Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Menopoz ve Yaşlanan Erkekte Geç Başlangıçlı Hipogonadizm.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Menopoz ve Yaşlanan Erkekte Geç Başlangıçlı Hipogonadizm."— Sunum transkripti:

1 Menopoz ve Yaşlanan Erkekte Geç Başlangıçlı Hipogonadizm

2 Amaç: Menopoz ve erkekte geç başlangıçlı hipogonadizm hakkında bilgi kazandırmak. Öğrenim Kazanımları Katılımcılar bu eğitimin sonunda; • Menopozu tanımlar, • Menopozun belirtilerini sayar, • Menopozla ilgili tehlike işaretlerini sayar, • Kemik erimesi ile menopoz arasındaki ilişkiyi açıklar, • Kemik erimesinin nasıl önleneceğini söyler, • Menopoz döneminde beslenmenin önemini açıklar, • Menopoz ve sonrasında sağlık kontrolünün önemini söyler, • Geç başlangıçlı hipogonadizm tanımlar, • Geç başlangıçlı hipogonadizm belirtilerini sayar.

3 • Kadının doğurganlığının sona ermesi ve adetinin tamamen kesilmesidir. • Beyin, yumurtalık ve rahimden salgılanan hormonların karşılıklı etkileşimi sonucunda yaşından itibaren âdet görme süreci başlar. • Gebelik oluşmadığı takdirde günde bir âdet görme devam eder. Bu döngü genellikle 28 günde bir tekrarlar. Menopoz - 1

4 Âdet kanaması, normalde 3-5 gün sürer ve günde 2-3 ped (bez)’lik kanama olur. Bu süreç yaklaşık olarak yaşına kadar devam eder. Yumurtalıkların, yumurtlamayı sağlayan hormonları daha az salgılaması nedeniyle âdetler düzensizleşir, aralarındaki süre uzar, kanama miktarı azalır, sonuçta tamamen âdetler sona erer ve menopoz süreci başlar. Menopoz - 2

5 Menopoz Belirtileri Ortalama 40 yaşın üstündeki kadınlarda; • Önce yumurtlamanın azalmasına bağlı olarak düzensiz âdet kanamaları, • Aralıklı ateş basmaları ve terlemeler, • Psikolojik belirtiler ortaya çıkar, • Âdetten tamamen kesilir, • Bir yıl âdet kanamasının olmaması menopoz tanısının konması için yeterlidir.

6 UNUTMAYIN ! Bu belirtiler kadın cinsel organları kanserlerinde de görülebileceğinden mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

7 Menopoza Girmeyi Etkileyen Faktörler • Genetik (soyaçekim); annenin kaç yaşında âdetten kesildiği, • Sigara içmek; sigara içenlerin sigara içmeyen kadınlara göre bir buçuk yıl daha erken menopoza girdiği tespit edilmiştir. • Ülkemizde kadınların menopoza girme yaşı ortalama 45–49 yaşları arasında değişmektedir. • 40 yaşından önce menopoza girmek “erken menopoz” olarak tanımlanır.

8 Menopozda Karşılaşılan Yakınmalar-1 • Menopoza giren kadınların birçoğunda; • Ateş basması, terleme, çarpıntı, • Baş,boyun ve göğüste derinin aniden kızarması, buna vücut ısısının yoğun olarak hissedilmesinin eşlik etmesi sonucunda aşırı terleme görülür. • Bu yakınmalar birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Bazen bunlara çarpıntı da eşlik eder. • Sık idrar yapma, yanma, idrarını tutamama; destek dokuların zayıflaması, mesane fonksiyonlarının bozulması ile ortaya çıkabilir.

9 Menopozda Karşılaşılan Yakınmalar-2 • Kemik erimesi (osteoporoz), • Cinsel ilişkiye karşı istekte azalma, kuruluk, ağrılı cinsel ilişki görülebilir. • Bunlar ruhsal şikâyetlere bağlı olabileceği gibi östrojen hormonu eksikliği sonucu, vajinanın (hazne) nemliliğini yitirmesine bağlı olarak da ortaya çıkmaktadır. • Bu durum menopoza giren kadınların cinsel hayatının sona ermesi anlamına gelmemelidir.

10 Menopozda Karşılaşılan Ruhsal Şikâyetler • Sık ve kolay ağlama, • Hâlsizlik, • Gerginlik, • Sinirlilik, • Uyku bozukluğu, • Dikkatini toplamada güçlük, • İştah artışı, • Çabuk öfkelenme, • Genel isteksizlik hâli.

11 Menopozda Karşılaşılan Ruhsal Şikâyetler Menopoz öncesi ve menopoz döneminde görülen ruhsal şikâyetler ve depresyon doğrudan menopoza bağlı olmayabileceği gibi orta yaş döneminin getirdiği sosyal ve psikolojik sorunlardan da kaynaklanabilir.

12 UNUTMAYIN ! • Menopoz doğal bir olaydır, bir hastalık değildir. • Ancak bu dönemde vücutta görülen değişikliklerden dolayı düzenli olarak bazı tetkik ve tedavilerin yapılması gerekir.

13 Menopozda Yapılan Muayene ve Tetkikler • Doğurganlığın sona ermesi jinekolojik açıdan doktora gitmemek gerektiği anlamına gelmez. • Bu dönemde sıklıkla rahim kanserleri, yumurtalık ve rahim içi kanserinin de görüldüğü ve son yıllarda meme kanserlerinde büyük artış olduğu bilinmektedir.

14 Menopozda Yapılan Muayene ve Tetkikler • Yılda bir kez smear testi yaptırılması, (hekimin muayenesi sırasında rahim ağzından alınan sürüntü örneğinin laboratuvarda incelettirilmesidir. Kanser başlangıcı olabilecek herhangi bir hücresel değişikliği belirlemeye yönelik bir testtir. Ayrıca bu test bazen hafif bir enfeksiyon belirtisinin yakalanabilmesini de sağlar) • Ultrasonografi, • Mammografi, meme ultrasanografisi, • Kemik erimesine yatkınlığı olanların kemik ölçümü yaptırması, • Kan ve idrar tetkikleri.

15 UNUTMAYIN ! Her kadın kendi kendine meme muayenesini öğrenmeli ve bu muayeneyi ayda bir kez yapmalıdır.

16 Kemik Erimesi (Osteoporoz) • Kadınlarda en yüksek kemik kitlesinin elde edildiği yaşlar yaşlardır. • Bu yaştan sonra kemik kitlesinde kayıplar başlar. • Menopoza girmekle birlikte bu kayıplar daha da hızlanır ve kemiğin kırılganlık riski artar. • Bunun sonucunda kişilerde sıklıkla omurga çökmesi, kalça kırığı ve el bileği kırığı görülebilir. • Kırıklar oluşana kadar bu hastalık bir belirti vermediği için buna “kemik hırsızı” da denir. Sürekli hâle gelen ağrılar, kamburluk ve boy kısalması bu hastalıkta görülen belirtilerdendir. • Menopoz sonrası en yoğun kemik kaybı ilk 3-6 yılda olmaktadır.

17 • Beyaz ırklar, • Kadınlar, • Asyalılar, • Erken menopoza girenler (40 yaşından önce), • Ailede kemik erimesi öyküsü olanlar, • Boya göre düşük vücut ağırlığı olanlar, • Sigara, alkol ve kahve kullananlar, • Kalsiyumdan fakir beslenenler, • Aşırı diyet yapanlar, • Fiziksel aktivitede bulunmayanlar, • Güneş ışığı almayanlar. Kemik Erimesi İçin Risk Oluşturan Gruplar

18 • Kemik erimesi hastalığı tamamen tedavi edilemez. • Ancak kemik dokusunun azalması (yıkımı) yavaşlatılabilir. • Amacımız bu hastalıktan korunmak olmalıdır. • Bunun için erken teşhis önemlidir. UNUTMAYIN !

19 Menopoz Tedavisindeki Uygulamalar • Uygun görülenlerde hormon tedavisi: Menopozda ortaya çıkan şikâyetlerin temelinde östrojen ve progesteron hormonlarının azalması yer almaktadır. • Şikâyetlerin şiddeti ve yapılan tetkiklerin sonuçları değerlendirilerek hekimi tarafından eğer uygun bulunur ve kişi de kabul ederse bu hormonların sentetik formları kişiye başlanabilir.

20 Menopozun Rahat Geçirilmesi İçin • Bu dönem hakkında hastaya bilgi veriniz. • Hastayı ve ailesini bu döneme hazırlayınız. •Hastalar âdetler düzensizleştiğinde menopoza gireceğini düşünerek mutlaka bir hekime başvurmalı. • Kalsiyumdan zengin besinler önerin. • Fiziksel aktivitede - özellikle düzenli egzersiz ve yürüyüş önerin. • Yılda bir kez hekime giderek kontroller yapılmalı. • Kendini meşgul edecek uğraşlar bulmalı.

21 UNUTMAYIN! • Menopoz kadınlığın sona ermesi değil, • Doğurganlığın sona ermesidir. • Cinsellik devam eder.

22 YAŞLANAN ERKEKTE GEÇ BAŞLAYAN HİPOGONADİZM

23 • ADAM: Androgen decline in the aging male • PADAM: Partial androgen deficiency of the aging male • Male climacteric • Andropoz

24 Erkeklerde belirli bir yaştan sonra erkeklik hormonunda her yıl yüzde birlik bir azalma görülür.

25 Yaşlanan Erkekte Geç Başlayan Hipogonadizm (Gbhg) • Yaşla birlikte serum androjen seviyelerinde azalma ile karakterize olmuş klinik ve biyokimyasal bir sendromdur. • Hayat kalitesinde ciddi değişikliklerle beraber birden fazla organı da etkileyebilir.

26 Androjenlerin Etkileri • Beyin ve davranış üzerine etkiler – Beynin maskülinizasyonu – Erkek tipi davranış paternleri – Ruh hali – Saldırganlık – Libido • Erkek ikincil seks karakterlerinin gelişmesi ve sürdürülmesi • Protein metabolizması ve kemik gelişimini uyarır ve büyümeyi destekler • Kan ve damar sistemi üzerine etkileri – Eritropoetin salgısını uyarır

27 Yaşlanmayla Beraber • > 50yaş: Yıllık %0.4-1 Total testosteronda azalma • Biyokimyasal hipogonadizm < 60 yaş: %7 > 60 yaş: %20 oranında gözlemlenmektedir. • Esas değişim SHBG miktarında yıllık %1.2’lik artışa bağlı olarak bioavailable testosteron miktarında %1.2’lik azalmaya bağlıdır.

28 Yaşla Birlikte Fiziksel Değişim

29 Klinik Bulgular • Cinsel istek ve ereksiyon kalitesinde azalma (en sık izlenen semptom)

30 Klinik Bulgular • Entelektüel aktivitede azalma, yorgunluk, depresyon • Kas kitle ve gücünde azalma • Vücut kıllarında azalma • Visseral yağ dokusunda artış • Kemik dansitometrisinde azalma

31

32 Erkeklerde Cinsel Performansın Azalmasının Diğer Nedenleri • Yaşlanmaya bağlı kas gücünde azalma, çabuk yorulma, • Kalp damar hastalıkları, solunum sistemi hastalıkları, • Alkol, sigara kullanma, • Şeker hastalığı, • Prostat hastalıkları, • Başarısızlık, • Cinsel ilişki sırasında ölme korkusu, • Hayattan beklentilerin azalması, monotonluk, • Sosyo-ekonomik güçlükler.

33 Tanı • Geç başlayan hipogonadizmin başlangıcı, hızı ve derinliği kişiler arasında büyük değişiklikler göstermektedir. • Sabah 7-11 arası ölçülen bioavailable veya serbest Testosteron düzeyi • FSH, LH ve prolaktin bakısı • Sorgulama formu

34 • Genel olarak kabul edilmiş normalin alt sınırı yoktur. • Fakat 12 nmol/l (350 ng/dl)’nin üzerindeki total testosteron değerleri için yerine koymanın gerek olmadığı şeklinde genel bir görüş birliği vardır. • Serum total testosteron düzeyi 8 nmol/l (230 ng/dl)’nin altında olan hastaların genellikle testosteron tedavisinden yarar göreceği şeklinde bir konsensus vardır.

35 • Serum total testosteron düzeyi 8 ve 12 nmol/l arasında ise serbest testosteronu hesaplamak için total testosteron ile birlikte seks hormon bağlayan globulin (SHBG)’in veya denge diyalizi ile serbest testosteron’un ölçümlerinin tekrarı faydalı olabilir. • Analiz metotları arasındaki varyasyonlara dikkat edilmelidir.

36 Yok Hafif Orta Şiddetli Çok Şiddetli Skor Genel iyilik hissinde azalma (genel sağlık durumu, kendine dair hisler) 2. Eklem ve kas ağrısı (Bel ağrısı, eklem ağrısı, kol ve bacaklarda ağrı ve yaygın sırt ağrısı) 3. Aşırı terleme (beklenmedik/ani terleme atakları zorlanmadan bağımsız olarak sıcak basması) 4. Uyku problemleri (uykuya dalmada zorluk, derin uyumada zorluk, erken uyanma ve yorgunluk hissi, yetersiz uyku, uykusuzluk 5. Uyku ihtiyacında artma, sık sık yorgun hissetme 6. Alınganlık (Saldırganlık hali, küçük şeylerden kolay etkilenme, karamsarlık) 7. Sinirlilik (Gerginlik, huzursuzluk, yerinde duramama ) Yaşlanan Erkek Semptom Sorgulama Formu (AMS-SF)

37 AMS Sorgulama Formu 8. Endişe, panik hissi 9. Bedensel bitkinlik 10. Kas gücünde azalma 11. Depresif ruh hali 12. En iyi zamanların geride kaldığını düşünme 13.Kendin tükenmiş, dibe vurmuş hissetme 14.Sakal büyümesinde azalma 15.Seks gücü ve yapma sıklığında azalma 16.Sabah sertliği sayısında azalma 17.Cinsel istekte azalma

38 Özet • Yaşla beraber diğer endokrin sistemlerde de önemli değişiklikler olmakta • DHEA, DHEA-S, melatonin, GH, IGF-1 seviyelerinde yaşlanma ile değişiklikler oluşur • Yaşlanan erkekte geç başlayan hipogonadizm ile ilişkileri ?

39 Teşekkürler


"Menopoz ve Yaşlanan Erkekte Geç Başlangıçlı Hipogonadizm." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları