS SGRQ- Activity ± ± 20.42NS SGRQ-Impact46.29 ± ± 23.03NS HAD- Depression 9.28 ± ± 2.51NS HAD- Anxiety9.07 ± ± 3.17NS Table-1: Baseline caracteristics (mean ± SD) of the two groups of COPD patients ParameterEarly stage; n=28 (GOLD; I + II) Late stage; n=27 ( GOLD; III + IV) p- value ( Ergün P. ERS 2009 )

26 ∆ISWT(m)71.42 ± 72.71**80.18 ± 57.75** ∆ESWT (min)7.33 ± 5.73 **5.77 ± 6.16** ∆SGRQ-Total score ± 17.68** ± 17.06** ∆SGRQ-Symptoms ± # ± 19.72** ∆SGRQ-Activity ± 25.12** ± 21.56** ∆SGRQ-Impact ± 19.80** ± 23.54** ∆HAD- Depression ± 2.37**-1.96 ± 3.01** ∆HAD- Anxiety-2.7 ± 2.6**-2.3 ± 3.02** Table-2: Variation of the principal parameters after rehabilitation (mean ± S.D ) **p<0.001 versus baseline.

27 Adayların Seçimi Solunum Fonksiyonları ? Solunum Fonksiyonları ? Yaş ? Yaş ? Sigara ? Sigara ? Eşlik eden hastalık? Eşlik eden hastalık? Psikososyal durum? Psikososyal durum? Kas zayıflığı? Kas zayıflığı? *Programlar hastaya özel yapılandırılmalı Belirleyici değildir

28 Hasta seçimi; REHABİLİTASYONUN ZAMANLAMASI ? REHABİLİTASYONUN ZAMANLAMASI ? Kronik Stabil Hasta Atak sonrası erken dönem ?

29 Atak sonrası erken dönemde PR Kas güçsüzlüğü Kas güçsüzlüğü Egzersiz toleransında azalma Egzersiz toleransında azalma Yaşam kalitesinde bozulma Yaşam kalitesinde bozulma Nutrisyonel bozulma Nutrisyonel bozulma Depresyon Depresyon Amaç; atakla birlikte kötüleşen sistemik etkilerin geri döndürülmesidir.

30 Atak sonrası erken PR yaşam kalitesinde artış Atak sonrası erken PR hastane başvurularında azalma Atak sonrası erken PRmortalite gelişim riskinde azalma Atak sonrası erken PR mortalite gelişim riskinde azalma SAĞLAMAKTADIR Respiratory research 2005 Atak sonrası erken PR egzersiz kapasitesinde artış sağlar

31 Programlar kişiye özel yapılandırılmalı Merkez ve ekip yapılanması hasta seçiminde dikkate alınmalı. SONUÇ; PULMONER REHABİLİTASYON MULTİDİSİPLİNER BİR YAKLAŞIMDIR ! MULTİDİSİPLİNER BİR YAKLAŞIMDIR !

32 PULMONER REHABİLİTASYONDA ETKİNLİĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ

33 PULMONER REHABİLİTASYONDA ETKİNLİK DEĞERLENDİRME BAŞLIKLARI  Program etkinliği Kalite güvenliği Kalite güvenliği Yayınlanmış rehberler doğrultusunda program başarısı Yayınlanmış rehberler doğrultusunda program başarısı  Toplumsal Kazanımlar Sağlık bakım kaynaklarının kullanımı ve maliyet/etkinlik Sağlık bakım kaynaklarının kullanımı ve maliyet/etkinlik  Hasta merkezli kazanımlar: Semptom kontrolü Semptom kontrolü Egzersiz kapasitesi Egzersiz kapasitesi Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi

34 Pulmoner Rehabilitasyon; ETKİNLİK (Kanıt düzeyleri) Egzersiz toleransında artma Egzersiz toleransında artma (1A) (1A) Semptom kontrolü (Dispne) Semptom kontrolü (Dispne) (1A) (1A) Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde artma Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde artma (1A) (1A) Hastanede kalınan gün sayısında azalma Hastanede kalınan gün sayısında azalma (2B) (2B) Sağlık harcamalarında azalma Sağlık harcamalarında azalma (2B) (2B) Maliyet-etkin bir yaklaşım Maliyet-etkin bir yaklaşım (2C) (2C) Yoğun PR programı Psikososyal yararlanım Yoğun PR programı Psikososyal yararlanım ( 2B) ( 2B) Chest 2007;131:4-42

35 Dispne algısının değerlendirilmesinde kullanılan anketler  Egzersiz Sırasında Dispne Algısının Değerlendirilmesi  Borg skalası  Görsel analog skala  Günlük Yaşam Aktiviteleri Sırasında Dispne Algısının Değerlendirilmesi  Medical Research Council Dispne Anketi (MRC)  Kronik solunum Hastalıkları Anketi/ Dispne alt başlığı  BDI/TDI

36 Egzersiz kapasitesini değerlendirme yöntemleri  Alan Testleri  Uygulanması kolay  Daha az ekipman gereksinimi  Standartlara uyulmalı  Pulmoner Rehabilitasyonda en fazla kullanılan alan testleri;  6 dakika yürüme testi  Artan Hızda Mekik Yürüme Testi  Endurans Mekik Yürüme Testi  Kardiyopulmoner Egzersiz testleri  Altın standart  İleri teknoloji ve maliyet  Özel merkezlere sınırlı kullanım

37 Olgu; 67 Y Erkek hasta. Emekli. Karısı ve oğlu ile birlikte Ankara’da yaşıyor. 67 Y Erkek hasta. Emekli. Karısı ve oğlu ile birlikte Ankara’da yaşıyor. Yönlendiren birim: Göğüs Hastalıkları Polikliniği Yönlendiren birim: Göğüs Hastalıkları Polikliniği Yakınması: Nefes darlığı, öksürük, balgam çıkarma Yakınması: Nefes darlığı, öksürük, balgam çıkarma Sigara: 5 yıl önce bırakmış - (55 paket/yıl) Sigara: 5 yıl önce bırakmış - (55 paket/yıl) KOAH tanısı ile 10 yıldır takipte KOAH tanısı ile 10 yıldır takipte

38 ADAY OLGU ?  Ön görüşme; Aile desteği var Aile desteği var İstekli İstekli Ulaşım sorunu yok Ulaşım sorunu yok  Fizik muayene; Bilateral solunum sesleri azalmış, bilateral ronküs, ekspiryum zorlu-uzun  PA Ac grafisi; Diyafragmalarda basamak belirtisi, bronkovasküler izlerde belirginlik ve saydamlık artışı bronkovasküler izlerde belirginlik ve saydamlık artışı  Rutin hemogram, biyokimya, idrar : Normal  SFT/ Difüzyon / AKG ?  EKG / ECO Başlangıç değerlendirilmeleri; Boy=178cm, Kilo=90 kgBoy=178cm, Kilo=90 kg

39 BeklenenÖlçülen% FVC (lt) FEV1 (lt) FEV1/FVC (%) 7345 FEF25-75 (lt/sn) PEF (lt/sn) DLCO (ml/dk/mmHg) DLCO/VA (1/ml/dk/mmHg) VC (lt) TLC (lt) RV (lt) RV/TLC (%) 4561 FRC (lt) ERV (lt) 0.72 IC (lt) 1.36 pH :7.45 PaO2: 66.6 (mmHg) PaCO2:38.8 (mmHg) SaO2 : 90 % HCO3: 26.2 mmol/lt BE: 2.7 mmol/lt AKG Min TY, Min MY SPAP: 45 Aort Kapağı: Normal EF: %66 EKG: Sinüs ritmi ECO: Dispne Algısı MRC:3 TANI: EVRE III KOAH + Pulmoner hiperinflasyon Hafif Pulmoner Hipertansiyon Hafif derecede hipoksemi MRC: 4

40 Bu aşamadan sonra; HANGİ TESTLER ? NİÇİN İSTENMELİ ? NİÇİN İSTENMELİ ?

41 6DYT’i mesafesi= 324m 6DYT’i mesafesi= 324m Test öncesi-istirahat Borg= 1 Test öncesi-istirahat Borg= 1 Test sonrası- egzersiz Borg= 7 Test sonrası- egzersiz Borg= 7 İstirahat SatO 2 = %90 İstirahat SatO 2 = %90 6DYT’i sonrası SatO 2 = %84 6DYT’i sonrası SatO 2 = %84 Egzersiz kapasitesinin değerlendirilmesi

42 Egzersiz kapasitesi ? Erkek; Erkek; 6DYTM =(7.57X boy) – (5.02 X yaş)- (1.76X Kg)-309m Not: Normalin alt sınırı için beklenen değerden 153 çıkartın Not: Normalin alt sınırı için beklenen değerden 153 çıkartın Kadın; Kadın; 6DYTM=(2.11X boy)-(2.29X Kg)-(5.78 X yaş) + 667m Not: Normalin alt sınırı için beklenen değerden 139 çıkartın Egzersiz kapasitesi azalmış Olguda; beklenen 6DYTM= 594m, normalin alt sınırı 441m, yürünen mesafe 324 m

43 9 m MEKİK YÜRÜME TESTİ 1 Mekik=10m Düzey 1    Düzey 2     Düzey 3      Düzey 4       Düzey 5        Düzey 6         Düzey 7          Düzey 8           Düzey 9            Düzey 10             Düzey 11             Düzey 12              0.5m

44 DüzeyHızMesafe Beklenen VO 2 peak Zaman /Mekik /Mekik Mekik Sayısı m/skm/hmml/kg/min*sDüzeyToplam * VO 2 peak (ml/kg/dk) = (0.025 x Mesafe{m}) VO2peak= 10.16, Yürüme hızı= %85 VO2 peak; 3.6km/h, endurans düzeyi =7

45 Olgu: Yaşam kalitesi; SGRQ; SGRQ; Toplam skor = Toplam skor = Aktivite = 62,13 Aktivite = 62,13 Semptom= 66,51 Semptom= 66,51 Etki= 42,81 Etki= 42,81 Yaşam kalitesi ↓ SGRQ için en iyi toplam skor = 0 en kötü toplam skor = 100 MKAD= Toplam skor ve her bir alt başlık için 4 Ü’lik değişimdir.

46 Olgu: Yaşam kalitesi; KSHA Toplam skor = 63 Toplam skor = 63 Dispne = 11 Dispne = 11 Emosyonel = 25 Emosyonel = 25 Yetmezlik= 13 Yetmezlik= 13 Baş edebilme =14 Baş edebilme =14 Yaşam kalitesinde düşme KSHASoru sayısı (en kötü)(en iyi) MKAD Soru başına 0.5 Ü Dispne Yetmezlik Baş edebilme Emosyonel TOPLAM

47 Vücut Kompozisyonu Boy=178cm, Kilo=90 kg BKİ= kg/m² BKİ= kg/m² YVK= 45kg YVK= 45kg YVKİ= 15 kg/m² YVKİ= 15 kg/m² Düşük kilolu; <21 kg/m² Düşük kilolu; <21 kg/m² Normal; kg/m² Normal; kg/m² Kilolu; kg/m² Kilolu; kg/m² Obezite; >30 kg/m² Obezite; >30 kg/m² KiloluKilolu Periferik kas kaybı Periferik kas kaybı YVKİ; Erkekte>16 kg/m² Kadın >15 kg/m²

48 Olgu; Periferik kas gücünün değerlendirilmesi Manüel Kas testi; Sağ Sol Sağ Sol Üst ekstremite 3 3+ Alt ekstremite 4 3+ Deltoid Quadriceps 1 Max tekrar 5,5 kg 10 kg

49 Olgu; Psikososyal değerlendirme; Hastane-Anksiyete Depresyon Skalası: Anksiyete: 6 Depresyon:12 Anksiyete skoru; 0-7 Normal, 8-11 border line, 11< Anksiyete Depresyon skoru; 0-7 Normal, 8-11 border line, 11< Depresyon

50 Pulmoner Rehabilitasyon KİME ? Stabil, EVRE III KOAH MRC: 3 Egzersiz kapasitesi ↓ Periferik kas güçsüzlüğü (+) Yaşam Kalitesi ↓ Kronik hastalıkla ilişkili depresyon ? Komorbid hastalık yok.

51 Pulmoner Rehabilitasyon NEREDE ? NASIL ? NASIL ?

52  Egzersiz Modu: Alt ve üst ekstremite; Alt ve üst ekstremite; Endurans + Güçlendirme Endurans + Güçlendirme  Egzersiz Süresi: 15 dk treadmill, 15 dk bisiklet 15 dk Kol endurans 15 dk Kol endurans PR Programı: Ayaktan takipli PR Merkezi; Haftada 2 gün direkt gözetimli, minimum 8 hafta

53 Egzersiz kapasitesi ÖnceSonra AHMYTM / metre EMYT (düzey=7) / dakika 515 6DYTM /metre Manüel Kas Testi (ÜST): Sağ: 3+ / 4+ Sol: 3 / 4 Manüel Kas Testi (ALT): Sağ: 3 / 4 Sol: 3 / 4 ETKİNLİK EGZERSİZ KAPASİTESİ ve KAS GÜCÜ AHMYT için MKAD= 48m 6DYT için MKAD= 54m ↑ EGZERSİZ KAPASİTESİ ↑

54 Dispne algı düzeyi MRC32 KSHA/Dispne1118 Borg egzersiz 73 Yaşam kalitesi SQRQ: Total skor 53,4427,42 SGRQ: Semptom 62,1355,28 SGRQ: Aktivite 66,5135,80 SGRQ: Etki 42,8110,07 KSHA: Total skor KSHA: Yetmezlik 1321 KSHA: Baş edebilme 1424 KSHA: Emosyonel 2542 ETKİNLİK;SEMPTOM KONTROLÜ, YAŞAM KALİTESİ

55 Psikolojik durum ÖnceSonra HAD- Anksiyete 86 HAD- Depresyon 126 Vücut Kompozisyonu BKİ Kg/m YVK Kg 4548 YVKİ Kg/m ETKİNLİK

56 Sonuç;hasta seçiminde;  Yaş, cins, solunum fonksiyonları, başlangıç yetersizlik ve dispne algı düzeyleri ve sigara içimi belirleyici değildir.  Kazanımlar, periferik kas güçsüzlüğü olup, düşük anaerobik eşik, solunum rezervi korunmuş olgularda daha fazladır.  Ciddi ortopedik ve nörolojik hastalık, kontrol altında olmayan psikiyatrik ve kardiyak hastalık dışlanma kriterleridir  Motivasyon eksikliği ve sigara içiminin devamı programa devam ve uyumu bozan önemli nedenlerdir.

57 ATS/ERS Statement on Pulmonary Rehabilitation Uygulama Rehberi “Hasta merkezli etkinlik değerlendirilmesi; semptom kontrolü, günlük yaşam aktivitelerindeki performans, egzersiz kapasitesi ve sağlıkla ilişkili kalitesi gibi başlıklar Pulmoner Rehabilitasyon uygulamalarının önemli bir bileşeni olarak programlarda yer almalıdır.’’ ATS/ERS, AJRCCM 2006; 173: Sonuç;

58 Teşekkürler


"Doç.Dr.Pınar Ergün Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ KRONİK SOLUNUM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları