Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK İLKELER BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK İLKELER Emin Kansu Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK İLKELER BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK İLKELER Emin Kansu Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü."— Sunum transkripti:

1 BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK İLKELER BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK İLKELER Emin Kansu Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü

2 BİLİMİN TEMEL İLKELERİ  DÜRÜSTLÜK  ŞEFFAFLIK  EVRENSELLİK  ADALET  ERİŞİLEBİLME

3 BİLİMSEL ARAŞTIRMA Bir teoriye veya bilgiye katkıda bulunabilecek, sistem ve disiplin içinde yürütülen uygulamadır.

4  TEMEL ARAŞTIRMALAR KEŞFE YÖNELİK MERAKA DAYALI  UYGULAMALI ARAŞTIRMALAR KEŞFE YÖNELİK AMACA YÖNELİK BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR

5 ARAŞTIRMA TİPLERİ DENEYSEL DENEYSEL OLMAYAN –A) TANIMSAL (DESKRİPTİF)‏ –B) ANALİTİK 1) LONGİTUDİNAL - PROSPEKTİF - RETROSPEKTİF 2) CROSS-SECTIONAL FAKTÖRLER HASTALIK A BCDE

6 İYİ ARAŞTIRMA İDARESİ (GOOD RESEARCH MANAGEMENT-EU) - ARAŞTIRMA METODOLOJİSİ - VERİ TOPLANMASI VE SAKLANMASI - VERİ ANALİZİ VE YORUMU - YAYIN**

7 BİLİMSEL YAYININ AMACI BİLİM İNSANLARINA, * GÖZLEMLERİMİZİ DEĞERLENDİRME * DENEYLERİ TEKRARLAMA * BİLİMSEL ve ENTELLEKTÜEL DEĞERLENDİRME İMKANI VERMEKTİR

8 YAYINLANMAMIŞ ARAŞTIRMA BİLİM DEĞİLDİR ! YAYIN ÜRETKENL İ KT İ R

9 SAĞLIK BİLİMLERİ ALANINDA YAYIN TÜRLERİ  MEKTUP(Letter)‏  KISA RAPOR(Brief Report)‏  VAKA SUNUMU (Case Report)‏  MAKALE (Full Article)‏  DERLEME (Review)‏

10

11 ETİK AHLAK DEĞERLERİ BİLİMİ İDEAL İNSAN KARAKTERİ VE UYGULAMALARINI İNCELEYEN BİLİM AHLAK DEĞERLERİ VE UYGULAMALARI

12 BİLİMSEL ARAŞTIRMA ETİĞİ Bilimsel araştırmalarda konunun düşünülmesinden bitirilmesine ve yayınlanmasına kadar yüksek ahlak, dürüstlük ve açıklık ilkelerinin uygulanmasıdır

13 ARAŞTIRMA ve YAYIN ETİĞİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYINLARDA YÜKSEK AHLAK, DÜRÜSTLÜK VE AÇIKLIK PRENSİPLERİNİN UYGULANMASI

14

15 BİLİMSEL YANILTMA (Scientific Misconduct )‏ ARAŞTIRMANIN DEĞERİNİ VE GÜVENİRLİĞİNİ AZALTAN HER TÜR GİRİŞİM

16 BİLİMSEL YANILTMA (SCIENTIFIC MISCONDUCT) DİSİPLİNSİZ BİLİMSEL ARAŞTIRMA YALANCILIK VE “SLOPPY SAPTIRMA RESEARCH” FRAUD

17 DİSİPLİNSİZ ARAŞTIRMA “SLOPPY RESEARCH” ARAŞTIRICI : - ARAŞTIRMA PLANLAMASINI, UYGUN METOD SEÇİMİNİ, METOD UYGULAMASINI VEYA SONUÇ ANALİZ VE YORUMUNU BİLMİYOR -YANLIŞLARININ FARKINDA DEĞİL -GÜVENİLİR OLMAYAN SONUÇ ÜRETİYOR AMA “İYİ NİYETLİ !.....”. DİKKATİ ÇEKİLMELİ. ARAŞTIRMA EĞİTİMİ VERİLMELİ. ARAŞTIRMA DİSİPLİNİ ÖĞRETİLMELİ. ARAŞTIRMALARI YAKINDAN TAKİP EDİLMELİDİR

18 BİLİMSEL YALANCILIK VE SAPTIRMA (SCIENTIFIC FRAUD)‏ ARAŞTIRICI, AMACI VE BİLİNÇLİ OLARAK ÇALIŞMANIN METOD VEYA SONUÇLARINI SAPTIRMAKTADIR “KÖTÜ NİYETLİ !” -ÖZÜRÜ YOKTUR -UYGUN ŞEKİLDE İNCELENMEYE ALINMALI VE GEREKEN CEZALAR VERİLMELİDİR

19 BİLİMSEL ARAŞTIRMA VEYA YAYININ “ETİK-DIŞI DAVRANIŞ” KABUL EDİLEBİLMESİ İÇİN : KASIT veya AĞIR İHMAL SONUCU GERÇEKLEŞMİŞ OLMALIDIR İDDİA, İNANDIRICI ve YETERLİ DELİLLE KANITLANMIŞ OLMALIDIR

20 BİLİMSEL YANILTMA ve BİLİMSEL YALANCILIK I. KORSANLIK (PIRACY)‏ II. PLAJERİZM (PLAGIARISM)‏ III. SAPTIRMA, YALAN BEYAN (FRAUD, FABRICATION,FALSIFICATION)‏

21 AŞIRMA (İNTİHAL = PLAGIARISM)‏ Başkalarının fikirlerini,metodlarını, verilerini, uygulamalarını,yazılarını ve şekillerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen yazarın kendisinin gibi sunması Yabancı dilden kitap, makale ve benzeri yayınları tercüme ederek kendi eseri gibi basması

22 PLAGIARISM REPRESENTING ANOTHER’S WORK AS ONE’S OWN It is a major crime in the academic world because it is theft of an academic’s most valuable product=intellectual contributions to one’s discipline The “plagiarist” steals an academic’s thoughts (as captured in words) and deeds (actions) and claims to be their true author.

23 Yararlanılan kaynaklarının belirtilmemesi Etik-Dışı Davranış olarak kabul edilir Kaynak göstermeden bilgileri farklı sözcüklerle açıklamak da uygun bir davranış değildir (paraphrasing)‏ Alıntılar makul düzeyde, orijinal kaynağa uygun ve emeğe saygılı olmalı KAYNAK GÖSTERMEK

24 BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK –DIŞI KABUL EDİLEN DURUMLAR UYDURMA ( Fabrication)‏ ÇARPITMA ( Falsification)‏ AŞIRMA ( Plagiarism )‏ DUPLİKASYON ( Duplication)‏ DİLİMLEME ( Least Publishable Units)‏ DESTEK VEREN KURUMUN BELİRTİLMEMESİ İSİM ÇIKARILMASI VEYA EKLENMESİ ( Unauthorized Authorship)‏ TÜBİTAK-AYEK

25 SAHTECİLİK (UYDURMA = FABRICATION)‏ Sunulan veya yayınlanan belgeyi gerçeğe aykırı olarak düzenlemek, bir belgeyi değiştirmek veya gerçeğe aykırı belgeyi bilerek kullanmakSunulan veya yayınlanan belgeyi gerçeğe aykırı olarak düzenlemek, bir belgeyi değiştirmek veya gerçeğe aykırı belgeyi bilerek kullanmak Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, bunları rapor etmek veya yayınlamakAraştırmaya dayanmayan veriler üretmek, bunları rapor etmek veya yayınlamak

26 ÇARPITMA (FALSIFICATION)‏ Araştırma kayıtları ve verileri tahrif etmek Kullanılmayan yöntem,cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek Araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak İlgili teori ve varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak

27 27 ÇİFT YAYIN (DUPLİKASYON)‏  Editörlerin izni alınmadan orijinal bir çalışmanın aynen veya sonuçlarıyla başka bir yayın organında yayınlanmasıdır  Dergilerin,hakemlerin,editörlerin kaynaklarını boşa harcamaktır  Okuyucuya,araştırıcıya ve bilime saygısızlık ! Farklı dillerde,farklı okuyucu kitlesine hitap etme gerekçesi yeterli değil !

28 DİLİMLEME (SALAMİZASYON)‏ Tek bir yazıda sunulabilecek veri, bulgu ve fikirleri yapay olarak bölerek birden fazla yayın haline getirmektir Tek bir yazıda sunulabilecek veri, bulgu ve fikirleri yapay olarak bölerek birden fazla yayın haline getirmektir *Yayın sayısını arttırmaya yönelik *Önceki yayını kaynak göstermemek *Önceki yayından yeterli düzeyde farklılık göstermeyen yayınlar farklılık göstermeyen yayınlar

29 YAZARLIK 1.Çalışmanın tasarımı, veri toplama, analiz ve yorumuna yeterli katkı 2.Yazının taslağını kaleme alma, entellektüel içerik yönünden gözden geçirme 3.Yayınlanacak son metni onaylama maddelerin tümü yerine getirilmelidir. (ICMJE)‏ (ICMJE)‏

30 30 UYGUN OLMAYAN YAZARLIK Hakkı olduğu halde adı konmayanlar Hakkı olmadığı halde adı konanlar “Gölge yazarlık,onursal yazarlık, hediye yazarlık” Bölüm başkanı,parayı bulan, araştırıcının arkadaşı,eşi,dostu..., hastaları,kanı,idrarı sağlayan...” Hakkı olanların hepsinin adı olmalı, hakkı olmayanların hiçbirinin adı olmamalı...

31 TEZ KORSANLIĞI Tasarımı,yürütülmesi veya yazımına katkı olmadan başkasına ait tezi makale haline getirip yayınlamaktırTasarımı,yürütülmesi veya yazımına katkı olmadan başkasına ait tezi makale haline getirip yayınlamaktır Yazarlık kriterlerine uymuyorYazarlık kriterlerine uymuyor Hazır bir eserin makale olarak yazımı yazarlık değil ! Tez sahibinin haberi veya adı olması yeterli değil !

32 BİLİMSEL YANILTMA Uluslararası örnekler: Darsee : Uydurma (Fabrikasyon)‏Darsee : Uydurma (Fabrikasyon)‏ Soman : Hakemliğin suistimaliSoman : Hakemliğin suistimali Imanishi-Kari-Baltimore: Çarpıtma (Falsifikasyon)‏Imanishi-Kari-Baltimore: Çarpıtma (Falsifikasyon)‏ Gallo: HIV keşfi (Aşırma- Plajerizm ?)‏Gallo: HIV keşfi (Aşırma- Plajerizm ?)‏

33 Prof. Hwang Woo-suk Seoul Üniversitesi Güney Kore “Somatik Hücre Transferi ile Embriyonik Kök Hücre Elde Etme Yöntemi”

34 Dr. WHANG hakkında Soruşturma “Falsifikasyon = Uydurma “ suçlaması Wall Street Journal 16.Aralık.2005

35 HWANG OLAYI Science 312: , 2006

36 Geoff Brumfiel NATURE Vol : September.2007 “ There are some cultures in which Plagiarism İs not even regarded as deplorable.”

37 İhsan Yılmaz NATURE Vol: 449 ; October.2007 “ For those of us whose mother Tongue is not English, using Beautiful sentences for other Studies on the same subject İn our introduction is not unusual” “ Borrowing sentences is the part of a paper that simply helps to better introduce the problem should not be seen as Plagiarism. “

38 38 Bilimsel Yanıltmanın Nedenleri Yetersiz araştırma eğitimiYetersiz araştırma eğitimi Hızlı yükselme hırsıHızlı yükselme hırsı Tanınma arzusu (Hollywood send.)‏Tanınma arzusu (Hollywood send.)‏ Üstlerin aşırı ve oransız baskısıÜstlerin aşırı ve oransız baskısı Fazla yayın = prestij duygusuFazla yayın = prestij duygusu Maddi-manevi kazanç hırsıMaddi-manevi kazanç hırsı Psikiyatrik bozukluklarPsikiyatrik bozukluklar Kansu,Ruacan (CBT,2001)‏ Kansu,Ruacan (CBT,2001)‏

39 BİLİMSEL YANILTMA - ÖNLENMESİ I. ETİK STANDARTLARIN EĞİTİMİ, ÖĞRETİMİ VE KURUMLARDA YERLEŞTİRİLMESİ II. BİLİMSEL YANILTMALARA YOL AÇABİLECEK BASKILARI AZALTMAYA YÖNELİK GİRİŞİMLERİ DESTEKLEMEK III. BİLİMSEL YANILTMAYI FARKEDEBİLECEK VE SONRASINDA GEREKEN PROFESYONEL YAKLAŞIMI GÖSTEREBİLECEK DÜZENLEMELERİN GELİŞTİRİLMESİ

40 TÜRKİYE’DE YAYIN ETİĞİ İLE İLGİLİ KURALLAR YÖK –Disiplin ve Etik Yönetmeliği ÜNİVERSİTELERARASI KURUL –Doçentlik Sınavı Etik Kurulu TÜBİTAK –Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu (AYEK)‏ TÜBA –Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu

41 Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Sınavı Etik Komisyonu 2004 Dönemi 98 dosya 98 dosya 23 yaptırım 23 yaptırım Bir daha girememe Bir daha girememe Üç yıl girememe – Üç yıl girememe – İki yıl girememe – İki yıl girememe – Bir yıl girememe Bir yıl girememe Şevket Ruacan

42 Kıntaru min el-ilm-i Yahtac-u vakiyye-tün min el edep Bir kantar ilim, bir okka edebe muhtaçtır. Gaybi Sunullah

43 Söz ma'rifet tacıdır Sanma gayri tac ola Taklid ile tok olan Hakikatte aç ola... Gaybi Sunullah

44


"BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK İLKELER BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK İLKELER Emin Kansu Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları