Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SOSYAL ETK İ VE UYMA BÖLÜM ÜÇ 1. İ nsanın en belirgin özelli ğ i nedir?  İ nsan sosyal bir varlıktır.  İ nsan sosyal hayvandır.  İ nsan toplum içinde.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SOSYAL ETK İ VE UYMA BÖLÜM ÜÇ 1. İ nsanın en belirgin özelli ğ i nedir?  İ nsan sosyal bir varlıktır.  İ nsan sosyal hayvandır.  İ nsan toplum içinde."— Sunum transkripti:

1 SOSYAL ETK İ VE UYMA BÖLÜM ÜÇ 1

2 İ nsanın en belirgin özelli ğ i nedir?  İ nsan sosyal bir varlıktır.  İ nsan sosyal hayvandır.  İ nsan toplum içinde yaşar. 2

3 ÜÇ SOSYAL ETK İ ARAŞTIRMASI  Araştırma 1: Sherif’in “grup normunun oluşması” deneyi (1935a, 1935b, 1936)  Sosyal normun oluşması  Araştırma 2: Asch’in “uyma” deneyi (1951, 1952)  Bireylerin sosyal norma uyması  Araştırma 3: Milgram’ın “ itaat” deneyi (1965)  Sosyal etkinin ve buna uyma davranışının varabilece ğ i nokta 3

4 Sherif’in ve Asch’in araştırmalarının farklı yanları  Fiziksel gerçek belirsiz  Birey gerçe ğ i tanımlamak için grup kararına muhtaç  Grubun kararına do ğ ru oldu ğ una inandı ğ ı için uyar  Önceden olmayan bir grup normunun oluşumu  Fiziksel gerçek kesin ve net  Açık olan fiziksel durum bireye gerçe ğ i gösteriyor  Grubun kararına yanlış olmasına ra ğ men uyar  Var olan yerleşmiş grup normuna uyum SherifAsch 4

5 Sherif’in ve Asch’in araştırmalarının benzer yanları  Laboratuvar deneyi  Kavramsal açıdan birbirine yakın  Sosyal normlar, sosyal etki ve uyma davranışı hakkında bilgi sa ğ lıyor.  Kontrollü laboratuvar deneyi kapsamında kavram ve kuram gelişimine katkı sa ğ lıyor.  Grup ve grup ruhu kavramlarının bilimsel olarak araştırılmasına yol açıyor. 5

6 Üç araştırmanın önemli ortak yanı:  Hepsinin sosyal etkiyi ve onun meydana getirdi ğ i uyma davranışını incelemesi 6

7 Uyma Davranışını Etkileyen Faktörler  Ortamsal Etkenler  Kişisel Etkenler  Kültürel Etkenler 7

8 Uyma Davranışını Etkileyen Ortamsal Etkenler  Grubun büyüklü ğ ü etkisi  Grubun söz birli ğ inin etkisi  Mevki ve saygınlı ğ ın (prestijin) etkisi  Yüz yüze olmanın etkisi  Kişili ğ in kaybolması  Gruba ba ğ lılı ğ ın etkisi  Azınlı ğ ın etkisi 8

9 Uyma Davranışını Etkileyen Ortamsal Etkenler  Grubun büyüklü ğ ü etkisi  Daha büyük grupların bireyi uyma davranışına yöneltme gücü daha fazla  Grup da zorlama ya da uymama davranışının cezalandırılması söz konusu oldu ğ unda bu ilişki daha belirgin: büyük grupların bireyi uyma davranışına itici gücü daha fazla…  Özellikle laboratuvar ortamında, kişinin etrafındakilere güveni fazla ise, fiziksel gerçek de belirsiz ise,  Küçük grupların da uyma etkisi yaratması yüksek olabilir.  Günlük hayatta ise,  Ortam farklı oldu ğ undan, gruptaki kişi sayısı arttıkça, uyma davranışı da o oranda artabilir. 9

10 Uyma Davranışını Etkileyen Ortamsal Etkenler  Grubun söz birli ğ inin etkisi  Sözbirli ğ i halindeki grubun uyma davranışı üzerindeki etkisi  Ço ğ unluk baskısına ya da zorlayıcı yetkeye karşı bir kişi bile direnç gösterse, di ğ erlerinin cesaret bularak direnmesine yol açabilir. 10

11 Uyma Davranışını Etkileyen Ortamsal Etkenler  Mevki ve saygınlı ğ ın (prestijin) etkisi  Yüksek saygınlı ğ a ve mevkiye sahip bir kaynaktan gelen sosyal etkiye uyma davranışı daha fazla olmaktadır.  Sherif ve Asch’de de görülmüş…  Milgram deneyinin başka yerde yapılması  İ taat %48’e düşüyor. 11

12 Uyma Davranışını Etkileyen Ortamsal Etkenler  Yüz yüze olmanın etkisi  Yüz yüze olma durumu sosyal etkinin şiddetini dolayısıyla uyma davranışını artırmaktadır.  Milgram deneyi  Araştırmacıyla aynı odada de ğ ilken, itaat %65’den % 22’ye düşüyor…  Aynı şekilde ö ğ retmenle ö ğ renci de aynı odadayken itaat ve şok miktarı azalıyor…  Crutchfield (1955) Asch araştırmasına benzer elektronik bir ortam yaratmıştır.  Daha az uyma davranışı, ama tahmin edilenden daha fazla uyma davranışı… 12

13 Uyma Davranışını Etkileyen Ortamsal Etkenler  Kişili ğ in kaybolması  Bazı gruplarda, insanların normal kısıtlandırmalardan uzaklaştı ğ ı, kendi kişiliklerini yitirdikleri ve grup normlarına daha duyarlı hale geldikleri görülmektedir (Festinger, Pepitone ve Newcomb, 1952): K İ ML İ K BEL İ RS İ ZL İĞİ  Kişilik kaybının insanı daha az kendinin bilincinde yaptı ğ ı, daha çok grubun bilincinde ve durumdaki ipuçlarına duyarlı hale getirdi ğ ini vurgulamıştır.  Hemşire üniforması giymek ve şok verme  Üniforma giyenler daha az saldırgan 13

14 Uyma Davranışını Etkileyen Ortamsal Etkenler  Gruba ba ğ lılı ğ ın etkisi  Gruba ba ğ lılı ğ ının nedeni olumlu (grup üyelerini sevmek, grubun önemli amaçları oldu ğ una inanmak) ya da olumsuz (gruba çok yatırım yapmış olmak, ayrılmanın zor gelmesi, başka seçene ğ inin olmaması) nedenler olabilir,  ANCAK GRUBA ba ğ lılık arttıkça, gruba uyum gösterme artar. 14

15 Uyma Davranışını Etkileyen Ortamsal Etkenler  Azınlı ğ ın etkisi  Azınlı ğ ın grup üzerinde etkili olabilmesi için gerekli şartlar  Azınlı ğ ın fikirlerinde tutarlı olmaları ve fikirlerini savunurken kendilerine güvenmeleri gerekir.  Azınlık üyelerinin tutucu ve katı görünmemeleri  Sadece tutum ve düşünce bakımından ço ğ unluktan ayrılan azınlık grupları, grup üyeli ğ i açısından ayrılanlara göre sosyal etkide daha başarılıdır.  Tüm özelliklere sahip olsalar da ETK İ L İ OLAMAYAB İ L İ RLER.  Azınlı ğ ın olması yani yaygın görüşe karşı çıkış olması, di ğ er kişilerin konunun üzerinde derinlemesine düşünmesini sa ğ lar. 15

16 Uyma Davranışını Etkileyen Kişisel Etkenler  Benli ğ in etkileri  Birey olma gereksinimi  Kişisel kontrol arzusu  Cinsiyet ve uyum 16

17 Uyma Davranışını Etkileyen Kişisel Etkenler  Benli ğ in etkileri  İ lişkisel yönleri etkili  Grubun fikirlerine önem verme  Sosyal normlara önem verme  Bunlara ba ğ lı olarak daha fazla uyma davranışı  Bireyci yönleri etkili  Kendi düşünce ve ilkelerine önem verme  Gruba uyma zorunlulu ğ u hissetmezler 17

18 Uyma Davranışını Etkileyen Kişisel Etkenler  Birey olma gereksinimi  Bireyselliklerini korumayı kendilerine özgü olmayı önemserler  Herkesin yaptı ğ ını, giydi ğ ini, söyledi ğ ini yapmak hoşlarına gitmez.  DOLAYISIYLA,  Yüksek birey olma gereksinimi içinde olanlar, ço ğ unlu ğ a daha az uyarlar ve daha az UYMA DAVRANIŞI gösterirler. 18

19 Uyma Davranışını Etkileyen Kişisel Etkenler  Kişisel kontrol arzusu  Kendi davranışlarımız üzerinde kişisel kontrole sahip oldu ğ umuzu hissetmek için sosyal etkiye karşı çıkar ve uyum davranışı göstermeyiz.  Direnme kuramı (Brehm, 1966)  Burger (1987): gazete karikatürleri deneyi… 19

20 Uyma Davranışını Etkileyen Kişisel Etkenler  Cinsiyet ve uyum  İ lk araştırmalar: kadınlar uyum göstermeye erkeklere göre daha e ğ ilimli…  Son yıllarda yapılan araştırmalar: az bir cinsiyet farkı görülmüş…  Cinsiyet farkının görüldü ğ ü durumlar: yüz yüze etkileşim  Başkalarının kendilerini izledi ğ ini bilen kadınlar aynı durumdaki erkeklere göre daha fazla uyum gösterirler.  Uyma davranışı daha çok gösteren ve göstermeyen denekler arasındaki farklar  Kişilik özelliklerinin birbiriyle etkileşimi ve ortamsal etkiler DAVRANIŞI etkiliyor… 20

21 Uyma Davranışını Etkileyen Kültürel Etkenler  Uyma davranışı B İ REYC İ ve TOPLULUKÇU kültürler arasında farklılık gösterir.  Birey ve grup çıkarları karşılaştırması  Toplulukçu kültürlerde grup özelli ğ i ve uyma davranışının ne yönde oldu ğ u uyma davranışı açısından önem taşır.  İ ç grup ve dış grup karşılaştırması 21

22 İ nsanlar Niçin ve Ne Tür Uyma Davranışları Gösterir?  İ taat  Uymama davranışının do ğ urabilece ğ i sonuçtan çekindikleri için uyma davranışı gösterme  Temelinde uyulanın uyanın üstündeki gücü ya da kontrolü vardır.  Özdeşleşme  Bireyin birisinin ya da grubun fikrine ona benzeyebilmek için uyma davranışını göstermesi  Temelinde uyulanın cazibesi, de ğ eri söz konusu  Benimseme (kendine maletme)  Kişinin bir kurala ya da görüşe onun gerçekten do ğ ru oldu ğ unu düşündü ğ ü için uyma göstermesi  Temelinde inanma,do ğ ru olarak kabul etme vardır. 22

23 İ taat, Özdeşleşme ve Benimsemenin Sa ğ ladı ğ ı Yarar  Kelman (1961)  Sosyal etki ve tutum de ğ işimi süreçleri  İ taat  İ nsanlar tarafından kabul edilmek, ödüllendirilmek ya da cezalandırılmak  Güdü: cezalandırılmamak ve ödüllendirilmek  Özdeşleşme  De ğ er verdi ğ i insanlara benzeme, onlar gibi oldu ğ unu düşünme duygusunu sa ğ lamak,  Güdü: be ğ enilen bir başkası gibi olmak  Benimseme (kendine maletme)  Kişinin do ğ ruyu anlama ve uygulama gereksinmesini tatmin etmesi (Gerçe ğ i tanımlamaya yaramak)  Güdü: kişinin do ğ ru bildi ğ i şeyi yapmak istemesi 23

24 Sosyal Etki ve Uyma Davranışının Kavramlaştırılması ve Çeşitleri  Sosyal etki ikiye ayrılır:  Kuralsal (normatif) sosyal etki  Bilgisel sosyal etki  Uymama davranışı da ikiye ayrılır:  Ters tepki  Ba ğ ımsızlık 24

25 Deneylerin Etikli ğ i Üzerine  Psikolojik deneyler iki önemli kriter:  Araştırmacı denekleri her türlü zarardan korumaktan sorumludur.  Etik konu tek taraflı bir konu de ğ ildir.  İ nsanların iyili ğ i için onları daha iyi anlamaya çalışmak. 25


"SOSYAL ETK İ VE UYMA BÖLÜM ÜÇ 1. İ nsanın en belirgin özelli ğ i nedir?  İ nsan sosyal bir varlıktır.  İ nsan sosyal hayvandır.  İ nsan toplum içinde." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları