Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Özgür TANRIVERDİ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı 14.06.2014, Ankara.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Özgür TANRIVERDİ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı 14.06.2014, Ankara."— Sunum transkripti:

1 Özgür TANRIVERDİ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı , Ankara

2  Kanserli hastalarda beslenme bozukluğu nedenleri  Kanserde beslenme durumunun değerlendirilmesi  Kanserde beslenme tedavisinin kilometre taşları  Terminal dönem kanserde beslenme tedavisi

3 Klinik pratikte göz ardı edilmeyecek bir durum!  Tüm kanserli hastalar ele alındığında,  Beslenme bozukluğu %8-85 arasında bildirilmiş  Kanserin yeri ve evresi bu sıklığı değiştiriyor olabilir Potter et al. Palliative Medicine 2003; Elia et al. International Journal of Oncology 2006; Bozzetti. Critical Reviews in Oncology/Hematology 2013

4 Kanserde Kilo Değişimi Bozzetti. Critical Reviews in Oncology/Hematolog 2013 Bir semptom olarak başlangıçta kilo kaybı Tedavi sürecinde kilo kaybı Aşırı kilo veya obezite!

5 UYARI Kansere bağlı beslenme bozukluğu Kanser tedavileri ile ilişkili beslenme bozukluğu SONUÇ Tedavi intoleransı Toksisite yönetiminde güçlükler KANSER PROGRESYONU Kanser hastaların %20’sinde ÖLÜM primer tanı nedeniyle değil, belki de dolaylı olarak beslenme yetersizliği ile olabilir Bozzetti. Critical Reviews in Oncology/Hematolog 2013

6  Kanserli Hastalarda Beslenme  N asıl?  Enteral?  Parenteral?  Kombine?  N e zaman?  Kanser evresi?  Tedavi biçimi?  Kanser kaşeksisi?  Terminal dönem?  N e amaç ile?  Enerji ihtiyacı?  Kilo artışı?  K ime?  Risk grubu?  Kilo kaybeden hasta?  Kanser kaşeksisi?  Terminal dönem?

7  Kanserli hastalarda malnutrisyon nedenleri?  Kanser ilişkili nedenler  Tedavi ilişkili nedenler  Diğer etkenler

8  Kanserli hastalarda malnutrisyon nedenleri?  Kanser ilişkili nedenler Tedavi ilişkili nedenler Diğer etkenler Lokalizasyon Tümör büyüklüğü Tümör tipi Evre ANOREKSİ- sistemik etki OBSTRUKSİYON- lokal etki

9  Kanserli hastalarda malnutrisyon nedenleri?  Kanser ilişkili nedenler  Diğer etkenler Tedavi ilişkili nedenler CERRAHİ RADYOTERAPİ KEMOTERAPİ Akut etki Geç yan etki Devamlı etkiler Post-operatif komplikasyonlar, Fistülizasyon Mukozit Diyare Bulantı, Kusma Yapışıklıklar, darlıklar vs.

10  Kanserli hastalarda malnutrisyon nedenleri?  Kanser ilişkili nedenler  Tedavi ilişkili nedenler Diğer etkenler PSİKOLOJİK DURUM EMOSYONEL STRES

11 Hastaya bağlı faktörler Tümöre bağlı faktörler Ağrı Depresyon Konstipasyon Emesis Kemoterapi/ Radyoterapi Disfaji Stomatit Mukozit Stomatit Mukozit Gastrik boşalmada azalma Tat almada değişiklik Prof. Dr. Özgür Özyılkan’ın izniyle

12 › GÖR! › DİNLE! › KONTROL ET! › ANLA! › KARAR VER! Hasta ile ilk karşılaştırmada değerlendirmeHastanın her başvurusunda değerlendirme

13 › Erken tarama › İleri değerlendirme › Besin tedavisi planlama ve uygulaması › Hasta ve yakınının eğitimi › Multidisipliner yaklaşım › Takip ve nutrisyonel durumdaki değişikliğin yeniden değerlendirilmesi

14  ERKEN TARAMA › Amaç: Riskli hastanın belirlenmesi Baş-boyun kanseri, özefagus kanseri, akciğer kanseri, gastrointestinal kanal kanserleri pankreas kanseri

15  ERKEN TARAMA › Riskli hastalar Vücut kitle indeksi <20.5 Son 3 ayda kilo kaybı Son bir haftada besin alımında yetersizlik/azalma Beslenmeye etkili kanser/tedavi ilişkili semptomların varlığı Fonksiyonel kapasite

16  ERKEN TARAMA › Beslenmeyi etkileyen kanser/tedavi ilişkili semptomlar Ağız kuruluğuAnoreksiAnksiyete DisfajiErken doyma MukozitBulantı/kusma StomatitDiyare AğrıKonstipasyon Tat değişikliğiGaz/şişkinlik Koku değişikliğiAkut kolit/enterit

17  İLERİ DEĞERLENDİRME › Amaç: › Malnutrisyon ilişkili komplikasyonların riskini belirlemek › Beslenme tedavisinin yeterliliğini izlemek Beslenme tarama araçları!

18  İLERİ DEĞERLENDİRME › Kanser hastaları için valide değerlendirme yöntemleri › PG-SGA (Patient- Generated Subjective Global Assessment); Ottery,1996 › Scored PG-SGA; 2000 Ottery, 2000 › ESPEN Nutritional Risk Screening (NRC) 2002; Kondrup, 2003 Bozzetti et al., 2012 › Diğer hasta grupları için geliştirilmiş yöntemler › Mini Nutritional Aassessment (MNA) Guigoz, 1996 › Malnutrition Universal Sscreening Tool (MUST) Ferguson, 1999 › Diğerleri

19  Kilo değişikliği  Performans durumu  Semptom durumu/çeşitliliği  Yiyecek alımında değişiklikler  Vücut kompozisyonunda değişiklik  Viseral protein belirteçleri Subjektif global değerlendirme formu (PG-SGA)

20 Genel Amaç Açlık ile kaşeksinin ayrımına varabilmek!

21 Kritik kilo kaybı kategorileri Hikaye ve Fizik muayene Laboratuvar bulguları Kilo kaybı Boy ve kilo değerleri Beslenme değerlendirmeleri Risk değerlendirme : % kilo kaybı Kilo kaybı hızı Albumin değerleri Kolesterol düzeyleri Diğerleri! Prof. Dr. Özgür Özyılkan’ın izniyle

22  Kritik kilo kaybı sınıflandırması;  Haftada %1-2 kayıp  Ayda %5 kayıp  3 ayda %7 kayıp  6 ayda %10 kayıp  Unutulmamalıdır ki;  Bir çok kanser türünde kilo kaybı kötü bir prognostik risk faktörüdür!

23  Tıbbi hikaye  Psiko-sosyal hikaye  Antropometrik veriler  Vücut ağırlığı ve vücut kitle indeksi  Vücut kompozisyonu ▪Toplam yağsız vücut kitlesi ▪Toplam kemik mineral yoğunluğu  Fonksiyonel ölçümler  Kavrama gücü (Jamar dinamometrisi)  Fonksiyon belirteçleri (performans ve fonksiyonel durum)  Besin alımı  Biyokimyasal belirteçler  İmmun ve inflamatuvar belirteçler

24  Biyokimyasal belirteçler  Tam kan sayımı  İleri metabolik panel ▪Renal fonksiyonlar ve elektrolitler ▪Karaciğer fonksiyon testleri ▪Karbondioksit  Protein durumu ▪Serum albumini ▪Prealbumin ▪Transferrin ▪Retinol bağlayıcı protein

25  İmmun ve inflamatuvar belirteçler  Sitokinler  Büyüme faktörleri  C-reaktif protein  İnflamasyon-temelli skorlama sistemleri  Glasgow prognostik skor  Nötrofil/lenfosit oranı  Trombosit/lenfosit oranı

26  Kanserli Hastalarda Beslenme  N asıl?  Enteral?  Parenteral?  Kombine?  N e zaman?  Kanser evresi?  Tedavi biçimi?  Kanser kaşeksisi?  Terminal dönem?  N e amaç ile?  Enerji ihtiyacı?  Kilo artışı?  K ime?  Risk grubu?  Kilo kaybeden hasta?  Kanser kaşeksisi?  Terminal dönem?

27  Klinik değerlendirme  Fizik muayene  Antropometrik ölçümler  Fiziksel işlevsellik testleri  Laboratuvar testleri  Temel laboratuvar testleri  Azot dengesi  Protein- enerji dengesi göstergeleri  Biyoelektirk empedans spektroskopi  Enerji gereksiminin hesaplanması  Komplikasyonların izlemi  İlaç etkileşimleri  “Refeeding” sendromu  Enteral veya parenteral beslenmeye özel komplikasyonlar

28

29  Kanıt Düzeyi: A  Cerrahi ertelense bile ciddi malnutrisyon riski olan hastalar cerrahiden gün önce başlayan beslenme desteğinden fayda görürler.  Kanıt Düzeyi: A  Mümkün olan her durumda enteral beslenme tercih edilmelidir.

30  Kanıt Düzeyi: A  Tedavi ilişkili kilo kaybının önlenmesi ve gastro- intestinal veya baş-boyun radyasyon tedavilerinin kesintiye uğramasının engellenmesi ayrıca besin alımının arttırılması için oral beslenme solüs- yonları yolu ile enteral beslenme verilmelidir.

31  Kanıt Düzeyi: C  Baş-boyun tümörleri veya özefagus kanserinde obstruktif sorun var ise tüp uygulaması yolu ile enteral beslenme verilir  Kanıt Düzeyi: C  Tedavi ilişkili ve yutkunmayı engelleyecek derecede lokal mukozit durumunda perkütan veya transnasal tüp uygulaması yolu ile enteral beslenme verilir

32  Kanıt Düzeyi: B  Enteral beslenme uygulaması rutin olarak ÖNERİLMEZ.  Yorum  Kişiye özel beslenme tedavisi üzerinde durulabilir!

33  Kanıt Düzeyi: C  Enteral beslenmenin tümör büyümesi üzerine etkisini gösteren çalışma yoktur ve böyle teorik düşünceler enteral beslenmeye engellememeli  Kanıt Düzeyi: C  Yetersiz beslenme varlığı ya da >7 gün beslenme yetersizliği olacağı bekleniyorsa

34  Kanıt Düzeyi: C  10 gün süreyle tahmin edilen enerji tüketiminin %60’ından daha az enerji alımı bekleniyorsa  Kanıt Düzeyi: B  Yetersiz besin alımına bağlı kilo kaybı izleniyorsa

35  Kanıt Düzeyi: A  Majör cerrahiden gün öncesi dönemde planlanmalı

36

37  Kanıt Düzeyi: D  Kanserli hastalarda beslenme tedavisi planı yapılmalıdır.  Kanıt Düzeyi: A  Nutrisyon destek tedavileri kanser ilişkili majör operasyonlar sonrasında rutin olarak kullanılmamalıdır.  Kanıt Düzeyi: A  Orta-şiddetli düzeyde malnütrisyonu olan hastalarda preoperatif 7-14 gün nutrisyonel destek sağlanılması yararlı olabilir

38  Kanıt Düzeyi: B  Baş-boyun tümörleri veya gastrointestinal kanserlerin ya da pelvik bölgenin radyasyon tedavisinde beslenme desteği rutin olarak ÖNERİLMEZ

39  Kanıt Düzeyi: B  Enteral beslenme uygulaması rutin olarak ÖNERİLMEZ.  Yorum  Kişiye özel beslenme tedavisi üzerinde durulabilir!

40  Kanıt Düzeyi: B  Kanser tedavisi verilen hastalarda beslenme destek tedavisinin ÖNERİLDİĞİ durumlar: ▪ Malnutrisyon ▪ Oral beslenmesi olmayan hastalar ▪ Emilim kusuru olan hastalar

41  Zor dönemin zor kararları olur!

42

43  Hasta ve yakınında anksiyete  Hasta ve yakınında beslenme için beklenti  Hasta ve yakınında çaresizlik  Hasta ve yakınında direnç!

44  Enteral beslenme ne kadar etkin?  Enteral beslenme ne düzeyde gerekli?  Parenteral beslenme ne kadar güvenilir?

45  Total Parenteral Beslenmede sakıncalar  Sepsis ve infeksiyon riski  Kardiyak yüklenme sorunu  Solunum sıkıntısı  Trombositopeni  Hiponatremi

46 ENTERAL BESLENME HİDRASYON PARENTERAL BESLENME ÖNERİLMEZ YOĞUN BESLENME TEDAVİSİ HASTAYI DAHA DA KÖTÜLEŞTİREBİLİR ENTERAL BESLENME HİDRASYON PARENTERAL BESLENME ÖNERİLMEZ YOĞUN BESLENME TEDAVİSİ HASTAYI DAHA DA KÖTÜLEŞTİREBİLİR NADİREN ÖNERİLİR (KANIT DÜZEYİ: B)

47  Etik sorunlar!  Manevi yaklaşım ve hastanın inançları!  Palyatif bakımdan sorumlu bir ekibin ortak kararı  Enteral bir yere kadar evet!  Parenteral sıklıkla daha çok sorun yaratır!  Hidrasyon ve hayatın son anına kadar minimal sıvı/gıda…

48  Kanserli hastalarda beslenme sorunu önemli bir klinik durumdur  Beslenme bozukluğu kronik sistemik inflamatuvar bir durum olan kanser kaşeksisi veya diğer bir çok faktörler ilişkili olabilir  Kanserli hastalarda beslenme durumunun belirlenmesi ve değerlendirilmesi her aşamada önem taşır  Bazı kanser tiplerinde kilo kaybı kötü prognostik özellik gösterir

49  Enteral beslenme desteği sık olarak önerilir  Kişiye özel beslenme desteği kanserde beslenme tedavisinin ana hedefini oluşturur  Parenteral beslenme desteği kısıtlı kullanıma sahiptir  Terminal dönemde hidrasyon ve yaşamın son anına kadar minimal gıda parenteral beslenmeden daha önemlidir

50


"Özgür TANRIVERDİ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı 14.06.2014, Ankara." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları