Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr Erhan ÇAPKIN ARTRİTLİ HASTAYA YAKLAŞIM Yard. Doç. Dr Erhan ÇAPKIN K.T.Ü TIP FAK. FTR ANABİLİM DALI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr Erhan ÇAPKIN ARTRİTLİ HASTAYA YAKLAŞIM Yard. Doç. Dr Erhan ÇAPKIN K.T.Ü TIP FAK. FTR ANABİLİM DALI."— Sunum transkripti:

1 Dr Erhan ÇAPKIN ARTRİTLİ HASTAYA YAKLAŞIM Yard. Doç. Dr Erhan ÇAPKIN K.T.Ü TIP FAK. FTR ANABİLİM DALI

2 Dr Erhan ÇAPKIN SUNUM PLANI Artrit nedir Artrit nedenleri Olgu sunumları Tanısal Algoritma

3 Dr Erhan ÇAPKIN ARTRİT ? Belirgin olarak eklemi tutan ve o eklemde ağrı, şişlik, hassasiyet, ısı artışı, bazen kızarıklık ve eklem hareketlerinde kısıtlılık Süresine göre akut ve kronik olabilir. Genel olarak 6 haftadan uzun süren artritler kronik olarak kabul edilmektedirler Tutulan eklem sayısına göre mono,oligo ve poliartrit olarak sınıflanabilir.

4 Dr Erhan ÇAPKIN Kişilerin doktora gitmelerinin en büyük sebeblerinden biri Yetişkinlerin % 20 sini etkileyen önemli bir toplum sağlığı sorunu Her 7 kişiden biri bu hastalıktan muzdarip Bir doktora başvurmada en yaygın ikinci sebep Gelişmiş ülkelerde çalışamamanın en önemli ikinci nedeni Kronik hastalıkların ve fiziksel özürlülüğün en önemli nedenlerinden biri Sağlık harcamalarının en fazla olduğu hastalıklardan biri

5 Dr Erhan ÇAPKIN AĞRI En sık görülen semptomdur. Ama subjektif Birçok faktörden etkilenebilme, bireyden bireye farklılık gösterebilme,eklemin kendisi yanında komşu kemikler, tendonlar ligamentler, bursalar ve diğer yumuşak dokulardan da kaynaklanabilir. Ağrının değerlendirilmesinde;başlangıç süresi, karakteri, şiddeti, sıklığı, yayılımı, eforla veya istirahatle ilişkisi araştırılmalıdır.

6 Dr Erhan ÇAPKIN ŞİŞLİK Eklemde şişlik daha objektif bir bulgudur. Ancak çevre dokulardaki bursit, tendinit, noduller ve çeşitli lezyonlarda şişlik görünümüne neden olabilir. Artrite bağlı şişlik eklemin tamamında ve homojen bir görünüm oluştururken, diğerlerinde şişlik genellikle düzensiz ve sınırlıdır. Belli alanda sınırlı hassasiyet lokalize patolojileri düşündürürken, artritlerde yaygın bir hassasiyet mevcuttur

7 Dr Erhan ÇAPKIN Akut artiküler tutulum Şikayet artiküler mi? evet Nonartiküler tutulum hayır Süre ≥ 6 hafta mı? evet Kronik artiküler tutulum. Akut nonenflamatuar artküler tutulum Akut Enflamatuar Poliartrit Akut enflamatuar mono / oligoartrit Akut enflamatuar artrit Enflamasyon var mı? Eklem tutulumu >4 mü? hayır evet hayır

8 Dr Erhan ÇAPKIN Artiküler Nonartiküler Anatomik YapılarJukstaartiküler kemik, artiküler kartilaj, intraart.ligamanlar, meniskus (dizde), sinovial sıvı, sinovial zar, eklem kapsülü. Tendon, bursa, ekstraartiküler ligamanlar, kaslar, fasya, kemik, sinir, deri Ağrı / DuyarlılıkEkleme lokalize, derin ve lokalizasyonu zor Ekstraartiküler yapılara lokalize Hareketle Ağrı:Aktif ve pasif hareketle, birçok düzlemde ağrı, ekleme lokalize Aktif hareketle, bazı özel düzlemde ağrı, nadiren ekleme lokalize. Şişlik:Yaygındır ve eklem yapılarıyla ilgilidir.Olabilir, eklem yapısıyla sınırlı değil. KrepitasyonOlabilir.Yoktur / ilgisizdir. İnstabiliteOlabilir.Yoktur / ilgisizdir. Eklem kilitlenmesiOlabilir.Yoktur / ilgisizdir. Radyografik DeğişikliklerKronik tutulumlarda yaygındır, travma hariç akut tutulumlarda nadirdir Olağan değil / ilgisizdir, yumuşak doku kalsifikasyonu.

9 Dr Erhan ÇAPKIN İNFLAMASYON ? Enflamatuar Nonenflamatuar Eklem ağrısıistirahat hareketle artar Lokal ısı artışı var nadir Sabah katılığı*> 60 dk kısa süreli Sistemik semptomlaryaygın yoktur ESH, CRP artmış normal Sinov. sıvı hücre sayısı ≥ 2000 < 2000

10 Dr Erhan ÇAPKIN SÜRE ? Başlangıç şekli: Akut mu, kronik mi? < 6 hafta  AKUT > 6 hafta  KRONİK

11 Dr Erhan ÇAPKIN TANI Artritin Eşlik Ettiği Sistemik enflamatuar, Dejeneratif, Metabolik, Enfeksiyöz, Nörojenik, Neoplastik, Sebebi belirlenemeyen birçok hastalık ve sendrom vardır.

12 Dr Erhan ÇAPKIN Detaylı Anamnez ve Fizik Muayene Tanıya Yaklaşımda Çok Önemli  Time  Talk  Touch

13 Dr Erhan ÇAPKIN Akut monoartrit nedenleri İnflamatuvar Septik artrit ! Kristal artritleri Gut Yalancı gut Spondiloartrit FMF Behçet hastalığı Kronik artritlerin başlangıç formu RA JIA Non-inflamatuvar Travmatik artrit ! Eklem içi yırtıklar Eklem içine akut kanama Osteoartrit Osteonekroz ! Acil tedavi gerektirir.

14 Dr Erhan ÇAPKIN Kronik monoartrit nedenleri İnflamatuvar Mikobakteri inf. Fungal inf. Romatoid artrit Spondiloartritler FMF Behçet hastalığı Lyme artriti Sarkoid artriti Non-inflamatuvar Osteoartrit Eklem içi yırtıklar (diz) Kemiğin avasküler nekrozu Pigmente villonodüler sinovit Sinovyal kondromatozis

15 Dr Erhan ÇAPKIN Akut monoartritle gelen her hastada aksi kanıtlanıncaya kadar septik artrit düşünülmelidir!

16 Dr Erhan ÇAPKIN Gram pozitif koklar Eklem sıvısı kanlı ise direkt grafi çekilmelidir.. EKLEM PONKSİYONU YAPILMALI! Sinoviyal sıvı analizi infeksiyon ve kristal ayrımını sağlar. Ürat kristalleri

17 Dr Erhan ÇAPKIN Poliartrit nedenleri İNFLAMATUVAR AKUT Viral inf.(HBV, HCV..) Bakteriyel inf. ARA Serum hastalığı Sarkoid poliartriti BDH başlangıcı Spondiloartritler Romatoid artrit KRONİK Romatoid artrit Juvenil idiyopatik artrit Spondiloartritler SLE ve diğer BDH Kronik gut Sarkoid poliartriti

18 Dr Erhan ÇAPKIN Poliartrit nedenleri NON-İNFLAMATUVAR Osteoartrit Metabolik kemik hastalıkları Okronoz, hemakromatoz vb Maligniteye sekonder artritler Hipertrofik osteoartropati

19 Dr Erhan ÇAPKIN VAKA I 32 yaşında bayan ev hanımı 3-4 aydır ellerindeki eklemlerde ağrı ve şişlik. Semptomları sabahları daha belirgin bazen öğlene kadar şikayetleri sürüyormuş. Çeşitli ağrı kesiciler kullanmış kullandığı müddetçe şikayetleri rahatlıyor son zamanlarda ise ağrı kesicilerlede rahatlatmıyormuş.

20 Dr Erhan ÇAPKIN FM bulguları: Her iki el 1,2,3 PIF ve MKF ve sağ EB eklemlerinde şişlik ve palpasyonda hassasiyet mevcut. Laboratuar bulguları: ESH: 35 mm/saat, Hgb 14 gr/dl, BK:7000mm3, Plt:350000mm3, CRP:1.8 mgr/dl,

21 Dr Erhan ÇAPKIN Tanı? İnflamatuar poliartrit KCFT: normal RF (+), ANA(-), Hepatit antikorları (-) X-ray;yumuşak doku şişliği ve periartiküler osteporoz Poliartrit Sedim ve CRP yüksek Yaş ve cinsiyet Eklem tutulum tipi Sabah tutukluğu RF pozitif ROMATOİD ARTRİT

22 Dr Erhan ÇAPKIN Romatoid Artrit Etyolojisi bilinmeyen, simetrik eroziv sinovit ve eklem dışı tutulumlar ile karakterize kronik otoimmün bir hastalık Prevelansı ortalama %1 En sık görülen inflamatuar romatizmal hastalıktır. K adın/erkek oranı: 3/ yaşları arasında daha sık Daha çok el ve ayak küçük eklemleri tutmakla birlikte diğer eklem tutulumlarıda sıktır.

23 Dr Erhan ÇAPKIN Eklemlerde ağrı şişlik hassasiyet Daha çok elde PIF, MKF ve el bileğinde Genelde eklem tutulumu simetrik Sabah tutukluğu Halsizlik,hafif ateş kilo kaybı,iştahsızlık. Eklem dışı bulgular( göz, AC, cilt, tuzak nöropatiler….) Geç dönemde eklemlerde ciddi deformiteler ve fonksiyon kaybı

24 Dr Erhan ÇAPKIN Labaratuar Sedim ve CRP artmış Anemi (kronik hastalık anemisi) Trombositoz ve KCFT hafif yükselme Romatoid faktör pozitif(%70-80) Anti CCP (RF göre daha spesifik)

25 Dr Erhan ÇAPKIN GÖRÜNTÜLEME Erken dönemde yumuşak doku şişliği ve periartiküler osteoporoz Geç dönemde erezyonlar eklem mesafesinde darlık, subluksasyon ve ankiloz Erken dönemde USG ve MR ile erezyonlar erken tespit mümkün

26 Dr Erhan ÇAPKIN TEDAVİ Erken, agresif tedavi Şişlik ve ağrının kontrolü Geri dönüşümsüz eklem harabiyetinin engellenmesi Fonksiyonların korunması ve yaşam kalitesinin arttırılması

27 Dr Erhan ÇAPKIN Romatoid Artritte Erken ve Etkili Tedavi neden gerekli? RA’lı hastalarda eklemlerde erozyonlar erken gelişmektedir ~40% 6 ayda ~60% 1 yılda >70% 2 yılda Erozyon kalıcı yapısal hasar demektir Eklem hasarı genellikle hızla ilerler Hasarın önlenmesi fonksiyonu korur

28 Dr Erhan ÇAPKIN RA TANISI DMARD (MTX,SSZ,LEF,HCQ) Kombine DMARD? Kortikosteroid (PO / İA) NSAID DMARD (MTX,SSZ,LEF,HCQ) Kombine DMARD? Kortikosteroid (PO / İA) NSAID Tedaviye rağmen (~3+ ay) hastalık aktivitesi yüksek  DMARD değiştir (MTX)  DMARD ekle Tedaviye rağmen (~3+ ay) hastalık aktivitesi yüksek  DMARD değiştir (MTX)  DMARD ekle BİYOLOJİK İLAÇLAR Rekonstrüktif Cerrahi REHABİLİTASYONREHABİLİTASYON

29 Dr Erhan ÇAPKIN VAKA II 45 yaşında obes erkek hasta 2 gündür sağ ayak ve baş parmağında bileğinde şiddetli ağrı kızarıklık ve ısı artışı şikayeti ile başvuruyor Ek bir şikayet ve hastalığı yok. Özgeçmişinde 6 ay önce ayak başparmağında benzer şikayetleri olmuş ağrı kesiciler ile kısmen rahatlamış bir hafta sonra tamamen iyileşmiş.

30 Dr Erhan ÇAPKIN F.M: Sağ ayak bileği ve sağ 1. MTF eklemde şişlik, kızarıklık, palpasyonda hassasiyet CBC: Hgb 14 gr/dl, BK:8000mm3, Plt:250000mm3 Sedim 45 mm/saat CRP 6 mg/dl KCFT;normal sınırlarda ve biyokimyasal parametreler normal sınırlarda

31 Dr Erhan ÇAPKIN Tanı? İnflamatuar oligo artrit Ürik asit seviyesi 9 mg /dl X-ray:normal Orta yaşta Erkek hasta Obes Eklem tutulum tipi Podogra öyküsü Sedim ve CRP yüksek Hiperürisemi GUT

32 Dr Erhan ÇAPKIN GUT GUT= Podogra,Kralların hastalığı. Hiperürisemi (7mg/dl üzeri) Monosodyum ürat kristallerinin dokularda(sinoviyal sıvı ve diğer) birikmesi Akut artrit atakları Tofüsler İdrar yolu taşları ve böbrek yetmezliği ile(bazen) karakterizedir.

33 Dr Erhan ÇAPKIN TEDAVİ 1-Eğitim 2-Diyet (Bol sıvı, proteinden fakir diyet), istirahat, alkol yasaklanır, egzersiz, kilo verilmesi 3-NSAID, Kortikosteroidler 4-Kolşisin (akut atak döneminde) 5- Ürik asit düzeyini düşüren ilaçlar Ürik asit sentez inhibisyonu Ürikozürik ilaçlar

34 Dr Erhan ÇAPKIN VAKA III 55 Yaşında bayan hasta Her iki elinde eklemlerde ağrı ve şekil bozuklukları şikayeti başvuruyor Özgeçmiş ve soygeçmişte belirgin bir özellik yok Bu şikayetleri yaklaşık bir iki yıldır mevcut son zamanlarda şikayetleri artmış. Şikayetler özellikle hareketle artıp istirahatte azalıyor.

35 Dr Erhan ÇAPKIN FM:Her iki elde PIF ve DIF eklemleride palpasyoda ağrı ve şişlikler mevcut Rutin biyokimya normal sınırlarda CBC,Sedimantasyon hızı ve CRP normal RF 40 ( 0-10)

36 Dr Erhan ÇAPKIN TANI ? İleri yaş PIF ve DIF eklem tutulumu birlikte Eklem çevresi nodüller Sedim ve CRP normal sınırlarda RF pozitifliği? Nodal osteoartrit

37 Dr Erhan ÇAPKIN OSTEOARTRİT Eklemde kartilaj kaybı ve periartikuler kemik remodelingi ile karakterize multifaktöriyel etiyolojisi olan kronik dejeneratif kas- iskelet sistemi hastalığıdır. Genel olarak kadın-erkek sıklığı aynıdır, ancak kadınlar daha fazla klinik bulgu verirler Eklemin fazla kullanılması OA riskini artırır.

38 Dr Erhan ÇAPKIN  Primer (idiopatik) OA A)Lokalize OA; 1.Eller: Heberden, Bouchard,rizatroz 2.Ayak: Hallux valgus, H. rigidus 3.Diz: Medial, lateral, patello-femoral komp. 4.Kalça: Eksentrik, konsantrik, diffüz 5.Omurga: Apofizer, intervertebral, spondilozis, 6.Diğer lokal bölgeler: omuz(omatroz), sakroiliak eklem, ayak bileği(nadir), el bileği,akromioklaviküler ek. B)Generalize OA; Küçük periferik eklemler ve omurga Büyük periferik eklemler ve omurga Küçük ve büyük + omurga C)Varyantlar; Primer generalize Erozif enflamatuar Diffüz idiopatik skeletal hiperostoz(DISH)  Sekonder OA 1. Post-travmatik ve mekanik yüklenmeler (obezite, genu varum, genu valgum) 2. Konjenital hastalıklar( Perthes, DKÇ,) 3. Kristal depozisyon hastalığı 4. Endokrin ve metabolik hast 5. İnfeksiyonlar 6. Romatizmal hastalıkları takiben 7. Avasküler nekrozlar 8. İatrojenik(IA aşırı steroid kullanımı) osteomalazi 9. Nöropatik hast.(Tabes dorsalis, Charcot ekl.)

39 Dr Erhan ÇAPKIN Nodal osteoartrit Elin küçük eklemleri özellikle distal ve proksimal interfalangeal eklemleri tutar Eklem çevresinde ağrılı şişlikler tipiktir. Ailesel özellik gösterir. Haberdan ve boushard nodülleri

40 Dr Erhan ÇAPKIN TEDAVİ 1.Eğitim Hasta ve yakınlarının eğitimi, psikoterapi (gerekirse), telefon ile destek, diyet düzenlenmesi, zayıflama, istirahat yardımcı baston, yumuşak tabanlı ayakkabı önerilmesi 2.Medikal tedavi NSAID,Steroidler (lokal veya sistemik ) Diğer tedaviler ;Perkütan tedavi(lokal analjezikler, NSAID’lar),Hyaluronan, Kondroprotektif vb. ilaçlar Analjezikler, Kas gevşeticiler, Sedatifler, Vitamin ve anabolizanlar 3- İntraartiküler tedavi Ağrı ve enflamasyonun kontrolünde yararlı Asepsiye tam riayet Önce aspirasyon Büyük eklem Maksimum yılda 3-4 enjeksiyon Uzun etkili steroid (Triamnisolon..) injeksiyondan sonra 24 saat istirahat 4-Fizik tedavi yöntemleri Yüzeyel ve derin ısıtıcılar, egzersiz yöntemleri elektroterapi Kaplıca tedavisi (Balneoterapi)…. 6-Cerrahi tedavi Eklem lavajı, debridman, kapalı tidal irrigasyon Mikrocerrahik girişimler(kemik dekompresyonu) Sinoviekomi Osteotomi Artroplasti

41 Dr Erhan ÇAPKIN Monoartrit Ayrıntılı öykü ve FM Açık travma veya fokal kemik ağrısı Sinovyal sıvı BK>2000 PNL>%75 Kanlı Koagülopati Tümör Travma Non-inflamatuvar Yumuşak d. incinmesi Osteoartrit Osteonekroz Eklem içi yırtık İnflamatuvar artrit Kültür (+)Kristal (+) Steril inflamatuvar sıvı İnfeksiyöz artrit Kristal artriti RA, JIA, SpA, FMF, Behçet, SLE vb (-)(+) Radyoloji Kırık, tümör (-) (+)

42 Dr Erhan ÇAPKIN Poliartrit-Poliartralji Ayrıntılı öykü-FM PoliartritDuyarlı noktalar FMS, miyofasiyal ağrı, tendinit Viral artralji, osteomalasi, hipotiroidi, nöropatik ağrı malignite, PMR, anksiyete, depresyon Semptom süresi >6 hafta Sistemik romatizmal hastalık, osteoartrit Viral artrit, ARA, sistemik romatizmal hastalık başlangıcı Hemogram, TİT, ESH, CRP, RF, ANA radyoloji (-) (+) (-) (+) (-) İNCELE Hemogram, TİT, ESH, CRP, ASO, KCFT, Hepatit B, C, viral seroloji, boğaz kültürü

43 Dr Erhan ÇAPKIN DİKKATİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER


"Dr Erhan ÇAPKIN ARTRİTLİ HASTAYA YAKLAŞIM Yard. Doç. Dr Erhan ÇAPKIN K.T.Ü TIP FAK. FTR ANABİLİM DALI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları