Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 SAĞLIKLI YAŞLANMA: SOSYAL BİR OLGU Doç. Dr. Aylin NAZLI Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 SAĞLIKLI YAŞLANMA: SOSYAL BİR OLGU Doç. Dr. Aylin NAZLI Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü."— Sunum transkripti:

1 1 SAĞLIKLI YAŞLANMA: SOSYAL BİR OLGU Doç. Dr. Aylin NAZLI Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü

2 2  Bildirinin temel amacı:, “Sağlıklı Yaşlanma” ve içeriğindeki “sağlık” ile “yaşlanma” olgularının, yaşanan toplumsal değişimlerin etkisi ile tıbbi olduğu kadar sosyal içerikli olgular olduğunu göstermek

3 3  19. yy’da Tıpta gelişen Biyo-Medikal modelin bakış açısının, tıbbi kavramların tanımlanmasında etkili olması  Beden, hastalık, sağlık ve yaşlılık gibi temel kavramların bu bakış içinde tanımlaması

4 4  Biyo-Medikal bakış açısına göre  Beden: Biyo-mekanik&organik bir bütünlük  Hastalık (Disease): Bir işaretler ve belirtiler seti aracılığıyla bedende ortaya çıkan patolojik durumun tıbbi betimlemesi

5 5  Sağlık/Sağlıklı olma: Hasta olmama, bedeninde bir bozukluk/işlevsizliğin bulunmaması  Yaşlılık: Bedende, yaşlanmaya bağlı doku, organ ve sistem işlevlerinde kapasitenin azalması, bozukluğu, işlevsizliği

6 6  20.yy’ da, modern toplumlarda yaşanan sosyo-ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik&bilimsel değişimlerin ve sonuçlarının her alanda etkili olması  Toplum-Tıp etkileşimi çerçevesinde tıbbi bakışın ve tıbbi olguların içeriğinin bu değişimlerden etkilenmesi

7 7  20.yy’daki bu değişimlerin sonuçlarından biri olarak tüketim kültürünün ortaya çıkışı  Bu kültürde toplumun, bireyin ve bedeninin sosyo-kültürel/fiziksel niteliklerinin önem kazanması

8 8  Tüketim kültürü içinde bedeni korumanın ve iyi görünmenin, yaşam tarzının ve sağlıklı olmanın bir ölçütü haline gelmesi  Tüketim kültürü -Beden - Sağlık ilişkisinin kurulması

9 9 Tüketim kültürü -Beden - Sağlık ilişkisinin içeriği: Toplumda sağlıklı olma adına, bedenin korunmasına & görünümüne yönelik,tüketimi de işaret eden (tıbbi içerikli) sosyal değerlerin etkinliği:  Bedenine özen gösterme / iyi bakma  Dengeli beslenme  Sağlıklı yaşam alışkanlıklarına sahip olma  Egzersiz yapma  Stres ile başa çıkma  Güzel / estetik/ İnce hatlara sahip olma  …………

10 10  Toplum içinde ortaya çıkan değişimin, Tıbbi bakış içinde de kendini “hastalık/hasta olmama” kavramından “sağlık/sağlıklı olma” kavramına doğru bir geçiş şeklinde göstermesi  Sağlık- Kültür bağlantısının tıbbi bakışa yansıması: Biyo-Medikal bakıştan, Biyo-Kültürel bakışa kayma ve WHO’nun Sağlık tanımı

11 11  Biyo-Kültürel modelde  Beden: Kendi sosyo-kültürel çevresi içinde bir bütün olarak kabul edilen “duyumsayan/yaşayan-canlı varlık”  Hastalık ( İllness): Hastalık durumunun organik&biyolojik&fiziksel sonuçlarının, hasta bireyce algılanan subjektif deneyimi

12 12  Sağlıklı Olma/Sağlıklı Yaşam = Hasta olmama ve sosyal, ekonomik ve kültürel boyutlarda iyilik hali içinde olma kadar düzenli beslenme, egzersiz yapma, stresle başa çıkma, bağımlılıklardan uzak durma, bedeni koruma ve iyi görünme, sağlıklı yaşam alışkanlıklarına sahip olma …..

13 13  Gelinen Yer: ‘Biyolojik verilere kültürel verilerin eşlik ettiği bir çerçeve içinden ‘sağlıklı olma’ nın tanımlanması durumu  Sağlıklı yaşam ve insan bedenine verilen önemin artışının yaşlılık olgusunun da içeriğini etkilemesi

14 14  Sağlıklı olmanın kültürel anlamının “Sağlıklı Yaşlanma” ya etkisi :  “Sağlıklı Yaşlanma”nın tıbbi olduğu kadar sosyo-kültürel ve sosyo- ekonomik bir içeriğe de sahip olması

15 15  “Sağlıklı Yaşlanma”nın sosyo-kültürel içeriği:  Yaşlılığı hastalık, ölüm, “işe yaramaz”lık, mutsuzluk, yalnızlık vb. ile bağdaştıran tıbbi ve sosyal değerlerin etkisini yitirmesi  Aktivizm, genç& fit görünme, sağlıklı olma & dengeli beslenme vb. gibi kültürel değerlerin yaşlılar için de geçerli olması  “Hissettiğiniz yaştasınız”, “Yaş sizin aklınızdadır” vb. söylemlerin egemenliği

16 16  “Sağlıklı Yaşlanma”nın sosyo-ekonomik içeriği:  Tüketim toplumlarında aktif olmanın, üretime katılma kadar tüketime katılma üzerinden de tanımlanmasının yaşlıları da işaret etmesi  Çeşitli tüketim alanları olarak turizm, spor, boş zaman, hobi vb. gibi alanlarda, yaşlıların aktif olma potansiyelinin önem kazanması

17 17  “Sağlıklı Yaşlanma”nın tıbbi, sosyo- kültürel ve sosyo-ekonomik içeriğinin  “Pozitif Yaşlılık” (Yeni/ Gençleşen Yaşlılık)  “Başarılı yaşlılık/ yaşlanma” kavramlarını da işaret etmesi

18 18 “Başarılı Yaşlılık Yaşlanma”: Hastalık ve engellilikten korunma Fiziksel ve bilişsel işlevlerin korunması Bireysel / bedensel kontrolün devamlılığı Sigara, alkol kullanmama, dengeli beslenme, fiziksel egzersiz yapma Toplumsal alanlara dahil olma Bireysel hedeflere sahip olma Yaşam memnuniyeti Uzun ömür …………

19 19  “Pozitif yaşlılık” (Yeni / Gençleşen Yaşlılık):  Eğitim seviyesi yüksek  “Beyaz yakalı” meslek ve işlerde çalışmış  Mal varlığı ve çoğaltma imkanlarına sahip  Yaşlılık/Emeklilik ile yaşam standartlarında göreli bir düşüş yaşamayan  Yeni bir yaşam tarzı ile yaşlılık dönemine giren  Sağlıklı olmaya, spora, beslenmeye vb. dikkat eden  Turistik/kültürel amaçlı seyahat etme  Hobi/Kültür/sanat aktivitelerine katılım  Tüketim alışkanlıklarını sürdüren

20 20  Toplumumuza eklemlenen tüketim kültürü ve değerleri ile toplumda yaşlılığa ilişkin bakışın ve yaşam biçimlerinin, geleneksel /modern şekillerde ortaya çıkması  Bu ikili görünümün sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel farklılıklarla heterojen bir yaşlılık olgusunu ortaya çıkarması

21 21  Sonuç: Sağlıklı yaşlanma olgusunun, toplumsal faktörler etkisinde, tıbbi olduğu kadar sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik bir içeriğe de sahip olduğunun ortaya çıkışı  Türk toplumundaki heterojen içerikli yaşlılık olgusunun varlığının, “sağlıklı yaşlanma” olgusunu da etkilemesi ve multi- disipliner çalışmalara olan ihtiyacın ortaya çıkışı

22 22 Dinlediğiniz için çok teşekkür ederim.


"1 SAĞLIKLI YAŞLANMA: SOSYAL BİR OLGU Doç. Dr. Aylin NAZLI Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları