Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

21.Yüzyılda Eğitim de Değişen ve Gelişen Eğilimler: Lise Matematik Öğretim Programı Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "21.Yüzyılda Eğitim de Değişen ve Gelişen Eğilimler: Lise Matematik Öğretim Programı Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi."— Sunum transkripti:

1 21.Yüzyılda Eğitim de Değişen ve Gelişen Eğilimler: Lise Matematik Öğretim Programı Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı 2011

2 21.Yüzyılda Eğitim de Değişen ve Gelişen Eğilimler: Lise Matematik Öğretim Programı 1. Genel Bakış 2. Lise Matematik Öğretim Programının Temelleri ve Uygulama Yaklaşımlarına Yönelik Yapılan Revizyon Çalışmaları 3.Eğitimde Değişen ve Gelişen Eğilimler 4.Eğitim Programının Yapısı ve yaklaşım Felsefesi 5.Eğitiminde Program Geliştirme ve Sonuçları

3 21.Yüzyılda Eğitimde Değişen ve Gelişen Eğilimler : Öğrenme Öğretme Araştırması Türkiye Ulusal Raporu Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu3 TALIS (Teaching and Learning International Survey), 23 OECD ülkesinde öğretmenlerin çalışma koşullarına odaklanan ve okullardaki öğrenme ortamını araştıran uluslararası bir çalışmadır. 23 OECD Ülkeleri: Türkiye Türkiye, Avusturalya, Avusturya, Belçika, Danimarka, Macaristan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Kore, Meksika, Norveç, Portekiz, Slovak, cumhuriyeti, İspanya, Brezilya, Bulgaristan, Estonya, Litvanya, Malezya, Malta, Slovenya, Polanya

4 21.Yüzyılda Eğitimde Değişen ve Gelişen Eğilimler : Öğrenme Öğretme Araştırması Türkiye Ulusal Raporu Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu4 TALIS çalışmasının amacı, ülkelerin etkili okulları yaratmak için politikalarını ve mevcut durumlarını gözden geçirmelerini sağlamaktır. Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara 2010 TALIS ülkemizde genelinde temsilen 63 ilden tesadüfi olarak seçilen iki yüz okulunun müdürü ve bu okulların ikinci kademesinde görev yapan 4000 öğretmen katılmıştır.

5 21.Yüzyılda Eğitimde Değişen ve Gelişen Eğilimler : Öğrenme Öğretme Araştırması Türkiye Ulusal Raporu Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu5 TALIS araştırmasında öğretme ve öğrenmenin aşağıdaki boyutları belirlenmeye çalışılmıştır: Okul liderliğinin rolü ve işlevi Öğretmenin nasıl değerlendirildiği ve nasıl dönüt verildiği Öğretmenlerin mesleki gelişimleri Öğretmenlerin pedagojik uygulamalar ve öğretime ilişkin inanç ve tutumları.

6 21.Yüzyılda Eğitimde Değişen ve Gelişen Eğilimler : Öğrenme Öğretme Araştırması Türkiye Ulusal Raporu Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu6 Bulgular, TALIS araştırmasına katılan ülkeler arasında en genç öğretmen kitlesine sahip olduğumuzu göstermektedir. Bu fırsatın değerlendirilmesinde aşılması gereken engellerin teşhisi bu araştırma verilerinin analizinde yatmaktadır.

7 Değişim ve Dönüşüm Bilim ve eğitim tarihine baktığımız zaman, bazı dönüm noktalarda sürekli değişimin birikimiyle değişimi hızlandıran, anlamlandıran hissedilir hale getiren insanlığı bir başka ufka yönlendiren gelişmeler olduğunu görüyoruz. Yine, değişim ve dönüşüm insanlığın tümü için aynı sonuçlar doğurmadığını biliyoruz.

8 Değişim ve Dönüşüm Örnek, 18. yüzyıl aydınlanma çağıdır. 17. yüzyılda başlayan bilim devriminin teknolojik gelişmeyi hızlandırması batıdaki büyümeyi boyutlandırmış ve gelişme sürecini yakalamalarını sağlamıştır. Böylece batılı ülkeler bilinmeyen yönlere ve yeni dünyanın hedeflediği yaşam biçimine ulaşma imkanı bulmuşlardır. O dönem yeni dünyanın nimetlerine ulaşan Avrupalı ile ulaştıkları yerin eski sahipleri farklı değişimlerin etkisi altında kalmışlardır.

9 Değişim ve Dönüşüm 20.yüzyılda çağdaş uygarlık yeni bir aşamaya ulaşmıştır. Bu süreçte bilim ve teknikte gelişmeler gözlemleniyor. Toplumu besleyen ve onu geliştiren eğitim ve kültürü devletlerin en öncelikli yatırım alanlarında yer almıştır.

10 Değişim ve Dönüşüm 21. yüzyıl dünyası, geleceğimizi derinden etkileyecek benzeri bugüne dek hiç görülmemiş bir değişim yaşıyor. Bilim, matematik, teknoloji ve eğitim etkileşimi

11 Eğitimde Gelecek Hızla değişen ve gelişen günümüz dünyasında benzeri bugüne kadar hiç görülmemiş bir değişim yaşanmaktadır. Yarının dünyasının bugünkünden çok daha farklı, yarının insanlarının karşılaşacakları problemlerin de bugünkü problemlerden çok daha farklı olacağı aşikardır. O halde öğrencilerimizi yarının yaşam koşullarına hazır olacak şekilde yetiştirmemiz gerekmektedir.

12 Eğitimde Gelecek Bu amaçla onları değişen ve farklılaşan dünya koşullarında kendi ihtiyaçlarını karşılayarak modern dünyaya uyum sağlayabilecek şekilde yetiştirmeliyiz. Bunun için de eğitim öğretim sistemi içerisinde matematik öğretim programlarına önemli sorumluluklar yüklenmiştir.

13 Eğitimde Gelecek Geleneksel matematik öğrenme ve öğretme yaklaşımlarının yarının bireylerinin ihtiyaç duyacakları problem çözme, ilişkilendirme ve akıl yürütme gibi temel matematiksel becerileri öğrencilere sağlayamayacağı açıktır. Bu nedenle matematik öğrenme ve öğretme pratiklerimizin modern çağın talepleri doğrultusunda yeniden tanımlanması ve gözden geçirilmesi gerekmektedir.

14 Eğitimde Gelecek Çünkü değişen dünyamızda, matematiği anlayabilen, günlük yaşamında matematiksel bilgi ve matematiksel becerileri kullanabilen insan ihtiyacı giderek artmaktadır. Bu yeterliliklere sahip bireylerin geleceği şekillendirmede daha etkin roller alacağı kaçınılmazdır..

15 Eğitimde Gelecek Böyle bir değişim sürecinde;  Öğrencilerimizi yarının yaşam koşullarına hazır olacak şekilde yetiştirmemiz bizim en önemli görevlerimizden biridir.  Bu amaçla gençleri, değişen ve farklılaşan dünya koşullarında kendi ihtiyaçlarını karşılayarak modern dünyaya uyum sağlayabilecek onu şekillendirebilecek biçimde yetiştirmeliyiz.  Değişen dünyamızda, yaşamın bütün alanlarında bilgiyi kullanabilen insana olan gereksinme giderek artmaktadır.

16 Eğitimde Gelecek  Bilgiye erişimin bu kadar kolaylaştığı dünyamızda artık bilgiyi ezberleyen, kuralları bilen insan ihtiyacı yerine,  bilgiye ulaşabilen, ulaştığı bilgiyi problem çözme sürecinde kullanabilen, farklı disiplinlere uygulayabilen, varsayımda bulunabilen, genelleme yapabilen, analitik düşünebilen ve karşılaştığı problemleri akıl yürütme ile modelleyebilen insana bırakmıştır

17 Eğitimde Gelecek Böyle bir süreçte;  Öğrencilere sunulacak olan matematiğin sınırları ne olmalıdır?  Öğrencilere matematik öğrenme sürecinde hangi öğrenme yaşantıları sunulmalıdır?  Modern öğrenme teorilerinin matematik öğretimine entegrasyonu nasıl sağlanmalıdır?  Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler matematik sınıflarına nasıl yansıtılmalı ve entegrasyonu nasıl sağlanmalıdır?  Öğrenme ve öğretme sürecini yeniden yapılandırırken ölçme- değerlendirme anlayışımız buna bağlı olarak nasıl geliştirilmeli ve değişmelidir?

18 Eğitimde Gelecek Bu sorulara verilecek cevaplar matematik öğretim programlarının yapılandırılmasına öncülük edecektir. Ancak, uygulamadaki sorunlarımızı bilimsel yöntem ve yaklaşımlarla belirleyemezsek eğitimde hedefe ulaşmamızı Yavaşlatacaktır.

19 Eğitimde Gelecek Bu değişim kaçınılmaz olarak matematik öğretim programlarının bu eksen çerçevesinde şekillendirilmesini beraberinde getirmiştir. Matematik öğretim programının yapılandırılması süreci dünyada yaşanan bu değişimlere paralel olarak kendi kültürümüz içinde geliştirilmesini zorunlu kılmıştır..

20 Eğitimde Gelecek Matematik eğitimi, öğrencileri kendilerini çevreleyen fiziksel ve sosyal dünyayı anlamada yardımcı olacak bilgi ve beceriler ile donatmalıdır. Bununla birlikte matematik eğitimi bireylere, çeşitli deneyimlerini analiz edebilecekleri, açıklayabilecekleri, tahminde bulunabilecekleri ve problem çözebilecekleri becerileri kazandırmalıdır. Matematik sınıflarına öğrencilerin gerçek dünyada karşılaşacakları problem durumları taşınmalı ve bu problem durumları incelenerek öğrencilerin problem çözme ve akıl yürütme becerileri geliştirilmelidir.

21 Eğitimde Gelecek Matematik öğrenme ve öğretme pratikleri sürekli değişirken ölçme- değerlendirme anlayışımızın değişmemesi beklenemez. “İnsan kazanımlarının düzeyleri nasıl ölçülürse öyle öğrenir” gerçeğinden hareketle öğrencilerimizde çağın gereksinimlerine uygun becerileri geliştirmek istiyorsak ölçme ve değerlendirme anlayışımızı da bu doğrultuda şekillendirmeli ve geliştirmeliyiz. Not kaygısından uzak ve öğrenmeyi sağlamayı esas alan ölçme değerlendirme anlayışı çağımızın ihtiyaçlarına yönelik bir matematik öğretiminin şekillendirilmesinde anahtar konumuna sahiptir. Bu program ile ortaöğretim matematik eğitiminin vizyonu doğrultusunda şekillendirilen matematik öğrenme ve öğretme süreçlerinin esasları ele alınacaktır..

22 Eğitimde Gelecek: Programın Vizyonu Bu program; matematik eğitimi alanında yapılan millî ve milletler arası araştırmaları, gelişmiş ülkelerin matematik programlarını ve ülkemizdeki matematik eğitimi deneyimlerini temel alarak geliştirilmiştir. Matematik öğretim programı, “Uygun öğrenme ortamları oluşturulabilirse her öğrenci matematiği öğrenebilir.” ilkesine dayanmaktadır. Özellikle ortaöğretim düzeyinde ele alınan bir çok matematiksel kavram, doğaları gereği soyut bir nitelik taşımaktadırlar..

23 Eğitimde Gelecek: Programın Vizyonu Bu sebeple zaman zaman öğrencilerin bu kavramları yapılandırmada güçlüklerle karşılaştıkları bilinmektedir. Bu güçlüğü ortadan kaldırmak için matematik öğretim programında ele alınan kavramlar, somut ve sonlu hayat modellerinden yola çıkılarak ele alınmıştır. Böylece programdaki esas vurgu, işlem bilgilerinden, kavram bilgilerine kaymıştır. Program bir yandan öğrencilerin matematiksel kavramları yapılandırmalarını sağlayacak uygun öğrenme ortamları tasarlanmasına vurgu yaparken bir yandan da temel matematiksel beceriler olan akıl yürütme, problem çözme, ilişkilendirme, iletişim ve modelleme gibi becerilerin geliştirilmesini hedef almaktadır.

24 Eğitimde Gelecek: Programın Vizyonu Bunun yanında program, öğrencilerin bağımsız düşünme, analitik düşünme, eleştirel düşünme, öz denetim gibi bireysel yetenek ve becerilerinin geliştirilmesini arzu etmektedir. Bunun içinde, program, öğrenciyi merkeze alan matematiksel kavramları ve temel becerileri keşfedici bir ortamda yapılandırabilecekleri zengin öğrenme ortamları tasarlanmasına özellikle önem vermektedir.

25 Eğitimde Gelecek: Programın Vizyonu Matematik öğrenme süreci temel matematiksel kavramların kazanılmasından çok daha fazlasını içermektedir. Matematiksel düşünme, problem çözme, ilişkilendirme, matematiği bir iletişim dili olarak kullanabilme ve modelleme becerileri matematik öğrenme ve yapma süreçlerinin temel elemanlarıdır..

26 Eğitimde Gelecek: Programın Vizyonu Bu beceriler öğretmenin matematiğinin taklit edildiği, matematiksel kuralların sebepleri irdelenmeden ezberlendiği ortamlarda gelişmesi mümkün değildir. Bu bağlamda program matematik sınıflarını matematiğin sunulduğu değil matematiğin yapıldığı aktif öğrenme ortamlarına dönüştürülmesini hedeflemektedir. Bu kapsamda program öğretmenlere çok açıklayandan daha fazla yol gösteren, öğrencilere ise daha çok dinleyenden daha çok sorgulayan roller biçmektedir.

27 Eğitimde Gelecek:Matematik Eğitiminin Genel Amaçları Öğrenciler, bu programın sonunda:  Matematiksel kavramları ve sistemleri anlayabilecek, bunlar arasında ilişkiler kurabilecek, günlük hayatta ve diğer öğrenme alanlarında kullanabilecektir.  Matematikte veya diğer alanlarda, ileri bir eğitim alabilmek için gerekli matematiksel bilgi ve becerileri kazanabilecektir.  Tüme varım ve tümden gelim ile ilgili çıkarımlar yapabilecektir.  Matematiksel problemleri çözme süreci içinde, kendi matematiksel düşünce ve akıl yürütmelerini ifade edebilecektir.

28 Eğitimde Gelecek:Matematik Eğitiminin Genel Amaçları  Matematiksel düşüncelerini, mantıklı bir şekilde açıklamak ve paylaşmak için matematiksel terminoloji ve dili doğru kullanabilecektir.  Tahmin etme ve zihinden işlem yapma becerilerini etkin olarak kullanabilecektir.  Problem çözme stratejileri geliştirebilecek ve bunları günlük hayattaki problemlerin çözümünde kullanabilecektir.  Model kurabilecek, modelleri sözel ve matematiksel ifadelerle ilişkilendirebilecektir.  Matematiğe yönelik olumlu tutum geliştirebilecek, özgüven duyabilecektir.  Matematiğin gücünü ve ilişkiler ağı içeren yapısını takdir edebilecektir.

29 Eğitimde Gelecek:Matematik Eğitiminin Genel Amaçları  Entelektüel merakını ilerletecek ve geliştirebilecektir.  Matematiğin tarihî gelişimi ve buna paralel olarak insan düşüncesinin gelişmesindeki rolünü ve değerini, diğer alanlardaki kullanımının önemini kavrayabilecektir.  Sistemli, dikkatli, sabırlı ve sorumlu olma özelliklerini geliştirebilecektir.  Araştırma yapma, bilgi üretme ve kullanma gücünü geliştirebilecektir.  Matematik ve sanat ilişkisini kurabilecek, estetik duygularını geliştirebilecektir.

30 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Benimsenen kavramsal yaklaşımla; öğrencilerin somut deneyimlerinden, sezgilerinden matematiksel anlamları oluşturmalarına ve soyutlama yapabilmelerine yardımcı olma amaçlanmıştır. Bu yaklaşımla; matematiksel kavramların geliştirilmesinin yanı sıra, bazı önemli matematiksel becerilerin geliştirilmesi de hedeflenmiştir. Bu beceriler; akıl yürütme, problem çözme, iletişim, ilişkilendirmedir ve modellemedir.

31 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bunun yanında öğrencilerin matematiğe karşı olumlu tutumlar geliştirmeleri, toplumsal yaşam için gerekli olan temel becerileri geliştirmeleri de amaçlanmaktadır. Bir başka deyişle programın odağında öğrenme alanları ve bu öğrenme alanları ile ilişkilendirilmiş temel beceriler yer almaktadır.

32 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Program, öğrencilerin matematik sürecinde aktif katılımcı olmasını esas almaktadır. Öğrenciler çevreleriyle, somut nesnelerle ve akranlarıyla etkileşimlerinden kendi düşüncelerini oluştururlar. Matematiği öğrenme, aktif bir süreç olarak ele alınmıştır. Programda; öğrencilerin araştırma yapabilecekleri, keşfedebilecekleri, problem çözebilecekleri, çözüm ve yaklaşımlarını paylaşıp tartışabilecekleri ortamların sağlanmasının önemi vurgulanmıştır.

33 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Geleneksel işlemsel ve bilgi odaklı matematik öğretimi yerine matematiksel kavramların sınıf ortamında tartışmalar sonucunda yapılandırıldığı kavramsal bir yaklaşımı esas almaktadır. Benimsenen bu kavramsal yaklaşımla sınıf ortamında işlemsel ve kavramsal bilginin dengelenmesi amaçlanmaktadır.

34 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Programın kazanımlarının öğrenciler tarafından yapılandırılması sürecinde aşağıdaki süreçlerin öğrenciler tarafından yaşanması, güçlü ve derin matematiksel anlamalar geliştirmelerine yardımcı olacaktır:  Keşfetme, merak ve sorgulama,  Deney ve gözlem yapma,  Verileri sınıflandırma,  Kavrama ulaşma,  Yeni bilgileri mevcut bilgilerle ilişkilendirme,  Matematiksel dilde ifade edebilme,  Uygulama yapma,  Farklı yollarda problemler çözme.

35 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğretmenlerin derslerini yapılandırırken bu süreçleri dikkate almaları programın arzulanan hedeflere ulaşmasında hayati rol oynamaktadır. Öğrencilerin büyük çoğunluğu, geçmişte olduğu gibi günümüzde de belirli sayıdaki kuralları ezberleyerek, bu kurallara dayalı semboller üzerinde anlamını bilmeden işlem yapma yolunu seçmektedir. Bu süreç hem sıkıcıdır hem de yapılan çalışmayı anlamsız hale getirir. Çünkü kontrol edilemeyen kuralları hatırlamanın, bütünleştirilmiş kavramsal yapılardan daha zor olduğunu yapılan çalışmalar doğrulamaktadır

36 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Yeni yaklaşımla matematik öğrenme öğretme sürecinde Öğretmen ve Öğrencinin Değişen Rolleri: Zihinsel üretkenlik ve becerilerin öne çıkması, günlük yaşamda, matematiği kullanabilme ve anlayabilme gereksinimi önem kazanmaktadır. Bu önem gün geçtikçe artmaktadır. Değişen dünyamızda, matematiği anlayan, matematik yapan ve uygulamaya koyanların, geleceği şekillendirmede daha çok seçeneğe sahip olacakları bilinmektedir

37 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu programın öğretmen ve öğrencilere yüklediği roller ve sorumluluklar aşağıdaki gibi özetlenebilir: Öğretmen,  Keşfetmeye dayalı öğrenme etkinlikleri geliştirmeli ve uygulamalı,  Öğrenme ve öğretme sürecini düzenlemeli,  Öğrencilerini tanıma ve gelişimlerini izlemeli,  Öğrenme ve öğretme sürecinde zamanı etkin olarak kullanmalı,  Öğrencilerin varsayımda bulunma, genelleme yapma, doğrulama gibi bilişsel süreçlere etkin katılımını sağlamalı,  Öğrencilere öğrenme süreci boyunca rehberlik yapmalı,

38 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu programın öğretmen ve öğrencilere yüklediği roller ve sorumluluklar aşağıdaki gibi özetlenebilir: Öğretmen,  Sınıf içi tartışmaları düzenlemeli,  Kendi öğrenme-öğretme sürecine ilişkin öz değerlendirme yapma ve bunu kendi mesleki gelişiminde kullanmalı,  Öğrenci, öğretmen ve veli iletişiminin etkin olarak sürdürülebilmesini sağlamalı,  Her öğrencinin matematiği öğrenebileceğine inanmalı,  Öğrencilerinin öğrenmelerini izlemek ve gelişimlerini takip etmek için sürekli ölçme-değerlendirme yapmalı,

39 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu programın öğretmen ve öğrencilere yüklediği roller ve sorumluluklar aşağıdaki gibi özetlenebilir: Öğretmen,  Öğrencilerinin matematiğe yönelik olumlu tutumlar geliştirmelerinde onlara yardımcı olmalı,  Sınıf içi ve dışı çalışmalarında insan haklarına ve etik değerlere uygun hareket etmeli,  Kendi mesleki gelişimi için bilimsel araştırmaları izlemeli ve sürekliliğini sağlamalı,  Kendi sınıfında karşılaştığı problemleri bilimsel yöntemlerle çözmeli,  Okulun gelişiminden kendinin de sorumlu olduğunu bilerek okulun gelişimine katkıda bulunmalı,

40 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrenci;  Mesleki gelimini takip etmeli ve sürdürmeli,  Öğrenme sürecinden sorumlu olmalı,  Varsayımda bulunma, ilişkilendirme ve genelleme yapmalı,  Ulaştığı matematiksel sonucu açıklamalı,  Problem çözmeli ve kurmalı,  Keşfetme ortamında ulaştığı sonuçların doğruluğunu göstermeli,  Sınıf içi tartışmalara ve grup çalışmalarına aktif olarak katılmalı,  Soru sormalı,  Kendi gelişimi izlemeli ve değerlendirmeli.

41 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Programın Temel Öğeleri  Öğrenme Alanları: Mantık, Cebir, Trigonometri,Olasılık istatistik, Lineer Cebir, Temel Matematik,  Alt Öğrenme Alanları,  Öğrenme Kazanımları,  Eğitim Metodojilerinin ve Teknolojinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu  Öğrenme Kazanımlarına Uygun Etkinlik tasarımı,  Geliştirilmesi Hedeflenen Beceriler: Sosyal, bilişsel, duyuşsal ve psikomotor,  Öğrenme Öğretme Sürecinin Yönetimi,  Ölçme Değerlendirme.

42 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Programı Öğrenme Kazanımları  Öğrenme kazanımları, bir öğrenme sürecinin tamamlanmasının ardından öğrencinin neleri bileceğinin, neleri kavrayacağının ve neleri yapabileceğinin açık, gözlenebilir ve ölçülebilir biçimde tanımlanma şeklidir.  Öğrenme kazanımı ders içeriği ya da öğretmenin ne yapmak istediğini belirten ifadeler değildir. Öğrenme kazanımlarının belirlenmesinin en önemli yararı, öğrencinin neyi öğrenmesi gerektiği ve öğrendiği şeyi nasıl uygulamaya taşıyacağı konusunda net ifadeler sunmasıdır.

43 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu43  Öğrenme kazanımları öğretmek temelli bir anlayıştan öğrenme temelli bir anlayışa dönüşümü vurgular. Bir başka ifade ile, geleneksel öğretmen merkezli yaklaşımdan öğrenci merkezli yaklaşıma dönüşümüdür.  Öğrenci merkezli öğrenme, öğrenme-öğretme değerlendirme ilişkisine ve öğrenmenin programlanması, sürdürülmesi ve ölçülmesi bağlantısına odaklanmayı gerekli kılar.

44 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu44  Öğrenme kazanımı ders içeriği ya da öğretmenin ne yapmak istediğini belirten ifadeler değildir. Öğrenme kazanımlarının belirlenmesinin en önemli yararı, öğrencinin neyi öğrenmesi gerektiği ve öğrendiği şeyi nasıl pratiğe dönüştüreceği konusunda net ifadeler sunmasıdır.  Öğrenme kazanımları dersi verecek öğretmenler tarafından yönetilir ve yönlendirilir.  Öğrenme kazanımları dersin seviyesine göre hazırlanmalıdır.

45 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrenme Kazanımlarına Uygun Etkinlik tasarımı  Öğretim programı, matematiksel bilginin öğretmenden öğrenciye doğrudan aktarılması yerine öğrenci tarafından inşa edilmesini esas almaktadır.  Bu nedenle hazırlanan etkinlikler hazır bilgileri öğrenciye aktarır nitelikte olmamalıdır.  Etkinlikler merak uyandıracak nitelikte olmalıdır. Bu nedenle öğrenilmesi istenen özellikler, ilişkiler ve kavramlar ilgi çekici bir yaklaşımla sistemli ve planlı bir şekilde etkinliklere yansıtılmalıdır.

46 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrenme Kazanımlarına Uygun Etkinlik tasarımı  Bu nedenle, kazanımlar için uygun ve öğrenciler için üst düzey becerilerinin geliştirilmesine yönelik etkinlikler hazırlanarak geliştirilmelidir  Kazanımlara ulaşma, gelişimsel süreci kapsadığından, karmaşık özellik taşır. Bu bağlamda kazanımlara uygun geliştirilecek dinamik etkinlikler kazanımlara ulaşma sürecini kolaylaştırılabilir. 

47 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Beceriler  Problem Çözme Becerisi  İlişkilendirme Becerisi  İletişim Kurma Becerisi  Matematiksel Modelleme Becerisi  Akıl Yürütme Becerisi  Sosyal, Bilişsel, Duyuşsal ve Psikomotor Beceriler

48 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Beceriler Matematikte keşfetme, mantıksal ilişkileri bulma ve matematiksel terimlerle ifade etme süreci, matematiksel düşünmenin temelini oluşturur. Öğretimin her kademesinde öğrencilerde, keşfetme sürecinin geliştirilmesi, matematik derslerinin önemli hedefleri arasında yer almalıdır. Bu sürecin geliştirilmesi için gayret gösterilmelidir. Keşfetme sürecinde sezgiden ve tahminden yararlanmanın yolları geliştirilmelidir.

49 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrencilerde; keşfetme sürecinin geliştirilmesi, onların her birini birer matematikçi olarak yetiştirmek değil, aksine öğrencilere matematiğin doğasını ve sistematik bilgiyi kavramalarına rehberlik yapılması demektir. Öğrenme-öğretme sürecinde matematiksel kuralların hazır olarak verilip ezberletilmesi yerine, bu kuralları öğrencinin bulmasını sağlayacak bir öğretim yöntemine başvurulması, öğrencinin matematiksel düşünme becerisini geliştirir.

50 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu yolla, öğretimin her basamağında matematikteki işlem, kavram ve kavramsal yapılar arasındaki ilişkileri;  görebilme,  kurabilme,  ifade edebilme,  sınıflandırabilme,  genelleştirebilme,  yaşamla ilişkilendirebilme,  sonuç çıkarabilme, becerilerinin zihinsel gelişimi normal olan her öğrenciye kazandırılmalıdır.

51 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu öğretim programı yukarıda kısaca bahsedilen matematiksel düşünmenin geliştirilebilmesi için öğrencilerde bir takım alt becerilerin geliştirilmesine vurgu yapılmalıdır. Öğretim programının geliştirmeyi hedeflediği bu temel beceriler; problem çözme, ilişkilendirme, iletişim kurma, matematiksel model kurabilme ve akıl yürütme becerisidir. Bu becerilerin kazanımları aşağıdaki yolla ulaşabiliriz.

52 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Problem Çözme Becerisi Problem çözme sürecinde, problemin cevabından çok çözüm yoluna önem verilmelidir. Öğrencinin problemi nasıl çözdüğü, problemdeki hangi bilgilerin bu çözüme katkıda bulunduğu, problemi nasıl temsil ettiği (tablo, şekil, somut nesne, vb.), seçtiği stratejinin ve temsil biçiminin çözümü nasıl kolaylaştırdığı üzerinde durulmalıdır

53 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Problem Çözme Becerisi Problem çözme yolları öğrenciye doğrudan verilmemeli, öğrencilerin kendi çözüm yollarını oluşturmaları için uygun ortam sağlanmalıdır. Sınıf içi tartışmalarla, en iyi ve en kolay çözüm yollarına birlikte karar verilmelidir. Ayrıca, öğrencilerin benzer problemler oluşturmalarına fırsat tanınmalıdır.

54 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrenciler, problem çözme sürecinde başarı kazandıkça, kendi çözüm yollarına değer verildiğini hissettikçe, kendilerinin de matematiği başarabileceklerine ilişkin güvenleri artar. Böylece öğrenciler, problem çözerken daha sabırlı ve yaratıcı bir tutum içine girerler. Matematiği kullanarak iletişim kurmayı öğrenirler ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirirler.

55 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrencilerin problem çözme becerileri geliştirilirken bir kısmı aşağıda belirtilen stratejilere ağırlık verilmelidir. Problem çözme sürecinde mümkün olduğunca çok problem çözmeye değil, farklı stratejilerle çözülebilecek problemlere önem verilmelidir. Unutulmamalıdır ki aynı strateji ile çok sayıda problem çözmektense farklı stratejileri kullanmayı gerektiren nispeten daha az sayıda problem öğrencilerin problem çözme becerilerinin gelişimi için daha uygundur.

56 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bazı problem çözme stratejileri:  Deneme-yanılma,  Şekil, tablo, vb. model kullanma,  Sistematik bir liste oluşturma,  Geriye doğru çalışma,  Tahmin ve kontrol etme,  Varsayımları kullanma,  Problemi başka bir biçimde tekrar ifade etme,  Problemi basitleştirme,  Problemin bir bölümünü çözme.

57 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğretim programının ilkeleri doğrultusunda oluşturulmuş olan problem çözme merkezli öğrenme etkinlikleri ile öğrenciler aşağıdaki bilişsel süreçleri yaşamalıdırlar:  Karşılaştığı günlük yaşam problemlerine uygun modeller kurabilmeli,  Çeşitli matematiksel problemler için stratejiler geliştirebilmeli ve uygulayabilmeli,  Problem çözme sürecinde çoklu yaklaşımları kullanarak matematiksel kavramları araştırabilmeli ve anlamalı,  Problem çözümlerinde elde ettiği sonuçları yorumlayabilmeli ve çözümünün doğruluğunu gösterebilmeli,

58 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğretim programının ilkeleri doğrultusunda oluşturulmuş olan problem çözme merkezli öğrenme etkinlikleri ile öğrenciler aşağıdaki bilişsel süreçleri yaşamalıdırlar:  Problemlerde kullandığı stratejileri yeni problem durumlarına uyarlayabilmeli ve elde ettiği çözümleri problemlerin farklı durumları için genelleştirebilmeli,  Ulaştığı sonuçları anlamlandırabilmeli,  Matematiği farklı disiplinlerde karşılaştığı problemlerin çözümlerinde etkin olarak kullanabilmelidir.

59 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı İlişkilendirme Becerisi Matematiksel kavramların öğrenciler tarafından yapılandırılması sürecinde kavramların kendi içlerinde, öğrencilerin yaşadıkları çevre ile, diğer disiplinlerle ilişkilendirilmesi oldukça önemlidir. Bu nedenle tasarlanan matematik derslerinde kavramlar arasındaki ilişkilerin araştırılması, tartışılması ve genelleştirilmesine olanak sağlayacak ortamlar yaratılmalıdır.

60 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı İlişkilendirme Becerisi  Böylece öğrenciler matematiksel kavramların birbirlerinden bağımsız olmadıklarını algılayacak ve matematiği bir bütün olarak görmeye başlayacaktır.  Bu nedenle, sınıfta ele alınan bir konunun, matematiğin diğer alanlarıyla ilişkisi araştırılmalıdır.  Öğrencilerden, kavram ve kurallar arasında karşılaştırmalar yapmaları istenmeli, somut ve soyut temsil biçimleri arasında ilişkilendirme yapabilecekleri problemler çözdürülmelidir.  Öğrencilerden uygun zamanlarda kavram haritası yapmalarının istenmesi de ilişkilendirme becerilerinin gelişmesine katkıda bulunacaktır.

61 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı İlişkilendirme becerisinin kazanılabilmesi için aşağıdaki becerilerin öğrenciler tarafından geliştirilmesi hedeflenmiştir:  Kavramsal ve işlemsel bilgiler arasındaki ilişkileri anlama.  Kavramları açıklayabilmek için diğer kavramlardan yararlanma.  Matematiksel kavramları kendi içerisinde ilişkilendirebilme.  Bir matematiksel kavram, kural yada ifadenin grafiksel, sayısal, fiziksel, cebirsel ve çeşitli matematiksel model ya da temsilleri arasında ilişki kurabilme.

62 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı İlişkilendirme becerisinin kazanılabilmesi için aşağıdaki becerilerin öğrenciler tarafından geliştirilmesi hedeflenmiştir:  Farklı disiplinlerde karşılaştığı problemleri matematik ile ilişkilendirerek çözebilme (matematiği diğer disiplinlerle ilişkilendirme)  Aynı matematiksel kavramın denk temsillerini tanıyabilme.  Bir kavramdaki işlemi, denk kavramlardaki işlemlerle ilişkilendirebilme.  Matematiksel fikirleri fiziksel materyaller, modellerle, resimler ve diyagramlarla ilişkilendirip anlatabilme.

63 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı İletişim Kurma Becerisi Matematik, aralarında anlamlı ilişkiler bulunan kendine özgü sembolleri ve terminolojisi olan bir dildir. Eğer öğrencilerin matematik dilini doğru geliştirmelerini ve kullanmalarını istiyorsak onlara bu dili kullanabilecekleri öğrenme ortamları sunmalıyız. İletişim becerisi, öğrencilerin sezgiye dayalı bilgilerle soyut matematik dili ve sembolleri arasında köprü kurmada önemli bir rol oynar. Aynı zamanda iletişim, matematiksel düşüncelerin fiziksel, resim, grafik, sembolik, sözel ve zihinsel temsilleri arasında önemli bağlar kurmasında anahtar rol oynar.

64 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı İletişim Kurma Becerisi Öğrenciler, bir temsil biçiminin birden fazla durumu gösterdiğini anladığı zaman, matematiğin gücünü takdir etmeye başlar. Ayrıca, bir problemi temsil etmenin bazı yollarının diğerlerinden daha kolay ve etkili olduğunu gördüğünde matematiğin yararlarını ve esnekliğini takdir eder. Böylece öğrenciler, matematikte bir problemi çözmenin ve temsil etmenin birden fazla yolu olduğunun farkına varır.

65 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrencilerin matematiğe dayalı iletişim becerilerini geliştirmesi için, sınıf ortamında düşüncelerini akranlarıyla rahatça paylaşabilmeleri gerekir. Bu amaçla tasarlanacak olan grup çalışmalarına öğrenciler aktif olarak katılmalı ve bu yönde cesaretlendirilmelidirler. İletişim becerisini geliştirmenin bir diğer yolu ise matematiksel dilde ifade etme becerileri kazandırılmalı. Bir problemin nasıl çözüldüğünü ve bir kuralın ne anlama geldiğini açıklamak amacıyla öğrencilere, yazılar yazdırılabilir

66 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik hakkında konuşmak ve yazmak, iletişim becerisini geliştirirken öğrencilerin matematiksel kavramları daha iyi anlamalarına da yardımcı olur. Bu nedenle öğretmenin sınıfta öğrencilerin düşüncelerini açıklayabileceği, tartışabileceği ve düşüncelerini yazı ile anlatabileceği ortamları sağlaması şarttır. Öğretmen, öğrencilerin daha iyi iletişim kurabilmesi için uygun sorgulamalarda bulunmalıdır.

67 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı İletişim becerisinin kazanılabilmesi için öğrencilerde aşağıdaki becerilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir:  Matematiksel fikirleri fiziksel materyaller, modellerle, resimler ve diyagramlarla anlatabilme.  Matematiksel fikirler ve durumları açıklayabilme ve doğruluğunu gösterebilme.  Matematiksel dili ve sembolleri günlük dille ilişkilendirebilme.  Matematiksel fikirleri değerlendirebilmek ve yorumlayabilmek için, okuma, dinleme ve görselleştirme becerilerini kullanabilme.

68 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı İletişim becerisinin kazanılabilmesi için öğrencilerde aşağıdaki becerilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir:  Sözel veya yazılı ifadeleri, somut, resim, grafik ve cebirsel yöntemleri modelleyebilme.  Matematiksel keşfetme süreci sonucunda ulaştığı sonucu formüle ederek genele ulaşabilme.  Matematiksel ifadeleri ilgili sorular doğrultusunda genişletebilme ve doğrulayabilme.  Matematiksel fikirlerin geliştirilmesinde matematiksel gösterimlerin gücünü ve rolünü değerlendirebilme.

69 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematiksel Modelleme Becerisi Matematik ve gerçek hayat problemlerinin arasındaki ilişkilerin oluşturulmasında matematiksel modelleme önemli rol oynar. Matematiksel modelleme; gerçek hayat problemlerinin matematiksel terimlerle çözümünü bulmayı temsil eden bir yöntemdir.

70 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematiksel Modelleme Becerisi Matematiksel modelleme; aslında gerçek yaşam problemlerinin sadeleştirilmesi, soyutlanması ya da bir matematiksel forma dönüştürülmesidir. Matematiksel problem, bilinen tekniklerle matematiksel çözümü bulmak için kullanılabilir. Daha sonra bu çözüm yorumlanarak gerçek terimlere dönüştürülür.

71 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematiksel Modelleme Becerisi Matematiksel modelleme, hayatın her alanındaki problemlerin doğasındaki ilişkileri çok daha kolay görebilmemizi, onları keşfedip aralarındaki ilişkileri, matematik terimleriyle ifade edebilmemizi, sınıflandırabilmemizi, genelleyebilmemizi ve sonuç çıkarabilmemizi kolaylaştıran dinamik bir yöntemdir.

72 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematiksel Modelleme Becerisi Matematiksel modelleme becerisi sadece matematikçiler tarafından değil bilimle, problem çözme ile ilgilenen tüm insanların sıkça kullandıkları bir beceridir. Bu nedenle, bu becerinin daha okul yıllarında öğrencilere kazandırılması gerekmektedir. Öğretmenler yapacakları etkinliklerde öğrencilerinden, verilen bir gerçek yaşam problemine ilişkin cebirsel veya grafiksel modeller oluşturmalarını ve oluşturdukları bu modeller yardımıyla gerçek yaşam problemlerine cevaplar aramalarını sağlamalıdır. Bu becerinin öğrencilerde bir anda gelişmeyeceği açıktır. Bu nedenle, becerinin gelişimine yönelik etkinlikler süreç içerisine yayılmalıdır.

73 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Akıl Yürütme Becerisi Matematik eğitiminin önemli amaçlarından biri de kendilerinin matematiksel düşünce üretebileceklerine, kendi başarı ve başarısızlıkları üzerinde kontrol sahibi olduklarına inanmalarını sağlamaktır.

74 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Akıl Yürütme Becerisi Böylece, öğrenciler akıl yürütmede ve düşüncelerini savunmada öz güvenlerini geliştirebilirler. Öğrenciler, matematik öğrenmenin kural ve formülleri ezberlemekten ibaret olmadığını, keşfetme, varsayımda bulunma ve ulaştığı sonucu mantıksal olarak açıklama sürecinin matematik yapmanın önemli bileşenleri olduğunu görür.

75 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Akıl yürütme becerisinin kazanılabilmesi için öğrencilerde aşağıdaki becerilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir:  Özel durumlar üzerinde yaptığı gözlemlerden, gözlemleri ve diğer matematiksel sonuçlarla tutarlı mantıksal sonuçlar çıkarabilme.  Modelleri, önermeleri, özellikleri ve bağıntıları kullanarak yaptığı matematiksel çıkarımı açıklayabilme.  Problemlerin çözüm sürecini açıklayabilme ve çözümleri doğrulayabilme.  Matematiksel d,rumların analizinde örüntüler ve bağıntıları kullanabilme.  Matematiksel tahminler yapabilme ve tartışma ortamlarında tahminini savunabilme,  Genel ilişkileri özel durumlara uygulayabilme. Genel ilişkiden özel durumla ilgili sonuçlar üretebilme,

76 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Akıl yürütme becerisinin kazanılabilmesi için öğrencilerde aşağıdaki becerilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir:  Özel durumları kullanarak tahminler yürütebilme ve bu tahminleri test edebilme.  Ulaşılan sonuçları genelleştirebilme,  Mantıksal sonuç çıkarma sürecindeki fikirlerini kontrol edebilme,  Ulaştığı veya sahip olduğu fikirlerin geçerliliğini sorgulayabilme,  Matematiğin önemli bir parçası olan tutarlı mantıksal sonuç çıkarımının gücünü ve etkin kullanımının değerini bilme,  Matematiksel doğrulama sürecinde tümevarım ve tümden gelimi etkin olarak kullanabilme,

77 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Duyuşsal ve Psikomotor Özellikler Ortaöğretim matematik öğretim programı, öğrencilerin olumlu duyuşsal gelişimini de dikkate almıştır. Matematiksel kavram ve beceriler geliştirilirken, öğrencilerin duyuşsal gelişimi de göz önünde bulundurulmalıdır. Tutum, öz güven, matematikte kendine yetme becerisi ve matematik kaygısı duyuşsal boyutu içermektedir.

78 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Duyuşsal ve psikomotor boyutla aşağıdakiler hedeflenmektedir:  Matematikle uğraşmaktan zevk alma,  Matematiğin gücünü ve güzelliğini takdir etme,  Matematikte öz güven duyma,  Bir problemi çözerken sabırlı olma,  Matematiği öğrenebileceğine inanma,  Matematikteki başarılarını ve matematikle ilgili duygu ve düşüncelerini olumsuz yönde etkileyecek kadar kaygıya sahip olmama,  Matematikle ilgili konuları tartışma,  Matematik öğrenmek isteyen kişilere yardımcı olma,

79 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Duyuşsal ve psikomotor boyutla aşağıdakiler hedeflenmektedir:  Gerçek hayatta matematiğin öneminin farkında olma,  Matematik dersinde istenenleri yerine getirme,  Matematik dersinde yapılması gerekenler dışında da çalışmalar yapma,  Matematik kültürünü hayatına uygulama,  Matematikle ilgili çalışmalarda yer alma,  Matematiğin bilimsel ve teknolojik gelişmeye katkıda bulunduğunu düşünme,  Matematiğin kişinin yaratıcılığını ve estetik anlayışını geliştirdiğine inanma,  Matematiğin, mantıksal kararlar vermeye katkıda bulunduğuna inanma,  Matematiğin, zihinsel gelişime olumlu etkisi olduğunu düşünme.

80 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Ortaöğretim matematik öğretim programında, öğrencilerin öz düzenlemeyle ilgili özelliklerinin gelişimi önemli bir yer tutmaktadır. Öz düzenlemeyle ilgili açıklamaların bir kısmı “beceriler” ve “duyuşsal boyut” ile ilgili bölümlerde yer almıştır.

81 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öz düzenlemede, gerekli yeterliğe sahip olunması için aşağıdakiler hedeflenmiştir:  Matematikle ilgili konularda kendini motive etme,  Matematik dersi için hedefler belirleyerek bunlara ulaşmak için kendini yönlendirme,  Matematik dersinde istenenleri zamanında ve düzenli olarak yapma,  Matematikle ilgili çalışmalarda kendi kendini sorgulama,  Matematik dersinde ihtiyacı olduğunda ailesinden, arkadaşlarından ve öğretmeninden yardım isteme,

82 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öz düzenlemede, gerekli yeterliğe sahip olunması için aşağıdakiler hedeflenmiştir:  Matematik dersine verimli bir şekilde çalışma,  Matematik sınavlarında heyecanlı ve panik hâlde olmama,  Matematik dersinde bireyler arası ilişkilerde saygının, değer vermenin, onurun, hoşgörünün, yardımlaşmanın, paylaşmanın, dürüstlüğün ve sevginin önemini bilme ve uygulama,  Matematik dersinde yapılan çalışmalarda temiz ve düzenli olma,  Matematik dersinde kendine veya başkalarına ait malzemeleri kullanırken özen gösterme.

83 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Ortaöğretim matematik öğretim programında öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal gelişimlerinin yanında psikomotor becerilerinin gelişimine önem verilmektedir. Bunun gerçekleşebilmesi için etkinlikler içerisinde özellikle öğrencilerin bilgisayar teknolojisinden ve hesap makinelerinden yararlanmalarına olanak sağlanmalıdır.

84 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematiğin, somutlaştırılması ve soyutlaştırılmasındaki dinamik etkileşimi, yaşam ile olan mantıksal ilişkisini açığa çıkarabilinmek için matematiksel dili çok iyi kullanabilmeliyiz.

85 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu nedenle, Matematik eğitimin daha iyi yapılandırabilmesi ve yaşama transfer edebilmesi, ancak Küresel değişim ve gelişimin matematik ve yaşam arasındaki etkileşimin derinliğine çok iyi gözlenmesi, analiz edilmesi ve sentezi ile ulaşılacak sonuçların matematiksel dille ifade edilmesine bağlıdır.

86 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu etkileşimin nereye ulaşacağını bugünden görmek çok kolay değildir. Bu temel karakteristik özelliklerinin sürecini aşağıdaki gibi modelleyebiliriz.

87 Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu87 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Somutlaştırma 1 Soyutlaştırma Somutlaştırma 2 Somutlaştırma 3 Somutlaştırma 4 Somutlaştırma n Soyutlaştırma Somutlaştırma

88 Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu88 Somut kavram 1 Somut kavram 2 Somut kavram 3 Somut kavram 4 Somut kavram n Matematik yalnız matematikçiler için değildir. Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı

89 Başlangıçta ilk somutlaştırma bir bilgi değeridir. Soyutlaştırma, somutlaştırma süreci için önemli rol oynamaktadır. Aslında matematiğin gücü, matematiği somutlaştırabilmenin gücünden gelmektedir. Matematiksel bilincin arkasında soyut problemlerin çözümü için kullanılan algoritmalar yatmaktadır.

90 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu süreç, yaratıcı düşünme ve davranış yeteneğini, İletişim becerilerini öne çıkarmıştır. Matematikte somutlaştırma ve soyutlaştırma süreci için dinamik öğrenme–öğretme ortamlarının oluşturulabilmesi matematiğin doğasına dayalı ilişkileri gözleyebilme fırsatı yaratılmış olur.

91 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Bilgisayar teknolojisi, öğrenme-öğretme ortamlarını, olumlu yönde zenginleştirebilecek potansiyele sahip olarak karşımızda durmaktadır. Bilgisayar, matematik sınıflarına bir öğretme aracı olarak değil de bir öğrenme aracı olarak girebilirse sahip olduğu potansiyel ile geleneksel öğrenme-öğretme ortamlarımızı geliştirebilir ve değiştirebiliriz.

92 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Bu yaklaşıma göre, Bilgisayar destekli matematik öğretimi yapılan bir ortamda kendilerine sunulan yazılımları öğrenciler etkileşimli olarak kullanır, problemleri adım adım çözer, dönütler alarak yanlışlarını öğrenir. Bu anlamda bilgisayar, öğrencinin bilgi ve becerilerini ön plana çıkaran bir köprü rolü oynar. Böylece yeni bir öğrenme kültürünün de tohumları atılmış olur. Geleneksel ortamlarda çoğu zaman öğrenilecek konu bireyselleştirilememekte, öğrencinin dikkati derse çekilememektedir

93 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Bilişim teknolojisinin potansiyelinden yararlanarak tasarlanan ve geliştirilen yazılımlar yoluyla öğrenciyi öğrenmenin merkezine koymak, öğrenmeyi bireyselleştirmek ve böylece derse karşı ilgiyi artırmak mümkün görünmektedir. Burada önemli nokta bilgisayarın bir hesap makinesi, bir sunum aracı olarak değil de öğrenci tarafından model kurma, yorumlama, analiz ve genelleme yapma gibi üst düzey zihinsel beceriler için kullanılmasıdır.

94 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Daha somut ve daha az soyut olan kavramlar daha kolay öğrenilebilmektedir. Matematiksel kavramların çoğu üst düzey bilişsel etkinliği gerektiren soyut kavramlardır. Bu kavramların çoğunu bilgisayar teknolojisi ile modellemek, canlandırmak mümkündür.

95 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Bu yolla çoğu soyut kavram somutlaştırılabilmektedir. En azından fiziksel olarak olmasa da sanal olarak doğruluğu ve varlığı gösterilerek çoğu matematiksel kavram öğrenci için somutlaştırılabilmekte ve kolay kavranılması sağlanabilmektedir. Bilgisayarın bu potansiyeli bu öğretim programının arzuladığı değişimin yakalanabilmesi için önemli katkılar sağlamaktadır.

96 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Geleneksel olarak bilgisayar destekli matematik öğretimi öğrencinin daha önceden hazırladığı sunumları öğrencilere sunduğu bir yöntem olarak anlaşıldı. Bu anlayışın doğal bir sonucu olarak öğretmenler çok daha renkli ve hareketli dersler tasarladılar. Ancak bu yaklaşım geleneksel öğretmen merkezli uygulamaların değiştirilmesine hiçbir katkı sunmadı.

97 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Bu öğretim programı ile ortaya konulan bilgisayar destekli matematik öğretimi vizyonunda bilgisayar bir sunu aracı olarak değil, öğrencinin matematiksel ilişkileri ve örüntüleri karşılıklı etkileşim yolu ile keşfettiği bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Bu öğretim programında bilgisayar destekli matematik öğretimi bir seçenek olarak değil sistemi tamamlayıcı temel bir unsur olarak algılanmalıdır.

98 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Bu yöntem bilgisayarın, etkileşimli çalışmalarla öğrenmenin meydana geldiği bir ortam olarak kullanılması esasına dayanır. Burada öğretmen, öğrenci çalışmalarını gözler ve keşfetme sürecinde onları yönlendirir. Sınıfta, öğrenciler ne yaptıklarının farkında olmadan sık sık hata yapabilirler. Bilgisayar-öğrenci etkileşimi sürecinde öğretmen rehberliği, öğrencilerin hatalarını düzeltmelerini kolaylaştırır. Böyle bir ortamda öğrencilerin uygulama ve deneyimleri keşfetmeye dayalı becerilerini gelişir. Genel olarak keşfetme etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılmalıdır.

99 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Öğretmen, öğrenmeyi kolaylaştıracak etkin materyaller hazırlamalıdır. Hazırlanan materyaller; bilgisayar donanımlı bir ortamda öğrencinin kendi matematiksel bilgisini inşa etmesine olanak sunmalıdır. Onlara hazır bilgiyi doğrudan sunmamalıdır.

100 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Öğretmenler, öğrencilerinin kendi matematiksel bilgilerini kurabilecekleri bilgisayar donanımlı öğrenme ortamlarının tasarlanmasında bilgisayar cebir sistemleri ve dinamik matematik (veya geometri) programlarının etkileşimli yapılarından yararlanmalıdırlar.

101 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Bu yazılımlarla öğrenciler bir yandan öğretmenin hazırladığı bilgisayar destekli etkinlikleri tamamlarken diğer yandan da bu etkinlikler altında yatan matematiksel anlamları bulup keşfedebilirler. Örneğin, bir dinamik matematik yazılımı ile tasarlanmış olan aşağıdaki etkinlikte öğrenci “A noktasını eğrinin üzerinde hareket ettirerek teğetin eğimini” gözlemleyecektir.

102 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu102

103 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Öğretmenin daha önceden hazırlamış olduğu bu yapı içerisinde çok sayıda gözlem yapma fırsatına sahip olacak olan öğrenci, öğretmenin de gerekli rehberliği ile fonksiyonun artan olduğu aralıklarda eğiminin dolayısıyla o aralıktaki türevin aldığı değerlerin pozitif olduğunu, fonksiyonun azalan olduğu aralıklarda eğiminin dolayısıyla o aralıktaki türevin aldığı değerlerin negatif olduğunu keşfedecektir.

104 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar Teknolojisinin Matematik Sınıflarına Entegrasyonu Ardından keşfettiği bu matematiksel ilişkiyi matematik dilini kullanarak ifade edecek ve doğrulama yoluna gidecektir. Böylece matematik sınıfları öğrencilerin matematiksel ilişkileri araştıracakları birer laboratuara dönüşebilecektir.

105 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Bu programın başarı ile uygulanmasında bir takım stratejiler dikkate alınmalıdır. Temelde öğrenciyi öğrenme sürecinin merkezine koyan bu programda öğrencinin etkinliklere etkin katılımı, sahip olduğu ön bilgi, beceri ve deneyimlerin yeni öğrenilecek konularla ilişkilendirilmesi esas alınır.

106 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Bir başka ifade ile öğrencinin kendi matematiksel anlamını inşa etmesini sağlayacak öğrenme-öğretme ortamlarının tasarlanması hedeflenir. Bu amaçla yapılacak bireysel etkinlikler, grup çalışmaları ve sınıf içi tartışmaların da etkisiyle öğrencilerin kendi anlamalarını oluşturmalarına fırsat verilmelidir. Böyle ortamların yapılandırılmasında öğretmene önemli sorumluluklar düşmektedir.

107 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Matematik öğrenme sürecine öğrencilerin çevrelerindeki örneklerle, matematik tarihinde karşılaşılan bazı durumlarla veya bazı özel durumların incelenmesiyle başlanması öğrencilere, soyut matematiksel ilişkilere ulaşmada yardımcı olacaktır.

108 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 1. Öğretim Somut Deneyimlerle Başlamalıdır Matematik öğretiminde yalnız somut deneyimlerle sürece başlamak öğrenci başarısını sağlamak için tek başına yeterli değildir. Öğretmen, dersini planlarken seçeceği etkinliklerin somut modele ve amaca uygunluğuna, güdeleyici olmasına ve akıl yürütme becerilerini kullanmaya uygun olmasına dikkat etmelidir.

109 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 2. Anlamlı Öğrenme Amaçlanmalıdır Öğrencilerin, bilgileri yalnızca hatırlamaları ve tanımaları değil; öğrendiklerinin arkasında yatan anlamı kavramaları hedeflenmelidir. Öğrencilerin anlamlı öğrenmeleri, bilgiyi farklı ortamlarda uygulayabilmeleri, kavramlar arası ilişkiyi kurabilmeleri ve bilgiyi çeşitli temsil biçimlerine dönüştürebilmeleriyle yakından ilgilidir. Öğretimde bu becerilerin gelişmesine özel bir önem verilmelidir.

110 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 3. Matematik Bilgileriyle İletişim Kurmalıdır Öğrenmede, iletişimin önemli bir rolü vardır. İletişim kurmak, öğrencilerin bildiklerini yeniden gözden geçirmeye, toparlamaya ve yapılandırmaya yöneltecektir. İletişim, bir rapor veya ulaşılan bir sonucun hazırlanıp sınıfta sunulması, bir matematik probleminin kurulması, bir problemin çözümünün anlatılması gibi farklı biçimlerde olabilir. İletişim, öğrencilerin öğretmen tarafından daha iyi değerlendirilmesine de yardımcı olacaktır.

111 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 4. İlişkilendirme Önemsenmelidir Matematik bilgilerinin, gerçek hayatla, diğer derslerle ve eski öğrenilenler ile ilişkilendirilmesine de önem verilmelidir. Günlük hayatta, pek çok durumda çeşitli zorluk derecelerinde, matematiğe ait problemler karşımıza çıkmakta ve matematik birçok meslek dalında kullanılmaktadır. Bu nedenle problemler, öğrencilerin matematiğin günlük hayattaki kullanımını açık biçimde görmelerine yardımcı olacak şekilde seçilmelidir. Öğrenciler, matematiğin diğer derslerde de kullanılabildiğini gördüklerinde, kazanımları daha anlamlı olacaktır.

112 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 5. Öğrenci Motivasyonu Dikkate Alınmalıdır Öğrencilerin matematik dersinde istekli olmaları, motivasyonları ile ilgilidir. Öğrencilerin derse yönelik motivasyonlarını yükseltmek için öğretmenin alabileceği çeşitli önlemler vardır. Matematiğin tarih içerisindeki gelişiminden öğrencileri haberdar etmek, matematiğin insanlık tarihinde oynadığı rolden, işlenecek olan konunun matematiğin diğer derslerle olan ilişkisinden bahsetmek öğrencilerin matematik dersine karşı motivasyonunu yükseltecektir.

113 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 6. Öğrenci Motivasyonu Dikkate Alınmalıdır Her şeyden önce öğrencilerin matematiği anlamlı öğrenmeleri, onların derse yönelik tutumlarını olumlu yönde etkileyecektir. Öğrencilere verilecek ödevler, sınıf etkinlikleri ve benzeri çalışmaların öğrenci için anlamlı olması, bu açıdan oldukça önemlidir. Öte yandan bütün öğrenciler aynı biçimde motive edilemezler. Bazı öğrenciler başarı ile motive olurken bazıları bulmacalar, ilginç problemler ve benzeri etkinliklere daha çok ilgi duyabilirler. Kimi öğrenciler ise öğrendiklerini uygulama şansı yakaladığı zaman derse daha çok ilgi duyar. Sonuç olarak öğrencilerin bireysel farklılıklarını dikkate alarak matematiği öğrenmeye yönelik motivasyonlarının olumlu yönde geliştirilmesine önem verilmelidir.

114 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 7. Teknoloji Etkin Kullanılmalıdır Günümüzde teknoloji büyük bir hızla gelişmekte ve anlamlı matematik öğretimi için yeni fırsatlar oluşturmaktadır. Bilgisayar teknolojisinin sürekli gelişmesi sonucunda; sınıf ortamında kullanılabilecek yazılımlarının hem niteliği hem de niceliği artmakta, alternatifler sürekli çoğalmaktadır. Öğrencilerin anlamlı öğrenme deneyimleri yer yer teknoloji ile desteklenmelidir.

115 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Hesap makineleri de matematik öğretiminde yararlanılabilecek bir diğer önemli araçtır. Hesap makineleri sayesinde, öğrenciler daha gerçekçi matematik problemleri üzerinde çalışabilecek, uzun işlemlerden kazanacakları zamanı akıl yürütmede ve yaratıcı düşünmede değerlendirebileceklerdir. Hesap makineleri, öğrencilerin bütün hesaplamalarda başvurdukları bir araç olmamalıdır. Öğrencilerin, hesap makinesini yerinde kullanmayı öğrenmesine önem verilmelidir.

116 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 8. Grup çalışmaları Önemsenmelidir Öğrencilerin bilgilerini yapılandırma sürecinde sosyal etkileşim önemli bir bileşendir. Bu nedenle sınıflarda zaman zaman grup çalışmalarına önem verilmelidir. Grup çalışmaları, öğrenme ortamında öğrencilerin sahip oldukları farklı bilgi, beceri ve yetenekleri, öğrenme için gerekli olan sosyal etkileşimin gerçekleştirilmesi ve bu potansiyelin gerçekleştirilmesi için önemli fırsatlar sunmaktadır. Sınıflar farklı yeteneğe, kültüre ve bilgi birikimine sahip öğrenciler barındırması nedeniyle grup çalışması için iyi bir potansiyele sahiptir.

117 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Grup çalışmaları, öğrencilerin soru sordukları, fikirlerini tartıştıkları, hata yaptıkları, dinlemeyi öğrendikleri, yapıcı eleştiriler yaptıkları dolayısıyla matematiksel bilgilerini oluşturdukları bir ortam sağlaması nedeniyle matematik öğrenmede önemli bir yere sahiptir. Grup çalışmaları yoluyla öğrencilere kendi kavramları hakkında konuşma, kendi stratejilerini kurma, varsayımda bulunma ve matematiksel bilgilerini tartışma fırsatı sağlanır.

118 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Tüm bunlarla birlikte matematik öğrenme ortamları yapılandırılırken aşağıdaki hususlara da dikkat edilmelidir:  Öğrenciler, özgür ve girişken olabilmeleri için teşvik edilmeli ve cesaretlendirilmelidir.  Öğretmen, öğrencilere açık uçlu sorular sormalı ve cevapları beklemelidir.  Öğrenciler, yüksek seviyede düşünmeye teşvik edilmeli ve diğer arkadaşlarıyla diyalog kurma fırsatı verilmelidir.  Öğrencilerin hipotez kurmada deneyim kazanabilmeleri için, kendi aralarında tartışabilecekleri uygun ortamlar hazırlanmalıdır.

119 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Tüm bunlarla birlikte matematik öğrenme ortamları yapılandırılırken aşağıdaki hususlara da dikkat edilmelidir:  Öğrencilerin matematiksel bilgiyi yapılandırma süreçleri çoklu gösterimler ve materyallerle desteklenmelidir.  Etkinlikler sırasında bilginin yapılandırılması yanında yeni durumlara transfer etme ve sentez yapma da önemsenmelidir.  Etkinlikler sırasında öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri, algı ve güdüleri, bireysel özellikleri dikkate alınmalıdır.

120 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci  Öğrenme ve öğretme sürecinde, öğrenciler arasında yarışma ve rekabet gibi paylaşma ruhuna uygun olmayan bir anlayış yerine; işbirliği ve dayanışma gibi olumlu anlayışlar benimsenmelidir.  Sınıfta demokratik bir öğrenme ortamı sağlanmalı ve öğrenciye kendini ifade edebileceği rahat bir ortam sunulmalıdır.  Etkinlikler boyunca öğrenciye sunulacak olan destek doğrudan hazır bilgiyi sunan, doğruyu veya yanlışı empoze etmeye çalışan bir anlayışla değil ipuçları veya öğrenciyi düşünmeye yönlendirecek ifadeler şeklinde olmalıdır.  Öğrenme ve öğretme stratejileri seçilirken öğrencilerin ön bilgileri, okulun kaynakları, programda konuya ayrılan süre dikkate alınmalıdır.  Öğrenme ve öğretme sürecinde öğrencinin zihinsel ve bedensel faaliyetleri merkeze alınmalı ve öğrenme-öğretme süreci bu esas etrafında şekillendirilmelidir.

121 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 9. Konuların öğretiminde İzlenecek Aşamalar Bu öğretim programı temelde öğrencinin kendi bilgisini yapılandırılması üzerine inşa edilmiştir. Bu amaca ulaşmak için öğretmenler tarafından derslerde farklı öğretim yöntem ve stratejileri kullanılabilir. Bununla birlikte öğretmenler derslerini planlar ve uygularken aşağıdaki modele uygun tasarımlar yapmaları öğrencilerin zengin matematiksel anlamalar geliştirmelerinde onlara yardım edecektir. Giriş / Merak Uyandırma Keşfetme, Açıklama, Derinleşme, Değerlendirme

122 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 10. Giriş/Merak Uyandırma: Öğrencinin işlenecek olan konuya karşı merakını ve ilgisini çekmeyi, öğrenciyi yeni öğrenilecek konuya hazırlayan aşamadır. Bu aşamada öğretmen konunun tarihsel ve kültürel boyutlarından, diğer disiplinlerdeki uygulamalarından öğrencilerini haberdar edebilir. Bu aşamanın bir diğer boyutu da öğrencilerin ön bilgilerinin açığa çıkarılmasıdır.

123 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Bu hem öğrencilerin ilerleyen konuyu daha önce öğrendiği konularda ona yardımcı olacak hem de öğretmenin de dersini öğrencilerinin hazır bulunuşluklarına göre işlemesine katkı sağlayacaktır. Bu amaçla ders öncesinde öğrencilerin mevcut bilgilerini yoklayan kısa cevaplı sorular kullanmak yada kısa süreli etkinlikler yapmak etkili olabilir. Ayrıca öğrencileri bilişsel dengesizliğe sürükleyecek sorularda onları yeni konuya hazır hale getirecektir. Öğretmen bu aşamada öğrencilerin yeni konu için gerekli olan ön öğrenmelerle ilişki kurabilecekleri durumlar oluşturmalıdır.

124 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 11. Keşfetme: Bu aşamada öğrencilere üzerinde inceleme ve araştırma yapabilecekleri bir etkinlik sunulur. Ancak öğrencilere sunulan etkinlik onlara doğrudan hazır bilgiyi sunan yada öğrendikleri bir konu ile ilgili soruları içeren bir tarzda olmamalıdır. Öğrenciler etkinlik sonunda kendi çalışmaları sonucunda bir matematiksel örüntü veya ilişkiye ulaşmalıdırlar.

125 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Keşfetme: Bu aşamada öğretmen sınıfta rehber rolü oynayarak öğrencilerine soracağı sorular ve yapacağı yönlendirmelerle matematiksel ilişkiye ulaşmalarında onlara yardımcı olmalıdır. Bu süreçte öğretmen öğrencilerinin ulaştığı sonuçlar hakkında doğru/yanlış gibi hüküm verici bir yaklaşımdan kaçınmalıdır. Bu aşamanın grup çalışmalar şeklinde yapılması da öğrencilerin hem bilişsel hem de sosyal yönden gelişmelerine katkıda bulunacaktır.

126 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 12. Açıklama: Bir önceki aşamada öğrenciler tarafından araştırılan, incelenen ve keşfedilen kavramlar bu aşamada önce sınıf tartışması, sonrada öğretmenin açıklamaları ile açık ve anlaşılır bir hal alır. Bu aşamada öğretmen hazır bilgiyi doğrudan öğrencilerine sunmamalı, bir önceki aşamada yapılan bireysel veya grup etkinlikleri sürecinde öğrencilerin ulaştıkları sonuçları ve deneyimlerini sınıf arkadaşları ile paylaşmalarını isteyip bir sınıf tartışması yaptırdıktan sonra ulaşılan matematiksel kavramları açıklama yoluna gitmelidir. Öğretmen ve öğrencilerin ortak bir matematik dili geliştirebilmeleri için bu aşama son derece önemlidir.

127 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Açıklama: Öğrencilerden olası çözümlerini yada ulaştıkları sonuçları sınıf arkadaşlarına açıklamaları istenir. Öğretmen sınıftaki diğer öğrencileri açıklama yapan arkadaşlarına eleştirel sorular sorma konusunda cesaretlendirmelidir. Öğretmen açıklama yapan öğrencilerden ulaştıkları sonuçları nedenleriyle birlikte açıklamalarını ister. Bu aşamada öğretmenin en önemli rolü öğrencilerin açıklamalarına bağlı kalarak söz konusu tanımları,açıklamaları ve kavramları açık ve seçik bir şekilde tüm sınıf için toparlamaktır.

128 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 13. Derinleşme: Bu aşama öğrencilerin konuya ilişkin anlamalarını ilerlettikleri aşamadır. Öğretmen alternatif sorularla ulaşılan sonucun diğer matematiksel sonuçlarla ilişkilerini kurdurmaya, ulaşılan sonuca ilişkin öğrencilerinin genellemeler yapmalarına, ulaşılan ilişkinin geçerli olmadığı özel durumların irdelemelerine olanak sağlamalıdır.

129 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Derinleşme: Özellikle karşıt örneklerle ulaşılan sonucun sınırları belirlenmeye çalışılır. Örneğin, öğrenciler önceki aşamalarda kendi deneyimleri sonucunda “bir nokta fonksiyonun yerel ekstremum noktası ise o noktada fonksiyonun türevi sıfırdır.” Sonucuna ulaşmış olsunlar. Bu aşamada öğretmen ulaşılan bu sonucun tersinin de doğru olup olmadığını öğrencileriyle özel örnekler üzerinden giderek tartışır. Bu aşama özelikle öğrencilerin kavram yanılgılarına düşmelerini engelleyecek özel durumlar üzerine inşa edilebilir.

130 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci 14. Değerlendirme: Öğrencilerin kavramlar, beceriler, süreçler ve uygulamalar hakkındaki performansının ve anlamalarının ölçülüp değerlendirildiği çalışmalardır. Öğretmen bu aşamadan elde ettiği dönütleri kullanarak kendi öğretme sürecini yeniden yapılandırabileceği gibi öğrencilerine eksikleri konusunda da dönütler verme fırsatı yakalar.

131 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik Öğrenme Öğretme Süreci Değerlendirme: Öğretmenden bu aşamada çoklu ölçme- değerlendirme yaklaşımları kullanması beklenmektedir. Bu aşamada yapılan değerlendirme faaliyetlerinin bir diğer yönü de öğrencilerin kendi kendilerini ve arkadaşlarının etkinlikteki performansını değerlendirmesidir.

132 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrenme Öğretme Sürecinin Tasarım ve Yönetim Algoritması : B1: Başla; B2: Öğrenme Alanı verilir; B3: Alt Öğrenme Alanı Belirlenir; B4: Alt Öğrenme Alanı için belirlenen Öğrenme Kazanım Verilir; B5: Kazanım için belirlenecek beceriler verilir. B6: Kazanım için kullanılabilecek, model, araç ve gereçler için öneriler yapılır; B7: Etkinlik tabanlı öğrenme öğretme süreci yönetilir; ‘’ 1. Öğretmen öğrenciye, kazanıma hangi yöntem, model ya da araç ve gereçlerle ulaşabilme ve düşünme geliştirebilmeyi kolaylaştırmaya yönelik katkı sağlayacak kritik sorular sorulur Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu132

133 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı 2.Bu süreçte öğrencilerin aktif katılımları sağlanmalı, etkinlikle ilgili materyaller üzerinde, İlişkiyi gözleme, sezinleme, keşfetme ve bulmaya yönelik yapacağı çalışmalar, öğrenciyi ancak matematiği anlama düzeyine taşır. Bu süreçteki kazanımlarla, öğrenci kuralı belli bir mantıksal çıkarım yapamaz. 3.Ancak, anlama düzeyindeki kazanımların matematiksel dil ile ifade edilmesi ile Öğrenme düzeyi tamamlanmış olur. Böylece öğrenci, ilgili kazanıma ulaşma süreci tamamlanmış olur. ‘’ B8: Kazanıma yönelik öğrenme düzeylerinin belirlenmesi için öğrenciye açık uçlu ölçme değerlendireme Soruları verilir; B9: Öğrencinin kazanıma ulaşmaya yönelik verdiği cevaplar yetersiz ise öğretmen tarafından öğrenciler yönlendirilerek 6.Basamağa dönmelerini ve farklı kritik yaklaşımlarla tekrar çalışmalarına devam etmelerini ister; B10: Dur Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu133

134 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrenme Öğretme Ortamının Yapılandırılması ve Yönetimi  Öğrencilerin kazanımlara ulaşabilmeleri için öncelikle becerilerini geliştirebilecek dinamik modellerin tasarımları yapılmalıdır.  Çünkü, matematiksel modelleme, hayatın her alanındaki problemlerin doğasındaki ilişkileri çok daha kolay görebilmemizi, onları keşfedip aralarındaki ilişkileri, matematik terimleriyle ifade edebilmemizi, sınıflandırabilmemizi, genelleyebilmemizi ve sonuç çıkarabilmemizi kolaylaştıran dinamik yöntemlerden biridir.

135 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrenme Öğretme Ortamının Yapılandırılması ve Yönetimi  Bu süreçte öğretmen, öğrencilere açık uçlu sorular sormalı ve cevapları beklemeli, yüksek seviyede düşünmeye teşvik edilmeli ve diğer arkadaşlarıyla diyalog kurma fırsatı verilmeli, gerektiğinde öğrencilere çalıştıkları modelleri geliştirme fırsatı verilmeli, işbirliği ve dayanışma gibi olumlu anlayışları benimsemeli ve sınıfta öğrenciye kendini ifade edebileceği rahat bir ortam sunulmalıdır.  Matematik dersinde öğretmenler, sınıf ortamına öğrencilerin düşünme becerilerinin kazanabilmeleri, bilgiyi geliştirme ve etkin uygulayabilmeleri için öğretmen yaratıcı materyallerle destek vererek kavramsal öğrenmelerine yardımcı olmalıdırlar.

136 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğrencilerin kazanımlara Ulaşma Düzeylerinin Belirlenmesinin Önemi  Ölçme, matematiği öğrenme öğretme sürecinde öğrencinin hem duyuşsal hem de bilişsel gelişim açısından nasıl geliştiğini ortaya çıkaran bir sürecin uygulanmasıdır.  Ölçmede ilki üst düzey düşünme süreçlerini, ikincisi ise sarmal yapı içinde düşünme sürecinin geliştirilmesi esasına dayanır. Bunun için farlı ölçme yaklaşımlarının izlenmesi verimliliği arttıracaktır.

137 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı  Bu iki süreç öğrenci gelişiminin yıllar içinde kazanımlar bazında izlenmesini zorunlu kılmıştır.  Bunun için:  Öğrencilerin kazanımlara ulaşma düzeylerinin farklı modellerle ve farklı değerlendirmelerle irdelenmelidir. Kazanıma ulaştı ya da ulaşamadı kararı ve buna bağlı olarak öğrencilere verilen alıştırmalar sonucu, özellikle kazanıma ulaşamayan öğrencilerin gelişeceğini ve öğreneceğini düşünmek yalnızca ezbere dayalı bilgilerin kullanıldığı durumlar için geçerli olacaktır.

138 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Değerlendirme: Öğrencilerin kavramlar, beceriler, süreçler ve uygulamalar hakkındaki performansının ve anlamalarının ölçülüp değerlendirildiği çalışmalardır. Öğretmen bu aşamadan elde ettiği dönütleri kullanarak kendi öğretme sürecini yeniden yapılandırabileceği gibi öğrencilerine eksikleri konusunda da dönütler verme fırsatı yakalar.

139 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı  Açık uçlu sorularla öğrencilerin üst düzey düşünme becerileri değerlendirilebilir.  Öğrencilerin beceri gelişim düzeyleri zaman sürecine dayalı olarak irdelenmelidir. Kazanımlar bazında öğrenci beceri gelişiminin izlenmesi, değerlendirme sürecini kolaylaştıracaktır.  Tek soruyla, öğrencinin kazanıma ulaştı ya da ulaşamadı yargısında bulunmak son derece hatalı değerlendirme olur. Aynı şekilde, benzer soruların ya da etkinliklerin verilmesi uygun bir yaklaşım olmayacaktır. Özellikle testlerde kullanılan sorulara benzer sorular üzerinde alıştırma yapılması öğrencinin kavramsal gelişmeye katkısının olmadığı bilinmektedir.

140 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Öğretmenden bu aşamada çoklu ölçme-değerlendirme yaklaşımları kullanması beklenmektedir. Bu aşamada yapılan değerlendirme faaliyetlerinin bir diğer yönü de öğrencilerin kendi kendilerini ve arkadaşlarının etkinlikteki performansını değerlendirmesidir.

141 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Örneğin,‘’Bir bağıntıyı açıklar, şema ile gösterir ve bağıntının grafiğini çizer.’’ kazanımı için öğretmen öğrenme öğretme sürecinin başında hemen kazanım işlemlerinin algoritmasını öğrencilere aktarması ve öğrencilerin bu algoritmayı çeşitli farklı bağıntılar için uygulamasıdır. Burada en büyük hata, kazanımın algoritmik işlem becerisi olarak yorumlanmasıdır. Sonuçta kazanım ifadesindeki bilgi, öğrenme çıktısı olarak gündeme gelecek, öğrenciler de ilgili bilginin öğretmenler tarafından doğrudan kendilerine aktarılıp aktarılmadığına bakarak ‘’ilişki kurma’’ sürecine odaklanmayacaktır.

142 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Burada ısrarla vurgulanması gereken süreç, becerilerin geliştirilmesi olmalıdır. Bunun için öğrenme öğretme sürecinde etkinlikler bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesine yönelik yönetilmelidir. Matematik dersinde verilen kazanımlara göre önerilen etkinlikler, matematiksel kavramlar arasındaki ilişkileri öğrenciye kurdurulabilecek şekilde yönetilmelidir.

143 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik dersinde verilen kazanımlara göre önerilen etkinlikler, matematiksel kavramlar arasındaki ilişkileri öğrenciye kurdurulabilecek şekilde yönetilmelidir.

144 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Örneğin, ‘’Bağıntı ile fonksiyon arasındaki ilişkiyi modelleyerek açıklar.’’ kazanımı için, bağıntı ile fonksiyon arasındaki ilişkinin kurulabilmesini kolaylaştıracak biçimde bir etkinlik hazırlanması önerilebilir.

145 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematik öğrenme ve öğretme pratikleri sürekli değişirken ölçme-değerlendirme anlayışımızın değişmemesi beklenemez. “öğrenenin kazanım düzeylerinin ölçülme şekli öğrenme yaklaşımını belirler.

146 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Matematiksel kavram ve beceriler geliştirilirken, öğrencilerin duyuşsal gelişimi de göz önünde bulundurulmalıdır. Matematik alanında tutum, öz güven, matematikte kendine yetme becerisi ve matematik kaygısı duyuşsal boyutu içermektedir.

147 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bilgisayar cebir sistemleri ve dinamik matematik yazılımlarının etkileşimli özelliklerinden yararlanmalıdırlar.

148 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Böylece matematik sınıfları öğrencilerin matematiksel ilişkileri araştıracakları birer laboratuara dönüşebilecektir.

149 Eğitimde Gelecek: Programın Yaklaşımı Bu programın başarı ile uygulanmasında bir takım stratejiler dikkate alınmalıdır. Temelde öğrenciyi öğrenme sürecinin merkezine koyan bu programda öğrencinin etkinliklere etkin katılımı, sahip olduğu ön bilgi, beceri ve deneyimlerin yeni öğrenilecek konularla ilişkilendirilmesi esas alınır.

150 Öğrenme-Öğretme

151 Genel Bakış: Öğrenme sürecindeki Engellerimizin Kritik Edilmesi 1.Öğrenme kazanımlarının anlaşılamaması, 2.Etkinliklerin anlaşılamaması, 3.Ölçme değerlendirme sürecinin anlaşılamaması 4.Dinamik öğrenme öğretme ortamının oluşturulamaması, 5.Beceri kazanımlarına dayalı bilgiye ulaşılma sürecinin anlaşılamaması

152 Genel Bakış: Öğrenme-Öğretme Süreci 1.Tek yönlü iletişimin kurulması 2.İki yönlü iletişimin kurulamaması

153 Genel Bakış: Yaratıcı öğrenme ortamının oluşturulması Bireysel Destekleri Paylaşan Grup Etkinliklerinin Yapılandırılmasının kritik edilmesi

154 Beceriye dayalı bilgi kazanımına ulaşılacak ders planının hazırlanması, öğrenme öğretme sürecinin tasarım ve yönetiminin kritik edilmesi Genel Bakış: Öğrenme-Öğretme Süreci

155 Öğrenciler öğrenme –öğretme ve değerlendirme süreci Genel Bakış : Öğrenme Öğretme Süreci

156 Kritik düşünme beceri kazanımı Genel Bakış: Öğrenme Öğretme Süreci

157 Genel Bakış : Öğrenme Yaklaşımının Kritik Edilmesi Odaklanamama Kazanım-etkinlik uyumu Değerlendirememe Öğrencinin hiçbir şey öğrenememesi

158 Genel Bakış: Öğrenme-Öğretme Süreci Beceriler, analitik beceriler, sosyal, davranışsal ve iletişim becerileri kazanımlarının kritik edilmesi

159 Öğrenciler dersi neden yaptıklarını ve bu dersin hangi becerilerinin gelişmesine katkısı olması gerektiğini bilmesi gerekiyor Genel Bakış: Öğrenme-Öğretme süreci

160 Öğrenme herhangi bir yerde herhangi bir zamanda gerçekleşebilir Öğrenme bireysel farklılıklarla gerçekleşir Genel Bakış: Öğrenme-Öğretme Süreci

161 Sınıf deneyimlerimizin paylaşıldığı ortam olmalı, zorla bilginin yüklendiği bir ortama dönüşmemeli Genel Bakış: Öğrenme-Öğretme Süreci

162 Birlikte Olabilmek, Birlikte Çalışabilmek, Birlikte Öğrenebilmek Genel Bakış: Öğrenme-Öğretme Süreci

163 Eğitimde Gelecek Eğitim kurumlarımızın amacı, beceri, bilgi ve yetenek kazanımı olması gerekirken, sınav olmuştur.

164 Eğitimde Gelecek Derin bir kültürden süzülerek gelen toplumumuz, neden bu yetenekleri ortaya çıkaramıyor?

165 Eğitimde Gelecek Albert Einstein ne diyor. Bakınız. ‘’Çocukların düşünme becerilerinin geliştirilebilmesi için önce biz büyükler onların beyinlerini aktif hale getirecek ve düşünmelerini sağlayacak sorular sormayı bilmeliyiz’’ Albert Einstein

166 Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu Yüzyılda Eğitimde Genel Eğilimler ve Yenilikler: 21.Yüzyılda Eğitimde Genel Eğilimler ve Yenilikler: Bilgi ve Beceriler  Bilgi ve Anlama: Derslerde konu içeriğ(bilgi), kavram ve anlama  Düşünme. Aşağıdaki gibi kritik ve yaratıcı düşünme becerilerini kapsar. Planlama becerisi(problemi anlama, problem çözümü için plan yapmak); Matematiksel yöntemlere dayalı işlem yapma becerileri(planı icra etmek, problem çözümünü yeniden gözden geçirmek); Kritik \yaratıcı düşünme(sorgulama, problem çözme)

167 Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu167 Başarı Planı: Lise Matematik 9-12.Sınıflar Kategoriler % 50 – 59 (Seviye 1) % 60 – 69 (Seviye 2) % 70 – 79 (Seviye 3) % 80 – 100 (Seviye 4) Bilgi ve Anlama- Herbir derste gereksinim duyulan konular(bilgi) ve kavramsal anlamlandırma ve önemi(anlama) Öğrenci: Bilgi ve içerikSınırlı sayıdaki bilgiyi ispatlar. Belirli sayıda bilgileri ispatlar. Önemli sayıdaki bilgileri ispatlar. Bilgileri bütünüyle ispatlar. Matematiksel kavramları anlama Sınırlı sayıdaki kavramları ispatlar. Belirli sayıdaki kavramları ispatlar. Önemli sayıdaki kavramları ispatlar. Kavramları bütünüyle ispatlar.

168 Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu168 Düşünme- Kritik ve yaratıcı düşünme becerilerni ve/veya yöntemsel işlemleri kullanma Öğrenci: Planlama becerisini kullanma -Problemi anlama -Problemi plan yaparak çözmek geçerli planlama becerilerini sınırlı sayıda kullanır geçerli planlama becerilerini bellirli sayıda kullanır geçerli planlama becerilerini önemli sayıda kullanır geçerli planlama becerilerini bütünüyle kullanır Yöntemsel işlem becerileri kullanma -planı icra etme -çözümü yeniden gözden geçirme yöntemsel işlem becerilerini sınırlı sayıda kullanır yöntemsel işlem becerilerini bellirli sayıda kullanır yöntemsel işlem becerilerini önemli sayıda kullanır yöntemsel işlem becerilerini bütünüyle kullanır Matematiksel yöntemlere dayalı kritik/yaratıcı işlemleri kullanır (problem çözme, sorgulama vb. gibi) matematiksel yöntemlere dayalı kritik/yaratıcı işlemleri sınırlı sayıda kullanır matematiksel yöntemlere dayalı kritik/yaratıcı işlemleri belirli sayıda kullanır matematiksel yöntemlere dayalı kritik/yaratıcı işlemleri önmeli sayıda kullanır matematiksel yöntemlere dayalı kritik/yaratıcı işlemleri bütünüyle kullanır

169 Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu169 Kategoriler % 50 – 59 (Seviye 1) % 60 – 69 (Seviye 2) % 70 – 79 (Seviye 3) % 80 – 100 (Seviye 4) İletişim- Farklı formlardaki anlamları bütünüyle ifade etme Öğrenci: Matematiksel düşünmeye dayalı yaratıcı fikirleri oluşturur ve ifade eder matematiksel düşünmeye dayalı yaratıcı fikirleri sırlı sayıda oluşturur ve ifade eder matematiksel düşünmeye dayalı yaratıcı fikirleri belirli sayıda oluşturur ve ifade eder matematiksel düşünmeye dayalı yaratıcı fikirleri önemli sayıda oluşturur ve ifade eder matematiksel düşünmeye dayalı yaratıcı fikirleri bütünüyle oluşturur ve ifade eder Farklı dinleyiciler için sözel, görsel ve yazılı formda ve sunu yaparken İletişim kurma farklı dinleyiciler için sözel, görsel ve yazılı formda ve sunu yaparken sınırlı sayıda iletişim kurar farklı dinleyiciler için sözel, görsel ve yazılı formda ve sunu yaparken belirli sayıda iletişim kurar farklı dinleyiciler için sözel, görsel ve yazılı formda ve sunu yaparken önemli sayıda iletişim kurar farklı dinleyiciler için sözel, görsel ve yazılı formda ve sunu yaparken bütünüyle iletişim kurar Disiplinle ilgili terim ve terminolojileri sözel, görsel ve yazılı formda kullanır disiplinle ilgili terim ve terminolojileri sınırlı sayıda sözel, görsel ve yazılı formda kullanır disiplinle ilgili terim ve terminolojileri belirli sayıda sözel, görsel ve yazılı formda kullanır disiplinle ilgili terim ve terminolojileri önemli sayıda sözel, görsel ve yazılı formda kullanır disiplinle ilgili terim ve terminolojileri sözel, görsel ve yazılı formda bütünüyle kullanır

170 Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu170 Uygulama- Bilgi ve becerileri çeşitli alanlarda ilişkilendirerek kullanır Öğrenci: Aşina olduğu şartlarda bilgi ve becerileri uygular aşina olduğu şartlarda sınırlı sayıda bilgi ve becerileri uygular aşina olduğu şartlarda belirli sayıda bilgi ve becerileri uygular aşina olduğu şartlarda önemli sayıda bilgi ve becerileri uygular aşina olduğu şartlara bilgi ve becerileri bütünüyle uygular Bilgi ve becerileri yeni şartlara transfer eder bilgi ve becerileri yeni şartlara sınırlı sayıda transfer eder bilgi ve becerileri yeni şartlara belirli sayıda transfer eder bilgi ve becerileri yeni şartlara önemli sayıda transfer eder bilgi ve becerileri yeni şartlara bütüyle transfer eder Bilgiyi hem kendi disiplini içinde, hem diğer diplinlerde ve hemde günlük yaşamda çeşitli koşullarda ilişkilendirir bilgiyi hem kendi disiplini içinde, hem diğer diplinlerde ve hemde günlük yaşamda çeşitli koşullarda sınırlı sayıda ilişkilendirir bilgiyi hem kendi disiplini içinde, hem diğer diplinlerde ve hemde günlük yaşamda çeşitli koşullarda belirli sayıda ilişkilendirir bilgiyi hem kendi disiplini içinde, hem diğer diplinlerde ve hemde günlük yaşamda çeşitli koşullarda önemli sayıda ilişkilendirir bilgiyi hem kendi disiplini içinde, hem diğer diplinlerde ve hemde günlük yaşamda çeşitli koşullarda bütünüyle ilişkilendirir

171 Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu171 Teşekkür Ederim…


"21.Yüzyılda Eğitim de Değişen ve Gelişen Eğilimler: Lise Matematik Öğretim Programı Prof. Dr. Şeref Mirasyedioğlu Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları