Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DİYABET VE KADIN SAĞLIĞI Doç. Dr. E. Zeynep Tuzcular Vural.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DİYABET VE KADIN SAĞLIĞI Doç. Dr. E. Zeynep Tuzcular Vural."— Sunum transkripti:

1 DİYABET VE KADIN SAĞLIĞI Doç. Dr. E. Zeynep Tuzcular Vural

2 MENOPOZ Kadında cinsel olgunluk çağından yaşlılığa geçiş dönemi

3 Menopoz   Yunancada Meno: “ay” Poz:“son”   Pratik hayatta, menopoz= kadının doğurganlığının bitişi Östrojen azalmasına bağlı olarak adet görmenin sonlanması genellikle yaşları arasında   En az bir yıl adet görmemiş kadında kesinleşmiştir.

4 Türkiye’de Durum Menopoz yaşı (yıl) 46.4  1.9 Menopoz süresi (yıl) 3.1  1.3 yaş. 45 yaşın altı erken menopoz 55 yaşın üstü geç menopoz Menopoz bir anda ortaya çıkmaz, yavaş yavaş ilerleyen bir süreçtir.

5

6 Menopoz Yaşını Etkileyen Faktörler  Kalıtım  Irk  Beslenme  Doğum sayısı  Sigara  Ameliyatlar  Radyoterapi, kemoterapi  Sosyoekonomik düzey

7 Yumurta sayı/ yanıtlarında düşüş Östrojen azalır Rahim iç duvarı uyarısı yok Yumurtlama yok Sarı cisim yok Progesteron azalır Rahim iç duvarı değişimi olmaz Kanama düzensizlikleri

8 Menopoz Belirtileri Adet düzensizlikleri Sıcak Basması Terleme Çarpıntı Uyku bozukluğu – uykuya dalma zorlaşır – tüm uyuma süresi kısalır Vaginal kuruluk, cinsel ilişkide ağrı, kaşıntı veya yanma Duygudurum değişimleri – Depresyon,ağlama krizleri, sinirlilik Cilt ve tırnaklarda incelme Osteoporoz 5. yıldan itibaren artmış kalça ve vertebra kırığı riski Kalp ve kan yağları değişiklikleri – MI ve inme

9 Fiziksel Değişiklikler   Ateş basması, gece terlemeleri, çarpıntı   Baş dönmesi, baş ağrıları, halsizlik   Uyku bozuklukları   Kas ve eklem ağrıları   Cinsel organlarda çekilme, kuruluk, ağrılı ilişki   Sık sık idrara çıkma veya idrar kaçırma   İştah artışı ve kilo alma   Tüylenme

10 Psikolojik Değişiklikler   Kaygı, depresyon   Unutkanlık, sinirlilik, kolay ağlama, üzücü olayları daha çok hatırlama   Konsantrasyon eksikliği   Cinsel istekte azalma Menopoza ait belirtiler sadece bir ay sürebileceği gibi yıllarca da devam edebilir.

11 MENOPOZ VE KAN LİPİD PROFİLİ  Total Kolesterol ⇑  LDL Kolesterol ⇑  Lp (a) ⇑  Trigliseridler ⇑  HDL Kolesterol ⇓

12 Menopozda oluşabilecek problemler Kemik Hastalıkları Yetersiz kalsiyum alımı, fiziksel aktivite azlığı, hormonal dengesizlik ve emilme yeteneğinin azalması nedeniyle kemiklerden kalsiyum çekilmesi artar. Kalp ve damar hastalıkları Östrojen düzeyini azalmasıyla birlikte kolesterol ( LDL düzeyi) artar. Aşırı kolesterol damarlarda tıkanma oluşturur. Kalp krizi ve felç riski artar.

13 Bel Kalçalar 20 yıl BMI Bel Kalçalar Kalça/Bel orantısı BMI Bel Kalçalar Kalça/bel orantısı Yaşla Birlikte Vücut Kitle İndeksi Artışı

14 rölatif hiperandrogenizm Vücut yapısında değişim EA premenopozal jinoid yağ dağılımı seks hormonları Yağ dağılımı A E postmenopozal Yağ dağılımında değişim android yağ dağılımı EstroJenin azalmasına bağlı olarak devamlı bir androJen yüksekliği olur Vücut Kitle İndeksi Artışı

15 İdrar yolları ve cinsel organlardaki değişiklikler  Vajinal Belirtiler Kuruluk Kuruluk Ağrılı cinsel ilişki Ağrılı cinsel ilişki vajinal kanamalar vajinal kanamalar Tekrarlayan vajinal iltihaplar Tekrarlayan vajinal iltihaplar  Üriner Belirtiler Sıkışma Sıkışma Ağrılı işeme Ağrılı işeme Stresle idrar kaçırma Stresle idrar kaçırma Tekrarlayan idrar yolu iltihapları Tekrarlayan idrar yolu iltihapları

16 Vajinal kuruluk  Vajinal nemlendiriciler  Vajinal lubrikanlar  Östrojenli kremler  Ağızdan hormon tedavisi

17 Hormon tedavisi (HT) Amaç  Menopoz dönemindeki kadınlarda östrojen eksikliğine bağlı semptomları gidermek gidermek  KADININ YAŞAM KALİTESİNİ YÜKSELTMEK YÜKSELTMEK   Östrojen + Progesteron siklik (kesintili –ardışık) kontinü(kesintisiz)

18 Hormon tedavisi (HT)   Ateş basmaları,   Kadınlık organlarında çekilme ve işlev bozuklukları (atrofi)   Kemik erimesinin önlenmesi için uygulanabilir. HT ağızdan alınan ilaçlar, buruna sıkılan sprey, cilte sürülen krem veya yapıştırılan bantlar ya da vaginal fitillerle uygulanabilir.

19 Hormon tedavisi   felç, kan pıhtılaşması ve meme kanseri risklerini arttırabilir.   Bu nedenle yaş, ırk, aile ve sağlık geçmişi gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır.

20 KİMLER HT KULLANAMAZ?  Meme kanseri  Rahim kanseri  Melanom  Tekrarlayan tromboembolik ataklar  Tromboemboli (akut dönem)  Akut dönemde miyokard enfarktüsü  Karaciğer hastalıkları

21 Tedavi kişiselleştirilmeli ! Her hasta için özgün hedefler belirlenmeli Hastanın beklentilerini karşılayacak en iyi tedavi seçeneği belirlenmeli - Aile öyküsü (KVH, meme ca) - Hormonal/Nonhormonal - Doz,uygulama yolu - Yaşam tarzı değişimleri (diyet, egzersiz…) Yıllık kontrollara uyum sağlanmalı - Jinekolojik muayene ve pelvik USG - Vaginal smear - Kan biyokimyası - Mamografi

22

23 “Kemik miktarının azalması” “İskeletin belirli kısımlarında, kırıklara aday olacak veya hatta kırık bulunacak şekilde incelmesine neden olacak derecede ilerlemiş kemik kaybı”

24 Osteoporotik Ağır Osteoporotik Normal

25 Osteoporoz gelecekteki sağlık ve yaşam kalitesini etkileyecek ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Osteoporoz gelecekteki sağlık ve yaşam kalitesini etkileyecek ciddi sağlık problemlerine yol açabilir.

26 02050 Kemik Kitlesi Erkek Kadın Pik kemik kitlesine ulaşma Konsolidasyon Menopoz Yaşa bağlı kemik kaybı Yaş

27 Deng e Kemik yapımı - Osteoblast Kemik yıkımı - Osteoklast

28 Omurlar Kalça Bilek Menopoz sonrası en sık kırık; - Omurlar (%43) - Femur boynu (%17) - Radius distali (%13)

29 DEXA

30 İlerleyen yaş Kalıtım Östrojen eksikliği Kalsiyum alımında yetersizlik Zayıf vücut yapısı, boy-kilo oransızlığı Sigara Fazla kafein, alkol Hareketsizlik Tiroid hastalıkları Bazı ilaçlar (idrar söktürücüler, müshiller, kortizon...) Güneşe yetersiz maruz kalma

31  Yeterli kalsiyum alımı (günde en az 600 mg) en iyi kaynak süt ürünleri,yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller  Egzersiz Erken yaşta başlanmalı Erken yaşta başlanmalı Egzersiz alışkanlığı düşme ve buna Egzersiz alışkanlığı düşme ve buna bağlı kırıkları %25 azaltır bağlı kırıkları %25 azaltır  D Vitamini (800 IU/gün )  Östrojen

32  Güneşlenme  Florür alımı  Aşırı protein ve tuz tüketiminden kaçınılmalı  Aşırı çay, kahve ve kola tüketiminden kaçınılmalı  Sigara bırakılmalı

33 EGZERSİZ  Yararları: bağışıklık, kalp-damar, kemik, duygudurum, eklemler, KŞ, sıcak basmaları  Koruyucu: osteoporoz, meme kanseri  Aerobik dak/ 4-5 kez / hafta  Ağırlık çalışmaları kez/ hafta

34 EGZERSİZ  Vücudun insüline duyarlılığını arttırır  İnsülin reseptör sayısını arttırır  İnsülin reseptörlerinin duyarlılığını arttırır duyarlılığını arttırır  Vücut yağını azaltır ve kas kütlesini arttırır  Bel-kalça yağ oranını azaltır  Kolesterol ve TG düzeyini düşürür  Kan basıncını düşürür

35 EVDE EGZERSİZ  Yerinde yürüyüş veya koşu (Yumuşak zemin üzerinde)  İp atlamak ( 10 ip atlama- 10 adım gezinti)  Basamak çıkma (40x40 üst yüzey ve cm yükseklik)  Dans etmek  Kondüsyon bisikleti  Koşu bandı

36 Pratik öneriler  Arabanızı gideceğiniz yerden uzağa park edin.  Yürüyen merdiven-asansör yerine merdiven kullanın.  Yürüyerek gidebilecekseniz araba kullanmayın.  Alışverişinizi uzak yerden yapın.  Otobüse bir durak sonra binin veya bir durak önce inin.  Haftanın 3-4 günü düzenli olarak yürüyün.  Ev ve bahçe işleri yapın

37 Beslenme önerileri   ↓ yağ, iyi yağ (Zeytin yağı, keten tohumu,Omega-3 yağ asitleri)   ↑ lif   İşlenmemiş gıdalar   Meyve- sebze   Tahıllar, baklagiller, yağlı tohumlar   Su   Kafein, alkol, şeker ø   Destekler Ca 1200 mg/g Vitamin D 800 ünite/g Magnezyum Multivitaminler Antioksidanlar

38 İyi beslenme, iyi yaşam İyi beslenme, iyi yaşam Bitkiler ve Vitaminler Bitkiler ve Vitaminler SoyaSoya Keten tohumuKeten tohumu HohoşHohoş kırmızı yoncakırmızı yonca Melek otuMelek otu Kedi otuKedi otu Çuha çiçeğiÇuha çiçeği Vit E 800u/günVit E 800u/gün Vit C 1200mg/günVit C 1200mg/gün Kalsiyum mg/günKalsiyum mg/gün SSRI’lar (Prozac, Zoloft, Celexa, Lexapro vs) SSRI’lar (Prozac, Zoloft, Celexa, Lexapro vs) Egzersiz Egzersiz HT alternatifleri Sıcak basmaları

39 Bitkisel ajanlar: Keşke!!!!  Kesin kanıtlar ve güvenlik??  Etkinlikle ilgili kanıtlar??  Kalite standartları??

40 Kedi otu Valerian Root (Valeriana officinalis)  Uykusuzluk, endişe

41 Melissa otu Lemon Balm (Melissa officinalis)  Rahatlatıcı etki

42 Black cohosh Hohoş (yılanotu, kızılderili otu, tahta biti otu) Ateş basmaları

43 Keten tohumu Flax Seed, Linseed Kabızlık Kolesterol yüksekliği Sıcak basmaları  Taze öğütülmüş olarak tüketilir tüketilir  2 çorba kaşığı/gün

44 Soya fasulyesi izoflavonları Soya fasulyesi izoflavonları soy isoflavones Soya fasulyesi izoflavonları Sıcak basmaları Kemik kaybı yavaşlar Kısa ve uzun dönem hafıza düzelir Lipid profilinde iyileşme Türkiye'de yetiştiği halde tıbbi olarak pek kullanılmayan bitkilerdendir.

45 Sarı kantaron, St. John's wort  Depresyon  Endişe  Sıcak basmaları (binbirdelik otu, kanotu, kılıçotu, koyunkıran, kuzukıran, mayasılotu, yaraotu)

46 Stres Yönetimi  Doğa  Destek gurupları  Danışmanlık  Aile ve arkadaşlar  Umutlar ve hayaller  Manevi uğraşlar

47

48 Üçü de 50 YAŞINDA!

49 Daha fazla hareket Sigara Ø Dengeli beslen,kilona dikkat et Düzenli check-up( Pap smear, KB, boy ölçümü, kemik yoğunluğu, görme, kalp,diyabet kontrolü) Kalsiyum, vitamin D kullan Kan şekerini ve yağlarını düzenle Meme muayenesi ol,mammografi çektir… Hormon kullansam da kullanmasam da daha iyi bir yaşam için ne yapmalıyım?

50 MEME KANSERİ Risk Faktörleri Değiştirilemez  Cinsiyet  Yaş  Genetik Yatkınlık  Meme değişiklikleri  Irk  Çevresel etkenler  İlk adet-menopoz yaşı Değiştirilebilir  İlk doğum yaşı  HRT kullanımı  Alkol kullanımı  Kilo

51 Değiştirilemez Risk Faktörü Cinsiyet K=100x

52 Değiştirilemez Risk Faktörleri Yaş Risk Düşük Risk Fazla YaşRisk20-301/ / / / / /23 Yaşam boyu 1/7 ACS,2003

53 Değiştirilemez Risk Faktörleri Genetik Yaşam boyu %80 RR Yaşam boyu %80 RR Meme Kanserlerinin - %5-10

54 Değiştirilemez Risk Faktörleri Aile hikayesi  1 birinci dereceden akrabada - RR  2 birinci dereceden akrabada - RR 5.0  %80’inde aile hikayesi yok

55 Değiştirilemez Risk Faktörleri Çevresel Faktörler Özellikle genç yaşta yaş – RR > yaş – RR 15  50 yaş – RR 1.0 Endüstriyel bölgeye yakın yaşama Bazı gaz ve metaller

56 Değiştirilemez / Değiştirilebilir Risk Faktörleri Hormonal Faktörler Riski Arttıran  İlk adet: 12 y. önce (RR 1.5)  Menopoz: 55 y. sonra (RR 2.0)  İlk gebelik yaşı: 35 y. sonra (RR 2-3.5)  HRT – 5 yıldan fazla (RR ) Premenopozal Riski Azaltan  İlk doğum: 20 y. önce  Emzirme > 16 ay

57 Değiştirilebilir Risk Faktörleri Beslenme  Yağlı beslenme  Aşırı kilo  Fazla alkol kullanımı 1/günde – hafif 2-5/günde – /günde – 1.5

58 Kendi Kendine Meme Muayenesi KKMM Amaç-Kendi meme dokumuzu daha iyi tanımak, memelerde oluşabilecek farklılıkları erken tanımak memelerde oluşabilecek farklılıkları erken tanımak Ne zaman yapılmalı?  Adet görüyor ise: En iyi dönem adet bitiminden 5-7 gün sonra En iyi dönem adet bitiminden 5-7 gün sonra  Adet görmüyor ise: Her ayın belli bir günü Her ayın belli bir günü

59 KKMM - Gözlem Gözlem  3 yönden (ön-yan) Meme: Meme: BüyüklüğüBüyüklüğü ŞekliŞekli Kontür – hatlarıKontür – hatları SimetriSimetri Meme uçları: Meme uçları: SimetriSimetri YönYön  Ciltte renk değişikliği  Ciltte çökme/çekilme  Meme ucunda akıntı

60 Belirti ve Bulgular

61 KKMM - Palpasyon Basınç Hafif – alttaki dokuyu hareket ettirmeden cilt üzerine Orta – o bölgedeki dokuya Güçlü – kaburgalara doğru

62 KKMM’sini DUŞ ALIRKEN YATARKEN kolunuzun altına bir Yastık alarak yapabilirsiniz.

63 KKMM - Palpasyon  Meme  Lenf bezleri  9/10 kitle kanser değil

64 Bulgular  Oval ve dıştan sert, fakat içi ezilebilen tek bir kitle Kist Kist Hareketli Hareketli Dolgunluk ağırısı Dolgunluk ağırısı Farklı boyut – iğne ucu-nohut Farklı boyut – iğne ucu-nohut yaş sık yaş sık  Kauçuktan yapılmış topa benzeyen ve hareket ettirilebilen tek sert bir kitle Fibroadenom Fibroadenom Bağ dokusu Bağ dokusu Ağrısız Ağrısız Boyutu farklı olabilir – bilye – limon Boyutu farklı olabilir – bilye – limon

65 Bulgular  Hareket etmeyen tek sert bir kitle Sert, Sert, Kenarları düzensiz, Kenarları düzensiz, Tek memede Tek memede Adet - boyutu değişmiyor, Adet - boyutu değişmiyor, Ciltte çökme Ciltte çökme Hareketsiz Hareketsiz Meme kanseri olabilir Meme kanseri olabilir

66 Memenin büyüklüğünde ve şeklinde değişiklik Memede Anormal Bulgular Hekime başvurmalı Memede kitle Meme ucunda akıntı veya hassasiyet Meme dokusunda değişiklikler

67 Klinik Meme Muayenesi yaş 3 yılda bir > 40 yaş Yıllık

68 Mammografi > 40 y. Yıllık

69 Yaşam tarzı değişiklikleri   Alkolü azaltmak / bırakmak   Sigaranın bırakılması   Düzenli fizik egzersiz yapmak   Kilo vermek   Diyet (daha fazla sebze- meyve, daha az yağlı gıda)   Kan basıncının azaltılması   Diyabet ve lipid kontrolü

70 TEŞEKKÜR EDERİM…


"DİYABET VE KADIN SAĞLIĞI Doç. Dr. E. Zeynep Tuzcular Vural." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları