Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

 Yazılı sınavlar yanıtlayıcının sorulan soruların yanıtlarını dü ş ünüp hatırlayarak ve hatırladı ğ ı yanıtı organize edip yazılı olarak sundu ğ u sınav.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: " Yazılı sınavlar yanıtlayıcının sorulan soruların yanıtlarını dü ş ünüp hatırlayarak ve hatırladı ğ ı yanıtı organize edip yazılı olarak sundu ğ u sınav."— Sunum transkripti:

1  Yazılı sınavlar yanıtlayıcının sorulan soruların yanıtlarını dü ş ünüp hatırlayarak ve hatırladı ğ ı yanıtı organize edip yazılı olarak sundu ğ u sınav türüdür.  Kolay hazırlanmasından dolayı ö ğ retmenler tarafından çok kullanılır.  Hem ö ğ rencilerin hem de ö ğ retmenlerin en alı ş ık oldu ğ u sınav türüdür

2  İ lkö ğ retimden ba ş layarak her e ğ itim kademesinde kullanılmaktadır.  Nesnel sınav türlerinin hazırlanmasındaki güçlükler ve uzmanla ş ma gereklili ğ i yazılı sınavın çok kullanılmasının di ğ er bir nedeni olarak görülebilir

3  Ayrıca, di ğ er birçok sınav türünün ö ğ rencilerin üst düzey davranı ş larını ölçemeyece ğ i dü ş üncesi, nesnel testlerin önem ve avantajlarının görülememesi ve okullardaki teknik donanım, araç-gereç ve materyal eksikli ğ i de ö ğ retmenlerin yazılı sınav kullanmayı tercih etmelerindeki sebepler arasında görülmektedir

4  Yazılı sınavlar problem çözme, problemleri organize etme, yeni ve orijinal fikirler üretme, bilgileri yeni durumlarda i ş e ko ş ma, görü ş leri de ğ erlendirme, fikirleri analiz etme vb. gibi davranı ş ların ölçülmesi için en uygun sınav türü olarak kabul edilir

5  Kısaca ö ğ rencilerin özgün ve yaratıcı dü ş ünce gücünü, yazılı anlatım becerisini, belli konulardaki görü ş ünü, ilgisini ve tutumunu ölçmede yazılı sınavlar kullanı ş lıdır.  Bu sınav türü üst düzey davranı ş ları ölçmeye uygun olmasına ra ğ men birçok ö ğ retmen tarafından hatırlama davranı ş larını (bilgi düzeyindeki davranı ş ları) ölçme amacıyla kullanılmaktadır

6  Oysa hatırlama düzeyindeki davranı ş ları ölçmede yazılı sınavlardan daha uygun sınav türleri bulunmaktadır. Örne ğ in, kısa yanıtlı veya çoktan seçmeli sınav türleri hatırlama düzeyindeki davranı ş ların geçerli ve güvenilir ölçülmesi için daha uygundur. Yazılı sınavların uygulamaları farklı ş ekillerde yapılabilir

7  Bunlar; 1- Klasik yazılı sınavlar: Tanıma uygun olarak, günümüzde birçok ö ğ retmenin uyguladı ğ ı sınav tarzıdır. Genellikle uzun yanıtlı ve üst düzey davranı ş ları ölçmek ve geli ş tirmek amacı ta ş ıyan sorular kullanılmaktadır

8  2- Tercihli sınavlar: Sınav soruları arasında tercihli sorular varsa bu tür sınavlara tercihli sınavlar denmektedir. Tercihli sınavlarda Ö ğ rencilere, belirli sayıda soruyu seçerek yanıtlama özgürlü ğ ü verilir. Tercihli sınavlar birkaç biçimde uygulanabilir.  Örne ğ in, sorular konulara göre gruplandırılarak her gruptan belirli sayıda soru seçilip yanıtlanması istenebilir

9  Yanıt verilmesi zorunlu sorularla beraber seçimlik sorular verilerek belirli sayıda seçimlik sorunun da yanıtlandırılması istenebilir ya da tüm sorular verilerek bunlardan seçilecek belirli sayıda sorunun yanıtlanması istenebilir

10  Tercihli sınavlara getirilen en önemli ele ş tiri, yazılı sınavlarda zaten dü ş ük olan kapsam geçerli ğ ini daha da dü ş ürmesidir. Bu tür sınavlarda farklı sorular seçilece ğ inden bazı ö ğ rencilerin bazı konulardaki davranı ş veya kazanımları yoklanamayacaktır.  Bu durumda ö ğ rencilerin seçimlerine göre farklı kapsamlarda ölçmeler söz konusu olabilecektir

11  Aynı zamanda, herkes farklı (güçlükteki) soruları yanıtlayaca ğ ından dolayı bireylerin elde etti ğ i puanların kar ş ıla ş tırılması da mümkün olmayacaktır.  Sonuç olarak bireylerin puanlarının kar ş ıla ş tırılabilirli ğ inin ortadan kalkması güvenirli ğ in dü ş mesine neden olan ve ele ş tirilen di ğ er bir dezavantajdır

12  Ancak tercihli sınavlar kapsam geçerli ğ ini ve güvenirli ğ i daha da dü ş ürmesine ra ğ men ö ğ rencileri motive etmektedir. Ö ğ rencilerin isteklilik derecelerinin artması ise güvenirli ğ in yükselmesine katkı sa ğ lamaktadır.  Bu nedenlerle tercihli sınavları uygularken hem zorunlu soruların hem de tercihli soruların bulunması geçerlik ve güvenirli ğ in az da olsa yükselmesini sa ğ layabilir

13  3- Sorusuz sınavlar: Bu tür sınavlarda soru yoktur ya da soru ö ğ renciler tarafından sorulur ve yanıtlanır.  Ö ğ rencilerin derslerle ilgili geçmi ş (ö ğ renme) ya ş antıları farklı olması durumunda bu tür sınavların kullanıldı ğ ına rastlanılmaktadır

14  Örne ğ in, konular ö ğ renciler arasında bölü ş türülmü ş se veya her ö ğ renciye (gruba) farklı ödev veya proje verilmi ş se sorusuz sınav türü uygulanabilir. Ancak bu sınavların geçerlik ve güvenirli ğ i çok dü ş üktür. Uygulamasına da çok az rastlanır.  Bu tür sınavları kullanmak yerine ödev veya projelerin de ğ erlendirilmesi yoluna gidilebilir

15  4- Ad çekme (kura) sınavları: Sınıf listesinden veya ba ş ka bir yolla kura çekerek yanıtlayıcılara soruların da ğ ıtılması ş eklinde uygulanan sınav türüdür.  Bu tür sınavların da geçerli ğ i ve güvenirli ğ i dü ş üktür. Bu sınavlara da seyrek rastlanmaktadır.  Ö ğ rencilerin önceden hazırlanmı ş olan soru ka ğ ıtlarını kurayla çekmesi ş eklinde de uygulanabilir

16  5- Açık kitap sınavları: Ö ğ rencilerin, soruları yanıtlarken kitap, defter, yardımcı kitap, sözlük, ansiklopedi gibi kaynaklardan faydalanabildi ğ i sınav türüdür. İ statistik, matematik, fen bilgisi gibi derslerde sık kullanılır.  Bu derslerde çok sayıda formül, denklem, aksiyom kullanıldı ğ ından ve bunların ezberlenmesi olanaklı ya da gerekli olmadı ğ ından, ö ğ rencilere kaynakları kullanma özgürlü ğ ü verilmektedir

17  Bu tür sınavlarda, ba ş vuru kaynaklarında soruların yanıtlarının veya yanıtlamayı kolayla ş tıracak örneklerin olmaması gerekir. Aksi durumda ölçmenin geçerli ğ i dü ş ecektir.  Açık kitap sınavları ö ğ rencilerin sınav kaygılarını dü ş ürerek motive etmesi bakımından avantajlıdır.  Ancak kullanılmasının sakıncaları da vardır

18  Açık kitap sınavları, sınav boyunca ö ğ rencilerin kaynaklardan faydalanarak yanıtları ö ğ renip yazmalarının mümkün olmadı ğ ı; sınavdan önce kaynakları okuyan ö ğ rencilere avantaj sa ğ lamasından dolayı kaynaklara a ş inalı ğ ı ölçtü ğ ü ve okuma hızı yüksek veya dikkati güçlü ö ğ rencilerin lehine i ş ledi ğ i için ele ş tirilmektedir

19  Bu olumsuzlukları gidermek için, açık kitap sınavı yerine Ö ğ rencilerin seçip kullanması beklenen formüller, denklemler, teknikler vb. özelliklerin yazılı olarak soru ka ğ ıdıyla birlikte verilmesi önerilmektedir

20  Yazılı yoklamalarda kullanılan soru tipleri a- Sınırlı yanıt soruları (Kısa yanıt gerektiren sorular): Yanıtları ço ğ unlukla sınırlı veya kısa olan sorulardır. Verilecek cevabın niteli ğ ine, uzunlu ğ una veya örgütlenmesine ili ş kin bazı sınırlamalar getirilir (Listeleyin, tanımlayın, nedenlerini sıralayın gibi)

21  Örnek 1: Ölçme ile de ğ erlendirme arasındaki en önemli ili ş kiyi açıklayınız. Bu soru kavrama düzeyinde kısa yanıt gerektiren bir sorudur. Açık uçlu görünmesine ra ğ men verilecek yanıt pek uzun olmayacaktır

22  Örnek 2: Yazılı sınavların güvenirli ğ ini artırmak için alınabilecek önlemleri bir sayfayı geçmeyecek ş ekilde kısaca açıklayınız. Bu soruya verilecek yanıtlara uzunlukla ilgili de olsa bir sınırlama getirilmi ş tir. Aynı zamanda kısaca açıklama istemekle de biçimsel ve içeriksel bir sınırlama da getirilmi ş olmaktadır

23  b- Uzun yanıt gerektiren sorular: Bu sorulara serbest yanıtlı sorular da denir. Yanıtları sınırlı olmayan, genellikle de kompozisyon tipi sorulardır. Yanıtın içerik, nitelik ve uzunlu ğ unu belirlemede yanıtlayıcıya belli ölçülerde özgürlük verilir.  Bu tür sorular, yaratıcı dü ş ünme gücü, bilgiyi örgütleme yetene ğ i, dü ş üncelerin iç tutarlı ğ ını ve dı ş tutarlı ğ ını de ğ erlendirme gücü, dü ş üncelerini yazılı olarak ifade edebilme becerisi gibi özelliklerin ölçülmesinde en uygun soru türüdür

24  Bu tip sorulardan az sayıda sorulabildi ğ inden kapsam geçerli ğ ini dü ş ürücü etkileri vardır. Aynı zamanda puanlama hatalarının artmasına da neden olurlar.  Ancak, kompozisyon becerileri, sentez ve de ğ erlendirme basama ğ ındaki davranı ş lar, yaratıcılık ve özgünlük gibi de ğ i ş kenler ölçülece ğ i zaman kullanılması gerekli olan sorulardır.  Yazılı sınavların amacına en iyi hizmet eden sorular oldu ğ u söylenebilir

25  Örnek 1: Testin aynı guruba 3-4 hafta arayla uygulanmasından elde edilen korelasyona test- tekrar test güvenirli ğ i denmektedir. Daha önceki uygulamalarda test-tekrar test güvenirli ğ i yüksek bulunan bir çoktan seçmeli test formu yeni bir gruba 20 gün ara ile uygulamı ş tır. Testin iki uygulamasından elde edilen sonuçlar arasındaki korelasyon hesaplamı ş ve çok dü ş ük oldu ğ u tespit edilmi ş tir. Daha önceki uygulamalarda yüksek korelasyon veren bu aracın son uygulamada çok dü ş ük korelasyon vermesinin sebepleri neler olabilir? Görü ş lerinizi, güvenirlik ve geçerlik ba ğ lamında gerekçeleriyle açıklayınız

26  Böyle bir sorunun birden çok cevabı vardır. Ayrıca her yanıt için birden fazla gerekçe bulunabilir. Bu nedenle ö ğ rencilerin yanıtlarını sınırlandırmayan, üst düzeyde davranı ş ları yoklamaya aday bir sorudur. Örnek 2: Ölçme ve de ğ erlendirmenin e ğ itim sistemindeki yeri ve önemini nelerdir? Görü ş lerinizi gerekçeleriyle açıklayınız. Bu soru da açık uçlu, sentez ve de ğ erlendirme düzeyinde davranı ş ları yoklamaya aday uzun yanıt gerektiren bir sorudur

27  c- Zorunlu yanıtlı sorular: Bütün yanıtlayıcılar tarafından yanıt verilmesi zorunlu olan ve tercihli sınavlarda seçimlik sorularla beraber kullanılan sorulardır.  Özellikle tercihli yazılılarda aracın geçerlik ve güvenirli ğ ini artırmak amacı ile kullanılan sorulardır. Tercihli sınavlarda tercihli sorularla beraber belli sayıda zorunlu soruların sorulması aracın kapsam geçerli ğ ini artıraca ğ ı gibi, bireyleri kar ş ıla ş tırmayı da kısmen kolayla ş tırdı ğ ı için güvenirli ğ i de olumlu yönde etkiler

28  ç- Seçimlik sorular: Yanıtlanması yanıtlayıcıların seçimine bırakılan sorulardır. Bazı durumlarda verilen bütün sorular arasından belirlenen kadarının yanıtlanması istenir.  Bazen yazılı sınav uygulamalarında zorunlu yanıtlandırılacak soruların yanında seçimlik sorularda verilerek, bunlar arasından belli sayıda sorunun seçilip yanıtlanması istenir

29  Her iki durumda da bu ö ğ rencilerin seçerek yanıtlama özgürlü ğ ü bulunan sorulara seçimlik sorular denir.  Seçimlik sorular ö ğ rencilerin motivasyonunu artırıcı bir etkiye sahip olmakla beraber, ö ğ rencileri birbiri ile kar ş ıla ş tırmayı zorla ş tırdı ğ ı için güvenirli ğ i daha da dü ş ürücü etkisi vardır

30  Ayrıca ö ğ rencilerin belirli konuları çalı ş ıp bazı konuları çalı ş mamasına sebep olabilir.  Sonuç olarak da ö ğ renci dar bir kapsamdaki soruları seçerek yanıtlayabilece ğ inden sınavın kapsam geçerli ğ inin daha da dü ş mesi söz konusu olabilmektedir

31  YAZILI SINAV ÖRNE Ğİ Birinci bölümdeki soruların tamamını ve ikinci bölümdeki sorulardan seçece ğ iniz 3 tanesini yanıtlayınız. Toplam 8 soru yanıtlamanız gerekmektedir. Sınavın süresi 90 dakikadır. Yanıtlamaya istedi ğ iniz sorudan ba ş layabilirsiniz

32  Birinci Bölüm: Zorunlu sorular 1. Sabit hatalar ile sistematik hataların güvenirlik üzerine etkilerini tartı ş ınız (20 puan). 2. Sözlü ve yazılı sınavların temel farklılıkları nelerdir? Geçerlik, güvenirlik ve kullanı ş lık düzeylerine göre kar ş ıla ş tırınız (20 puan). 3. Yazılı sınavların dezavantajları nelerdir? Bu dezavantajlara ra ğ men ö ğ retmenlerin neden yazılı sınavları çok kullandı ğ ını açıklayınız (10 puan) 4. Sözlü sınavlarda puanlamaya karı ş an hataları nedenleriyle tartı ş ınız. Bu hataların geçerli ğ e ve güvenirli ğ e olumsuz etkilerini en aza indirebilmek için alınabilecek önlemler öneriniz (10 puan). 5. E ğ itim ve ö ğ retim sürecinde de ğ erlendirmelerin do ğ ruluk derecesini artırmak için alınabilecek önlemleri açıklayınız (10 puan)

33  İ kinci Bölüm: Seçimli sorular (Her soru 10 puan) 1. Yazılı sınavlarda kullanılan soru türlerinin özelliklerini birer örnek vererek açıklayınız. 2. Do ğ ru-yanlı ş sınav türünde ş ans ba ş arısını azaltmak için alınabilecek önlemleri birer örnek vererek açıklayınız. 3. Çoktan seçmeli sınavların en sık kullanıldı ğ ı durumları ve nedenlerini tartı ş ınız. 4. Frekans tablosunun verilen anlamlandırmada ve yorumlamada sa ğ layabilece ğ i kolaylıkları bir örnek üzerinde açıklayınız. 5. Ölçme sonuçlarına karı ş abilecek hataları azaltmak için alınması gereken önlemleri ve güvenirli ğ e etkisini örneklerle açıklayınız. 6. Mutlak ve Ba ğ ıl de ğ erlendirme arasındaki farkı bir örnekle açıklayınız

34  Yazılı Sınavların Özellikleri  1. Ö ğ renciler yanıtlarını belirli bir sürede yazmak zorunda olduklarından çok sayıda soru sorulamaz. Bir kelimeyi yazmak için harcanan zaman, aynı kelimeyi okumak için harcanan zamanın ortalama on katı kadardır. Yani yazılı sınav sorularını yanıtlamak ö ğ rencilerin fazla zamanını almaktadır. Dolayısıyla istense dahi yazılı sınavlarda çok sayıda soru sorulamamaktadır. Bu nedenle kapsam geçerli ğ i dü ş üktür. Kapsam geçerli ğ i önemli oldu ğ u durumlarda yazılı sınav uygulamak do ğ ru olmaz. Bu özellik yazılı sınavların en önemli dezavantajlarından birisidir

35  2. Bu sınavda ö ğ renciler yanıtlarını yazılı olarak vermektedir. Yazma hızı ö ğ renciler arasında farklı oldu ğ undan yazı yazma hızı gibi bir de ğ i ş ken ölçülecek de ğ i ş kene karı ş arak geçerli ğ i dü ş ürebilir. Aynı zamanda dü ş ünceleri ifade etmede dili kullanma becerisi de puanlamayı etkileyebilmektedir. Puanlayıcılar akıcı ve etkili yazılardan etkilenerek daha yüksek puanlar verme e ğ ilimi ta ş ıyabilir. Bu durumlar aracın ölçülmek istenen dı ş ındaki de ğ i ş kenleri ölçülecek de ğ i ş kenle karı ş tırması anlamına geldi ğ inden aracın geçerli ğ ini dü ş ürecektir

36  Ek olarak anlatımın duru, yazının güzel, ka ğ ıdın düzenli olması ve kompozisyon yetene ğ i puanlama yanlılıklarına yol açarak geçerlili ğ i dü ş ürmektedir. Görüldü ğ ü gibi yazılı sınavlarda puanlamaya asıl ölçülmek istenen de ğ i ş ken dı ş ında çok sayıda de ğ i ş ken karı ş abilmektedir

37  3. Soru sayısı az ve soruları yazma zamanı kısa oldu ğ undan hazırlanması kolaydır. Yazılı sınav sorularının hazırlanması ve sınavın uygulanması, di ğ er sınavlara göre, daha az i ş lem ve beceri gerektirmektedir.  Bu özellik yazılı sınavların kullanı ş lı ğ ını artırmaktadır. Soruların kolayca hazırlanması ö ğ retmenlere çekici geldi ğ inden yazılı sınav uygulamalarına gere ğ inden fazla yönelmeleri söz konusu olabilmektedir. Ancak yazılı sınav sorularına ö ğ rencilerin yanıt verme zamanı uzadı ğ ından ö ğ renciler açısından uygulama yönüyle kullanı ş sız araçlar oldu ğ u göz önünde bulundurulmalıdır

38  4. Özellikle serbest yanıtlı sorularda kesin do ğ ru, kesin yanlı ş ayrımı zor oldu ğ undan, ka ğ ıdın okunması ve puanlanması zaman alır. Puanlama süresi zaman aldı ğ ından, özellikle çok sayıda yanıtlayıcının oldu ğ u durumlarda, puanlayıcının ka ğ ıtları okumaya zamanı azsa veya sonuçların çabuk bildirilmesi gerekiyorsa yazılı sınavların kullanı ş lılı ğ ı dü ş er

39  5. Serbest yanıtlı sorularda kesin do ğ ru, kesin yanlı ş ayrımı yapmanın zor olması yansız puanlama yapmayı da zorla ş tırır. Puanlayıcılar farklı nitelikleri ölçüt olarak alabilmektedir. Bu tür sınavla da “iki farklı okuyucunun aynı ka ğ ıtlara verdi ğ i puanlar” veya aynı puanlayıcının farklı zamanlarda aynı ka ğ ıtlara verdi ğ i puanlar arasındaki korelasyonun dü ş ük çıkması söz konusu olabilmektedir

40  Bu sonuçlar yazılı sınavlara verilen puanlara karı ş an öznelli ğ in yüksek oldu ğ una ili ş kin bir fikir verebilmektedir. Aynı zamanda yanıtlarda kesin do ğ ru kesin yanlı ş ayrımının zorla ş ması ö ğ rencileri birbiriyle kar ş ıla ş tırmayı da zorla ş tırmaktadır. Her iki durumda da yazılı sınavların güvenirli ğ i olumsuz yönde etkilenmektedir. Kısaca yazılı sınavlarda puanlama nesnel de ğ il öznel olabilmektedir. Bu nedenle de yazılı sınavların puanlama güvenirli ğ i ço ğ u halde dü ş üktür. Yazılı sınavlarda, puanlara puanlayıcı kanılarının karı ş masına puanlayıcı yanlılı ğ ı adı verilmektedir

41  6. Ö ğ renciler yanıtlarını dü ş ünüp hatırlayarak yazdıklarından, bazı ölçmecilerce yazılı yoklamaların davranı ş ları daha geçerli ölçtü ğ ü iddia edilmektedir. Yazılı sınavların amacına uygun yapılabilmesi için bilgi düzeyinin üzerinde soru sorulmalıdır. Ö ğ renciler yanıtlarını dü ş ünüp organize etmek durumundadır. Bu özellikler aynı zamanda ö ğ rencilerin kopya çekmelerini de zorla ş tırmaktadır. Sonuç olarak da ölçme sonuçlarının geçerlik ve güvenirli ğ i artmaktadır

42  7. Yazılı sınavlar analiz, sentez ve de ğ erlendirme gibi üst düzey basamaklardaki davranı ş ların ölçülmesine uygundur.  8. Yazılı sınav soruları ş i ş irme yolla yanıtlamaya elveri ş lidir. Yanıtlamada özgürlük bulundu ğ undan, yanıtlayıcılar soruları isteyerek veya istemeden ba ş ka tarafa çekerlerse veya gere ğ inden fazla yazarak ş i ş irme yaparlarsa bu durum puanlama farklılıklarına, dolayısıyla güvenirli ğ in dü ş mesine yol açar. Ş i ş irme yollu yanıtlarda ö ğ renciler çok fazla bilgi sahibi görünerek gereksiz birçok ayrıntıyı ka ğ ıtlarına aktarabilirler

43  Birçok durumda ö ğ renciler yanıtı gerçekten bilmedi ğ inden veya yanıtı bilip bilmedi ğ i konusunda emin olmadı ğ ından yanıtlarını ş i ş irme yoluna gidebilmektedir.  Bazı durumlar da ise soruyu iyi anlamadıklarından veya soru yeterince açık anla ş ılır olmadı ğ ından, sorunun çekilebilece ğ i her anlama uygun dü ş ecek yanıtları pe ş pe ş e sırlama gayretine girmektedirler

44  Böyle durumlarda puanlayıcılar, puan verebilece ğ i yanıtı bulmakta zorlanmakta, yanlı ş ları gözden kaçırabilmekte veya yanıtın uzunlu ğ unun etkisi altında kalarak gere ğ inden yüksek puanlar verebilmektedir.  Böyle durumlarda da yazılı sınavların puanlama güvenirliklerinin dü ş mesi kaçınılmaz olmaktadır. Puanlayıcılar, yazılı sınavları okurken yanıtların bu tür bir özellik ta ş ıyabilece ğ ine dikkat ederek puanlama yapmalıdır

45  9. Yazılı sınavlarda ş ans ba ş arısı yoktur. Bu durum öncelikle geçerli ğ i dolaysıyla güvenirli ğ i artırır.  10. Soruların güçlü ğ ü, testin geçerli ğ i ve güvenirli ğ i önceden kestirilemez. Yazılı, sınavların ço ğ unun geçerli ğ i ve güvenirli ğ i genellikle dü ş üktür

46  9. Yazılı sınavlarda ş ans ba ş arısı yoktur. Bu durum öncelikle geçerli ğ i dolaysıyla güvenirli ğ i artırır.  10. Soruların güçlü ğ ü, testin geçerli ğ i ve güvenirli ğ i önceden kestirilemez. Yazılı, sınavların ço ğ unun geçerli ğ i ve güvenirli ğ i genellikle dü ş üktür

47  11. Soruların belirginli ğ i ve anla ş ılırlı ğ ı azaldıkça ö ğ renciler tarafından farklı yere çekilme olasılı ğ ı artar. Bu nedenle soru açık ve anla ş ılır olmalı, ne soruldu ğ u net olarak okuyan herkes tarafından aynı ş ekilde anla ş ılmalıdır. Aksi halde, ö ğ renciler yanıtı bildikleri halde soruyu iyi anlamadı ğ ından do ğ ru yanıt verememi ş olacaklar, dolayısıyla sınavın güvenirli ğ i ve geçerli ğ i dü ş ecektir

48  12. Yazılı sınavlar, ö ğ rencileri çalı ş maya yönelten, ö ğ renme ve ö ğ retme sürecinde etkili araçlardandır. Ö ğ renciler, yazılı sınavlarda ba ş arılı olabilmeleri için konuları bütünlüklü ö ğ renmek, konular arasındaki ili ş kileri görmek, ezberlemekten ziyade kavramak zorundadırlar. Söz konusu özelliklere dayalı olarak yazılı sınav uygulamaları ö ğ rencileri okumaya, çalı ş maya ve kavrayarak ö ğ renmeye yöneltmektedir

49  Yazılı Sınavların Hazırlanması Öncelikle sınav sonuçlarının hangi amaçla kullanılaca ğ ının, ö ğ rencilerde hangi davranı ş ların gözlenece ğ inin, bu davranı ş ların yazılı sınavlarla ölçülmesinin uygun olup olmadı ğ ının belirlenmesi gereklidir. Bu belirlemeler yapıldıktan sonra soruları yazmaya geçilebilir. Sorular ö ğ renciden beklenen davranı ş ları ortaya çıkaracak biçimde sorulmalıdır

50  Yazılı sınav sorularını yazarken bazı noktalara dikkat etmek sınavın geçerlik ve güvenirli ğ ini artıracaktır. Çünkü soruların özellikleri sınavın özelliklerini do ğ rudan etkilemektedir. Bu nedenle soruları yazarken ve yazılı sınavı hazırlarken a ş a ğ ıda belirtilen durumlara dikkat etmek yararlı olabilir

51  Yazılı Sınav Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar  • Sorular açık, anla ş ılır olmalı; yanıtlayıcılar farklı ş ekilde algılamamalıdır. Soruların açık ve anla ş ılır olması, ö ğ rencilerin soruları istedi ğ i yöne çekmesini, yanlı ş anla ş ılmasını ve yanlı ş yanıtlanmasını önleyerek güvenirli ğ i artıracaktır

52  • Soru sayısını ve soruların kalitesini yüksek tutarak, kapsam geçerli ğ ini ve sınavın amacına uygunlu ğ unu artırmak gerekir. Kapsam geçerli ğ ini artırmak için uzun yanıt gerektirmeyen çok sayıda soru hazırlamalıdır. Bu tür sorular sınavın puanlama güvenirli ğ ini de yükseltir

53  Sorular birbirinden ba ğ ımsız olarak yanıtlandırılabilmelidir. Bir soruya do ğ ru ya da yanlı ş yanıt verilmesi, ba ş ka herhangi bir sorunun do ğ ru ya da yanlı ş yanıtlandırılmasına neden olmamalıdır

54  • Soruların her biri belirli bir davranı ş lar zincirini yoklamalıdır. Yazılı yoklamalarda kullanılan sorular genellikle birden fazla davranı ş ı yoklayacak biçimde sorulmaktadır. Bu sınavlarda sorulan sorularda, aynı konu kapsamında bilgi düzeyinden de ğ erlendirme düzeyine kadar çok sayıda davranı ş bir anda yoklanmak istenebilir

55  Birden fazla davranı ş ı yoklayan sorular genellikle açık uçlu sorulardır. Bu tipte soruların kapsam geçerli ğ ini daralttı ğ ı ve puanlama güvenirli ğ ini dü ş ürdü ğ ü, bununla birlikte üst düzey davranı ş ları yoklayabildi ğ i akılda tutulmalıdır. Bu tipte soruların birbiri ile ilgi davranı ş lar zincirini yoklaması, cevaplama ve puanlama sürecinde güvenirli ğ i artırıcı yönde etkili olabilir

56  • Sorulardan herhangi biri ders kitabından veya bilinen bir kaynaktan oldu ğ u gibi alınmamalıdır. Bu tür sorular ezberi yokladı ğ ından geçerli ğ i ve güvenirli ğ i dü ş ürür. Bu nedenle yazılı sınavlarda sorulacak sorular ö ğ renciler için yeni ve orijinal olmalıdır

57  • Sorulardan herhangi biri ders kitabından veya bilinen bir kaynaktan oldu ğ u gibi alınmamalıdır. Bu tür sorular ezberi yokladı ğ ından geçerli ğ i ve güvenirli ğ i dü ş ürür. Bu nedenle yazılı sınavlarda sorulacak sorular ö ğ renciler için yeni ve orijinal olmalıdır

58  • Sorularda ifade ve yazım hataları bulunmamalıdır. Bu hatalar soruların yanlı ş anla ş ılmasına sebep olabilir. ‘Adamın, eskiden ne yaptı ğ ı ile ilgili bir kaygısı yoktu’ ile ‘Adamın eskiden, ne yaptı ğ ı ile ilgili bir kaygısı yoktu” farklı anlamlarda cümlelerdir

59  Örnekte de görüldü ğ ü gibi yazım hataları soruların ba ş ka anlamlara gelmesine ve dolayısıyla beklemedi ğ imiz yanıtların verilmesine neden olabilir. Bu da ö ğ rencilerin bildi ğ i halde soruları yapamaması anlamına gelebilece ğ inden sınavın güvenirli ğ i dü ş ebilir

60  • Ölçülecek davranı ş larla ilgili çok sayıda soru yazılmalıdır. Böylece sorular arasından en iyilerinin seçilerek kullanılması mümkün olacaktır. Sınavdan önce hazırlanan soruları seçerken üç duruma dikkat etmek yararlı olabilir. Bulardan ilki, soru seçimi hem konular hem de ölçülecek zihinsel davranı ş lar bakımından, belirtke tablosunda belirlenen oranlara uygun olmasıdır

61  İ kincisi, seçilen soruların güçlük dereceleri iyi ayarlanmasıdır.  Örne ğ in 10 soruluk bir sınavda 1 soru çok güç, 2 soru güç, 4 soru orta, 2 soru kolay, 1 soru çok kolay olabilir. Üçüncüsü ise, seçilen sorularda imla hatası bulunmaması, açık ve anla ş ılır olmasıdır

62  • Yazılı sınav soruları mümkünse önceden yazılı bir halde ço ğ altılarak ö ğ rencilere verilmeli, ö ğ rencilerin sınav ba ş langıcında soruları yazarak zaman kaybetmeleri önlenmelidir

63  Aynı zamanda bu ka ğ ıtlarda, hangi sorunun kaç puan oldu ğ u, puanlamanın nasıl yapılaca ğ ı, sınav süresinin ne kadar oldu ğ u, ö ğ rencilerin hangi kurallara uyması gerekti ğ i, yanıtların sınırlandırılması gerekiyor ise yanıtlarla ilgili sınırlılıkların neler oldu ğ u vb. konularda bilgi veren kısa bir yönergenin bulunması aracın güvenirli ğ ini artırabilir

64  Ö ğ renci ka ğ ıtları puanlanırken kullanılmak üzere sınavda sorulacak sorularla ilgili puanlama anahtarı hazırlanmalıdır. Bu anahtarda, her bir davranı ş a ve her bir soruya kaç puan verilece ğ i açık olarak belirtilmelidir. Ayrıca bu puanlama anahtarında puanlamaya dahil edilen tüm ölçütlere yer verilmelidir

65  Yazılı Sınavların Uygulanması Yazılı sınavların özellikleri dikkate alınırsa, uygulamada bazı önlemler almak gerekti ğ i anla ş ılacaktır. Öncelikle ö ğ rencilerin soru üzerinde dü ş ünmesi ve yanıtlarını organize ederek yazması için yeterli süre verilmelidir. İ kinci olarak ö ğ rencilere istedi ğ i sorudan ba ş layarak yanıtlama ve zamanını istedi ğ i gibi kullanma fırsatı tanınmalıdır

66  Yazılı sınavların özellikle; 1. Uygulama yapılan birey sayısı az ise, 2. Sınav soruları ilerde tekrar kullanılmayacaksa, 3. Sınav sonuçlarının çabuk bildirilmesi gerekmiyorsa, 4. Sınav yapan bireyin, sınavı hazırlaması için zamanı sınırlı ancak sınav ka ğ ıtlarını okumak, puanlamak ve sonuçları bildirmek için yeterli zamanı bulunuyorsa,

67  5. Bloom taksonomisine göre analiz, sentez ve de ğ erlendirme düzeyindeki karma ş ık ve üst düzey bili ş sel davranı ş lar veya yaratıcı dü ş ünme, ele ş tirel dü ş ünme, problem çözme, görü ş geli ş tirme vb. gibi beceriler ölçülmek ve geli ş tirilmek isteniyorsa, 6. Dili etkili kullanma ve kompozisyon (yazma) becerileri geli ş tirilmek veya ölçülmek isteniyorsa, 7. Çoktan seçmeli sınav hazırlama becerisi dü ş ük ancak dikkatli ve ele ş tirici olan ö ğ retmenlerce, 8. Puanlama güvenirli ğ inin çok yüksek olması gerekmedi ğ i durumlarda, uygulanması daha uygün olur

68  Yazılı Sınavların Puanlanması  Yazılı sınavlarının puanlanmasında dört teknik yaygın olarak kullanılmaktadır. Söz konusu puanlama teknikleri, genel izlenimle, sınıflamayla, sıralamayla ve anahtarla puanlama olarak adlandırılmaktadır. Bu puanlama teknikleri kısaca a ş a ğ ıdaki gibi özetlenebilir,

69  1- Genel İ zlenimle Puanlama: Puanlayıcı veya ö ğ retmen ö ğ rencilerin yanıt ka ğ ıtlarını ayrı ayrı ba ş tan sona okuduktan sonra her bir ka ğ ıda genel izlenimine, yani edindi ğ i kanıya göre bir puan verir. Tüm yazılı sınavlarda kullanılmasına ra ğ men özellikle de kompozisyon (yazma) becerisini ölçmek amacıyla kullanılan sınavlarda bu ş ekilde puanlamanın yaygın oldu ğ u söylenebilir. Bu puanlama tekni ğ inin puanlama güvenirli ğ i çok dü ş üktür

70  Ö ğ rencilere verilen puanları, puanlayıcıların öznel kanıları çok fazla etkilemektedir. Bu ş ekilde puanlanan ka ğ ıtları aynı ö ğ retmen belli bir zaman geçtikten sonra ikinci kez veya aynı alanın uzmanı ba ş ka bir puanlayıcı tarafından yeniden puanladı ğ ında birinci ve ikinci puanların birbirine yakın, yani tutarlı olmadı ğ ı bildirilmektedir. Puanlamadaki farlılı ğ ın sebebi, puanlayıcıların öznel kanılarının veya standartlarının (zamanla) de ğ i ş mesidir. Bu durum genel izlenimle yapılan puanlamaların, puanlamaya karı ş an öznel etkiler nedeniyle güvenirli ğ inin dü ş mesine neden olabilmektedir

71  2- Sınıflama Yoluyla Puanlama: Yanıtlayıcıların ka ğ ıtlarına puanlayıcı veya ö ğ retmen tarafından hızlıca göz atılarak iyi, orta, zayıf gibi sınıflara ayrılması ve daha sonra bu sınıflardaki ka ğ ıtların kendi içinde puanlanmasıdır. Örne ğ in, iyi ka ğ ıtlar ; orta ka ğ ıtlar ve zayıf ka ğ ıtlar 39-0 arasında puanlanabilece ğ i gibi yönergelerden faydalanarak da bir puanlama aralı ğ ı elde edilebilir. Puanlayıcı daha güvenilir bir puanlama yapmak isterse bu sınıfları da kendi içinde alt sınıflara ayırabilir

72  3- Sıralama Yoluyla Puanlama: Tüm yanıtlayıcıların ka ğ ıtları puanlayıcı veya ö ğ retmen tarafından tek tek birbiriyle kar ş ıla ş tırılarak okunur ve en iyiden en zayıfa do ğ ru ya da en zayıftan en iyiye do ğ ru sıraya konur. Bütün ka ğ ıtlar bu ş ekilde sıralandıktan sonra en iyi ka ğ ıda en yüksek puan, di ğ erlerine de buna göre azalan puanlar verilir. Sıralama yoluyla verilen puanlar bireylerin birbiri ile birebir kar ş ıla ş tırılması söz konusu oldu ğ undan ilk iki yönteme göre verilen puanlardan daha güvenilirdir

73  4- Puanlama Anahtarı Kullanma: Bu teknikte puanlayıcı veya ö ğ retmen yanıtlayıcılardan beklenen yanıtları listeler. Bu listeye yanıt anahtarı veya ölçütler listesi adı verilebilir. Sonra bu listedeki yanıtların her birine kaç puan verilece ğ ini belirleyerek puanlama cetvelini olu ş turur.  Puanlama cetveli ve yanıt anahtarı kullanılarak yapılan puanlamaya anahtarla puanlama denir

74  Ö ğ rencilerin verdi ğ i yanıtlar puanlama anahtarı ile kar ş ıla ş tırılarak uygun olan puanlar verilir. Sonuç olarak, hem bütün ö ğ renciler birbiri ile kar ş ıla ş tırıldı ğ ından hem de öznel kanılar karı ş madı ğ ından puanların güvenirli ğ i artmaktadır. Puanlama güvenirli ğ ini yükseltmek için olanaklı ise anahtarla puanlama yapmak gerekir. Bu amaçla puanlama yönergesi sınavdan önce hazırlanmalı ve sınav ka ğ ıtlarını okurken gerek görülürse düzeltilmelidir

75  Puanlamada Dikkat Edilecek Noktalar • E ğ er ölçülmek istenen de ğ i ş ken yazı güzelli ğ i, kompozisyon becerisi, dili etkili kullanma becerisi, dilbilgisi kurallarına uyma vb. gibi özellikler de ğ ilse, puanlamaya etkileri en aza indirilmeli ve bu de ğ i ş kenlere puan verilmemelidir. • Yazılı sınavlarda yanıtlayıcıyı tanımaktan ileri gelen puanlama yanlılıkları söz konusu olabilir. Bu türden yanlılıkları önlemek için yanıt ka ğ ıtlarındaki isimler kapatılmalıdır. Böylece tanıdıklık etkisinde kalarak hak edilenden fazla veya az puan vermenin önüne geçilerek puanlama güvenirli ğ i kısmen de olsa artırılabilir

76  Bir sorunun iyi yanıtlanmı ş olması veya tersine çok kötü yanıtlanmı ş olması di ğ er sorulara verilecek puanı etkileyebilece ğ inden puanlama soru-soru yapılmalıdır.  Örne ğ in, ö ğ rencinin birinci soruya verdi ğ i yanıt çok iyi oldu ğ u için tam puan verilmi ş olsun. Ö ğ rencinin ikinci soruya verdi ğ i yanıt orta düzeyde oldu ğ u halde birinci yanıtının etkisinde kalan bir puanlayıcı ö ğ rencinin ikinci soruya ili ş kin yanıtını oldu ğ undan kötü görebilir

77  Buna ba ğ lı olarak ö ğ rencinin ikinci soruya verdi ğ i yanıtı hak edilenden daha dü ş ün puanlayabilir. Aksine kötü bir yanıttan sonra orda düzeyde yanıtlanan bir soru için de fazla puan vermek söz konusu olabilir.  Bunun önüne geçmenin en iyi yolu her sınav ka ğ ıdını soru soru puanlamaktır

78  Orta düzeyde puan alabilecek bir ka ğ ıt yüksek puan kazanmayı hak eden iyi bir ka ğ ıt okunduktan sonra okundu ğ unda oldu ğ undan daha zayıf; dü ş ük puan kazanmayı hak eden, zayıf bir ka ğ ıt okunduktan sonra okundu ğ unda aksine oldu ğ undan iyi görünebilir. Bu durum, soruların yanıtlandırılma düzeyinden puanlayıcıların etkilenerek puanlama yanlılıkları yapmasına neden olabilmektedir. Bu etkilenmeyi en aza indirerek puanlama hatalarını azaltmak için en azından ka ğ ıtlar sınıflandırılmalıdır

79  Mümkünse birden fazla puanlayıcı kullanılmalıdır. Yazılı sınavlar alınabilecek tüm önlemelere ra ğ men öznel kanılardan etkilenmektedir. Ancak her puanlayıcının etkilenme düzeyi farklı düzeyde ve farklı yönde olaca ğ ından puanlayıcı sayısı arttıkça puanlama hatalarının ortalamasının sıfıra yakla ş ması beklenebilir.  Ö ğ renci puanları olarak, farklı puanlayıcıların verdi ğ i puanların ortalamaları veya toplamları kullanılırsa, farklı puanlayıcılardan gelen farklı yöndeki puanlama hataları birbirini sıfırlayaca ğ ı için ö ğ rencinin gerçek puanına yakla ş ılacaktır

80  Yorgunluk ve dikkat eksikli ğ i ba ş ladı ğ ında okuma ve puanlama bırakılmalıdır. Bu gibi durumlar puanlama hatalarını artırıcı etkide bulunmaktadır.  Ş i ş irme yanıtların biz istemesek bile bizi etki altına alabilece ğ i unutulmamalıdır. Ö ğ rencilerin ş i ş irme yaptı ğ ı yanıtlarda bu özelli ğ in etkisiyle puan vermemeye özen gösterilmelidir. Özellikle ş i ş irme yanıtlarda fazladan verilen bilgiler do ğ ru yanıt ile çeli ş iyorsa bu bilgiler için ö ğ renciden puan dü ş ülmelidir

81

82

83

84  Yazılı sınavlar yanıtlayıcının sorulan soruların yanıtlarını dü ş ünüp hatırlayarak ve hatırladı ğ ı yanıtı organize edip yazılı olarak sundu ğ u sınav türüdür. Yazılı sınavlar problem çözme, problemleri organize etme, yeni ve orijinal fikirler üretme, bilgileri yeni durumlarda i ş e ko ş ma, görü ş leri de ğ erlendirme, fikirleri analiz etme vb. gibi davranı ş ların ölçülmesi için en uygun sınav türü olarak kabul edilir. Yazılı sınav uygulamaları farklı ş ekillerde yapılabilir.

85  Bunlar; klasik yazılı sınavlar, tercihli sınavlar, sorusuz sınavlar, ad çekme (kura) sınavları ve açık kitap sınavlarıdır. Yazılı sınavlarda kısa yanıtlı, uzun yanıtlı, zorunlu ve seçimli sorular kullanmak olanaklıdır.  Yazılı sınavlar güvenirli ğ i en dü ş ükten en yükse ğ e do ğ ru genel izlenimle, sınıflamayla, sıralamayla ve anahtarla puanlanabilmektedir.

86  Özellikleri dikkate alındı ğ ında yazılı sınavların bazı avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır.  En önemli avantajları; hazırlanı ş ının kolaylı ğ ından dolayı kullanı ş lı olması, üst düzey davranı ş ları yoklayabilmeleri, ş ans ba ş arısının olmaması, dili yazılı olarak kullanma becerilerini ölçmede en uygun araç olması olarak sıralanabilir.

87  Dezavantajları ise; kapsam geçerli ğ inin dü ş üklü ğ ü, yazı güzelli ğ i, anlatım veya ifade gücü, ka ğ ıt düzeni, kompozisyon yetene ğ i gibi de ğ i ş kenlerin puanlamaya karı ş arak geçerli ğ i dü ş ürmesi, öznel puanlamanın puanlama yanlılı ğ ına yol açarak güvenirli ğ i dü ş ürmesi ile okuma ve puanlamanın çok zaman alarak kullanı ş lılı ğ ı dü ş ürmesi olarak sıralanabilir.


" Yazılı sınavlar yanıtlayıcının sorulan soruların yanıtlarını dü ş ünüp hatırlayarak ve hatırladı ğ ı yanıtı organize edip yazılı olarak sundu ğ u sınav." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları