Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bilgisayara Giriş Hazırlayan: Hüsnü BAYRAMO Ğ LU KONU#2 DONANIM VE YAZILIM ITEC115/ITEC190 Do ğ u Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bilgisayara Giriş Hazırlayan: Hüsnü BAYRAMO Ğ LU KONU#2 DONANIM VE YAZILIM ITEC115/ITEC190 Do ğ u Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu."— Sunum transkripti:

1 Bilgisayara Giriş Hazırlayan: Hüsnü BAYRAMO Ğ LU KONU#2 DONANIM VE YAZILIM ITEC115/ITEC190 Do ğ u Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu

2 Öğrenme Hedefleri 1. Bilgisayarda verinin nasıl ifade edildi ğ ini anlamak. 2. Çeşitli giriş birimlerini ve işlevlerini tespit etmek. 3. Sistem ünitesinde bulunan temel donanım birimlerinden anakart, işlemci ve belleklerin işlevlerini açıklamak. 4. Çeşitli çıkış birimlerini ve işlevlerini sıralamak. 2

3 Öğrenme Hedefleri 3 5. Depolama birimleri ile bellekler arasındaki farkı tespit etmek. 6. Depolama sistemlerinin hangi durumlarda kullanılması gerekti ğ ini açıklamak. 7. İ letişim birimlerinin amaçlarını açıklamak. 8. Temel yazılım kavramlarını anlamak.

4 Genel Bakış 4  Bu ünite tamamlandı ğ ında aşa ğ ıdaki yeterliliklere sahip olacaksınız:  Verinin ne demek oldu ğ u ve bilgisayarda nasıl ifade edildi ğ i  Bilgisayar sistemini oluşturan donanımları  Çeşitli giriş, çıkış, depolama, iletişim ve işlemci birimlerini  Temel yazılım kavram ve işlemlerini

5 Sayısal (dijital) veri nasıl ifade edilir? 5  Günümüzdeki sayısal bilgisayarların ço ğ u veriyi ifade edebilmek için ikilik sayı sistemini kullanırlar.  Böylece bilgisayarda veriyi ifade edebilmek için sadece iki sayı kullanılabilir: 0 ve 1.  Bilgisyarlarda işlenen verilerin tümü ikilik sayı sistemi ile ifade edilmelidir.  Bunun için giriş birimlerinden gönderilen bilgi gerekti ğ i şekilde ikilik sayı sistemindeki veriye dönüştürülür.

6 Sayısal (dijital) veri nasıl ifade edilir? 6  Bit  Bilgisayar içerisindeki en küçük veri birimidir.  0 veya 1 de ğ erini alabilir.  Genellikle birçok bitin bir araya gelmesiyle anlamlı veri oluşturulur.  Bayt  1 bayt 8 bitten oluşur.  Büyük miktardaki verileri ifade etmek için çeşitli ön ekler kullanılır (ör: KB, MB,...).

7 Sayısal (dijital) veri nasıl ifade edilir? 7  Sayı Sistemleri  Sayıları ifade etme yöntemleridir.  Onluk sayı sisteminde toplam on tane sembolle tüm sayılar ifade edilebilir (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9).  İ kilik sayı sisteminde ise sadece iki sembol tüm sayıları ifade etmek için kullanılır (0 ve 1).  Her iki sayı sisteminde de, sayı basamaklarının yerine göre taban de ğ eri aynı kalırken ve üssü de ğ işik de ğ er alır.

8 Sayısal (dijital) veri nasıl ifade edilir? 8 Örnek: Onluk sayı sistemi İ kilik sayı sistemi = = 11

9 Sayısal (dijital) veri nasıl ifade edilir? 9  Kodlama Sistemleri  Metin tabanlı verileri ifade etmek için kullanılır.  Geleneksel olarak kullanılanı ASCII (American Standard Code for Information Interchange) olarak adlandırlır.  Gerçekte 7-tabanlı (7-bit) kodlama kullanmaktadır, ancak 8 bitlik geliştirilmiş versiyonu da bulunmaktadır.  8 bit ile 256 farklı karakter ifade edilebilir (2 8 =256).  İ ngilizcede kullanılan Latin alfabesindeki karakterlerle sınırlıdır.

10 Sayısal (dijital) veri nasıl ifade edilir? 10  Eski (antik) veya modern dillerde bulunan karakterleri ifade edebilmek için günümüzde kullanılan kodlama sistemi Unicode olarak adlandırılır. − Her karakter 0’lar ve 1’ler kullanılarak ifade edilir. − Her karakter için gereken ifade farklı uzunlukta olabilir (8 ile 32 bit arasında). − Bir milyon farklı karakter Unicode ile ifade edilebilir.

11 Sayısal (dijital) veri nasıl ifade edilir? 11 Örnek: Yukarıda görülen birçok farklı karakter Unicode ile 0’lar ve 1’ler kullanılarak ifade edilebilirken, ASCII kod ile ifade edilemezler.

12 Giriş Birimleri 12  Veri girişi sa ğ layan her donanım parçası giriş birimi olarak adlandırılır.  Klavye  Bilgisayara yazı yazarak veri girişi yapmayı sa ğ lar.  Bilgisayara entegre, kablolu ve kablosuz olan çeşitleri vardır.  Hemen hemen tüm masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda kullanılmaktadır.

13 Giriş Birimleri 13

14 Giriş Birimleri 14  İ şaret Aygıtları  Bilgisayardaki objeleri seçmeye, komutlar göndermeye yarayan aygıtlardır.  En sık kullanılanları fare (mouse) ve kalemdir (pen).  Fare  Neredeyse tüm masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda kullanılmaktadır.  Günümüzde daha çok optik ve lazer fareler kullanılmaktadır.

15 Giriş Birimleri 15  Kalem (Pen)  Elektronik olarak ekrandan objeler seçmeyi, çizim yapmayı ve yazı yazmayı sa ğ lar.  Kişisel bilgisayarlarda, tablet bilgisayarlarda ve mobil aygıtlarda kullanılabilir.  Grafik tasarım ve animasyonlarda daha sık kullanılmaktadır.

16 Giriş Birimleri 16  Dokunmatik Ekranlar  Kişisel bilgisayarlarda, mobil aygıtlarda ve cep telefonlarında kullanımı çok yaygınlaşmıştır.  Birço ğ u, çok noktadan dokunmayı algılayıp işleyebilmektedir.

17 Giriş Birimleri 17  Oyun aygıtları (joystick), kontrol dü ğ meleri ve dizüstü bilgisayarlarda bulunan dokunmatik fare (touchpad) di ğ er işaret aygıtları olarak sayılabilir.

18 Giriş Birimleri 18  Tarayıcılar  Optik tarayıcı olarak da bilinirler.  Kaynak dökümandan verileri alıp bilgisayara aktarmak için kullanılır.  Aktarılan bilgi resim dosyası şeklinde bilgisayara kaydedilir.  Metin olarak atrabilmek için tarayıcının optik karakter tanıma (OCR) özelli ğ inin olması gerekir.  Düzyataklı tarayıcı en sık kullanılan tarayıcıdır.  Bunun yanında elle tutulan tarayıcılar istenilen yerde tarama işlemini yapma imkanı sunarlar.

19 Giriş Birimleri 19 Düzyataklı tarayıcıElle tutulan tarayıcı

20 Giriş Birimleri 20  Sayısal kameralar  Hafıza kartlarına, DVD ve flash belleklere foto ğ raf ve video kaydı yapan aygıtlardır.

21 Giriş Birimleri 21  Mikrofon  Ses dalgalarını elektriksel titreşimlere çeviren, elektroakustik bir cihazdır.  Bütün mikrofonlar ses dalgalarına tepki gösteren çeşitli şekillerde yapılmış diyafram ya da benzeri bir elemana sahiptir.

22 Sistem Ünitesindeki Birimler 22  Sistem ünitesi  Bilgisayar kasası ve içindeki bileşenleri ifade eder.  Bileşenler; anakart, işlemci, bellekler, depolama aygıtları, güç ünitesi, so ğ utucu fan ve giriş/çıkış birimlerini bilgisayara ba ğ lamak için kullanılan arayüzleri içerir.  Anakart  Sistem ünitesindeki ana devre kartıdır.  Sistem ünitesindeki bileşenlerin tümü do ğ rudan veya kablo ile anakarta ba ğ lanırlar.

23 Sistem Ünitesindeki Birimler 23  Ba ğ lantı noktaları (ports)  Bilgisayar kasasının dış kısmındaki ba ğ lantı noktalarıdır.  Anakarta entegre olabilece ğ i gibi genişleme yuvasına takılan kartlarla da ba ğ lantı noktaları yaratılabilir.  Çeşitli giriş/çıkış aygıtlarını bilgisayara ba ğ lamak için kullanılır.

24 Sistem Ünitesindeki Birimler 24 Sistem ünitesi içerisinin genel görünümü

25 Sistem Ünitesindeki Birimler 25  İ şlemci (CPU)  Birçok küçük devre ve bileşenin biraraya gelerek oluşturdu ğ u ve anakarta do ğ rudan ba ğ lanan birimdir.  Mikroişlemci olarak da adlandırılır.  İ ki temel birimden oluşur:  Aritmetik mantık birimi (ALU) hem matematiksel hem de mantıksal işlemlerin yapıldı ğ ı birimdir.  Kontrol ünitesi, işlemci içerisindeki işlemleri koordine ve kontrol eder.

26 Sistem Ünitesindeki Birimler 26  İ şlemci hızı Hertz (Hz) cinsinden ölçülür. Günümüzde megahertz (MHz) ve gigahertz (GHz) seviyesinde hızlardan bahsedilebilir.  Günümüzdeki kişisel bilgisayarların birço ğ u Intel ve AMD firmasının üretti ğ i çok çekirdekli işlemciler kullanmaktadır.

27 Sistem Ünitesindeki Birimler 27  Bellekler  Bilgisayarda bulunan hafıza birimleridir.  Bellek kapasitesi bayt cinsinden ifade edilmektedir.  Rasgele Erişimli Bellek (RAM)  Geçici bir bellek türüdür. Bilgisayar kapandı ğ ında içindeki bilgiler silinmektedir.  İ şletim sisteminin gerekli kısımları ve kullanıcı programlarını çalıştırmak için gereken bilgiler belle ğ in içerisinde tutulur.

28 Sistem Ünitesindeki Birimler 28 Dizüstü bilgisayar RAM belle ğ i Masaüstü bilgisayar RAM belle ğ i

29 Sistem Ünitesindeki Birimler 29  Salt Okunur Bellek (ROM)  Genellikle anakarta entegre edilmiş ve içindeki bilgilerin kalıcı olarak tutuldu ğ u bellek türüdür.  Bilgisayar kapansa da içindeki bilgiler silinmeyecektir.  Üzerine bilgi yazılamayan, sadece içindeki bilginin okunabildi ğ i bellek türüdür.

30 Sistem Ünitesindeki Birimler 30  Flash bellek  Flah bellekler, günümüzde ROM belleklerin yerini almaktadır.  Bunun nedeni, flash belleklerin içerisindeki bilginin istenildi ğ inde silinebilir ve güncellenebilir olmasıdır.  Bu bellek türü, depolama birimlerinde de kullanılmaktadır.

31 Çıkış Birimleri 31  Görüntü Aygıtları  En sık kullanılan çıkış birimidir.  Ekran (Monitör)  Masaüstü bilgisayarlarda kullanılan görüntü birimidir.  Görüntü Ekranı  Entegre görüntü birimleridir.  Cep telefonları, dizüstü ve tablet bilgisayarlarda kullanılmaktadır.

32 Çıkış Birimleri 32  Tüplü (CRT) Monitör  Katot ışın tüpü (cathode ray tube) teknolojisini kullanmaktadır.  Boyutları büyük ve enerji tasarrufu yok denecek kadar azdır.  Düz Panel Ekranlar  Ekrandaki görüntüyü paneller arasındaki bazı kimyasallar (ör: LCD monitör), farklı gazlar (ör: plazma monitör) veya ledler (ör: led monitör) kullanarak oluşturan monitörlerdir.  Daha incedirler ve az enerji kullanırlar.  Günümüzde, görüntü kalitesinden dolayı led teknolojisini kullanan monitörler daha çok tercih edilmektedir.

33 Çıkış Birimleri 33  Piksel  Ekrandaki görüntüyü oluşturmaya yarayan en küçük birimdir.  Ekrandaki piksel sayısı, ekranın çözünürlü ğ ünü belirler.  Yüksek çözünürlükle ekranda daha fazla bilgi aynı anda görüntülenebilir ancak simgeler daha küçük olacaktır.

34 Çıkış Birimleri 34  Yazıcı (Printer)  Ka ğ ıt üzerine çıktı alınması sa ğ layan aygıtdır.  Kişisel yazıcılar bir bilgisayara ba ğ lanırken, a ğ yazıcıları oluşturulan a ğ üzerinden paylaşılabilen ve birçok kişi tarafından aynı anda kullanılabilen yazıcılardır.

35 Çıkış Birimleri 35  Lazer Yazıcılar  Lazer yazıcılarda fotokopi makinelerinde oldu ğ u gibi toner kullanılmaktadır.  Toner, kurutulmuş toz mürekkep taneciklerine verilen isimdir.  Toner tanecikleri, bilgisayardan gelen veriler yardımı ile ka ğ ıt üzerine basılır.  Lazer yazıcıların sessiz çalışmaları, kaliteli ve hızlı baskı yapmaları en büyük özellikleridir.

36 Çıkış Birimleri 36  Lazer yazıcının çalışma prensibi

37 Çıkış Birimleri 37  Mürekkep Püskürtmeli Yazıcılar  Lazer yazıcılara göre daha ucuz olmalarına ra ğ men mürekkep kartuşları pahalıdır.  İ yi kalitede ve renkli baskı yapabilirler.  En sık kullanılan di ğ er çıkış birimleri ise kulaklık ve hoparlördür.

38 Depolama Birimleri 38  Depolama Sistemleri  Bilgilerin kalıcı olarak saklanabilece ğ i sistemlerdir.  Veri, depolama sistemlerine manyetik veya optik olarak kaydedilebilir.  Manyetik depolama aygıtları veriyi farklı manyetik dizilerle ifade ederken, optik aygıtlar lazer ışı ğ ını kullanır. Flash bellekler ise veriyi elektronlarla ifade eder.  Sabit disk manyetik depolama aygıtına, CD ve DVD de optik aygıtlara örnek olarak verilebilir.

39 Depolama Birimleri 39  Sabit Sürücüler  Kullanıcıların programlarını ve verilerini kaydetmek için kullanılan sürücülerdir.  Manyetik Sabit Sürücüler  Üzerinde iz (track) ve kesimlerin (sector) bulundu ğ u plakalardan (platter) oluşmaktadır.  Okuma ve yazma işlemini gerçekleştirmek için plaka üzerine yerleştirilmiş okuma/yazma kafaları bulunmaktadır.

40 Depolama Birimleri 40

41 Depolama Birimleri 41  Katı Hal Sürücüleri (SSD)  Dönen plakalar yerine flash bellekte kullanılan teknoloji kullanılmaktadır.  Daha az enerji kullanır, daha az ısı açı ğ a çıkarır ve daha hızlıdırlar.  Düşme, çarpma ve sarsıntılara daha dayanıklıdırlar.  Hareketli mekanik parçaları olmadı ğ ı için daha sessizdirler.  Özellikle taşınabilir bilgisayarlar ve cep telefonları için kullanışlıdırlar.

42 Depolama Birimleri 42  Melez (Hibrid) Sürücüler  İ çerisinde hem dönen plakalar hem de flash bellek taşıyan sürücülerdir.  Katı hal sürücülerinden daha ucuzdurlar.

43 Depolama Birimleri 43  İ çteki Sabit Sürücüler  Sistem ünitesi içine konumlandırılan sürücülerdir.  Program ve bilgi kaydı yapmak için hemen hemen tüm bilgisayarlarda bulunur.  Taşınabilir Sabit Sürücüler  Bir bilgisayardan di ğ erine bilgi taşıyabilmek için kullnanılan sürücülerdir.  Günümüzde 500GB’tan 4TB’a kadar birçok büyüklükte bulunmaktadır.  Taşınması kolay olsun diye genellikle küçük boyutludurlar.  Birço ğ unun bilgisayara ba ğ lantısı USB portu ile sa ğ lanır.

44 Depolama Birimleri 44  Optik Diskler ve Sürücüler  Optik disklerde veri, lazer ışı ğ ı kullanılarak okunur ve yazılır.  CD, DVD ve Blu-Ray diskler optik disklere örnek olarak verilebilir.  Diskler tek bir izden (track) ve birçok kesimden (sector) oluşur. Veri, diskin her iki tarafına da kaydedilebilir.  Diskin kapasitesi kullanılan biçime, katman (layer) ve taraf sayısına göre de ğ işir.  Lazer ışı ğ ı ile yüzey üzerinde çukurlar (pits) ve tepeler (lands) oluşturulur. Böylece ikilik sayı sistemi ile ifade edilen veri diske yazılmış olur.

45 Depolama Birimleri 45

46 Depolama Birimleri 46  Salt okunur optik diskler  İ çerisine bilgi yazılmış olarak satılırlar. İ çindeki bilgiyi silmek veya de ğ iştirmek mümkün de ğ ildir.  Ör: CD-ROM, DVD-ROM ve BD-ROM  Kaydedilebilir optik diskler  İ çerisine sadece bir kez bilgi yazılabilen, daha sonra içindeki bilginin silinemedi ğ i ve de ğ iştirilemedi ğ i optik disklerdir.  Ör: CD-R, DVD-R ve BD-R  Tekrar yazılabilir optik diskler  Üzerine birden fazla kez bilginin yazılabildi ğ i ve silinebildi ğ i optik disklerdir.  Ör: CD-RW, DVD-RW, DVD+RW ve BD-RE

47 Depolama Birimleri 47  Flash bellek kayıt sistemleri  İ çerisinde çiplerin bulundu ğ u ve verinin elektronlarla ifade edildi ğ i bellek türüdür.  İ çerisinde hareketli parça olmadı ğ ı için kolay bozulmazlar. Çarpma ve sarsıntıya karşı daha dirençlidirler.  Sessiz ve küçüktürler, az enerji harcarlar.  Günümüzde bilgisayarlarda sıklıkla kullanılmaktadır.

48 Depolama Birimleri 48  Flash bellekler  İ çerisinde küçük çiplerin bulundu ğ u kartlardır.  Kart okuyucular kullanılarak içindeki bilgiye ulaşılabilir.  Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda, sayısal kameralarda, taşınabilir medya oynatıcılarda ve cep telefonlarında kullanılmaktadır.  En sık kullanılanları SD, mini-SD ve micro-SD olarak adlandırlır.

49 Depolama Birimleri 49 Kart Okuyucu Flash Bellekler

50 Depolama Birimleri 50  USB Flash Bellekler  USB arabirime sahip flash belleklerdir.  Taşıması kolay ve kullanışlı bellek türleridir.  Birçok farklı boyutları vardır (2GB - 256GB).

51 Depolama Birimleri 51  Uzaktan Kayıt Sistemleri  Bilgisayara do ğ rudan ba ğ lantısının olmadı ğ ı, a ğ veya İ nternet üzerinden ba ğ lantının sa ğ landı ğ ı kayıt sistemleridir.  Bulut kayıt (cloud storage) olarak da bilinir.  Örnek olarak Google Docs, Flickr ve Facebook verilebilir.  İ nternet ba ğ lantısının oldu ğ u heryerden bilgilere ulaşılabilir.

52 Depolama Birimleri 52  Akıllı Kartlar (Smart Cards)  Kredi kartı boyutlarında olan ve içerisinde küçük deverelerin oldu ğ u plastik kartdır.  İ çerisinde 64KB veya daha az bilgi barındırır. Amaç veri depolama de ğ il daha çok kimlik tanımlama bilgilerinin kolay yapılabilmesidir.  İ çindeki bilgi akıllı kart okuyucular tarafından okunabilir.

53 Depolama Birimleri 53  Günümüz bilgisayarlarında tek bir depolama aygıtı kullanmak yerine birden fazla seçene ğ i kullanmak çok daha caziptir.  Bu yüzden günümüz bilgisayarlarında sabit sürücü, optik sürücüler, flash bellek kart okuyucuları ve USB flash belleklerin kullanımı için USB portlar mevcuttur.

54 İletişim Birimleri 54  Bir bilgisayarın başka aygıtlarla a ğ veya İ nternet üzerinden haberleşmesini sa ğ layan birimlerdir.  A ğ Kartları (NIC)  Bir bilgisayarı a ğ a ba ğ lamaya yarayan elektronik devredir.  Hangi a ğ kartının kullanılaca ğ ı a ğ ın yapısı ve a ğ kablosunun türüne ba ğ lıdır.  Modem  Bir bilgisayarı telefon hattı üzerinden başka bir bilgisayara veya farklı bir a ğ a (genellikle İ nternet) ba ğ lamak için kullanılır.

55 İletişim Birimleri 55  Di ğ er iletişim aygıtlarına hub, anatar (switch), yönlendirici (router) ve erişim noktası (access point) örnek olarak verilebilir.  Kablosuz a ğ larda en sık kullanılan aygıtlar kablosuz erişim noktaları ve kablosuz yönlendiricilerdir.  Tekrarlayıcılar (repeaters) kablosuz a ğ ın menzilini artırmak için kullanılabilir.  Kablolu a ğ larda ise a ğ ın türüne göre çift-bükümlü, koaksiyel veya fiber optik kablo kullanılabilir.

56 İletişim Birimleri 56 A ğ kartı (NIC) Kablosuz USB a ğ kartı Hub Anahtar (Switch) Kablosuz yönlendirici

57 Yazılım Temelleri 57  Yazılım Hakları  Kullanılacak olan yazılımın kullanıcı haklarını tanımlar.  Yazılım Lisansı  Yazılımın kullanılaca ğ ı koşulları tanımlar.  Ör: yazılımın kaç bilgisayara kurulabilece ğ i, kullanım süresi,...  Yazılım kategorileri aşa ğ ıdaki gibi tanımlanabilir:  Ticari (commercial): Kar amacı ile geliştirilip satılan yazılımlar  Ücretli (shareware): Deneme süresinin ücretsiz oldu ğ u ancak bu süre sonunda satın alınması gereken yazılımlar  Ücretsiz (freeware): Bedava yazılımlar  Açık kaynak kodlu (open source): Kaynak kodunun kamuya açık oldu ğ u yazılımlar

58 Yazılım Temelleri 58  Yüklü Yazılımlar  Bilgisayara yüklenmiş ve oradan çalışan yazılımlardır.  En sık kullnılan yazılım türüdür.  A ğ Tabanlı Yazılımlar  Kullanıcıların a ğ üzerinden ulaşabilece ğ i yazılımlardır.  İ nternet ba ğ lantısının oldu ğ u her yerden bu yazılımlara ulaşılabilir.  A ğ ın ve İ nternetin hızına ba ğ lı olarak yüklü yazılımlara göre daha yavaş olabilirler.  Yazılımın kurulu oldu ğ u sunucu bilgisayar çalışmıyorsa, yazılıma ulaşmak mümkün olmayacaktır.

59 Yazılım Temelleri 59  Masaüstü Yazılımları  Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda kullanılan yazılımlardır.  Mobil Yazılımlar  Cep telefonu ve tablet bilgisayarlar gibi mobil aygıtlar için geliştirilen yazılımlardır.  Genellikle İ nternet üzerinden indirilerek kurulan yazılımlardır.  Bu tür yazılımlarda bilgi girişi dokunmatik ekranla veya ekran klavyesi ile yapılabilir.


"Bilgisayara Giriş Hazırlayan: Hüsnü BAYRAMO Ğ LU KONU#2 DONANIM VE YAZILIM ITEC115/ITEC190 Do ğ u Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları