Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PROBLEM ve NİTELİKLERİ. Problem Seçimi ve Ölçütler  Uygun problem seçme  Seçmek, çözmekten daha zor  Uygun problemi seçme aşamalı bir yaklaşımla olur.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PROBLEM ve NİTELİKLERİ. Problem Seçimi ve Ölçütler  Uygun problem seçme  Seçmek, çözmekten daha zor  Uygun problemi seçme aşamalı bir yaklaşımla olur."— Sunum transkripti:

1 PROBLEM ve NİTELİKLERİ

2 Problem Seçimi ve Ölçütler  Uygun problem seçme  Seçmek, çözmekten daha zor  Uygun problemi seçme aşamalı bir yaklaşımla olur.  Genel alandan, giderek daraltılan problemi oluşturma  Araştırma problemi seçerken dikkat edilmesi gereken ölçütler  Genel Ölçütler  Özel Ölçütler 2

3 Problem Seçimi ve Ölçütler  Genel Ölçütler: araştırma probleminin kendisinden kaynaklanan olası sınırlılıklarını dikkate almak için geliştirilen ölçütlerdir.  Seçilen problem en az aşa ğ ıdaki dört ölçütü karşılamalıdır:  Çözülebilirlik  Problem araştırma ile çözülebilir mi? Problemin bilimsel olarak çözülebilmesi için veri elde edilebilir mi?  Önemlilik  Problem önemli mi? Problemin çözümüyle  sa ğ lanacak yarar nedir? Kuramsal ya da pratik bir yararı var mı? Varsa önemli mi?  Yenilik  Problem yeni mi? Problem daha önce çözülmemiş mi? Önceki yaklaşımlarla kıyasla yenilik var mı?  Yerleşik etik kurallara uygun olarak araştırılabilirlik  Katılanların gizlilik hakkı, sa ğ lı ğ ının tehlikeye atılmaması, katılıma zorlamama, araştırma amacının gizlenmemesi gibi etik kurallara uyulabiliyor mu? 3

4 Problem Seçimi ve Ölçütler  Özel Ölçütler: Araştırmacının kendi özel durumundan (kişisel yetenek ve olanaklar gibi) kaynaklanabilecek olası sınırlılıkları dikkate almak için geliştirilen ölçütlerdir.  Alanda yeterlik  Araştırmacı araştırılan konuya hakim mi? Konuya ilişkin bilgisi sonuçları de ğ erlendirmeye yeterli mi?  Yöntemde ve tekniklerde yeterlik  Araştırmacı yöntem, ölçme, istatistik ve bilgi işleme gibi konularda yeterli bilgiye sahip mi?  Veri toplama izni  Veri toplama izin verilecek mi?  Zaman ve olanak yeterli ğ i  Araştırmanın tamamlanabilmesi için gerekli zaman, eleman ve mali güç var mı?  İ lgi yetersizli ğ i  Probleme duyulan ilgi bütün güçlükleri geçmeye yeterli mi? Araştırmacı sonuç ne çıkarsa çıksın onu savunabilecek cesarette mi? Araştırmanın güç ve zor ilerlemesi durumunda araştırmacı bunu sürdürebilecek güç ve sabırda mı? 4

5 Araştırma Probleminin Tanımlanması  Bir araştırma problemi üç aşamalı şekilde tanımlanabilir  Bütünleştirme  Problem alanı bir bütünlük içinde ele alınır, dilimlenir ve her biri genel hatlarıyla birbirleriyle olan ilişkileri açısından incelenir.  Sınırlandırma  Araştırılmak istenen problem, bütün içindeki yerinden alınarak tanıtılır.  Burada ilgi araştırılan problemle sınırlandırılmış olur.  Tanımlama  Sınırlandırılmış problem alanının ayrıntılı olarak açıklanması yapılır. Problemin de ğ işkenleri tanımlanır ve de ğ işkenler arasındaki beklenilen ilişkiler belirtilir. 5

6 DEĞİŞKENLER ve TÜRLERİ 6  De ğ işken Nedir?  De ğ işebilen, en az iki de ğ er alabilen her şey de ğ işkendir.  Arıcı (1972): “Gözlemden gözleme de ğ işik de ğ erler alabilen objelere, özelliklere ya da durumlara DE Ğİ ŞKEN denir.  ÖRNEK:  Cinsiyet: K E  Yaş: 1, 2, 3  Tedavi yöntemi: ilaç, terapi gibi  De ğ işmez diye düşünülen bazı kavramlarda çeşitleri düşünülerek de ğ işken durumuna gelebilir.  E ğ itim durumu: lise, üniversite, yüksek lisans, doktora gibi

7 DEĞİŞKENLER ve TÜRLERİ 7  De ğ işkenler aldıkları de ğ erlere ve kontrol şekillerine göre iki şekilde sınıflanabilirler:  Aldıkları de ğ erlere göre:  Süreksiz (geçişsiz) de ğ işkenler  Sürekli (geçişli) de ğ işkenler  Kontrol şekillerine göre:  Ba ğ ımlı (açıklanan) de ğ işkenler  Ba ğ ımsız (açıklayan ve ara) de ğ işkenler

8 Aldıkları Değerlere göre Değişken Türleri 8  Süreksiz (geçişsiz) de ğ işkenler  Bir de ğ işken alt ve üst sınırları içinde belli de ğ erlerden, belli seçeneklerden başkasını alamıyor ise, sadece tam sayılarla ifade edilebiliyorsa bu de ğ işkene SÜREKS İ Z DE Ğİ ŞKEN denir.  ÖRNEK: Cinsiyet (K, E)  Sürekli (geçişli) de ğ işkenler  Bir de ğ işken alt ve üst sınırları arasında herhangi bir de ğ er alabilme olasılı ğ ına sahip ise ve kesirli olarak ifade edilebiliyorsa bu de ğ işkene SÜREKL İ DE Ğİ ŞKEN denir.  ÖRNEK: a ğ ırlık, boy gibi.

9 Kontrol Şekillerine göre Değişken Türleri 9  Ba ğ ımlı de ğ işken  Ba ğ ımsız de ğ işkenlerin etkilemesi beklenen de ğ işkendir veya Ba ğ ımsız de ğ işkenlerin de ğ işimlenmesi sonucu de ğ işiklik bekledi ğ imiz de ğ işkenidir.  ÖRNEK: üniversite ö ğ rencilerinin akademik başarısını etkileyen faktörleri bulmaya çalışmak…  Ba ğ ımsız de ğ işken  Ba ğ ımlı de ğ işken üzerindeki etkisinin ö ğ renilmek istendi ğ i uyarıcı de ğ işkendir veya araştırmacı tarafından de ğ iştirilebilen de ğ işimlenen/ de ğ işkenlerdir.  ÖRNEK: akademik başarıyı etkileyen faktörler: zeka ve ders çalışma süresi…

10 Kontrol Şekillerine göre Değişken Türleri 10  Ara de ğ işken  Ba ğ ımsız de ğ işkenin ba ğ ımlı de ğ işken üzerindeki etkisi ço ğ u zaman dolaylı yani başka bir de ğ işken üzerinde olabilir.  ÖRNEK: Bsız D. Ara D.Blı D.: ö ğ retmenin ö ğ retme tarzının ö ğ renci başarısına etkisi ö ğ retmenin dersi kaç saatte anlattı ğ ı aracılı ğ ıyla olabilir  Kontrol de ğ işkenleri (karıştırıcı de ğ işkenler, 3. de ğ işken problemi)  Araştırmada ba ğ ımsız de ğ işken olarak alınmamış ama ba ğ ımlı de ğ işken üzerindeki etkisi olabilecek di ğ er de ğ işkenlerdir.

11 Kontrol Şekillerine göre Değişken Türleri 11  Kontrol de ğ işkenlerinin Türleri  Evrene ait olanlar  Zeka, yaş, cinsiyet, deneyim gibi katılımcıların kendilerinde var olan özellikler  Araştırma süreçlerine ait olanlar  Ölçme, zaman gibi araştırma esnasındaki işlem farklılıklarından kaynaklı olanlar  Dış kaynaklara ait olanlar  Gürültü, ışık, ses gibi araştırma ortamından kaynaklı de ğ işkenler

12 Kontrol Şekillerine göre Değişken Türleri 12  Karıştırıcı de ğ işkenlerinin bir kısmını kontrol etmek kolay olsa da bir kısmını kontrol etmek güç ya da imkansızdır. Bunun nedeni ise:  De ğ işkenin varlı ğ ını bilememe ya da düşünememe  De ğ işkeni kontrol etme olana ğ ının bulunmayışı ya da kontrolün istenilen düzeyde yapılamayışı

13 Araştırmada Değişkenlerin Tanımlanması: İşevuruk (Operasyonel) Tanımı 13  De ğ işkenin araştırmacı tarafından kullanılan ölçüm ya da de ğ işimleme teknik ya da şekilleriyle tanımlanması  İ şevuruk tanımlamayla soyut olan bir kavram somut hale gelmektedir:  ÖRNEK: Stres soyut bir kavramken, kişinin son bir yılda yaşadı ğ ı stres olaylarının sayısı bunu somutlaştırmaktadır.

14 Araştırmada Değişkenlerin Tanımlanması: İşevuruk (Operasyonel) Tanımı 14  Bir kavramın ölçmek istedi ğ imiz yönüne ba ğ lı olarak bir çok işevuruk tanımı olabilir.  ÖRNEK: Saldırganlık  Başka kişiye verilen şokların sayısı  Bir çocu ğ un oyunca ğ ına attı ğ ı tekme sayısı  Bir gün içinde iki çocu ğ un kaç kere kavga ettikleri  Polis raporlarından alınan son bir yıldaki cinayet sayıları  Saldırganlık ölçe ğ inden alınan puan  Bir futbol maçında futbolcuların birbirlerine kaç kere bir süre yerden kalkamayacak şekilde düşürdükleri…

15 ARAŞTIRMANIN AMACI: 15  Araştırmanın amacı aslında İ Y İ TANIMLANMIŞ B İ R PROBLEM ifadesidir.  Amaç araştırma probleminin somutlaştı ğ ı yerdir.  Amaçlar NE, NASIL ve N İ Ç İ N ifadelerine cevap verir.  Çalışılmak istenen problemle ya da konuyla ilgili de ğ işkenleri ve ilişkileri ifade eder.  Araştırmada amaçlar iki düzeyde düşünülebilir:  Genel amaç giriş cümlesi niteli ğ indedir.  İ zmir üniversite ö ğ rencilerinin akademik başarısını belirlemek  İ şlevsel amaç hangi de ğ işkenlerle hangi verilerin toplanaca ğ ını belirleyen amaçtır.  İ zmir üniversite ö ğ rencilerinin akademik başarısını cinsiyete, zekaya, çalışma şekline, çalışma süresine ba ğ lı olarak incelemeye yönelik ölçekler kullanmak

16 ARAŞTIRMANIN AMACININ İFADE EDİŞ ŞEKİLLERİ 16  Araştırmanın detaylı amaçları iki şekilde ifade edilebilir:  Soru cümleleri  İ fade ediliş kolaylı ğ ı ve hipotezlerdeki gibi varsayıma dayanmadan sorunun sorulması kullanım kolaylı ğ ı sa ğ lar.  Üniversite ö ğ rencilerinin zeka düzeyi ile akademik başarısı ilişkili midir?  Ö ğ rencilerim çalışma disipliniyle üniversiteye girme puanı arasında olumlu yönde bir ilişki var mıdır?  Kişilik özellikleri yardım etme davranışıyla ilişkili midir?

17 ARAŞTIRMANIN AMACININ İFADE EDİŞ ŞEKİLLERİ 17  Araştırmanın detaylı amaçları iki şekilde ifade edilebilir:  Hipotezler (Denenceler)  Olaylar ya da de ğ işkenler arasında var oldu ğ u söylenen ilişkiye denir.  Denenen yargıdır.  Geçici olarak kabul edilen ilişkisel bir yargıdır YA DA Kabul edilecek ya da reddedilecek yargıyı ifade eder.  Gürültülü ortamda yapılan bilişsel testler test performansını düşürür.  Erkekler kadınlara göre daha fazla alkol tüketebilir.

18 ARAŞTIRMANIN AMACININ İFADE EDİŞ ŞEKİLLERİ 18  İ yi bir hipotezde aranan önemli özellikler:  Kuramsal bir temele dayalı olmalıdır.  Bilinenlerle önemli bir çelişki içinde olmamalıdır.  De ğ işkenler arası ilişkiyi tanımlamalıdır.  Sınanabilir (yanlışlanabilir) olmalıdır.  Mevcut zaman ve olanaklarla sınanabilecek şekilde sınırlı olmalıdır.  Açık, basit, anlaşılır ve işlevsel (işevuruk) bir şekilde ifade edilmiş olmalıdır.

19 ARAŞTIRMANIN AMACININ İFADE EDİŞ ŞEKİLLERİ 19  Hipotez Türleri:  Araştırma hipotezi (H1)  De ğ işkenler arasında ilişki oldu ğ unu savunan hipotezdir.  Gruplar arasında anlamlı fark vardır dedi ğ imiz hipotezdir.  İ statistiksel (Yokluk) hipotez (H0)  Gruplar arasında anlamlı fark olmadı ğ ı yani grupların eşit oldu ğ unu söyleyen hipotezdir.  De ğ işkenler arasında ilişki olmadı ğ ını savunan hipotezdir. AMACIMIZ: İ statistiksel hipotezi yanlış oldu ğ unu belirlemek ve buna ba ğ lı olarak araştırma hipotezini kabul etmek. Araştırma hipotezini do ğ rulamak Ba ğ ımsız de ğ işkenin ba ğ ımlı de ğ işken üzerinde etkili oldu ğ unu göstermektedir.

20 Değişkenlerin İlişkisi 20  Olumlu do ğ rusal ilişki  Olumsuz do ğ rusal ilişki  İ lişki yok  Do ğ rusal olmayan ilişki

21 Değişkenlerin İlişkisi:Olumlu doğrusal ilişki 21  De ğ işkenlerin birinde artış varken, di ğ erinde de artış görülmektedir.  ÖRNEK: kişinin güvenilir olmasıyla karşısındakini ikna etmesi arasındaki ilişki,  Konuşmacının hızlı konuşmasıyla, dinleyenlerin tutum de ğ işimi arasındaki ilişki

22 Değişkenlerin İlişkisi:Olumsuz doğrusal ilişki 22  De ğ işkenlerin biri artarken, di ğ erinde azalma görülmektedir.  ÖRNEK: grup elemanlarının sayısı arttıkça, grup performansının azalması

23 Değişkenlerin İlişkisi: ilişki olmaması 23  İ lişkisi olmayan de ğ işkenler birbirlerinden ba ğ ımsız olarak de ğ işirler.  ÖRNEK: Etrafın kalabalık olması ile kişinin performansı arasında ilişki olmaması gibi…

24 Değişkenlerin İlişkisi: Eğrisel ilişki 24  Bir de ğ işkendeki artış, di ğ er de ğ işkende hem artış hem de azalma ile birlikte görülmektedir.  ÖRNEK: görsel bir uyarıcının karmaşıklı ğ ı ilk başta uyarıcıdan hoşlanmada artış daha sonra ise bu karmaşıklık daha az hoşlanma şeklinde görülür.

25 ÖRNEKLER: 25  Aldı ğ ımız kalori arttıkça, kilo almamız da artar.  İ nsanlar topluluk karşısında konuşma deneyimi kazandıkça, kaydı düzeyleri de azalır.  Gece hayatına fazla düşkün olan ö ğ rencilerin sınav notları düşer.  Kişinin baş a ğ rısının azalması kişinin gün içinde şeker tüketiminin azalmasıyla ilişkilidir.  Kişinin e ğ itimi kişinin kazandı ğ ı parayla ilişkilidir.  Bir şarkıyı çok sevmek onu çok dinlemekle ilişkilidir, ancak bir süre sonra onu daha az sevmeye başlarsınız.  Köpe ğ inizi ne kadar çok e ğ itirseniz, evdeki eşyaları daha az ısırmasını sa ğ larsınız.

26 DENEYSEL VE DENEYSEL OLMAYAN YÖNTEMLER Deneysel Olmayan Yöntemler Deneysel Yöntemler 26  Gözlem yapılması  İ lgilenilen de ğ işkenle ilgili ölçüm alınması  Davranış do ğ al olarak oluştu ğ u ortamda gözlemlenir.  Do ğ rudan davranışı gözlemlemek  Katılımcılara davranışlarını anlatmalarını istemek  Fizyolojik tepkilerini ölçmek  Do ğ rudan de ğ işimleme  De ğ işkenlerin kontrolü  Araştırmacı bir de ğ işkeni de ğ işimliyor ve sonra sonucu gözlemliyor.  Kontrol ve seçkisizleştirme karıştırıcı de ğ işkenlerin etkisini azaltmaktadır.

27 DENEYSEL OLMAYAN YÖNTEMLERİN AVANTAJLARI 27  Deneysel ortamdaki fazla kontrol ve laboratuvar ortamı daha yapay bir ortama yol açmaktadır.  Alternatif olarak alan deneylerini düşünebiliriz.  Ba ğ ımsız de ğ işken do ğ al ortamında de ğ işimlenir.  Ancak araştırmacı ortamdaki bir çok şeyi kontrol edememektedir.

28 DENEYSEL OLMAYAN YÖNTEMLERİN AVANTAJLARI 28  Zaman zaman deneysel yöntemler etik ve pratik olmayan uygulamalar içermektedir.  Örnek: Çocuk yetiştirmede çocu ğ u sevgisiz bırakma ya da dövme gibi uygulamaların yapılamaması gibi…  Alkol, boşanma ve etkileri gibi konuları araştırmak  Bilimin davranışı betimleme amacı deneysel yöntemlerle her zaman anlaşılmayabilir.  Do ğ al ortamlarda yapılan araştırmalarda en önemli amaç ya da ilgilenmemiz gereken konu gelecek davranışlar için başarılı yordamalar yapmak…

29 ARAŞTIRMAYI DEĞERLENDİRMEK: ÜÇ ÖNEMLİ GEÇERLİK 29  Yapı Geçerli ğ i  İ ç Geçerlik  Dış Geçerlik  GEÇERL İ K: Bilginin, GERÇEK, DO Ğ RU, KES İ N olarak temsil edilmesidir.

30 ARAŞTIRMAYI DEĞERLENDİRMEK: ÜÇ ÖNEMLİ GEÇERLİK 30  Yapı Geçerli ğ i  De ğ işkenlerin işevuruk tanımlarının yeterli olup olmadı ğ ını ifade eder.  Gerçekten de ğ işkenin işevuruk tanımı de ğ işkenin do ğ ru, ölçmek istedi ğ imiz anlamını yansıtıyor mu?  ÖRNEK: Konuşanın kredisi, insanlar üzerindeki potansiyeli

31 ARAŞTIRMAYI DEĞERLENDİRMEK: ÜÇ ÖNEMLİ GEÇERLİK 31  İ ç Geçerlik  De ğ işkenler arasındaki nedensel ilişkilere yönelik çıkarımlar yapabilme  İ ç geçerli ğ in yüksek olması: bir de ğ işkenin di ğ eri üzerinde de ğ işimlere neden oldu ğ una dair güçlü çıkarımlara sahip olmak

32 ARAŞTIRMAYI DEĞERLENDİRMEK: ÜÇ ÖNEMLİ GEÇERLİK 32  Dış Geçerlik  Araştırma sonuçlarının di ğ er populasyon ve ortamlara genellenebilir olması  YAN İ araştırma sonuçları de ğ işkenlerin başka işevuruk tanımlarıyla, farklı katılımcılarla ve farklı ortamlarda tekrar edilebilir mi? sorusuna cevap arıyoruz.

33 ARAŞTIRMA ÖRNEĞİ 33  Bir araştırmacı müzik dinlemenin sınav sonuçları üzerindeki etkisini incelemek istemektedir.  Hipotez: hafif bir müzik dinleyen ö ğ renciler dinlemeyenlere kıyasla sınavdan daha yüksek not alacaklardır. Çünkü hafif müzik sınav kaygısını azaltabilir.  50 K 50 E katılımcı seçkisiz olarak hafif müzik ya da müzik olmayan gruba atanmıştır.  Müzik dinleyen gruptakiler hafif müzi ğ i kulaklıkla dinlemişlerdir.  Sınav başladıktan 15 dakika sonra araştırmacı katılımcılardan sınav kaygısı ölçe ğ i doldurmalarını istemiştir.


"PROBLEM ve NİTELİKLERİ. Problem Seçimi ve Ölçütler  Uygun problem seçme  Seçmek, çözmekten daha zor  Uygun problemi seçme aşamalı bir yaklaşımla olur." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları