Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Jfm210 TEKN İ K RES İ M VE B İ LG İ SAYAR UYGULAMALARI Doç. Dr. G. Gülsev Uyar Alda ş.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Jfm210 TEKN İ K RES İ M VE B İ LG İ SAYAR UYGULAMALARI Doç. Dr. G. Gülsev Uyar Alda ş."— Sunum transkripti:

1 Jfm210 TEKN İ K RES İ M VE B İ LG İ SAYAR UYGULAMALARI Doç. Dr. G. Gülsev Uyar Alda ş

2 1.G İ R İŞ Teknik Resim Nedir? • Objelerin ş ekli, boyutları, özellikleri hakkında bilgi vermenin yollarından biridir. • Objeleri hızlı ve kesin bir ş ekilde görselle ş tirerek tasarlayabilmek için evrensel mühendislik dilidir. • Obje ve yapıların grafiksel gösterimidir. • Teknik resim el çizimi ile, mekanik olarak ya da bilgisayarla yapılabilir.

3 Teknik resmi kimler kullanır?

4 Taslak (Sketching) ya da or Çizim (Drawing) • Bu derste taslak ve çizim yapmayı aynı olarak kabul edece ğ iz fakat aralarında a ş a ğ ıdaki gibi bir nüans farkı bulunmaktadır: – Taslak, "Sketching" : el çizimi – Çizim, "Drawing" : çizim enstrümanı kullanarak yapılan çizim (pergelden bilgisayara).

5 Teknik resim için gerekli malzemeler Kur ş un kalem (0.5mm ya da 0.7 mm HB Resim ka ğ ıdı (30cm x 50 cm) Pergel Açı ölçer (30-60 ve 45 derece) T-cetveli French curve Gönye Silgi

6 Birkaç örnek

7 Kur ş un kalem sertlikleri Sert: Dı ş çizgiler için sert uçlu kalem kullanılır. Orta Sert: Teknik resimde genel olarak orta sert uçlu kalemler kullanılır. Çizim için daha sert, taslak için daha yumu ş ak uçlar. Yumu ş ak: Teknik taslak çizimler için kullanılır.

8 2. Ç İ ZG İ LER 2.1. Genel Bilgiler • Teknik resim cisimlerin çizgiler yardımı ile gösterimidir. • Parçalar çe ş itli geometrik bile ş enler içerir. Bu bile ş enlerin kenar ve yüzeyleri görünür ama arka bile ş enler görünmezler. • Bir parçanın tam ve kesin çizimi aynı tip de ğ il, farklı tiplerdeki çizgiler kullanılarak yapılır. Fakat bu çizgiler herkes tarafından aynı kalınlıkta ve biçimde çizilmelidir. Bu sebeple çizgilerin biçim ve kalınlık standartları TS88 de verilmi ş tir.

9 •Yandaki ş ekil aynı biçimde ve kalınlıkta çizgiler yardımıyla çizilmi ş tir. Bu sebeple cismin ş ekli ve boyutları hakkında fikir yürütmek zordur. • Yukarıdaki cismin farklı tip ve kalınlıklarda çizgilerle çizilmi ş halidir. Böylece görünür ve görünmeyen çizgiler yardımıyla cisim hakkında tam bilgi edinilmi ş tir.

10 2.2- Çizgi çe ş itleri TS88 teknik çizim standartlarına göre (1978) 9 çe ş it çizgi vardır: A1- Cisimlerin görünen çevrelerinde ve kenarlarında A2- Vida sonlarında Sürekli çizgi (kalın)A UYGULANDI Ğ I YERLERÇ İ ZG İ ÇE Şİ TLER İ

11 C1-Kesit ve görünü ş leri sınırlayan veya koparılmı ş yerlerin belirtilmesinde C2- Serbest el çizgisinin aletle çizilen ş ekli Serbest el çizgisi (ince) Zikzak çizgi (ince) C1 C2 B1- Arka kesit çizgilerinde B2- Ölçü çizgileri, ölçü ba ğ lama çizgileri ve kılavuz çizgilerinde B3- Tarama çizgilerinde B4- Yerinde döndürülmü ş kesit çevrelerinde B5- Sadele ş tirilmi ş eksen çizgilerinde B6- Vida di ş dibi, di ş li çark di ş dip dairesinin gösterilmesinde B7- İş leme sonunda kalkan ilk çevrelerin belirtilmesinde B8- Ölçü oku yerine konulan 45º e ğ ik çizgilerde B9- Düzlem yüzeyleri belirtmede kullanılan kö ş egen çizgilerinde B10- Kodlama yerlerinin belirtilmesinde B11- Detay görünü ş ü çizilecek yerler için yapılan dairelerde Sürekli çizgi (ince)B UYGULANDI Ğ I YERLERÇ İ ZG İ ÇE Şİ TLER İ

12 G- Ek i ş lem görecek yerlerin belirtilmesinde (Sertle ş tirme, kaplama, vb.) Noktalı kesik çizgi (kalın) G H1- Kom ş u parçaların çevrelerinin gösterilmesinde H2- Hareketli parçaların ikinci konumlarının belirtilmesinde. A ğ ırlık merkezinin belirtilmesinde İ ki noktalı kesik çizgi (ince) H F1- Kesit düzlemi izlerinde Uçları kalın, ortası ince çizgi kesit düzlemi çizgisi F E1- Simetrik çizimlerin eksen çizgilerinde E2- Kesit düzlemlerin önünde kalan kısımlarda E3- Di ş li çark bölüm dairelerinde Noktalı kesik çizgi (ince) E D1- Cisimlerin görünmeyen çevre ve kenarlarında Kesik çizgi (ince)*D UYGULANDI Ğ I YERLERÇ İ ZG İ ÇE Şİ TLER İ

13 2.3- Çizgilerin Çizilmesi Çizilen resimlerin güzel görünmesi, çizgilerin özelliklerine uygun çizilmesiyle sa ğ lanır. Bunun için dikkat edilmesi gereken ba ş lıca hususlar a ş a ğ ıda açıklanmı ş tır. a- Çizgi kalınlıkları, standartlarda belirtilen ş ekil ve kalınlıklarda olmalıdır. b- Çizgi grubu, çizilen resmin büyüklü ğ üne göre seçilmelidir. Ancak bir çizgi grubu seçildikten sonra bütün resmin, bu grubun çizgileriyle tamamlanması gerekir. c- Çizgiler standart kalınlıktaki uçlarla çizilmelidir. Kur ş un kalemle çizimlerde sürekli kalın çizgiler, B veya 2B; ince çizgiler, H veya 2H uçlarıyla ve uygun açılmı ş ş ekilde çizilmelidir. d- Kesik çizgiler, mümkün oldu ğ u kadar e ş it aralıklarla ve aynı kalınlıkta; resmin büyüklü ğ üne göre 3  6 mm, aralıkları 0,8~1,5 mm arasında olmalıdır. A ş a ğ ıdaki ş ekilde ölçüler gösterilmi ş tir.

14 e- Noktalı kesik çizgiler resmin büyüklü ğ üne ve a ş a ğ ıdaki ş ekilde verilen ölçülere göre çizilmelidir.

15 f- Kesi ş en sürekli çizgiler, kesi ş me noktalarında ta ş mamalı veya eksik kalmamalıdır. Kalınlıkları aynı, kö ş eleri keskin olmalıdır. g- Daire yaylarıyla do ğ ruların birle ş me yerleri, birbirinin devamı gibi olmalı, kö ş e yapmamalı ve te ğ et birle ş melidir. h- Paralel çizgiler arasındaki en küçük aralık, en kalın çizgi kalınlı ğ ının iki katından hiçbir zaman az olmamalıdır.

16 3-GEOMETR İ K Ç İ Z İ MLER Teknik resmin tanımı ve amaçlarında açıklandı ğ ı gibi, cisimler ka ğ ıt üzerine belli esaslara göre çizilir. Böylece, bu cisimler hakkında gerekli bilgiler, ilgili ki ş ilere ve yerlere aktarılır. Herhangi bir cismin ele alınacak olursa, bu cismin; nokta, do ğ ru ve düzlem gibi geometrik elemanlardan meydana geldi ğ i görülebilir. A ş a ğ ıdaki ş ekilde böyle bir parça verilmi ş tir.

17 Nokta: Boyutsuz bir geometrik elemandır. Nokta, çe ş itli çizgilerin kesi ş mesiyle meydana gelen ortak bir yer olarak görülebilir.

18 Çizgi: Bir noktanın çe ş itli yönlerde hareket ettirilmesiyle meydana getirdi ğ i kabul edilen tek boyutlu geometrik elemandır. A ş a ğ ıdaki ş ekilde çe ş itli yönlerde çizilen çizgiler ve bu çizgilerin meydana getirdi ğ i di ğ er geometrik elemanlar görülmektedir. Çizgiler sınırlı olarak alındı ğ ı takdirde “do ğ ru veya e ğ ri parçası” olarak adlandırılır.

19 Düzlem: En az 3 nokta veya bir noktayla çizginin birle ş tirilmesiyle meydana geldi ğ i kabul edilir. Bir düzlem daima iki boyutludur. Düzlemi meydana getiren eleman sayısı arttıkça, düzlemin ş ekli ve adı da de ğ i ş ir. Belirli şartlar altında üç noktanın birleştirilmesiyle üçgen, dört noktanın birleştirilmesiyle dörtgen ve sonsuz sayıda noktanın birleştirilmesiyle daire meydana gelir. Aşağıdaki şekilde bunlar gösterilmiştir.

20 Paralel çizgilerin çizilmesi 3.1- Çizgilerle Geometrik ş ekillerin çizilmesi

21 • Bir doğruya dışındaki P noktasından geçen paralel doğru çizmek: 2. Pergel bozulmadan bu defa C noktası merkez alınır. P noktasından geçen ve AB do ğ rusunu kesen bir yay daha çizilerek D noktası elde edilir. 3. Pergel PD yayı kadar açılıp C noktasına konarak b yayı kesi ş tirilirse E noktası bulunur. 4. P noktası, bulunan E noktasıyla birle ş tirilir. Böylece AB do ğ rusuna, P noktasından geçen paralel do ğ ru çizilmi ş olur. A B DC R R r E P r ab Pergel Yardımıyla Paralel Doğru Çizmek I. Yol: 1. P noktası merkez kabul edilir. R yayı kadar açılan pergelle AB do ğ rusu kesi ş tirilerek C noktası elde edilir. P AB

22 II. Yol: 1. P noktasından geçen ve AB doğrusunu kesen herhangi bir doğru çizilir. 2. C noktası merkez alınarak, CP kadar açılan pergelle bir yay çizilir ve D noktası elde edilir. 3. Pergel açıklı ğ ı CP kadarken, P ve D merkez olmak üzere çizilip kesi ş tirilen yaylarla E noktası bulunur. 4. P ve E noktaları birle ş tirilerek istenilen paralel do ğ ru çizilir. P AB PE B DC A

23 b. Bir doğruya bilinen a uzaklıkta paralel doğru çizmek: 1.Pergel a kadar açılır. 2. AB do ğ rusu üzerinde herhangi C ve D noktaları i ş aretlenir. 3. Bu noktalar merkez olmak üzere iki yay çizilir. 4. Çizilen bu yaylara dı ş tan gönye veya T cetveli yardımıyla EF te ğ eti çizilir. Böylece AB do ğ rusuna paralel do ğ ru elde edilir. AB a EF aa A CD B

24 Dik Doğruların Çizilmesi • Pergel Yardımıyla Dik Doğrular Çizmek. a.Doğrunun üzerindeki bir noktadan dikme çıkmak: 1.Pergel r kadar açılır. Doğru üzerindeki P noktası merkez olmak üzere çizilen yaylarla D ve G noktaları işaretlenir. 2. Pergel harhangi bir r mesafesi kadar açılır. D ve G merkez olmak üzere do ğ ru dı ş ında kesi ş ecek ş ekilde iki yay çizilerek F noktası elde edilir. 3. P noktası F noktasıyla birle ş tirilir; böylece dikme çizilir. DPG B F A

25 b. Bir doğrunun ucundan dikme çıkmak: I. Yol: 1.P noktası merkez olacak şekilde R yayı çizilerek B noktası işaretlenir. 2. Pergel ayarı bozulmadan B merkez olmak üzere P’den geçen ve çizilmi ş yayı kesen bir yay daha çizilerek C noktası elde edilir. 3. B ve C noktaları birle ş tirilerek uzatılır. 4. Bu defa C merkez olmak üzere aynı yayla çizilen bu do ğ ru üzerinde D noktası bulunur. 5. P ve D noktaları birle ş tirilirse, do ğ runun ucundan dikme çizilmi ş olur. B P R RR C D P AA

26 II. Yol: 1.P merkezine göre R kadar açılan pergelle B noktası işaretlenir. 2. Pergel bozulmadan sırayla; B, C ve D merkez olmak üzere birbirini kesen yaylarla son olarak E noktası elde edilir. 3. P ve E noktaları birle ş tirildi ğ i takdirde dikme çıkılmı ş olur. A C E D R R P B D C PA B E

27 c. Bir doğruya dışındaki bir noktadan dikme inmek I. Yol: 1.P noktası merkez olmak üzere AB doğrusunu kesen bir yay çizilerek C ve D noktaları işaretlenir. 2. C ve D noktaları merkez olmak üzere birbirini kesen iki yay çizilir ve E noktası elde edilir. 3. E noktası P ile birle ş tirilirse dikme inilmi ş olur. C E D A P B

28 Doğruların Eşit Sayıda Parçalara Bölünmesi a)Bir doğruyu pergel yardımıyla iki, dört ve sekiz eşit parçaya bölmek: 1.Pergel, tahminen doğrunun yarısın- dan biraz fazla açılır. 2. Pergelle A ve B merkez olmak üzere kesi ş en iki yay çizilir. 3. Kesi ş me yerleri birle ş tirilerek C noktası elde edilir. Böylece do ğ ru iki e ş it parçaya bölünür. 4. Elde edilen AC do ğ ru parçası için yukarıdaki i ş lemler tekrarlanırsa, AB do ğ rusu dört e ş it parçaya bölünmü ş olur. 5. Elde edilen AD do ğ ru parçası için de yukarıdaki i ş lemler tekrarlanırsa, AB do ğ rusu sekiz e ş it parçaya bölünür. BA AD=DC C BA B D A C AC=CB DEC AE=ED

29 3.2- AÇILARLA İLGİLİ GEOMETRİK ÇİZİMLER • Açı Çeşitleri ve Tanımlar Birbirini kesen çizgiler arasında kesişme durumuna göre üç eşit açı meydana gelir. Bu açılar ve elemanlar yan tarafta gösterilmiştir.

30 E ş kenar Üçgen Çizmek a.Bir kenarı verilen e ş kenar üçgen çizmek (pergel yardımıyla): 1.AB kenarı verilen bir üçgen çiziminde pergel AB kadar açılarak A ve B merkez olmak üzere kesi ş en iki yay çizilir. 2.Elde edilen C noktası A ve B kö ş eleriyle birle ş tirilirse, ABC e ş kenar üçgeni çizilmi ş olur. R R C BA C BA I II 3.3 Üçgen Çizimleri

31 1.Pergel dairenin yarıçapı R kadar açılır. 2.Dairenin yatay veya dikey eksenlerinden birisiyle çemberin kesi ş me noktası merkez alınarak, çemberi iki noktada kesecek ş ekilde bir yay çizilir. 3.Elde edilen A ve B noktaları arasındaki uzunluk çemberi üç e ş it parçaya bölen kiri ş uzunlu ğ udur. 4.Merkez olarak alınan noktanın kar ş ısındaki C noktası A ve B ile birle ş tirilirse daire içine e ş kenar üçgen çizilmi ş olur. R R C BA b.Daire içine eşkenar üçgen çizmek veya çemberi üç eşit parçaya bölmek:

32 a.Tabanı ve bir açısı verilen ikizkenar üçgen çizmek 1.AB taban kenarı çizilir. 2.ABC açısı, A ve B kö ş elerine ta ş ınarak çizilir. 3.Elde edilen C noktası A, D noktası ise B kö ş esiyle birle ş tirilerek uzatılır. 4.Çizilen çizgilerin kesi ş ti ğ i E, tepe noktası olmak üzere EAB ikizkenar üçgeni çizilmi ş olur. CB A AB E BA CD İkizkenar Üçgen Çizmek

33 1.AB kenarı çizilir. 2.Pergel CD=R kadar açılarak A ve B noktaları merkez olmak üzere kesi ş en iki yay çizilir. 3.Elde edilen C noktası üçgenin tepe noktasıdır. Tepe noktası, A ve B kö ş eleriyle birle ş tirilerek CAB ikizkenar üçgeni çizilmi ş olur. R R C BA BA DC R b.Tabanı ve bir ayrıtı verilen ikizkenar üçgen çizmek.

34 1.AB kenarı çizilir. 2.AB do ğ rusunun orta dikmesi çizilir. 3.Bu dikme üzerinde pergelle h yüksekli ğ i i ş aretlenerek C tepe noktası bulunur. 4.Bu nokta A ve B kö ş eleriyle birle ş tirilirse, CAB ikizkenar üçgeni meydana getirilmi ş olur. BA h h C BA c.Tabanı ve yüksekliği verilen ikizkenar üçgeni çizmek.

35 a. İ ki dik kenarı verilen dik üçgeni çizmek: 1.AB kenarı çizilir. 2.A ucundan 90° dikme çıkılır. 3.Bu dikme üzerinde pergelle AC kenarı i ş aretlenir. 4.Elde edilen C noktası B kö ş esi ile birle ş tirilirse, CAB dik üçgeni çizilmi ş olur. C A A B BA C Dik Üçgen Çizmek

36 1.R yarıçaplı daire çizilir. 2.Çember üzerinde herhangi bir yerde, bir nokta i ş aretlenir. 3.A noktası, daire çapının çemberler-le kesi ş ti ğ i B ve C noktalarıyla birle ş tirilirse, dik üçgen çizilmi ş olur. CB A b.Daire içine dik üçgen çizmek.

37 4-Teknik çizim indeksleri • Projection: projeksion • Orthographic or multi view drawings: çok görünümlü çizim • Pictorial drawings: resimsel çizimler – Isometric – Oblique – Perspective • Dimensioning: boyutlandırma • Sectioning: kesitlendirme

38 4.1. Projeksiyon Mühendislik çizimlerinde, (el çizimi ya da bilgisayarla) amaç fiziksel objeleri temsil edecek çizimleri yapabilmektir. Objeler 3B isometrik projeksiyon olarak ya da çok görünü ş lü (Multiview)projeksiyon olarak gösterilirler. 3B isometrik görünü ş, tasarımcının aklındaki görünü ş ü temsil etmesi açısından faydalıdır ama ço ğ u kes yeterli detay gösterilemez. Çünkü 3B gösteriminde objede bazı yamulmalar olabilir. Örne ğ in dairesel obje elips görünebilir. Çok görünü ş lü projeksiyonda ise ayrıntı vardır. Cismin farklı yanlarını gösteren 2B çizimlerin toplamıdır. • Projeksiyonda iki tanım kullanılır: – Orthographic projection – Pictorial projection

39 4.1.1.Orthografik ya da çok görünümlü projeksiyon Orthographic projection is a method of producing a number of separate 2D inter-related views, which are mutually at right angles to each other. Using this projection, even the most complex shape can be fully described. This method, however, does not create an immediate three -dimensional visual picture of the object, as does pictorial projection. Orthographic projection is based on two principal planes — one horizontal (HP) and one vertical (VP) — intersecting each other and forming right angles and quadrants as shown in Figure 3.1.

40 4.1.1.Orthographic or multi view projection Imagine that you have an object suspended by transparent threads inside a glass box, as in figure 4.

41 Draw the object on each of three faces as seen from that direction. Unfold the box (figure 5) and you have the three views. We call this an "orthographic" or "multi view" drawing.

42 Figure 6 shows how the three views appear on a piece of paper after unfolding the box.

43 Question: Which views should one choose for a multiview drawing? Answer: The views that reveal every detail about the object. Three views are not always necessary; we need only as many views as are required to describe the object fully. For example, some objects need only two views, while others need four. The circular object in figure 7 requires only two views.

44 4.1.2 Pictorial Drawings • Shows an object like you would see in a photograph • Give a three dimensional view of a room or structure • Three common types – Isometric – Oblique – Perspective

45 Pictorial Sketch of Kitchen

46 a- Isometric Drawing The representation of the machined block (figure 1) as an object in figure 2 is called an isometric drawing. In an isometric drawing, the object's vertical lines are drawn vertically, and the horizontal lines in the width and depth planes are shown at 30 degrees to the horizontal. When drawn under these guidelines, the lines parallel to these three axes are at their true (scale) lengths. Lines that are not parallel to these axes will not be of their true length.

47 Isometric of a Cube

48 • Any engineering drawing should show everything: a complete understanding of the object should be possible from the drawing. If the isometric drawing can show all details and all dimensions on one drawing, it is ideal. • However, if the object in figure 2 had a hole on the back side, it would not be visible using a single isometric drawing. In order to get a more complete view of the object, an orthographic projection may be used.

49 b- Oblique Drawings • The front view is drawn like it would be using orthographic projection • The front view shows all features with true shape and size • The top and side view are then projected back from the front view • Views can be at any angle • 15, 30 or 45 degrees are common • Two types of oblique drawings – cavalier – cabinet

50 • Useful when the front contains more details and features than the side view • A mental image can be created more quickly than with orthographic alone

51 Cavalier Oblique • The entire drawing uses the same scale • Sometimes creates a distorted appearance

52 Cabinet Oblique • Measurements on the receding axes are reduced by half • More visually realistic representation • Often used for drawing cabinets

53 c-Perspective Drawings • The most realistic of all pictorial drawings • Receding lines in the drawing “meet” at a vanishing point instead of being parallel • Eliminates distortion at the back part of pictorial drawings • Two types – parallel (one-point) perspective – angular (two point) perspective

54 Parallel Perspective (One Point) • One face of the object is shown as the front view • Lines parallel to the front view remain parallel • Lines that are perpendicular to the front view converge at a SINGLE VANISHING POINT

55 Angular Perspective (Two-Point) • Similar to isometric drawings • One edge of the object is place in front • The two faces that meet at this edge recede to DIFFERENT VANISHING POINTS • All lines parallel to each face go to the different vanishing points

56 Angular Perspective Drawing

57 4.2. Dimensioning We have "dimensioned" the object in the isometric drawing in figure 8. As a general guideline to dimensioning, try to think that you would make an object and dimension it in the most useful way. Put in exactly as many dimensions as are necessary for the craftsperson to make it -no more, no less. Do not put in redundant dimensions.

58 4.3. Sectioning • There are many times when the interior details of an object cannot be seen from the outside (figure 9). • We can get around this by pretending to cut the object on a plane and showing the "sectional view". The sectional view is applicable to objects like engine blocks, where the interior details are intricate and would be very difficult to understand through the use of "hidden" lines (hidden lines are, by convention, dotted) on an orthographic or isometric drawing.

59 Imagine slicing the object in the middle (figure 10) Take away the front half (figure 11)

60

61 REFERENCES • Ba ğ cı M. Ba ğ cı C., “Teknik Resim I-II”, • MIT OpenCourseWare: 2005/929103E2-EBAD-40DE-88BF-E2258E0FEC49/0/drawings.pdf • • DSGN131_Course_Notes.pdf DSGN131_Course_Notes.pdf


"Jfm210 TEKN İ K RES İ M VE B İ LG İ SAYAR UYGULAMALARI Doç. Dr. G. Gülsev Uyar Alda ş." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları