Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türkiye’de Bologna Süreci Uygulamaları Projesi 2009-2011 Dönemi Prof.Dr.Gönül Akçamete 26 Mart 2010.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türkiye’de Bologna Süreci Uygulamaları Projesi 2009-2011 Dönemi Prof.Dr.Gönül Akçamete 26 Mart 2010."— Sunum transkripti:

1 Türkiye’de Bologna Süreci Uygulamaları Projesi Dönemi Prof.Dr.Gönül Akçamete 26 Mart 2010

2 Alan, Program Yeterliliklerinin ve Öğrenme Çıktılarının Belirlenmesi “BİR YOL HARİTASI”

3 Bilişim, eğitim ve teknoloji alanlarında yaşanan gelişmeler, toplumun değişen ihtiyaçları her alanda olduğu gibi yüksek öğretim alanında da eğitim sistemlerinin ve programlarının gözden geçirilmesini ve geliştirilmesini gündeme getirmiştir. Yaşam boyu öğrenme, öğrenci merkezli eğitim, çıktıya /kazanıma dayalı eğitim yaklaşımları giderek önem kazanmıştır. NEDEN?

4 Bologna süreci, 1999 Avrupa Yükseköğretim Alanı’nı yeniden yapılandırmayı hedefleyen eğitim reformu sürecidir.

5 BOLOGNA SÜRECİ NEDEN ÖNEMLİ?  Ülkelere yükseköğretimlerini yeniden yapılandırmalarında ve eğitim kalitesini geliştirmelerinde önemli ve değerli araçlar sunmaktadır.  Yükseköğretim programlarını değişen koşullar ve gereksinimler doğrultusunda geliştirmek için bir fırsattır. Hedef; Yükseköğretim sistemlerini birbiri ile uyumlu, kolay anlaşılır, ulusal ve uluslar arası bir çerçevede tanınır duruma getirmek.

6 Yeterlilik: Geçerliliği kabul edilen bir öğretim programının başarıyla tamamlanması sonucu o program için öngörülen öğrenme çıktılarının kazanıldığını onaylayan ve yetkili bir otorite tarafından basılı olarak verilen derece, diploma veya sertifika türü belgedir. Yeterlilikler Çerçevesi: Yeterlikleri, öğrenme çıktılarına göre sınıflandıran ve organize eden yapıdır. Öğrenme Çıktıları: Bir öğrenme sürecinin tamamlanmasının ardından öğrenenin neleri bileceğinin, neleri yapabileceğinin ve nelere yetkin olacağının ifade edilmesidir. TEMEL KAVRAMLAR

7 Programın amacı Program yeterlilikle ri/çıktıları Dersin amacı Ders öğrenme çıktıları Dersin amacı Ders öğrenme çıktıları Dersin amacı Ders öğrenme çıktıları Dersin amacı Ders öğrenme çıktıları Dersin amacı Ders öğrenme çıktıları Dersin amacı Ders öğrenme çıktıları Program yeterlilikleri / öğrenme çıktıları ile ders çıktıları ilişkisi PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 D1 X D2 X D3 XX 1. AŞAMA ÇALIŞMA ÜRÜNLERİ Alan yeterlilikleri Ulusal yeterlilikleri

8 1.ALAN YETERLİLİKLERİ NE DEMEKTİR? Ulusal düzeyde yükseköğretim yeterlilikleri göz önünde bulundurularak, herhangi bir temel alandaki yeterliliklerin, ilgili paydaşların görüşleri alınarak belirli bir düzen içerisinde yapılandırıldığı bir sistemdir.

9 ALAN YETERLİLİKLERİNİN BELİRLENMESİNDE; Avrupa ve ulusal Yükseköğretim Yeterlilik Çerçevesine uyumluluk, Toplumsal, kültürel ve ekonomik ihtiyaçlar Katılımcılık (iç ve dış paydaşlar) Alanın ilgili programları Alanın ve öğrencinin gereksinimleri Paylaşımcılık önemlidir. Yeterliklerin belirlenmesinde bu hususlar dikkate alınmalıdır.

10 Temel kavramlar Bilgi (knowledge): Her hangi bir çalışma veya araştırma alanı ile ilgili gerçeklerin, ilkelerin, teorilerin ve uygulamaların bütünüdür. “Bilgi” teorik ve/veya uygulamalı olarak tanımlanmaktadır. Beceri (Skill): Bilgiyi uygulayabilme, problemleri çözebilme ve görevleri tamamlayabilmek için bilgiyi kullanabilme yeteneğidir. “Beceriler”, bilişsel (mantıksal, sezgisel ve yaratıcı düşünce) veya uygulamalı (el becerisi ve yöntem, materyal, araç gereç kullanabilme) olarak tanımlanmaktadır.

11 Temel kavramlar Yetkinlik (Competence): Bilgiyi, beceriyi, kişisel, sosyal ve/veya metodolojik becerileri iş ve çalışma ortamları ile mesleki ve kişisel gelişim konusunda kullanabilme yeteneğidir.

12 ALAN YETERLİLİKLERİNE ÖRNEK

13 EĞİTİM FAK Ü LTELERİNİN LİSANS (6.D Ü ZEY) YETERLİLİKLERİ TYUY Ç D Ü ZEYİ BİLGİ -Kuramsal -Uygulamalı BECERİLER -Kavramsal/Bilişsel -Uygulamalı YETKİNLİKLER Bağımsız Ç alışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Ö ğrenme Yetkinliği İletişim ve Sosyal Yetkinlik Alana Ö zg ü Yetkinlik 6 LİSANS EQF-LLL: 6. D ü zey QF-EHEA: 1. D ü zey -Orta ö ğretimde kazandığı yeterliklere dayalı olarak; alanıyla ilgili kavramları ve kavramlar arası ilişkileri kavrayabilme. -Bilginin doğası kaynağı, sınırları, doğruluğu, g ü venirliliği ve ge ç erliliğini değerlendirme bilgisine sahip olma. -Bilimsel bilginin ü retimiyle ilgili y ö ntemleri kavrayabilme. -Alanı ile ilgili ö ğretim programları, ö ğretim strateji, y ö ntem ve teknikleri ile ö l ç me ve değerlendirme bilgisine sahip olma. - Ö ğrencilerin gelişim, ö ğrenme ö zellikleri ve g üç l ü klerinin bilgisine sahip olma. -Ulusal ve Uluslararası k ü lt ü rleri tanıyabilme. -Alanıyla ilgili ö zg ü n bilgi kaynaklarını kullanabilme. -Alanıyla ilgili olay ve olguları kavramsallaştırma becerisine sahip olma; bilimsel y ö ntem ve tekniklerle inceleyebilme; verileri yorumlayabilme, değerlendirebilme, sorunları tanımlayabilme, analiz edebilme, kanıtlara ve araştırmalara dayalı çö z ü m ö nerileri geliştirebilme. - Ö ğrencilerin gelişim ö zelliklerini, bireysel farklılıklarını; konu alanının ö zelliklerini ve kazanımlarını dikkate alarak en uygun ö ğretim strateji, y ö ntem ve tekniklerini uygulayabilme. -Konu alanının ve ö ğrencinin gereksinimlerine uygun materyal geliştirebilme. - Ö ğrencinin kazanımlarını farklı y ö ntemler kullanarak ç ok y ö nl ü değerlendirebilme. -Bireysel ve grup ç alışmalarında sorumluluk alma ve alınan g ö revi etkin bir şekilde yerine getirme. -Kendini bir birey olarak tanıyabilme; yaratıcı ve g üç l ü y ö nlerini kullanabilme. -Uygulamada karşılaşılan ve ö ng ö r ü lemeyen karmaşık sorunları çö zmek i ç in bireysel ve ekip ü yesi olarak sorumluluk alabilme. -Edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme. - Ö ğrenme gereksinimlerini belirleyebilme ve ö ğrenmesini y ö nlendirebilme. -Yaşam boyu ö ğrenmeye ilişkin olumlu bir tutum geliştirme. -Bilgiye ulaşma yollarını bilme ve etkin bir şekilde kullanma. - Sanatsal ve k ü lt ü rel etkinliklere etkin olarak katılma. - Toplumun ve d ü nyanın g ü ndemindeki olaylara/gelişmelere duyarlı olma ve izleme. - Toplumsal sorumluluk bilinciyle yaşadığı sosyal ç evre i ç in mesleki proje ve etkinlikler planlayabilme ve uygulayabilme - Alanıyla ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilme; d ü ş ü ncelerini ve sorunlara ilişkin çö z ü m ö nerilerini yazılı ve s ö zl ü olarak aktarabilme. - D ü ş ü ncelerini ve sorunlara ilişkin çö z ü m ö nerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşabilme. - Bir yabancı dili en az Avrupa Dil portf ö y ü B1 d ü zeyinde kullanarak alanındaki bilgileri izleyebilme ve meslektaşları ile iletişim kurabilme. - Alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı ileri d ü zeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme -Farklı k ü lt ü rlerde yaşayabilme ve sosyal yaşama uyum sağlayabilme. -Dış g ö r ü n ü m, tutum, tavır ve davranışları ile topluma ö rnek olma. -Demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranma. -Kalite y ö netimi ve s ü re ç lerine uygun davranma ve katılma. -G ü venli okul ortamının oluşturulması ve s ü rd ü r ü lebilmesi amacıyla kişisel ve kurumsal etkileşim kurma. - Ç evre koruma ve iş g ü venliği konularında yeterli bilince sahip olma. -Milli Eğitim Temel Kanunu ’ nda ifade edilen ulusal ve evrensel duyarlıkların bilincinde olma. -Birey olarak g ö rev, hak ve sorumlulukları ile ilgili yasa, y ö netmelik ve mevzuata uygun davranma.

14 BİLGİ -Kuramsal -Uygulamalı  Orta ö ğretimde kazandığı yeterliliklere dayalı olarak; alanıyla ilgili kavramları ve kavramlar arası ilişkileri kavrayabilme.  Bilginin doğası kaynağı, sınırları, doğruluğu, g ü venirliliği ve ge ç erliliğini değerlendirme bilgisine sahip olma.  Bilimsel bilginin ü retimiyle ilgili y ö ntemleri kavrayabilme.  Alanı ile ilgili ö ğretim programları, ö ğretim strateji, y ö ntem ve teknikleri ile ö l ç me ve değerlendirme bilgisine sahip olma.  Ö ğrencilerin gelişim, ö ğrenme ö zellikleri ve g üç l ü klerinin bilgisine sahip olma.  Ulusal ve Uluslararası k ü lt ü rleri tanıyabilme. EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN LİSANS (6.DÜZEY) YETERLİLİKLERİ

15 BECERİLER -Kavramsal/Bilişsel -Uygulamalı  Alanıyla ilgili özgün bilgi kaynaklarını kullanabilme.  Alanıyla ilgili olay ve olguları kavramsallaştırma becerisine sahip olma; bilimsel yöntem ve tekniklerle inceleyebilme; verileri yorumlayabilme, değerlendirebilme, sorunları tanımlayabilme, analiz edebilme, kanıtlara ve araştırmalara dayalı çözüm önerileri geliştirebilme.  Öğrencilerin gelişim özelliklerini, bireysel farklılıklarını; konu alanının özelliklerini ve kazanımlarını dikkate alarak en uygun öğretim strateji, yöntem ve tekniklerini uygulayabilme.  Konu alanının ve öğrencinin gereksinimlerine uygun materyal geliştirebilme.  Öğrencinin kazanımlarını farklı yöntemler kullanarak çok yönlü değerlendirebilme. EĞİTİM FAKüLTELERİNİN LİSANS (6.DÜZEY) YETERLİLİKLERİ

16 YETKİNLİKLER Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği  Bireysel ve grup çalışmalarında sorumluluk alma ve alınan görevi etkin bir şekilde yerine getirme.  Kendini bir birey olarak tanıyabilme; yaratıcı ve güçlü yönlerini kullanabilme.  Uygulamada karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alabilme. EĞİTİM FAKüLTELERİNİN LİSANS (6.DÜZEY) YETERLİLİKLERİ

17 YETKİNLİKLER Öğrenme Yetkinliği  Edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme.  Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilme ve öğrenmesini yönlendirebilme.  Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu bir tutum geliştirme.  Bilgiye ulaşma yollarını etkin bir şekilde kullanma. EĞİTİM FAKüLTELERİNİN LİSANS (6.DÜZEY) YETERLİLİKLERİ

18 YETKİNLİKLER İletişim ve Sosyal Yetkinlik Sanatsal ve kültürel etkinliklere etkin olarak katılma. - Toplumun ve dünyanın gündemindeki olaylara/gelişmelere duyarlı olma ve izleme. - Toplumsal sorumluluk bilinciyle yaşadığı sosyal çevre için mesleki proje ve etkinlikler planlayabilme ve uygulayabilme - Alanıyla ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilme; düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilme. - Düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşabilme. - Bir yabancı dili en az Avrupa Dil portföyü B1 düzeyinde kullanarak alanındaki bilgileri izleyebilme ve meslektaşları ile iletişim kurabilme. - Alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı ileri düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme. -Farklı kültürlerde yaşayabilme ve sosyal yaşama uyum sağlayabilme. EĞİTİM FAK ü LTELERİNİN LİSANS (6.D Ü ZEY) YETERLİLİKLERİ

19 YETKİNLİKLER Alana Özgü Yetkinlik -Dış görünüm, tutum, tavır ve davranışları ile topluma örnek olma. -Demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranma. -Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranma ve katılma. -Güvenli okul ortamının oluşturulması ve sürdürülebilmesi amacıyla kişisel ve kurumsal etkileşim kurma. -Çevre koruma ve iş güvenliği konularında yeterli bilince sahip olma. -Milli Eğitim Temel Kanunu’nda ifade edilen ulusal ve evrensel duyarlıkların bilincinde olma. -Birey olarak görev, hak ve sorumlulukları ile ilgili yasa, yönetmelik ve mevzuata uygun davranma. EĞİTİM FAK ü LTELERİNİN LİSANS (6.D Ü ZEY) YETERLİLİKLERİ

20 BİZ NASIL BİR YOL İZLEDİK?  Türkiye’deki Eğitim Fakültesi Dekanları  Her fakülteden bir öğretim üyesi  Öğrenci ve mezun temsilcileri  Enstitü müdürleri  Eğitimle ilgili sendika, dernek, vakıf temsilcileri  MEB temsilcileri vb.’ nin katıldığı çalıştay düzenledik.  Çalıştay alt grupları lisans ve Lisansüstü yeterlikleri “beyin fırtınası” ile oluşturdular.  Oluşturulan alan yeterlilikleri eğitim fakültelerine gönderildi.  Fakültelerinde tartışarak iki ay içinde görüşlerini belirtmeleri istendi.  Gelen görüşler değerlendirildi.  Yeterliliklere son şekli verildi.  Tekrar tüm dekanlara gönderildi.

21 2. PROGRAM YETERLİLİKLERİNİN/ÇIKTILARININ BELİRLENMESİ Program Yeterliliği Nedir?  Program yeterlilikleri/çıktıları; öğrencilerin programdan mezun oluncaya kadar kazanmaları gereken bilgi beceri ve yetkinlikleri tanımlayan ifadelerdir. Öğrencinin mezun olduğunda neyi bilmesinin, neyi yapabilmesinin ve nelere yetkin olmasının beklendiği program çıktıları ile açıklanır.  Eğitim amaçlarını karşılayan program yeterlikleri, programda yer alan derslerin “ders amaç ve hedefleri ve ders öğrenme çıktıları” ile sağlanır.  Öğrencinin hangi yeterliliklere (bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip olması bekleniyor?

22 Program Yeterliliklerinin belirlenmesinde; Nasıl Bir Program ? Nasıl bir Mezun İstiyoruz? Sorularına yanıt ararız. Öğrencinin hangi yeterliliklere (bilgi, beceri ve yetkinliklere) sahip olması bekleniyor?

23 PROGRAM YETERLİLİKLERİNİ/ÇIKTILARINI NASIL BELİRLERİZ?  Eğitim amaçları ; bir programın eğitsel misyonunu nasıl planlamayı sağladığını ve paydaşlarının gereksinimlerini nasıl karşılayacağını bildiren açık, genel ifadelerdir.  Programın eğitim amaçları; Eğitim süreci sonunda mezunlardan gerçekleştirmeleri beklenen davranışları tanımlayan ifadelerdir.  Programın öngörülen bu eğitim amaçlarını sağlayabilmesi için programdan beklenen “program çıktıları/yeterlilikleri” nin belirlenmesi gerekir. 1. Önce programın eğitim amaçlarını ve hedeflerini oluştururuz.

24 2. Program çıktıları açık, gözlenebilir ve ölçülebilir olarak ifade edilmelidir. 3. Program yeterliliklerini alan yeterliklerine dayalı olarak belirleriz. 4. Program yeterliliklerini bilgi, beceri ve yetkinlik başlıkları altında oluşturabiliriz. 5. Programa ilişkin içerik ve yapıyı oluştururuz.(Müfredat geliştirme) 6. Programın çıktılarını karşılayacağı varsayılan dersleri belirleriz. 7. Derslerin öğrenme çıktılarını oluştururuz. 8. Öğretme-öğrenme süreçlerini ve değerlendirme yöntemlerini kararlaştırırız. 9. Dersin iş yükü ve AKTS kredisini belirleriz. Program Yeterliliklerini Nasıl Belirleriz?

25 ULUSAL YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ Alan Yeterlilikleri Program yeterlilikleri Dersler Öğrenme Çıktıları Öğrenme- öğretme ve değerlendirme yöntemleri İş yükü ve AKTS kredisi Öğrenme Çıktıları Öğrenme- öğretme ve değerlendirme yöntemleri Öğrenme Çıktıları Öğrenme- öğretme ve değerlendirme yöntemleri PaydaşlarÜniversite ve Bölüm vizyon ve misyonu

26 SINIF ÖĞRETMENLİĞİ PROGRAMI YETERLİLİKLERİ ÖRNEK

27 AMAÇ İnsana, topluma, doğaya duyarlı, kendisinin ve mesleğinin toplumsal gelişmedeki yerini kavramış, mesleğinde yeterlik ve etik sorumluluk kazanmış; sürekli gelişmeyi bir yaşam biçimi olarak algılayan; bilimsel düşünme biçimini benimseyen; kamu yararlarını gözeten, bilgi ve iletişim teknolojilerini etkili olarak kullanan, yaratıcı ve eleştirel düşünebilen sınıf öğretmenleri yetiştirmek.

28 Sınıf Öğretmenliği Program Yeterlilikleri PY1. Sınıf öğretmenliği ile ilgili gelişmeleri bilimsel yöntem ve teknikleri kullanarak çok yönlü değerlendirir. PY2. Sınıf öğretmenliği uygulamalarını etkileyebilecek ulusal ve uluslar arası kültürel unsurları tanır. PY3. Eğitim tarihinde yer alan önemli kişileri, olay ve olguları eğitim uygulamalarına etkileri açısından değerlendirir. PY4. Tüm eğitim uygulamalarında Türk milli eğitiminin amaç ve ilkelerini temel alır. PY5. Öğrencilerin dil becerilerinin, öğrenmedeki rolünü değerlendirir. Bilgi

29 PY6. Öğretme öğrenme sürecini, öğrencilerin gelişim özelliklerini, bireysel farklılıklarını ve konu alanının özelliklerini dikkate alarak planlar. PY7. Bilgi teknolojilerini hem öğretimi planlama sürecinde hem de öğrenme sürecinde etkili olarak kullanır. PY8. Öğrencilerin bireysel, sosyal, kültürel farklılıklarını, özel ilgi ve gereksinimlerini dikkate alarak en üst düzeyde öğrenmeleri için uygun eğitim ortamları düzenler. PY9. Öğrencilerde eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve problem çözme becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve teknikleri kullanır. PY10. Farklı ölçme ve değerlendirme yöntem ve teknikleri kullanarak öğrencilerin gelişimini izler. PY11. Etkili öğretme öğrenme süreçleri oluşturmak için uygun öğrenme materyalleri geliştirir. PY12. Tüm eğitim uygulamalarında estetik bakış açısını kullanır. PY13. Türkçeyi doğru ve etkili kullanır. PY14. Öğretim programlarının felsefesini, genel özelliklerini ve her bir program ögesinin gerekliliklerini eğitim uygulamalarına yansıtır. Beceri

30 PY15. Öğretmenlik alanı ile ilgili konularda düşüncelerini ve çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak paylaşır. PY16. Birey olarak mesleği ile ilgili görev, hak ve sorumluluklarını betimleyen mevzuata uygun davranır. PY17. Demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel, kültürel değerler ve mesleki etik ilkelere uygun davranır. PY18. Sosyal çevreyi yaşanabilir kılmak için proje ve etkinlikler geliştirir. PY19. Sınıf öğretmenliği uygulamalarında karşılaşılan ve öngörülemeyen sorunları çözmek için bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır. PY20. Sınıf içi ve dışı uygulamalarda aile katılımı ve desteğini almak için etkili stratejiler geliştirir. PY21. Mesleki bilgi ve becerilerini sürekli olarak geliştirir. Yetkinlikler

31 Öğrencinin neleri bileceği, kavrayacağı. Neleri yapacağının Nelere yetkin olacağının açık, gözlenebilir, ölçülebilir tanımlarıdır. Ders içeriği ya da öğretim elemanının ne yapmak istediğini belirten ifadeler değildir. 3. ÖĞRENME ÇIKTILARI NEDİR?

32 DERS ÖĞRENME KAZANIMLARI/ÇIKTILARI Ders A Program Yeterlikleri /Çıktıları (Alan yeterlikleri ve öğrenme çıktıları ile ilişkilendirme) Ders BDers CDers D Öğrenme Çıktıları Öğrenme çıktıları, öğretmekten öğrenmeye bir anlayış değişikliğini, bir dönüşümü vurgular.  Öğrenci kazanımlarına odaklı öğrenme,  Öğrenme – öğretme – değerlendirme ilişkisine,  Öğrenmenin programlanmasına, sürdürülmesine ve ölçülmesine odaklanır.

33 Öğrenme Sürecinde Öğrenme Çıktılarını /Kazanımları Kullanmamızın Yararı Nedir? Öğrenme çıktılarının en önemli yararı öğrencinin neyi öğrenmesi gerektiği ve öğrendiği şeyi nasıl uygulayacağı konusunda net ifadeler sunmasıdır. Bu nedenle de öğrenme kazanımları hedeflerden daha belirgin ifadeleri içerir ve kolay bir şekilde hazırlanabilir. Öğrenme çıktıları, modül ve programların hem yerel hem de uluslararası düzeyde daha şeffaf olmasını sağlayan bir tür “ortak para birimi” gibidir. Öğrenme çıktıları dersi verecek öğretim elemanı tarafından hazırlanır.

34 Öğrenme Çıktılarını Oluşturmadan önce dersin amaç ve hedeflerini belirleyiniz.

35 Dersin Amaç ve Hedefleri ; Öğrenme sürecinde öğrencinin öğrenme çıktılarına dayalı öğreneceklerini ölçülebilir biçimde ifade eden geniş ve genel bildirimdir. Amaç : Genellikle öğretenin bakış açısından dersin genel içeriğini ve yönünü belirtmek üzere yazılır. Hedef : Öğretme niyetinin özel bir ifadesidir ve öğretenin bir derste veya öğrenme bloğunda işleyeceği alanlardan bir tanesini gösterir. Dersin Öğrenme Çıktıları/Kazanımları, Öğrenim sürecinin tamamlanmasından sonra başarılı olmuş bir öğrencinin, Ne bileceğini Ne anlayabileceğini Ne yapabileceğini ifade eden yetkinlikler yer almalıdır. BİR DERS PLANINDA; Amaç+Hedef+Öğrenme Çıktıları

36 36 ÖĞRENME ÇIKTILARINI YAZARKEN NELERE DİKKAT EDELİM? Bir ders ya da modül için yaklaşık 5-8 tane olmalıdır. Herkes için anlaşılır olmalıdır. Eğer hedef uzun süreli ise (meslek yaşantısına kadar uzanacaksa ) belirtilmelidir (mesleki etik, yaşam boyu öğrenme vb.) Dersin seviyesine uygun olmalıdır.(Lisans- lisansüstü vb.) Her bir çıktı için tek bir fiil kullanılmalıdır. Bilmek, anlamak, öğrenmek, aşina olmak, maruz kalmak, haberdar olmak Bilmek, anlamak, öğrenmek, aşina olmak, maruz kalmak, haberdar olmak gibi belirsiz terimlerden kaçınılmalıdır. Bu terimler öğrenme kazanımlarından ziyade öğretme amaçlarına yöneliktir. Öğrenme çıktıları gözlemlenebilir, ölçülebilir ve değerlendirilebilir olmalıdır.

37 Öğrenme çıktıları yazılırken, çıktıların gerçekleştirileceği zaman çizelgesini göz önünde tutulmalıdır. Öğrenme çıktılarını yazarken mevcut olan kaynaklar ve zaman içerisinde tamamlanmasının mümkün olup olmayacağı dikkate alınmalıdır. Çıktıları yazarken bunların nasıl değerlendirileceği düşünülmelidir. Bir dersin öğrenme çıktıları çok geniş hazırlanırsa bunları etkili bir şekilde değerlendirmek zor olacaktır. Öğrenme çıktıları çok sınırlı yazılır ise bu kez öğrenme çıktıları listesi oldukça uzun ve detaylı olabilir. Öğrenme çıktılarının son halini vermeden önce, çalışma arkadaşlarınıza ve eski öğrencilerinize, yazdığınız öğrenme çıktıları hakkında görüşlerini sorun. ÖĞRENME ÇIKTILARINI YAZARKEN NELERE DİKKAT EDELİM?

38

39 ÖĞRENME ÇIKTILARINA ÖRNEK

40 Ankara Ü niversitesi Eğitim Bilimleri Fak ü ltesi İlk ö ğretim B ö l ü m ü Programın Adı: Sınıf Ö ğretmenliği Yarıyılı: 5. Yarıyıl Kodu: AS Ö 303 Dersin Adı: Fen ve Teknoloji Ö ğretimi I Dersin T ü r ü : ( ) Seçmeli(X ) Zorunlu Dersin Verildiği D ü zey: (X ) Lisans ( ) Y ü ksek Lisans ( ) Doktora Ö n Koşullar: - AKTS Kredisi: Geliştirdiği Program Yeterlikleri: 1. Ö ğretme ö ğrenme s ü recini, ö ğrencilerin gelişim ö zelliklerini, bireysel farklılıklarını ve konu alanının ö zelliklerini dikkate alarak planlar. (PY5) 2. Bilgi teknolojilerini hem ö ğretimi planlama s ü recinde hem de ö ğrenme s ü recinde etkili olarak kullanır. (PY6) 3. Etkili ö ğretme ö ğrenme s ü re ç leri oluşturmak i ç in uygun ö ğrenme materyalleri geliştirir. (PY10) 4. T ü m eğitim uygulamalarında estetik bakış a ç ısını kullanır. (PY11) 5. Ö ğrencilerin dil becerilerinin, ö ğrenmedeki rol ü n ü değerlendirir. (PY12) 6. T ü rkçeyi doğru ve etkili kullanır. (PY13) 7. Ö ğretim programlarının felsefesini, genel ö zelliklerini ve her bir program ögesinin gerekliliklerini eğitim uygulamalarına yansıtır. (PY14) Örnek 1:

41 Ö ğrenme Çıktıları Ö ğrenme Y ö ntem ve Teknikleri Değerlendirme Ö ğrenci İş Y ü k ü (saat) 1.Bilim, fen ve teknoloji kavramlarının arasındaki ilişkiyi a ç ıklar. 2.Fen ve teknoloji okuryazarlığı kavramını tanımlar. 3.Fen ve teknoloji ö ğretim programının g üç l ü ve zayıf y ö nlerini değerlendirir. 4. İlk ö ğretim 4. ve 5. sınıf ö ğrencilerinin gelişim ö zelliklerine uygun bir fen dersinin nasıl olmasını gerektiğini a ç ıklar. 5.Temel s ü re ç becerilerini geliştirmeye y ö nelik etkinlikler tasarlar. 6.Deneysel s ü re ç becerilerini geliştirmeye y ö nelik etkinlikler tasarlar. 7.Fen ve teknoloji dersinin ö ğrencilerin sorgulama becerilerini geliştirmedeki rol ü n ü takdir eder. 8.Fen ve teknoloji dersini etkili bir şekilde ö ğretme konusunda ö z yeterlik inancı y ü ksektir. * Anlatım, * Soru cevap, * Tartışma, * Ö rnek Olay * Beyin fırtınası, * Proje ( bireysel ve grup), * Rapor hazırlama * Metin inceleme, * İşbirliğine dayalı grup ç alışması * G ö zlem, * Yazılı sınav, * Ö ğrenci ü r ü n dosyası - Sunular, - Raporlar, - Etkilik ö rnekleri, -Proje Değer. ö l ç eği, Örnek 1:

42 Ankara Ü niversitesi Eğitim Bilimleri Fak ü ltesi İlk ö ğretim B ö l ü m ü Programın Adı: Sınıf Ö ğretmenliği Yarıyılı: 1. YarıyılKodu: Dersin Adı:Eğitim Bilimine Giriş Dersin T ü r ü :( ) Se ç meli (X ) Zorunlu Dersin Verildiği D ü zey: (X ) Lisans ( ) Y ü ksek Lisans ( ) Doktora Ö n Koşullar: - AKTS Kredisi: Geliştirdiği Program Yeterlikleri: PY1. Sınıf ö ğretmenliği ile ilgili gelişimleri bilimsel y ö ntem ve teknikleri kullanarak ç ok y ö nl ü değerlendirir. PY2. Sınıf ö ğretmenliği uygulamalarını etkileyebilecek ulusal ve uluslar arası k ü lt ü rel unsurları tanır. PY3. Eğitim tarihinde yer alan ö nemli kişileri, olay ve olguları eğitim uygulamalarına etkileri a ç ısından değerlendirir. PY4. T ü m eğitim uygulamalarında T ü rk milli eğitiminin ama ç ve ilkelerini temel alır. PY13. T ü rk ç eyi doğru ve etkili kullanır. Örnek 2:

43 Ö ğrenme Çıktıları Ö ğrenme Y ö ntem ve Teknikleri Değerlendirme Ö ğrencinin İş Y ü k ü (saat) 1. Eğitim ile ilgili temel kavramları a ç ıklar. 2. Eğitim biliminin tarihsel gelişimini ö zetler. 3. Eğitim biliminin felsefe ile ilişkisini yorumlar. 4. Eğitim biliminin psikoloji ile ilişkisini yorumlar. 5. Eğitim biliminin sosyoloji ile ilişkisini yorumlar. 6. Eğitim biliminin ekonomi ile ilişkisini yorumlar. 7. Eğitim biliminin hukuk ile ilişkisini yorumlar. 8. Eğitim biliminin politika ile ilişkisini yorumlar. 9. T ü rk eğitim sisteminin temel ö zelliklerini sıralar. 10. Eğitim alanında yapılan değişim ve reform girişimlerini değerlendirir * Anlatım, * Soru cevap, * Tartışma, * Ö rnek Olay * Beyin fırtınası, * Rapor hazırlama * Metin inceleme, * İşbirliğine dayalı grup ç alışması * Altı şapkalı d ü ş ü nme * G ö r ü ş geliştirme * G ö zlem, * Yazılı sınav, * Bireysel ve grup sunuları Örnek 2:

44 PROGRAM YETERLİLİKLERİ ve DERS KAZANIMLARININ İLİŞKİLENDİRİLMESİ PY 1 PY 2 PY 3 PY 4 PY 5 PY 6 PY 7 PY 8 PY 9 PY 10 PY 11 PY 12 PY 13 PY 14 PY 15 PY 16 PY 17 PY 18 PY 19 PY 20 PY 21 D1XXXXXXX D2XXXXX D3 D4 D5 D6 D1: Fen ve Teknoloji Öğretimi I D2: Eğitim Bilimine Giriş D3: Temel Matematik D4: Sınıf Yönetimi D5: Bilimsel Araştırma Yöntemleri D6: Türk Eğitim Tarihi  Ders kazanımlarını program yeterlilikleri ile karşılaştırmak için dereceleme sistemi oluşturulabilir.

45 Bloom, Çalışmalarında üç öğrenme türünden bahsetmiştir. Bilişsel AlanDuyuşsal Alan Devinişsel (Psiko-motor) Alan Öğrenme Çıktılarının yazılması uygulama sürecinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. İrlanda College Cork Üniversitesi çalışanları, Benjamin Bloom’un çalışmasını öğrenme kazanımlarının yazılması konusunda uygun bulmuşlardır. Bloom, öğrenme süreci boyunca düşünme düzeylerinin sınıflandırılması üzerinde önemli araştırmalar yapmıştır. Bloom’a göre öğretmenler, dersleri ve ödevleri, öğrencilerin belirlenen hedeflere ulaşmasını sağlayacak şekilde planlamalıdırlar.

46 Bilişsel Süreç Boyutu, basitten karmaşığa, kolaydan zora, somuttan soyuta ve birbirinin önkoşulu olacak şekilde aşamalı olarak şöyle sıralanmıştır: Hatırlama Basit Anlama Uygulama Analiz Değerlendirme Yaratma Karmaşık Bloom’un Revize Edilmiş Taksonomisinin Bilişsel Süreç Boyutu (cognitive domain)

47 Tablo 5. Anderson, Krathvvohl ve Arkadaşlarının Sınıflaması'nda Bilgi Boyutunun Ana ve Alt Basamakları Bilgi TürüÖrnekler A.Olgulara Dayanan Bilgi (Factual Knowledge): Öğrenciler bir disiplin ile problemleri çözerek elde etmiş oldukları temel kısımları bilmelidir. A1) Terminoloji Bilgisi A2) Belirli Ayrıntı ve Kısımlar Bilgisi Teknik sözlük, müzikal semboller Önemli doğal kaynaklar, güvenilir bilgi kaynakları B.Kavramsal Bilgi (Conceptual Knowledge): Birlikte işlevini yerine getirebilen bir yapı içerisindeki temel kısımlar arasındaki karşılıklı ilişkiler B1) Sınıflama ve Kategorize Etme Bilgisi B2) İlke ve Genellemeler Bilgisi B3) Teoriler, Modeller ve Yapılar Bilgisi Jeolojik dönemleri, meslek çeşitleri Pisagor teorisi, arz ve talep kanunu Evrim teorisi, meclisin yapısı C.İşlemsel Bilgi (Procedurai Knovvledge): Beceriler, işlem yolları, teknikler ve metotları kullanmak için araştırma metotları ve kriter kullanmayı bilme Cl) Konu-Belirli Beceri ve İşlem Yolu Bilgisi C2) Konu-Belirli Teknik ve Metotlar Bilgisi C3) Uygun işlemler kullanıldığında karar verme için ölçüt bilgisi Sulu boya resim yapmada kullanılan beceriler, tam sayıları bölme işlemi Görüşme teknikleri, bilimsel metot Newton’un ikinci kanununu içeren bir işlem yapıldığı zaman karar vermede kullanılan ölçüt, iş maliyetini tahmin etmek için belirli bir metot kullanabilmeye karar verebilmek için kullanılan kriter D.Biliş Ötesi Bilgi (Metacognitive Knowledge): Hem genelde bilişsel bilgi hem de kendi bilişsel bilgisi ve farkında olma D1) Stratejik Bilgi D2) Uygun çevresel ve koşulsal bilgiyi içeren bilişsel amaçlar hakkında bilgi D3) Kendi hakkında bilgi Bir ders kitabındaki bir ünitenin anlamsal yapısını taslak hâline getirme bilgisi, buluş (heuristic) kullanma bilgisi Öğretmenlerin, yöneticilerin test tipleri bilgisi, farklı amaçlara yönelik bilişsel talepler bilgisi Kişinin kendi bilgi düzeyinin farkında olması, yazılan bir kompozisyon kişisel bir zayıflık ile ilgili olduğunda kritik edebilme bilgisi. Kaynak: Anderson, L. W. ve Krathvvohl, D.R. (Eds.) (2001) A Taxonomy for Learning, Teaching and Asessing. A Revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives. s.29

48 Bilişsel süreç 1. Hatırlamak 2. Anlamak 3. Uygulamak 4. Analiz Etmek 5. Değerlendirmek 6. Yaratmak Bilgi A.Olgulara Dayanan Bilgi B. Kavramsal Bilgixx C.İşlemsel Bilgi D.Biliş Ötesi Bilgi Eğitim Hedefleri taksonomisi eğitim amaçlarını, hedeflerini ve standartlarını sınıflandırmak için kullanılan bir şemadır. Orijinal taksonominin revize edilmiş hali bilgi ve bilişsel süreçlerden oluşan iki boyutlu bir sistemdir. Bilgi ve bilişsel Süreç boyutları hiyerarşik bir yapıda sıralanmıştır. İki boyutu içeren bir tablo üzerinde okuttuğunuz derse ilişkin yazdığınız hedef/öğrenme kazanımlarını bir veya daha fazla hücrede aldıkları yeri göstermemiz mümkündür. Taksonomi tablosu, hedef davranışların hangi düzeylerde öğrenildiğini belirlemek için değerlendirme amacıyla kullanılmasının yanında, hedeflere ulaşmak için kullanılan eğitim ve öğretim aktivitelerini sınıflandırmada kullanılabilir.

49 Bilişsel Süreç Boyutunun Alt Basamakları 1. Hatırlama (Remember): Uzun süreli bellekten ilgili bilgiyi hatırlama. 1.1) Tanıma (Recognizing): sunulan materyale uygun bilginin uzun süreli belleğe yerleştirilmesi 1.2) Anımsama (Recalling): uzun süreli bellekten ilgili bilginin bulunup getirilmesidir. Örnek: Tarihte önemli olayların tarihlerini tanır. Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki önemli olaylarının tarihlerini söyler/yazar. Tarihte önemli olayların tarihlerini sorulduğunda anımsar.

50 2. Anlama (Understand): Sözlü, yazılı, sembol ve grafik iletişimle gönderilen mesajlardan anlam çıkarma. 2.1) Yorumlama (Interpreting): Önemli konuşma ve dokümanları yorumlar. 2.2) Örnek Gösterme (Exemplifying): Bir kavram veya ilke için özel bir örnek veya açıklama bulmaktır. 2.3) Sınıflama (Classifying): Zihinde düzensiz olarak gözlenen veya tanımlananları sınıflar. 2.4) Özetleme (Summarizing): Genel konu veya önemli noktaları soyutlar. 2.5) Sonuç Çıkarmak (Inferring): Sunulan bilgiden mantıksal sonuç çıkarır. 2.6) Karşılaştırma (Comparing): iki düşünce, nesne ve benzeri arasındaki benzerlikleri tespit eder. 2.7) Açıklama (Explaining): Bir sisteme ilişkin neden sonuç modeli oluşturur.

51 Örnek:  Belirli bir formdaki temsili (Örn.sayısal olanı) diğer bir forma (sözlü) dönüştürür.  Resim sanatındaki çeşitli stillere ilişkin örnekler verir.  Bir kavram, ilke ve vb’nin hangi kategoriye ait olduğunu belirlemek  Videoda gösterilen olayların kısa bir özetini yazar.  Yabancı dil öğrenirken örneklerden gramatik ilkeleri belirtir.  Tarihî olayları günümüz şartlarıyla karşılaştırır.  Fransa’da 18. yüzyılda yaşanan önemli olayların nedenlerini açıklar.

52 3.Uygulama (Apply): Verilen bir durumda bir işlemi kullanma veya yapma. 3.1) Yapma (Executing): Bir işlemi benzer bir göreve uygulama. 3.2) Tamamlama (implementing):Bir işlemi benzer olmayan bir göreve uygular. Örnek:  Tam sayıları başka tam sayılara böler.  Newton’ın ikinci kanununun uygun olduğu durumları kararlaştırır.

53 4. Analiz (Analyze): Bütün halindeki parçaların içerisindeki materyalleri ayırma ve tüm yapıyla ve kısımlarıyla olan ilişkileri belirleme. 4.1) Farklılaştırma (Differentianting): Bir materyalin ilgili parçalarını ilgisiz olanlardan veya önemli parçalarını önemsiz olanlardan ayırma. 4.2) Organize Etme (Organizing): Bir yapı içerisindeki öğelerin nasıl uyduğunu veya işlev gördüğünü belirleme. 4.3) Niteleme/Atfetme (Attributing): sunulan materyalin altında yatan bakış açısını, taraflılığı, değerleri veya niyeti tespit etme. Örnek: Bir matematik probleminde ilgili ve ilgisiz sayılar arasında ayrım yapar. Belli bir tarihi açıklamaya karşı çıkar ve kanıtlara dayalı tarihî bir tanımlamada kanıtları yapılandırır. Yazarın politik görüşlerine dayanarak bir makalesindeki görüşünü belirler.

54 5. Değerlendirme (Evaluation): Ölçüt ve standartlara göre hüküm verme. 5.1) Kontrol Etme (Checking):Bir süreç veya üründeki tutarsızlık veya hataları tespit etme; uygulanmakta olan bir işlemin etkililiğini belirleme. 5.2) Eleştirme (Critique):Bir ürün ile harici ölçütler arasındaki tutarsızlıkların belirlenmesi; bir problem için uygulanan işlemin uygunluğunu tetkik etme. Örnek: Gözlemlediği verilere göre bir bilim adamının düşüncelerini ve ulaşmış olduğu sonuçların uygunluğunu inceler. Verilen bir problemi çözmede iki yöntemden hangisinin en iyi yol olduğuna karar verir.

55 6. Yarat ma (Create): Tutarlı veya fonksiyonel bir form oluşturmak için parçaları bir araya getirme, yeni bir örüntü ve yapı içerisinde parçaları organize etme. 6.1) Oluşturma (Generating): Kriterlere bağlı olarak alternatif hipotezler geliştirme. 6.2) Planlama (Planning) : Bazı görevleri yerine getirmek için bir prosedür geliştirme. 6.3) Meydana Getirme (Producing): Bir ürün oluşturma. Örnek: Gözlenmiş bir olgunun sebebini açıklamak için hipotezler oluşturur. Verilen bir tarihî konuda bir araştırma planlar. Belirli bir amaca yönelik ürün oluştur ur. Kaynak: Andersen ve Ark Lougman ınc. Yüksel, S. (2007). Bilişsel Alanın Sınıflamasında (Taksonomi) Yeni Gelişmeler ve Sınıflamalar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 5(3),

56 Bloom’un taksonomisi genel olarak bilişsel öğrenme için kullanılmaktadır ancak, Bloom ve arkadaşları duyusal-edimsel (davranışlar,duygular,değerler) öğrenme ile yakından ilgilenmişlerdir. Bu öğrenme türü,öğrenmenin duygusal tarafı üzerine odaklanıp bilgi edinme isteğinden, inançların, fikirlerin ve davranışların birleştirilmesine kadar geniş bir alanı kapsar. Duyusal-Edimsel Öğrenme Türüne Yönelik Öğrenme Kazanımlarının Yazılması

57 Duyusal-Edimsel öğrenmenin öğrenme kazanımlarını yazarken kullanılan bazı eylemler aşağıda gösterilmiştir. Harekete geçme, kabul etme, tamamlama, mücadele etme, müdahale etme, savunma, tartışma, gösterme, izleme, dinleme, yargılama, sıralama, düzenleme, katılma, paylaşma, ilişkilendirme, rapor etme, çözme, destekleme, değer verme, iş birliği yapma, sentezleme, değerlendirme, uygulama, soru sorma, Örnek: Kendi davranışının sorumluluğunu kabul eder. Bağımsız olarak çalışma isteğine değer verir.

58 Psikomotor (Devinişsel) Öğrenme Psikomotor öğrenme beynin fonksiyonlarının ve kas hareketlerinin koordinasyonunu içeren fiziksel beceriler üzerine odaklanır. Psikomotor öğrenme türü, genellikle, sağlık bilimleri, sanat, müzik, mühendislik, tiyatro ve beden eğitimi ve laboratuar çalışmaları gerektiren alanlarda kullanılmaktadır.

59 seçme, tanımlama, ayırt etme, ilişkilendirme, başlama, gösterme, hareket etme, tepkide bulunma, gösterme, izleme, tekrar etme, yapılandırma, güçlendirme, organize etme, uyarlama, değiştirme, yeniden organize etme, çeşitlendirme, ayarlama, birleştirme, oluşturma, yapma, sonuç çıkarma. Psikomotor (devinişsel) öğrenmenin öğrenme çıktılarını yazarken kullanılabilecek bazı fiiller: Kaynak: Bloom’s Taxonomy of Learning Domains The Three Types of Learning. Web: nwlink.com/-Donçlark/hrd/bloom.html Örnek: Kurallara uygun olarak otomobil kullanır.

60 Örnek Top atıldıktan sonra nereye düşeceğini tahmin eder ve topu yakalamak için doğru yere koşar. Yeni bir süreci öğrenmek için istek gösterir. Bir model yapmak için yönergeleri takip eder. Kurallara uygun olarak otomobil kullanır. Hızlı ve doğru bir şekilde bilgisayar kullanır. Kaynak: Bloom's Taxonomy of Learning Domains The Three Types of Learning. Web:

61 Kaynaklar  A taksonomy for learning, teaching, and assessing (2001). A revision of Bloom’s taxanomy of educational objectives. Editors:L.W. Anderson and D.R. Krathwohl., P.M. Airasian, K.A, Truikshank., R.E. Mayer., P.R. Pintrıch., J.Raths., M.C. Wittrock. Longman, ınc.  Kısakürek M.A(2009).Öğrenme kazanımlarının yazılması ve kullanılması. BEK’ de yapılan sunum notları.  Krath wohl R.D(2002). A revision of Bloom’s taxonomy: an Overview. Çevirenler:Köğce D, Aydın M ve Yıldız, C. (2009). Bloom Taksonomisinin Revizyonu: Genel bir bakış. Elementary Education online 8(3). ç.1-7.  Yüksel, S (2007). Bilişsel alanın sınıflamasında (taksonomi) yeni gelişmeler ve sınıflamalar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 5(3),

62 Daha nitelikli bir eğitim için ……………. Teşekkür ederim.


"Türkiye’de Bologna Süreci Uygulamaları Projesi 2009-2011 Dönemi Prof.Dr.Gönül Akçamete 26 Mart 2010." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları