Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ERGONOMİ Prof. Dr. Melikşah YILDIRIM. Ergonomi bircok ülkelerde değişik şekilde isimlendirilmektedir. - Amerika Birleşik Devletleri'nde "insan faktorii.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ERGONOMİ Prof. Dr. Melikşah YILDIRIM. Ergonomi bircok ülkelerde değişik şekilde isimlendirilmektedir. - Amerika Birleşik Devletleri'nde "insan faktorii."— Sunum transkripti:

1 ERGONOMİ Prof. Dr. Melikşah YILDIRIM

2 Ergonomi bircok ülkelerde değişik şekilde isimlendirilmektedir. - Amerika Birleşik Devletleri'nde "insan faktorii mühendisligi», - İngiltere'de «Uygulamalı Psikoloji», - İskandinav ülkelerinde "Biyoteknoloji», - Almanya'da “Ergonomie” sozcüğü ile ifade edilir. Ergonomi yeni bir bilim dalı olup işbilimi’nin bir bolümünü teşkil eder.

3 Türkçe'de işbilim olarak da adlandırlan Ergonomi terimi Yunanca'dan gelen Ergon = iş ve nomos = kanun (iş yasası) kelimelerinin birleştirilmesinden oluşup insan ile iş arasındaki münasebetleri konu alan bir bilim dalıdır.

4 Ergonomi, insan tarafından yapılmakta olan işin uygulanabilirliğini ve katlanabilirliğini belirlemek amacıyla anatomi, fizyoloji, psikoloji, sosyoloji ve teknik ile ilgili bilgileri kullanarak gerekli metotları geliştirir. Böylece işin düzenlenmesi esaslarını tespit eder. Öncelikle işin insana uyumu ve sonra insanın işe uyumunda bu esaslardan faydalanır.

5 Tanım : Ergonomi "insan ile kendi çalışma çevresi arasındaki ilişkinin bilimsel etüdü” dür

6 İşin insana uyumunun sağlanması için iş sistemi içinde birçok analizler yapılır ve düzenlemelere gidilir. Bu çalışmalar : - Çalışma yeri ve iş araçları (Çalışma masası, makinalar vb.) - Çalışma koşulları (Gürültü, aydınlatma, dinlenme araları vb.).

7 İnsanın işe uyumunun sağlanması için yapılan çalışmalar ise : - Personel planlama ve yerleştirme (yaş, cinsiyet. öğrenim vb.) - İşin oğretilmesi ve alıştırma.

8 Ergonomi’nin Amacı İşçi sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması İşgücü kayıplarının önlenmesi Yorulmanın ve iş stresinin azaltılması İş kazaları ve mesleki risklerin minimizasyonu Verimlilik ve kalitenin yükseltilmesi

9 İnsan ve İş Verimi - Uygulanabilirlik - Katlanabilirlik - kabul edilebilirlik - memnuniyet

10 İnsan ve Enerji Kas lifi Atık Oksijen Karbondioksit Besin Kimyasal Kan Dolaşımı

11 İnsanın Yetenekleri - Görme, işitme, koklama. tutma ve dokunma gibi duyu organları çok zayıf uyarımları alabilecek derecede duyarlıdır, - Karışık sesler ve gürültüler arasından istenilen sesleri süzerek algılayabilir, - Çevre etkisinden kendini koruma yetenegi çok büyüktür. - Birçok çeşitli bilgileri hafızada tutabilir, - Oğrendiği bilgileri istenildiğinde tekrar geri verebilir, - Yeni durumlara ani ve etkin bir şekilde reaksiyon gösterir, - Gözlemlerden genellemelere giderek yargılama ve problem çozme, karar verme yeteneği vardır, - Güvenilir subjektif değerlendirmeler yapar, - Yenilik, değişiklik ve yeni buluş yeteneği vardır, - Uygulamalarda istendiğinde değişiklik yapabilir.

12 İnsanın ergonomik önem taşıyan organları - Sinir Sistemi - Kan dolaşımı - Kas sistemi - Duyu Organları - görme duyusu - işitme duyusu - dokunma duyusu - kas ve kiriş duyusu - sıcaklık duyusu - ağrı duyusu

13 Sinir Sistemi

14 Kan Dolaşımı

15 Kas Sistemi

16 Duyu Organları Kimyasal Duyu - Tat - Koku Uyum özelliği olan duyular - Görme-Koku-Sıcaklık Uyum Özelliği olmayan duyular - İşitme-Tat-Ağrı-Dokunma

17 Görme Duyusu Yaşlar Net görebilme uzakığı Küçük Çocuklar 7 cm cm cm 75 Sonsuz

18 Yaşlılıkla birlikte adaptasyon yavaşladığı gibi ışık ihtiyacı büyür. 20 Ya ş 60 Ya ş Art ış y ü zdesi 120 I ü ks250 I ü ks % I ü ks400 I ü ks % I ü ks550 I ü ks & I ü ks800 I ü ks % I ü ks1100 I ü ks%22

19 Bazı İşlerde Işık İhtiyacı - Çok İnce İşler (Saatçilik, Örücülük, Gravür işleri) 1000 Lüks ve daha fazla (75 Watt) - İnce İşler (Küçük parça montajı, Koyu renkli kumaş üzerinde çalışma, Çizim işleri) Lüks (40-75 Watt) - Az İnce işler (Okuma, Yazma, Dikiş, Normal montaj) Lüks (25-40 Watt) - Kaba İşler (büro işleri, Otomatik makinaların kontrolü) Lüks (15-25 Watt) - Çok Kaba İşler (Dökümcülük, marangozluk, Taşıma, Yükleme, Boşaltma yerleri) Lüks (15 Watt’tan az)

20 Göz Yanılmaları

21

22 8U M354J 21HN1M121N N3 K4D4R H4R1KUL4D3, 3TK1L3Y1C1 53YL3R Y4PT1Ğ1N1N K4N1T1D1R. 845L4NG1ÇT4 0KUM4K 20RDU, F4K4T 51MD1 8U 54T1R1 Z1HN1N12 K4F4 Y0RM4D4N 0T0M4T1K 0L4R4K 0KUY481L1Y0R D3Ğ1L M1? GURUR DUY4B1L1R51N1Z! S1RT1N121N S1V42L4NM451N1 H4K3D1Y0R5UNUZ! 83Ğ3ND1YS3N1Z V3 0KUY38İLDİY53NİZ 5İZ D3 PA4YL4ŞIN Göz – Hafıza ilişkisi

23 İşitme Duyusu

24 Dokunma duyusu (Tat, Sıcak-Soğuk, pürüzlü, Kaygan vb.)

25 Dokunma Hassasiyeti Dil ucu 1 mm Parmak ucu 2 mm El ayası 10 mm El sırtı 30 mm Sırt ortası 70 mm

26 Kas ve Kiriş Duyusu

27 Sıcaklık Duyusu

28 Ağrı Duyusu Duyu merkezleri - Karın-Beyin zarı - Göğüs kafesi - Kemikler - Mafsallar Duyarsız organlar - Kalp - Akciğer - Karaciğer - Beyin - Mide - Bağırsak

29 PERFORMANS TALEBİ YETENEKLERİSTEKLİLİK KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ CİNSİYET SAĞLIK -GÖRME YETENEĞİ -DUYMA YETENEĞİ -VB. ANTREMAN ÖZELLİĞİ YAŞ VB. EĞİTİM DENEYİM ALIŞTIRMA VB. GÜNLÜK, HAFTALIK, AYLIK RİTİM HAVA DURUMU MEVSİMLER FİZİKSEL ÇEVRE HORMON DALG. VB. İŞE İLGİ İŞ ÇEVRESİ AİLE ARKADAŞLIK GÜVEN ÖZEL YAŞAM VB. ANA YETENEKLER KAZANILAN YETENEKLER FİZYOLOJİK GÜÇ (DİSPOZİSYON) PSİKOLOJİK GÜÇ (MOTİVASYON) GERÇEKLEŞEN PERFORMANS PERFORMANS ARZI İnsana ait İş Verimi

30 Verim arzının zaman içinde değişimi - Alıştırma ve antrenman - Günlük ritim - Haftalık performans değişimi - Yaşlanma

31 haftalar Verim Enerji sarfiyatı Alıştırma

32 Tekrarların olumlu etkileri - İş tekrarlarının sayısı ve süre, - Çalışan kişinin vücut yapısının ve daha önce yaptığı işin yeni işe uyumu. - İş metodunun zorluk derecesi. - İş hakkında ön bilgi (öğrenim, eğitim). Alıştırma = İstemli refleks hareketi !

33 Antrenman Bedensel gücün devamlı yükseltilmesi amacıyla vücudun kumandalı bir uyarı ile zorunlu olarak etkilenmesidir.

34 Antrenman ile organizmada oluşan değişiklikler - Kasların kan ile beslenmei iyileşir, böylelikle besin maddeleri ve oksijen ile iyi bir beslenme sağlanır, - Oksijen taşıma görevine sahip olan kandaki alyuvarların sayısı artar, - Proteinin yapısı değişir, - Kas hacmi büyür (Kas Iiflerinin sayısı değişmez), - Nabız hacmi büyür, - Nefes hacmi büyür, - Kaslarda ve karaciğerde glikojen miktarı artar, - Terleme fonksiyonu düzenli hale gelir, böylece vücut sıcaklığı daha iyi ayarlanabilir.

35 Günün saatleri Verime Hazır Olma Günlük Ritim Verim Gücünün Periyodik Değişimi Fiziki Gece

36 İş Veriminin İş Süresi İçinde Değişimi

37 Pt Sa Ça Pe Cu Ct Pa Günler İş Verimi İş Veriminin haftanın günlerine dağılımı

38 Yaşlar Kas Gücü Kas Gücünün Yaşa Bağlı Değişimi

39 Yaşa bağlı olarakİnsana ait özellik ve davranışlar Artanlar İş ve meslek tecr ü besi, Serbestlik ve d üşü nce yetene ğ i, Konu ş ma ve karar verme yetene ğ i. insanlarla anla ş ma ve beraber ç a lış ma Al ış kan lı k, G ü ven ve sorumluluk, Denge ve s ü reklilik, AzalanlarKas g ü c ü, G ö rme, duyma ve tat alma yetenekleri, Öğ renme kabiliyeti, Haf ı zada tutma, Kavrama ve anlama h ızı, Reaksiyon yetene ğ i.

40 İş Fizyolojisi İş fizyolojisi, bir işin yapılması esnasında bir taraftan işin durumu, cinsi, ağırlığı, süresi, diğer taraftan işyeri koşullarının etkisi ile meydana gelen bedensel ve zihinsel baskıyı konu alan bir bilimdir.

41   1. Görev 2. Girdi 3. Çıktı 4. İnsan 5. Üretim Aracı 6. İş Akışı 7. Çevre Koşulları İNFORMASYON İŞ ARAÇLARI İş Sistemi

42 İş Sistemleri

43 Ö zelliklerMakinaİnsan Mekanik verim gücüistenildigi kadar4,4 Kw/10 s 0,7 Kw/3-5 dak 0,2 Kw/gün Manipülasyonözelçok yönlü ve uyumlu İnformasyongirişiFiziksel ölçmeDuyu organları İşlem SırasıSabit programSeçilebilir Tanımaİşaretler Ş ekil ve Anlam Bilgi aramas ü res i K ı saUzun H ı z S ı n ı r ı TeknolojikFizy o l o jik Dış etkilerinrol ü BüyükBüyükK üçü k Öğ renme yetene ğ i Yo kVar Makin ve İnsan özellikleri karşılaştırması

44 İş fizyolojisinin amacı - Çalışan insan ile çalışma koşulları arasındaki ilişkiyi araştırmak, - Bu ilişkilere ait kuralları koymak, - İş gücünün korunmasını sağlamak, - Böylelikle verimliliği artırmak, - Yorulmaya neden olan etkenleri tespit etmek, - işe uygun çalışma şeklini araştırmak.

45 İş Fizyolojisinin araştırma alanları - İş enerjisi, - İş enerjisinin tespiti, - İnsan vücudunun etki derecesi, - Yorulma ve dinlenme zamanlarının ayarlanması, - Alıştırma ve antrenman, - Statik ve dinamik iş, - Çalışma yeri ölçmeleri (Antropometri) dir.

46 İş ve Enerji Tüketimi

47 1g karbonhidrat= 4.1 k ca l=17 kj 1g protein = 4,1 k c al=17 kj 1g ya ğ = 9,3 k c al=39 kj Besin Maddelerinin Enerji Miktarları

48 İnsan Vücudunu Oluşturan Maddeler % 60 Su, % 18 Protein, % 15 Yağ ve % 7 Mineral’den ibarettir suyun % 40’ı ise hücre içerisindedir.

49 Yağlar et, süt ürünleri ile yer fıstığı, susam gibi bitkilerde bulunur. Yağlar hem enerji temin ederler, hem de aynı zamanda hücre yapıları ve bunların yaşamları için gerekli maddelerdir.

50 Proteinler çoğunlukla et, balık, yumurta, peynir, fasulye, börülce, bezelye ve mercimekte mevcut olup vücudun gelişimi ve hücrelerin yenilenmesi için gerekli bulunmaktadır.

51 Karbonhidratlar özellikle nişasta ve şekerli maddeler ihtiva eden gıda maddelerinden sağlanır. Bunlar vücudun ihtiyacı olan enerjinin karşılanmasında kullanılmaktadır. Sindirim olayı sırasında tüm karbonhidratlar basit şeker olan glikoz, früktoz ve laktoza dönüştürülmektedir.

52 Orta ağırlıkta bir iş yapan kişinin enerji ihtiyacı g Protein = 484 kcal - 56 g Yağ = 521 kcal g Karbonhidrat = 2050 kcal 3055 kcal

53 Bir Gün İçinde Tüketilen Enerji - İstirahat halindeki tüketim (8 saat) - Boş zamanlardaki tüketim (8 saat) - İşe sarfedilen tüketim (8 saat)

54 İstirahat halindeki tüketim

55 Buro işçiliği kcal/g ü n Hasat işçiliği 5200 Duvarc ı 3500 Demiryolu işçiliği 4800 Montajc ı 3600 Saat ç i 2500 Marangoz 3400 Orman kesim işçiliği Y ü ksek da ğ larda k ı zakla nakliyat Bazı İşlerde Günlük Enerji ihtiyacı

56 Güç Tahammül Sınırı

57 Bir işin insana zihinsel ve/veya bedensel zarar vermeden yapılabilecek en uzun süreye güç tahammül sınırı denir. Bunun enerji sarfiyatı olarak karşılığı olan değer erkekler için 4.6 Kcal bayanlar için 3.5 Kcal’dir. Örnek: 50 kg’mı aşan ağırlıkların kaldırılması (erkekler için) Tanım

58 Kas Gücüne Dayalı İşler - Statik Çalışma - Statik Duruş - Statik Tutuş - Dinamik Çalışma - Ağır Dinamik İşler - Tek Taraflı Dinamik Çalışma

59 Statik ve Dinamik Çalışma

60 Statik Çalışma

61 Kas gücüne dayalı işlerde alınacak önlemler - Vücuda, işe uygun şekil verilmeli, - Statik işten mümkun olduğu kadar kacınmalı. - Vücut üzerindeki kas yükü akışı kısaltılmalı. - Kas yükü akış yönü vücudun uzun eksenine uygun olmalı, - Maksimum kas gücünün % 30 u aşılmamalı, - Çekme yerine itme gücünden faydalanılmalı.

62 Vücut Duruşu – Enerji Tüketimi

63 işin ağırlığının ölçülmesi

64 Kalp Atış sayısı metodu

65 Bazı işlerde tüketilen enerji miktarları

66 Antropometri

67 Tanım Antropometri; Yunanca, Antropos = insan ve Metron = Ölçü kelimelerinin birleştirilmesi ile meydana gelen, insan vücut ölçülerinin tespiti ve kullanımı ile iIgili çalışmalar yapan bir bilimdir.

68 İnsan vücut Ölçüleri Türk İşçisi (Erkek) D 1681 E 1572 F 1383 G 1023 H 751 I 697 K 406 L 336 a 888 b 776 c 594 e 503 f 432 n 356

69 Antropometrik Ölçümler (Türk İnsanı)

70 Antropometrik Ölçümler (devamı)

71 Antropometrik Ölçümler 1.Boy 2.Göz yüksekliği 3.Omuz yüksekliği 4.Omuz genişliği 5.Kol yukarı durumda parmak ucu yüksekliği 6.Yumruk yüksekliği 7.Parmak ucu yüksekliği 8.Apış arası yüksekliği 9.Kollar yana açılmış durumda parmak uçları arası uzaklığı 10. Kalça genişliği 11.Omuz hareketli kol öne uzanmış durumda parmak ucu uzaklığı 12.Omuz hareketsiz kol öne uzanmış durumda parmak ucu uzaklığı 13.Dirsekler arası uzaklık 14.Dirsek Yüksekliği 15.Göğüs Çevresi

72 Antropometrik Ölçümler (devamı) 16.Bel çevresi 17.Kalça çevresi 18.Üst baldır çevresi 19.Alt baldır çevresi 20.Ayak bileği çevresi 21.Kol yukarı durumda yumruk yüksekliği 22.Üst vücut yüksekliği 23.Oturma halinde göz yüksekliği 24.Omuz yüksekliği 25.Dirsek parmak ucu uzaklığı 26.Dirsek yüksekliği 27.Uyluk yüksekliği 28.Diz yüksekliği 29.Kollar yana açılmış durumda parmak uçları arası uzaklık

73 Antropometrik Ölçümler (devamı) 30.Kalça genişliği 31.Oturma yeri yüksekliği 32.Kafa çevresi 33.Omuz hareketli kol öne uzanmış durumda parmak ucu uzaklığı 34.Omuz hareketsiz kol öne uzanmış durumda parmak ucu uzaklığı 35.Sırt diz ucu uzaklığı 36.Sırt ayak parmak ucu uzaklığı 37.Sırt taban uzaklığı 38.Gözler arası uzaklık 39.Göz çene uzaklığı 40.Ayak boyu 41.Ayak genişliği 42.El boyu 43.El genişliği 44.Bilek çevresi 45.El yüksekliği 46.Yumruk çevresi 47.Kafa genişliği 48.Kafa boyu 49.Kafa yüksekliği 50.Ağırlık

74 Çalışma Şekli - Ayakta yapılan işler - Varis hastalığı - Damar iltihaplanmaları - Oturarak yapılan işler - Kalp ve nefes şikayetleri - Mide hastalıkları - Sırt ağrıları - Omur şikayetleri - Bacaklarda kan hareketi kusurları

75 Oturma ve çalışma yüksekliği

76 Çalışma alanı

77 Ayakların etki alanı

78 Ayakta çalışma yüksekliği

79 Yorulma ve Dinlenme

80 Yorgunluk türleri - Biyolojik yorgunluk - İş yorgunluğu - Teşvik yorgunluğu

81 İş yorgunluğunun görünüm şekli - Reaksiyon hızının yavaşlaması, - Dikkatsizlik, - Göz hareketlerinin yavaşlaması, - Şekil değiştirme, - Algılama zorluğu, - Zorlanma, - Kısa dinlenme sürelerinin uzaması ve sıklaşması. - İş hareketlerinin uzaması, - Hata ve yanılmaların sıklaşması.

82 Teşvik yorgunluğunun özellikleri - İşin enterasanlığını kaybetmesi. - Can sıkıntısı. - Sık sık saate bakmak, - Makina, alet ve insanlara karşı kaba, sert hareketler. - Kaçamak ve uyumsuzluğa eğilim.

83 Dinlenme Araları - Çok kısa dinlenme araları (< 1 dak.) - Kısa dinlenme araları (< 8 dak.) - Dinlenme araları (> 8 dak)

84 Dinlenme süresinin dinlendirici etkisi

85 Dinlenme süresinin hesaplanması

86 Çevre Koşulları - Hava Koşulları - Gürültü - Mekanik Titreşim - Aydınlatma - Zararlı Maddeler

87 Hava Koşulları

88 Sıcak - Soğuk

89 Yüksek Sıcaklığın Olumsuz Etkisi - Bıkkınlık, - Sinirlilik, - Dikkatsizlik. - Hataların yoğunlaşması. - Zihinsel çalışmalarda verim düşükIüğü. - Yetenek ve becerilerin azalması, - İş kazalarının fazlalaşması, - Ağır bedensel işlerde verim düşüklüğü. - Vücutta su ve asit - tuz dengesinin bozulması, - Kan dolaşımının zorlaşması, -Yorgunluk.

90 Vücut ile çevresi arasıdaki ısı alışverişi - Konveksiyon-Taşınım (Deri yoluyla ısının havaya geçişi). - Kondüksiyon-Isı iletimi (Katı cisimlerle dokunma yoluyla). - Radyasyon-Işınım - Evaporasyon-Terleme.

91 Vücudun ısı dengesi - Hava sıcakığı - Hava hareketi - Hava nem oranı - Yaplan işin ağırlığı - İş elbiseleri

92 Efektif Sıcaklık Havadaki nem oranı, hava hareketi ve ortam sıcaklığının etkisi altında hissedilen sıcaklığa Efektif Sıcaklık denir.

93 Gürültü Maddenin titreşimi ve bu titreşimin, hava gibi bir ortam içinde iletilerek kulağa ulaşmasına “ses”, hoşa gitmeyen ve rahatsız eden seslere ise “gürültü” denir.

94 İnsanın duyma alanı

95 Örnekler (dB)

96 Gürültünün zararlarını azaltmak veya önlemek - Gürültüyü kaynağından azaltma çareleri (Susturucu, motor devri düşürme vb.) - Gürültünün yayılmasını önIeme (izolasyon) - Kulak koruyucuları kullanılması (Pamuk tıkacı, kulaklık) - Organizasyon tedbirleri (Dinlenrne araları)

97 Mekanik Titreşim Cismin sistematik hareketine mekanik titreşim denir. Kısa uzanımlı titreşimlere ise vibrasyon denir

98 Mekanik titreşimin oturan insan üzerindeki etkisi - Nefes zorluğu, - Boyun ağrıları, - Göğüs ağrılar, - Kas kasılmaları, - Bel ağrıları, - Sırt ağrıları, - Kol ağrıları, - Baş ağrısı, - Sindirim bozukluğu, - İştahsızlık, - Genel yorgunluk.

99 Bazı taşıt ve aletlerin titreşiim frekansları - Otomobil 1, Hz Hz - Kamyon Hz Hz - Traktör Hz - Tren Hz - Helikopter Hz Hz - Matkap Hz - Pnömatik aletler Hz - Elektrikli el aletleri Hz - Traş Makinası 100 Hz - Diş oyma matkabı 1500 – 2000 Hz

100 Titreşimi önleme veya azaltma tedbirleri - Motor devir sayısını azaltma, - Balans ayarlama, - Amortisor kullanma, - Izolasyon yapma, - Titreşimin insana geçmesinin önlenmesi

101 Aydınlatma

102 İyi bir aydınlatmanm özellikleri - Aydınlatma şiddeti yeterli olmalı, - Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı, - Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli, - Işık yansımalarından kaçınılmalı (göz kamaşması), - Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı, - Aydınlatma sabit olmalı (Titrelşim ve parlaklık degişmeleri engellenmeli), - İşyerinde uygun renkler seçilmeli (yansıma ve psikolojik etki).

103 Zararlı maddeler - Katı zararlı maddeler - Sıvı zararlı maddeler - Kirli hava - Hava icindeki katı zararlılar - Toz - Duman - Hava içindeki sıvı zararlılar - Sis - Hava içindeki gaz zararlılar - Gaz - Buhar

104 Bazı zararlı maddelere ait MAK değerleri

105 Zararlı madelelere karşı alınacak önlemler a) Zararlı madde oluşumunu önlemek - Zararsız materyaI kullanmak - İş metodunu değiştirmek b) Zararlı madde yayılımını önlemek - Kapalı sistem uygulamak - Emme sistemi geliştirmek - Havalandırma sisteminden faydalanmak c) Zararlı maddenin insana ulaşmasını önlemek - Nefes maskesi kullanmak - Eldiven kullanmak - Koruyucu gozluk kullanmak - EmniyetIi ayakkabl giymek - Önlük takmak - Koruyucu elbise giymek

106 Çalışma Soruları (Çevre koşulları) - Çalışma yerlerinde çevre koşulları nelerdir ? - Sıcaklığın çalışan üzerine olumsuz etkileri nelerdir ? - Vücut ile çevresi arasıdaki ısı alışverişi ne şekilde olur ? - Vücudun ısı dengesi nelere bağlıdır ? - Efektif sıcaklığı tanımlayın, bir örnek verin ! - Gürültüyü tanımlayın, işitme zararı şiddeti nedir ? - Gürültü zararlarını azaltma ve önleme çereleri nelerdir ? - Mekanik titreşimi tanımlayın, Vibrasyon nedir ? - Mekanik titreşimin olumsuz etkileri nelerdir ? - İyi bir aydınlatmanın özellikleri nelerdir ?

107 İş Güvenliği

108 Tanım: İşyerlerinde işin yapılması sırasında meydana gelebilecek olan tehIikelerden, sağlığa zarar verebilecek etkenlerden korunmak ve iyi bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla yapılan çalışmalara «İş Guvenliği» denir. - Çalışanın güvenliği - İşletme güvenligi - Üretim güvenligi

109 Güvenliğin sağlanması

110 Kanuni düzenlemelere örnekler - Çalışanların sigortalanması, - İş kazaları, - Çıraklık, - 18 yaşından küçüklerin çalıştırılması, - Annelerin korunması, - Ayrlcalık gösteren işyerlerinde çalışanlar, - Tehlikeli maddelerle çalışanlar, - Çalışma süreleri, - Hafta sonu ve tatil günlerde çalışanlar. - Özürlü calışanlar.

111 İş güvenliği hizmetleri - İş yeri hekimi - Sosyal güvenlik kurumu (SGK) - İşçi sağlığı ve iş güvenliği merkezi (İSGÜM)

112 Kazalar ve Meslek Hastalıkları

113 Tanım Birdenbire, dış bir etkiyle ve arzu edilmeden meydana gelen, bizzat insan ve/veya işletme araçlarına zarar veren, beklenmedik olaya kaza denir.

114 Bir olayın kaza niteliği - Ani olması, - Arzu edilmeden meydana gelmesi, - Maddi veya manevi bir kayba sebep olması.

115 İş Kazası ek özellikleri - Yapılan iş ile ilgili olmalı, - Çalışılan işyerinde meydana gelmeli, - Çalışana olay anında hemen veya sonra bedensel veya ruhsal zarar vermeli.

116 Meslek Hastalığı İş sisteminin insan üzerindeki olumsuz etkisinin uzun süre sonra organizmada meydana getirdiği kalıcı zarara meslek hastalığı denir.

117 Meslek Hastalıkları (Fiziksel Etkenler) - Toz ve diğer hava kirleticilerine bağlı hastalıklar - Kas iskelet sistemi hastalıkları: - Duruş bozuklukları, - Tekrarlayan hareketler, - Belli kas, eklemlerin ve yumuşak dokuların zorlanmaları, - Vibrasyona maruz kalma. - Deri hastalıkları: - Allerji, egzema, astım vs. - Kanla temas eden mesleki gruplar: - Sağlık personeli - Çalışma ortamına bağlı hastalıklar: - Sıcak, soğuk, zemin durumu, gürültü, ışık

118 Ruhsal Hastalıklar - Bankacılık, finans, mali sektörler - Psikiyatristler, psikologlar - Anestezistler, acil çalışanları, cerrahlar - Depresyona eğilimi artıran meslekler - Mesleki memnuniyetsizlik; - Düşük ücret, - Ağır işler, - Uzakta çalışma, - Sevimsiz iş ortamı

119 Kas İskelet Sistemi Hastalıkları - Baş ağrıları - Boyun ağrıları - Omuz ağrıları - Dirsek ağrıları - El bilek kanalı sendromu - El, kol vibrasyon sendromu

120 Kaza Sigortası

121 Kaza sigortalarının önemli görevleri - Kazalara karşı korunma talimatlanın ilgililerce uygulanmasını kontrol eder, - Alet ve makinaların kazalara karşı güvenliğini kontrol eder, - Kaza araştırmaları yapar, - Kaza istatistiği tutar, - Kazalardan korunma ve ilkyardım kursları düzenler, - Diğer kaza sigortaları ile işbirliği yapar, - Kazaya uğrayanlara maddi ve diğer yardımları yapar.

122 Kaza Sebepleri

123 Teknik Hatalar - Sistem ve araçların tehlikeli düzeni, - Sistem ve iş aletlerinin tehlikeli durumu, - İş elbiselerinin güvenli olmaması, - Güvenlik tedbirlerinin ve koruyucu donanımın yetersiz oluşu.

124 Organizasyon Hataları - İş talimatlarının açık olmaması, - İş planı, iş organizasyonu ve iş hazırlığının iyi yapılmaması, - Çahlışma ve dinlenme zamanlarının iyi ayarlanamaması, - Ergonomik iş düzenlemeye dikkat edilmemesi, - Yeni iş metodunun iyi oğretilmemesi, - İş dağılımının iyi yapılmaması, - Kazalardan korunma talimatlarının uygulanmasının sağlanamaması.

125 Hareket hataları ve şahsi yetersizlik - Tehlike sırasında yanlış hareket (panik), - Kazalardan korunma talimatına uymama, - Koruyucu elbisenin giyilmemesi, - Uygun olmayan iş aletlerinin kullanılması, - Tehlikenin anında giderilmesi için geç kalınması, - Çalışma arkadaşlarının hatalı hareketi, - Alkollü çalışma.

126 Tesadüfi Etkenler - Deprem, - Fırtma, - Yıldırım düşmesi, - Su baskını vb.

127 Kazalardan Korunma

128 Çalışma Soruları (İş Güvenliği) - İş güvenliğini tanımlayın ! - İş güvenliği ile ilgili kanuni düzenlemelere 5 örnek verin ! - kaza nedir ? Örnek verin ! - Meslek hastalığı nedir ? Örnek verin! - Kazalardan korunma tedbirlerini önem sırasına göre yazın !

129

130


"ERGONOMİ Prof. Dr. Melikşah YILDIRIM. Ergonomi bircok ülkelerde değişik şekilde isimlendirilmektedir. - Amerika Birleşik Devletleri'nde "insan faktorii." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları