Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Önemli Bir Sağlık Riski Dehidratasyon Dr. Şehsuvar Ertürk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Önemli Bir Sağlık Riski Dehidratasyon Dr. Şehsuvar Ertürk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 Önemli Bir Sağlık Riski Dehidratasyon Dr. Şehsuvar Ertürk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

2 Hedef Vücut su ve sodyum dengesi kontrolünün önemini kavramak Su ve/veya sodyum dengesi bozukluğuna yol açan durumları bilmek Dehidratasyon ve hipovolemi sebeplerini, tedavisini ve önleme yollarını bilmek

3 Plan Dehidratasyon sıklığı ve olası sonuçları Normal su ve sodyum dengesi Su/volüm eksikliğine yol açan durumlar Tedavi ve önlem Sonuç

4

5 Genel toplumda ölüm sebepleri (%) Bulaşıcı olmayan hastalıklar58.8 Bulaşıcı hastalıklar32.1 Kazalar 9.1

6

7

8 Dehidratasyon-hipernatremi Yaşlı, mental durumu bozuk, hastanede ve özellikle de yoğun bakımda yatan hastalarda sık bir sorun. 981 hasta (YBÜ)%9

9 Ölüm riski Akut ciddi hipernatremi Çocuk: %45 Erişkin: %75 Akut ciddi hiponatremi %50

10 Gastroenterit (ABD) /yıl Poliklinik başvuru Hastaneye yatış Harcama> 1 Milyar USD

11 İshale bağlı (Dehidratasyon-Malnutrisyon) çocuk ölümleri ~ 4 Milyon / yıl CDC 52:16, 2003

12

13 Su-Elektrolit / Asit-Baz Homeostazisi Prensipleri Elektronötralite Sulu bir ortamda katyonların toplamı, anyonların toplamına eşittir. İzoozmolalite Tüm kompartmanlardaki sıvıların ozmolaliteleri birbirine eşittir. Su-Tuz bağlılığı Birinin bir kompartmandan diğerine geçişi, diğerinde de değişikliğe yol açar. Biyonötralite Vücut kompartmanlarında hidrojen iyonu yoğunluğu belirli bir düzeyde tutulur.

14 Vücut suyu ve dağılımı Vücut ağırlığının %60’ı (Cinsiyet, Yaş, Yağ kitlesi). 2/3’si hücre içi (İSS) 1/3’i hücre dışı (ESS) ESS’nin temel bölümleri plazma, lenf ve intersitisyel sıvıdır. ISS Plazma Lenf İntersitisyel ESS

15 Kompartmanlar arası su ve solüt geçişi Ozmoz (İSS-ESS, su) Starling kuvvetleri (ESS bölümleri, su) Difüzyon (Konsantrasyon gradienti, İSS-ESS solüt) Gibs-Donnan dengesi (Protein içeriği, İSS-ESS solüt) Sodyum pompası (İSS-ESS, solüt)

16 Kavramlar Ozmoregülasyon ≠ Volüm regülasyonu Dehidratasyon ≠ Hipovolemi

17 Su dengesi (Ozmoregülasyon) Vücut suyu miktarının temel belirleyicisi plazma sodyum konsantrasyonu, dolayısı ile plazma ozmolalitesidir. Su alımındaki büyük değişikliklere karşın plazmanın sodyum konsantrasyonu mmol/L arasında tutulur. Susama Antidiüretik hormon (ADH) sekresyonu Böbreğin idrarı konsantre/dilüe etme yeteneği

18 ESS volüm regülasyonu Sodyum alımı ve idrarla atılımı ile ayarlanır. Sodyum ve suyun mutlak değeri tarafından belirlenir. Renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi Sempatik sinir sistemi Natriüretik peptitler Basınç natriürezi ADH (vazopressin)

19 Ozmoregülasyon / Volüm regülasyonu OzmoregülasyonVolüm regülasyonu Algılanan Plazma ozmolalitesiEtkin dolaşkan volüm Algılayanlar Hipotalamik reseptörlerAfferent arteriyol Atriyumlar Etkenler ADHSSS, RAAS, ANP, Basınç natriürezi, ADH Sonuçlar Su alımı (susama) Su atılımı (ADH) Sodyum atılımı

20 Plazma sodyumu / Volüm Eklenen Plazma Ozm Plazma sodyum ESS volümü İSS volümü İdrar sodyum NaCl Artar AzalırArtar Su Azalır Artar İzotonik NaCl Değişmez ArtarDeğişmezArtar

21 ADH sekresyonunun kontrolü Susama

22 Zorunlu sıvı alım ve atılımı Su alımı (mL/gün) Su atılımı (mL/gün) KaynakYol Sıvı gıdalar500İdrar500 Katı gıdalar800Cilt500 Oksidasyon300Solunum400 Dışkı200 Toplam1600

23 Dehidratasyon ve / veya Hipovolemi durumları Hipernatremi HipovolemikTotal vücut suyu Total vücut Na ÖvolemikTotal vücut suyu Total vücut Na ~ Hiponatremi HipovolemikTotal vücut suyuTotal vücut Na

24 Hipernatremi (Na>145 mmol/L) Yetersiz Su alımı İnfantlar İleri yaşlı bireyler Düşkün hastalar Yetersiz sıvı verilen hastalar (Postoperatif) Susama hissi kaybı olanlar (SSS hastalığı) Çölde kalanlar Aşırı su kaybı Gastrointestinal sistemden İshal Böbreklerden Normal Böbrekler Santral diyabetes insipitus Diüretikler Ozmotik diüretikler Postobstrüktif diürez Hasta Böbrekler Nefrojenik diyabetes insipitus Renal tübüler hastalık Ciltten Çok sıcak ortam Tirotoksikoz Akciğerlerden Hipervantilasyon Ateş

25 Hiponatremi (Na<134 mmol/L) Aşırı diüretik kullanımı Mineralokortikoid eksikliği Tuz kaybettiren nefropati Böbrekle bikarbonat kaybı Serebral hastalık (serebral tuz kaybı) İshal Aşırı kusma Akut pankreatit Yanık

26 Dehidratasyon klinik tablosu Hafif (Vücut ağırlığının <%3-5’i) Orta (%6-9) Ağır (≥%10) Susamaİdrar miktarında azalma HalsizlikVücut ağırlığında azalma HuzursuzlukHematokrit artışı (>%50) Mukozalarda kurumaHipernatremi (>150) Cilt turgor bozukluğuHiperozmolalite (>310) Şuur düzeyi baskılanması Konvülsiyonlar Şok

27 Hipovolemik hiponatremi klinik tablosu Baş ağrısı Bulantı Şuur bulanıklığı Huzursuzluk Konvülsiyonlar Koma Hipotansiyon Şok

28 Klinik ağırlığı belirleyen etmenler İnfantlar Yaşlılar Ortaya çıkış hızı Ağır hipo/hipernatremi ( 150 mmol/L)

29 Müzik Tedavisi Sultan Bayezid II Tıp Okulu, 17. Yüzyıl Sağlık Müzesi, Trakya Üniversitesi, Edirne

30

31 Tedavi (Hipernatremi) Hipovolemik hipernatremi Volüm eksikliğinin düzeltilmesi %0.9 NaCl (izotonik) Altta yatan hastalığın tedavisi Su eksikliğinin düzeltilmesi %0.45 NaCl %5 Dekstroz Oral rehidrasyon sıvısı Övolemik hipernatremi %0.45 NaCl %5 Dekstroz Oral rehidrasyon sıvısı Aniden <150 Riskli

32 Clinical Medicine Vol 8: , 2008 Oral rehidrasyon sıvısı

33 ORS intravenöz (IV) hidrasyonla aynı etkinliğe sahiptir. ORS uygulanan çocukların yalnızca %4’ünde IV sıvı tedavisi gerekir. The Cochrane Library, 2009

34 ORS (WHO, 2002) (KH 13.5 g/L, Na:75 mmol/L, K:20, Bikarb:30, Ozm:245) Vücut ağırlığına göre verilecek miktar (4 saatte) Vücut ağırlığı (kg) ORS (mL) Tedavi (Hafif dehidratasyonlu çocuk)

35 %0.9 NaCl %3 NaCl Etyolojik tedavi Tedavi (Hipovolemik hiponatremi) Tedavisiz bırakmak Ani normonatremi sağlamak >2 mmol/L/saat düzeltmek Riskli

36 İdame sıvı tedavisi Erişkinlerde günde 2-3 L sıvı alımı yeterlidir. Hesaplama: A mL + 20 mL/kg (Vücut ağırlığı>20 kg için) (En fazla 2400 mL/gün) B. 60 mL/saat + 1mL/kg/saat (Vücut ağırlığı>20 kg için) (En fazla 3000 mL/gün) Örnek: 60 kg erişkin. A formülü: (40x20) = 2300 mL/gün B formülü:(60x24) + (40x24) = 2400 mL/gün

37 Egzersiz ve sıvı alımı Am Coll Sports Med 2009

38 Dehidratasyon sporcunun performansını düşürür. Sağlık ve ideal performans için egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında yeterli sıvı alınmalıdır. Sıvı alımı terle kaybedilen miktarı aşmamalıdır. Egzersizle kaybedilen vücut ağırlığının her 0.5 kg’sine karşılık mL sıvı kaybedilir. Am Coll Sports Med 2009 Egzersiz ve sıvı alımı

39 Egzersizden 4 saat önce 5-7 mL/kg sıvı alınmalıdır. Egzersiz sırasında, spor tipine ve ortama bağlı olarak L/saat sıvı kaybedilir. Sıcak ve nemli ortam, soğuk ortam ve yüksek irtifa (>2500 m) sıvı kaybını artırır. Am Coll Sports Med 2009

40 Ortam sıcaklığı, fiziksel aktivite ve sıvı alımı Kenefick RW, Sawka MN. J Am Coll Nutrition 26: 597S–603S, 2007

41 Gıdalarla birlikte sıvı almak Sharp RL. J Am Coll Nutrition 26:592S–596S, 2007

42 Rehidrasyon sıvısının niteliği Sharp RL. J Am Coll Nutrition 25:231S–239S, 2006

43 Dehidratasyon/Sistemik hastalıklar? Ürolitiyaziz Üriner sistem infeksiyonları Diş ve diş eti hastalıkları Kronik konstipasyon Hipertansiyon Koroner kalp hastalığı İnme Venöz tromboembolizm Safra taşı Glokom Manz F. J Am Coll Nutrition 26:535S–541S, 2007

44 Sonuç Dehidratasyon fiziksel ve bilişsel performansı azaltan, ağır olduğunda ölüme yol açabilen ciddi bir klinik durumdur. Çocuklar, ileri yaşlı bireyler, mental hastalığı olan ve yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalar dehidratasyon ve olası kötü sonuçları açısından yüksek risk taşırlar. Klinik belirti ve bulguların erken fark edilerek, sıvı/elektrolitlerin oral ve/veya parenteral yoldan yerine konulması yaşam kurtarıcı bir yaklaşımdır.


"Önemli Bir Sağlık Riski Dehidratasyon Dr. Şehsuvar Ertürk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları