Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HEMORAJİK ATEŞ Prof. Dr. Mehmet TURGUT Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.D Çocuk Enfeksiyon B.D 23.04.20161PEDİATRİ OKULU.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HEMORAJİK ATEŞ Prof. Dr. Mehmet TURGUT Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.D Çocuk Enfeksiyon B.D 23.04.20161PEDİATRİ OKULU."— Sunum transkripti:

1 HEMORAJİK ATEŞ Prof. Dr. Mehmet TURGUT Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.D Çocuk Enfeksiyon B.D PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

2 Hemorajik Ateşler  Etken; Bakteri, Parazit ve sıklıkla Virüslerdir.  Virüslerin hepsi RNA virüsleridir.  Çoğu zoonotik hastalıklar grubundadırlar. (Yani Rezervuar- Konak- vektör ilişkisi vardır)  Hemen hepsinin bildirimi zorunludur  İnsanlarda sporadik olarak hemorajik hastalık yaparlar.  Genellikle kemiriciler, kene ve artropodlar ile etkleşim sonucu insanlar hastalanır. Etkene ait konak ve vektör coğrafik dağılıma işaret eder. Mutlaka epidemiyolojik ilişki (endemik bölgede yaşama, endemik bölgeye seyahat öyküsü gibi) sorgulanmalı PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI Kanamaların eşlik ettiği, Hafif enfeksiyondan yaşamı tehdit eden ağır hastalıklara kadar değişen farklı klinik tabloların görüldüğü, Çoğu virüs olmak üzere, değişik bakteri ve parazitlerin neden olduğu, Başta vasküler sistem olmak üzere bir çok sistemi tutan hastalıklar için kullanılan bir terimdir.

3 Rezervuar ve Vektörler PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI3

4 ETKEN TİPİETKEN TİPİ YAPTIĞI HASTALIK TANI YILI Bakteriler Tifüs Rickettsialar Tifüs (Lekeli Humma) LeptospirozisLeptospira İkterohemorajika Weil Hastalığı Parazitler Hemorajik sıtma etkeni Plazmodium falciparum Kara Humma Virüsler Arenaviridae Lymphocytic choriomeningitis virus (LCMV) Lymphocytic choriomeningitis 1933 Junin virusArgentine hemorrhagic fever 1958 Machupo virusBolivian hemorrhagic fever 1963 Lassa virusLassa fever 1969 Guanarito virusVenezuelan hemorrhagic fever 1989 SabiaBrazilian hemorrhagic fever 1993 ChapareChapare hemorrhagic fever 2004 LujoLujo hemorrhagic fever PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI DSÖ’nün Sınıflamasına göre Hemorajik hastalık Etkenleri - I

5 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI5 ETKENETKEN TİPİ YAPTIĞI HASTALIK TANI YILI Bunyaviridae Crimean-Congo hemorrhagic fever (CCHF) Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS) Rift Valley fever Sandfly fever virüsler Kırım-Kongo kanamalı ateşi, Kırım ve 1956 Kırım Hemorrhagic fever with renal syndrome (HFRS) 1950 Kore, 1993 ABD Rift Valley ateşi, Sandfly fever 1930 Filoviridae Ebola Virus Ebola hemorrhagic fever ilk kez 1967 Almanya ve Yogoslavyada bir lab da, 1976 da Zaire de (şimdi Congo oldu) salgın Marburg Hemorrhagic FeverMarburg hemorrhagic fever 1999'da Congo ve 2005 de Angola Flaviviridae Yellow Fever,Sarı humma, Dengue FeverDengue Hastalığı Japanese encephalitis West Nile viruses Tick-borne Encephalitis (TBE) Kyasanur Forest Disease (KFD) Kyasanur forest hastalığı Alkhurma disease Omsk hemorrhagic fever. Omsk kanamalı ateşi, Zika Virüs Paramyxoviruses Hendra virus disease Nipah virus encephalitis measles and mumps 1994 de tanınlandı ve 2013 e kadar 7 vaka bildirildi. ikisinde de RİBAVİRİN etkilidir. DSÖ’nün Sınıflamasına göre Hemorajik hastalık Etkenleri -II

6 HEMORAJİK ATEŞLERDE ORTAK KLİNİK TABLO  Başlangıç da: ateş, halsizlik, baş ve kas ağrıları vardır.  Ciddi olgularda:  Cilt altı  İç organlar  Ağız boşluğu kanamaları  Göz  Kulaklardan  Ağır Olgularda:  Ciddi kanamalar ve Şok  Deliryum  Koma  Nöbet  Renal yetmezlik ( bazı VHA ler de )  Ölüm enfeksiyonların çoğu asemptomatiktir +++ Kanamalar PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI6

7 VKA AYIRICI TANI Sıtma, hepatit, tifo, toksikoz, septisemi, leptospiroz, riketsiyoz… Epidemiyolojik veri, risk değerlendirmesi biyolojik analiz, ayırdettirici özellikler Klinik ve laboratuvar işbirliği PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI7

8 Ortak Tedavi / ler Destek tedavileri: Volum replasmanı Trombosit süspansiyonu Taze donmuş plazma Tam kan Ribavirin: Kırım-Kongo HA de, Lassa ateşinde, Renal yetmezlik ile seyreden HA de (Hanta virüs de) Paramikzovirüs enf. da etkilidir. Konvelesan dönem plazması: Arjantin HA de (Junin virus) Tedavi başarısı: güçlü bir kan bankası desteğine bağlıdır PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI8

9 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI DSÖ’nün Sınıflamasına göre Hemorajik hastalık Etkenleri - I ETKENLERE GÖRE HEMORAJİK HASTALIKLAR ETKEN TİPİETKEN TİPİ YAPTIĞI HASTALIK TANI YILI Bakteriler Tifüs Rickettsialar Tifüs (Lekeli Humma) LeptospirozisLeptospira İkterohemorajika Weil Hastalığı Parazitler Hemorajik sıtma etkeni Plazmodium falciparum Kara Humma

10 Türkiye'de görülen hastalıklar: Bakteriyel:……….Leptospiroz (Weil hastalığı) Paraziter:………...Falciparum sıtması, Viral etkenlere bağlı olanlar ise;  Kırım Kongo kanamalı ateşi,  Hantavirüs kanamalı ateşi,  Sandfly ateşi,  Dengue kanamalı ateşi,  Chikungunya ateşi PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

11 Leptospirozlar Etken Leptospiralardır. Tüm dünyada görülür, çok yağış alan tropikal ve subtropikal ülkelerde daha sıktır. Ülkemizde Çukurova (%4.4) ve Samsun (%4.3) bölgelerinden olgular bildirilmiştir. En önemli rezervuarı farelerdir. Enfekte hayvan idrar ve dokularıyla doğrudan temas ya da enfekte nemli toprak, su ile bulaşır. En sık bulaş yolu; enfekte olmuş göl, havuz, kanal suyu, bataklık ve pirinç tarlalarındaki sularla temas sonucu derideki yaralar, ağız, burun ve konjunktiva mukozasındır. Sel suları da Leptospira için uygun ortamdır. Riskli Gruplar: Çeltik tarımı ile uğraşanlar, Kanalizasyon işçileri, Rafting yapanlar, Doğadaki kaynaklardan su içen doğa yürüyüşçüleri, Göl ve derelerde yüzenlerdir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI11

12 KLİNİK FORMLAR: Dört klinik formu vardır. Spesifik olmayan ateşli hastalık  Anikterik  Baş ağrısı, titreme, karın ağrısı, konjunktivit, miyalji  Kendiliğinden sınırlanabilir veya diğer formlara dönebilir. Menenjit (Aseptik tip de)  BOS da pleositoz var, benigndir ve kendiliğinden sınırlanır. Weil hastalığı ( tüm leptospiroz olgularının %10 da görülür.)  Sarılık, şiddetli renal yetmezlik ve genellikle minör hemorajik bulgular. Şiddetli pulmoner form : 20-70’inde akciğer tutulumu  Hemorajik pnömonit ( Öksürük, Nefes darlığı, Hemoptizi )  Sarılık olmaksızın görülebilir  ARDS ve ani masif pulmoner hemorajiler görülür. Leptospirozlar PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI12

13 WEİL HAST : İnkübasyon periyodu 7-12 gün. Hastalık multisistemik bir tutulum Bilinç bozukluğu ile karakterize. Etkenler. L.icterohaemorrhagiae, L. canicola, L. Australis sorumlu Kliniği. Sarılık, Ateş, Konjonktival suffüzyon, Hemorajik Diyatez, Aseptik Menenjit Akut Renal Yetmezlik, Hepatik Yetmezlik PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI13 Laboratuvar bulguları Lökositoz, Trombositopeni, Üre, Kreatinin yüksekliği Orta şiddette transaminaz yüksekliği, Hafif ALP yüksekliği ALT, AST ( mg arası) Bilirubin yüksekliği, Kreatinin fosfokinaz (CPK) da belirgin yükseliş Steril pyüri, hematüri, silendirüri ve proteinüri

14 Tanıda  Kültür altın standartır. Genellikle Karanlık alan mikroskopisinin duyarlılığı düşüktür,  Sıklıkla serolojik testler tercih edilmektedir  Makroaglütinasyon testinde >1/400(+) anlamlıdır. Erken tanı için çok duyarlı değildir Geçirilmiş infeksiyonların tanısı için daha uygundur,  Mikroskopik aglutinasyon testi (MAT) önemlidir. Çünkü Serolojik referans testidir.  Erken devrede ise, ELİSA ve dot-ELİSA yöntemleri MAT dan daha duyarlıdır. Kesin kriterler Patojen Leptospira türlerinin izolasyonu Leptospira MAT testinde 4 kat artış, veya Patojen türleri gösteren tek yüksek MAT titresi (400 üzerinde) Olası kriterler Nükleik asit testleri ile patojen Leptospira türlerinin belirlenmesi Pozitif Leptospira (EIA) IgM sonucu PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI14 AYIRICI TANI İnfluenza, HIV, Deng, Tifo, Riketsiyoz, Q Ateşi Bruselloz, Enfeksiyoz mononükleozis, Sıtma, Sitomegalovirus, Çeşitli Viruslar: (Ross River virus, Barmah Forest virus, Murray Valley encephalitis virus, Japanese encephalitis virusü)

15 A-Destek tedavileri.  Antimikrobiyal tedavi hastalığın şiddetini ve süresini azaltmakta  Ateş, ağrı, kusma, mental değişiklikler izlenmeli,  Sıvı-elektrolit dengesi düzenlenmeli,  Renal Yetmezlik, Hemoraji, Hiperbilurubinemi, Hipotansiyonla Mücadele  Kan ve trombosit transfüzyonu  Başlangıçta kardiyak monitorizasyon  Yoğun Bakım Desteği  Rehidrasyon  Diyaliz  B-Antibiyoterapi Ciddi olgularda parenteral Penisilin tedavisi Hafif şiddetli olgularda: Oral Doksisiklin / Tetrasiklinler, Oral Doksisiklin hastalığın süresini kısaltabilir, leptospirüriyi önleyebilir Oral ve Amoksisilin/Ampisilin  Tedavi süresi 5- 7 gün olarak önerilmektedir. C-Diğer tedaviler  Baş ağrısı, kas ağrısı İçin analjezikler,  Ateşi için antipiretikler verilebilir.  Konvülsiyon varsa i.v Midazolam veya Diazepam WEİL HASTALIĞINDA TEDAVİ PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI15

16 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI DSÖ’nün Sınıflamasına göre Hemorajik hastalık Etkenleri - I ETKENLERE GÖRE HEMORAJİK HASTALIKLAR ETKEN TİPİETKEN TİPİ YAPTIĞI HASTALIK TANI YILI Bakteriler Tifüs Rickettsialar Tifüs (Lekeli Humma) LeptospirozisLeptospira İkterohemorajika Weil Hastalığı Parazitler Hemorajik sıtma etkeni Plazmodium falciparum Kara Humma

17 Sıtma  Ülkemizde Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Akdeniz Bölgesi’nde sporadik olarak görülmektedir.  Enfekte dişi anofel türü sivrisineklerin kan emmesi sırasında bulaşır.  Enfekte kan transfüzyonu, organ transplantasyonu ile de bulaş olabilir.  Ülkemizde en fazla sıtma türü P. vivax tır.  Ancak son yıllarda artan seyahatler nedeniyle yurt dışı kaynaklı P. falciparum sıtmasına rastlanmaktadır. (Bazen 2 tip de kombine dir) P. Falciparum; Afrika, Yeni Gine, Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’ nde endemiktir. P. falciparum sıtması; en ağır seyreden ve en ölümcül sıtma türüdür PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI17

18 Klinik de: Koma, Jeneralize Konvülsiyon, Sıvı-elektrolit dengesizliği, Böbrek yetmezliği, Hipoglisemi, Hemoglobinüri, Akciğer ödemi ve Ölüme yol açabilir. Laboratuarda: Hastalarda, Anemi, Lökopeni, Trombositopeni, Karaciğer fonksiyon testlerinde yükselme, İndirekt bilirubin artışı, Hipoglisemi, Hepatosplenomegali, Akciğer ve böbrek disfonksiyonu ve nörolojik değişiklikler saptanabilir. Tanı: Giemsa ile boyalı kalın damla ve ince yayma preparatlarda parazit formlarının gösterilmesi, ELISA, IFA gibi serolojik testler ile özgül antikorların saptanması ya da PCR ile etkenin nükleik asitlerinin tespit edilmesi, Hızlı antijen tespit yöntemi (Dipstick test) son yıllarda sık kullanılan tanı testleri arasında yer almaktadır PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI18

19 VHA=VKA PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI19

20 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI20 SEVİYELERİ VİRAL KANAMALI ATEŞ (VKA) LER DE BİYOGÜVENLİK Klas A Biyoterörizm Ajanlarıdır. BLS- 4 Kolayca yayılır veya kişiden kişiye bulaşırlar, Mortalitesi yüksektir / halk sağlığını tehdit ederler, Halkta panik / sosyal çözülmeye neden olurlar Zoonoz

21 Viral Kanamalı Ateşler  Etken Zarflı, RNA virüsleridir.  Bulaş: Aerosol yol iledir.  İnkübasyon süresi: 4-21 gün arası değişir. Semptomlar, virüse göre değişiklik gösterir Ancak, Genel olarak;  Ateş, Miyalji, Bitkinlik  Peteşi veKanamalar,  Şok ile belirti verirler. Belirgin pro-inflamatuvar sitokin indüksiyonu (TNF vs.) Miyokart kontraktilitesinde azalma (kalp atım volümünde azalma, periferik dirençte artma) Vasküler sendrom.(regülasyon kaybı, permeabilite artması, hasar) Mortalite: %10 – 90 gibi oldukça yüksektir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI21 Viral kanamalı ateşli hastaların da, izolasyon,temaslılarda ise karantina gerekir. Hastalar hastalık süresince izole edilmelidir Enfekte kişilerin kanı, sekresyonları veya çıkartıları ile teması olanlar 21 gün süeyle karantinaya alınarak ateş ve semptomlar yönünden izlenmelidir  İzolasyon: hastalığın yayılmasını önlemek için hastaların hareketini kısıtlama veya toplumdan ayırma,  Karantina: hastalığın yayılmasını önlemek için hastalarla teması olan ancak hasta olmayan kişilerin hareketini kısıtlama veya toplumdan ayırma

22 ETKEN TİPİETKEN TİPİ YAPTIĞI HASTALIK TANI YILI Virüsler Arenaviridae Lymphocytic choriomeningitis virus (LCMV) Lymphocytic choriomeningitis 1933 Junin virusArgentine hemorrhagic fever 1958 Machupo virusBolivian hemorrhagic fever 1963 Lassa virusLassa fever 1969 Guanarito virusVenezuelan hemorrhagic fever 1989 SabiaBrazilian hemorrhagic fever 1993 ChapareChapare hemorrhagic fever 2004 LujoLujo hemorrhagic fever PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI DSÖ’nün Sınıflamasına göre Viral Hemorajik Ateş Etkenleri - I

23 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI23 ETKENETKEN TİPİ YAPTIĞI HASTALIK TANI YILI Bunyaviridae Crimean-Congo hemorrhagic fever (CCHF) Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS) Rift Valley fever Sandfly fever virüsler Kırım-Kongo kanamalı ateşi, Kırım ve 1956 Kırım Hemorrhagic fever with renal syndrome (HFRS) 1950 Kore, 1993 ABD Rift Valley ateşi, Sandfly fever 1930 Filoviridae Ebola Virus Ebola hemorrhagic fever ilk kez 1967 Almanya ve Yogoslavyada bir lab da, 1976 da Zaire de (şimdi Congo oldu) salgın Marburg Hemorrhagic FeverMarburg hemorrhagic fever 1999'da Congo ve 2005 de Angola Flaviviridae Yellow Fever,Sarı humma, Dengue FeverDengue Hastalığı Japanese encephalitis West Nile viruses Tick-borne Encephalitis (TBE) Kyasanur Forest Disease (KFD) Kyasanur forest hastalığı Alkhurma disease Omsk hemorrhagic fever.Omsk kanamalı ateşi, Zika Virüs Paramyxoviruses Hendra virus disease Nipah virus encephalitis measles and mumps 1994 de tanınlandı ve 2013 e kadar 7 vaka bildirildi. ikisinde de RİBAVİRİN etkilidir. DSÖ’nün Sınıflamasına göre Viral Hemorajik Ateş Etkenleri - II

24 Türkiye'de görülen VHA ler: Bakteriyel:……….Leptospiroz (Weil hastalığı) Paraziter:………...Falciparum sıtması, Viral etkenlere bağlı olanlar ise;  Kırım Kongo kanamalı ateşi,  Hantavirüs kanamalı ateşi,  Sandfly ateşi,  Dengue kanamalı ateşi,  Chikungunya ateşi PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

25 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) (Kırım-Kongo Hemorajik humması) Crimean-Congo Haemorrhagic fever (CCHF) PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI25

26 TARİHÇE; İlk kez 12. yy Tacikistanda tanımlandı Kırım’da ki 200 Rus askerinde hastalık tanımlandı 1956 Kongo’da antijenik olarak ayırdedilemeyen bir virüs izole edildi de KKHA etkeni olan virüs izole edildi. İzolasyon için yenidoğan beyaz fareler kullanıldı ve Prototip suş olan Drosdov suşu izole edildi Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) (Kırım-Kongo Hemorajik humması) Crimean-Congo Haemorrhagic fever (CCHF) PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI26

27 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Etken: Bunyaviridae ler den Nairovirus dir. Bulaşma yolları Enfekte hayvan ve keneler ile temas Enfekte hasta kanı veya dokuları ile temas Aerosol (Biyolojik savaşta) Nosokomiyal Ksenotransplantasyon Uluslararası yayılabilir: import/eksport Kuşlar, (devekuşu hariç) KKKA= CCHFV’una refrakterdir, bunlarda antikor yanıtı oluşmaz, viremi gelişmez. Vektörler;31 İxodid/Argasid kenesi, 1 tatarcık sineği, veya Hyalomma cinsi keneler (En önemli vektördür)  Hastalık esas olarak:  Hyalomma cinsi kenelerin tutunması ya da çıplak elle ezilmesi ile bulaşır.  Diğer bir bulaş yolu da enfekte hasta ya da hayvanın kan ve dokularıyla temastır PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI27

28 Larva Nimfa Erişkin Yumurtalar trans-ovarial trans-stadial İnsan Küçük vertebralılar Küçük vertebralılar KuşlarBesi hayvanları Kenede yaşam döngüsü Büyük vertebralılar Virüs ve kene konakları KKKA de Bulaş Dişi Erkek Venereal PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI28

29 Kırım Kongo kanamalı ateşi (KKKA) Epidemiyoloji:  Her yıl ilkbahar ve yaz aylarında (Nisan-Ekim) görülmekte ve Haziran-Temmuz aylarında pik yapmaktadır.  Ülkemizde ağırlıklı olarak iç Anadolu Bölgesinin kuzeyi, Karadeniz Bölgesinin güneyi ve Doğu Anadolu Bölgesinde görülmektedir.  Hastalığın yoğun olarak görüldüğü başlıca iller; Erzurum, Erzincan, Gümüşhane, Bayburt, Tokat, Yozgat, Sivas, Amasya, Çorum, Çankırı, Bolu, Kastamonu, Bartın, Karabük illeridir.  Son yıllarda hastalığın görüldüğü alan genişlemiş olup hemen hemen Türkiye ‟ nin her bölgesinden vaka bildirimi yapılmaktadır.  En büyük risk grubu endemik bölgelerde kırsal kesimde yaşayan çiftçilerdir.  Ülkemizde ortalama mortalite hızı % 5 ‟ tir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI 29

30 Erken dönem: Erken dönem: (1 ve 2. gün) Ateş (39-41°C) Titremeler Miyalji Başağrısı İshal Abdominal ağrı Artralji ve extremite ağrıları Kusma Hipotansiyon Ölüm: günlerde meydana gelir (masif kanamalar ve kardiak arrest ile) İyileşme: genellikle 9/10. günlerde İyileşenlerde saç dökülmesi sıktır. KKKA – Klinik İnkübasyon periyodu: 1-6 gün Kene ısırmasından sonra: 1-3 (maks. 9) gün Kan/doku temasından sonra: 5-6 (max.14) gün Geç dönem: Geç dönem: (3 – 6. günler) Müköz membran kanamaları Peteşi, ekimozlar Trombositopeni, Lökopeni Baş dönmesi, güç kaybı Epistaksis, melena, hematüri gibi orifis kanamaları SEMPTOMLARI (erken ve Geç dönem) ve HASTALIĞIN SEYRİ PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI30

31 A- Klinik tanı Riskli meslek, kene ile karşılaşma öyküsü Semptomların akut başlaması, hızlı ilerlemesi Ateş, titreme, göz infeksiyonları, kanamalar Aynı bölgede, kısa sürede birden fazla kişinin hastalanması (biyolojik saldırı?) KKKA - TANI PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI31 B- Laboratuvar tanı Biyogüvenliği 4 olan laboratuvar gerekir Örneklerin toplanması ve işlenmesi aşırı dikkat gerektirir. Özel toplama ve işlem metotları kullanılmalıdır Kan testleri –10 ml kan alınarak BSL-4 laboratuvara gönderilir

32 Hematoloji Lökopeni, özellikle nötropeni Trombositopeni Hematokrit, erken devrede artar daha sonra düşer KKKA - laboratuvar tanı Biyokimya AST düzeyleri artar Proteinüri ve hematüri Hafif azotemi, bilirubinde yükselme Mikrobiyoloji ASO Kan örneklerinde virüs aranması RT-PCR (nested) Hücre kültürü (Vero E6 hücre hattı) Serum örneklerinde antikor aranması IFA ELISA IgM (immuno-capture) ve IgG PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI32

33 viremi 5 IgM RT-PCR ELISA IgM IgG IFA KKKA - virüs/antikor kinetiği Virüs izolasyonu 010 IgG 16 IgM pozitifliği: 4 günde başlar 4 ay devam eder, IgG pozitifliği: 7. günde başlar ve 5 yıl… PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI33

34 KKKA – LABORATUVAR TANI Kan örneklerinde virüs aranması Viremi, gün (afebril olabilir) RT-PCR ile 16. günden sonra da tespit edilebilir Serum örneklerinde antikor aranması Dokuzuncu güne kadar tüm hastalarda IgM veya IgG antikorları pozitifleşir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI34

35 Dezenfektanlara duyarlılık: %2 sodyum hipoklorit, %2 glutaraldehit, formaldehit Kuruluğa duyarlı İnaktivasyon : Işınlama UV Isı : 60°C’de 1 saat inaktivasyon tam değildir Beta propiolakton - 4°C’de inaktivasyon tam değildir Triton X100 KKKA de DAYANIKLILIK PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI35

36 KKKA şüpheli hasta (klinik tanı) KKKA şüpheli hasta (klinik tanı) Solunum desteği, iv sıvı Hasta izole edilir Kişisel koruyucu önlemler alınır Laboratuvar testleri istenir Tedaviye başlanır, Ribavirin, antibiyotikler Rapor hazırlanır Solunum desteği, iv sıvı Hasta izole edilir Kişisel koruyucu önlemler alınır Laboratuvar testleri istenir Tedaviye başlanır, Ribavirin, antibiyotikler Rapor hazırlanır laboratuvar konfirmasyonu Temasların aranması ve sürveyans laboratuvar konfirmasyonu Temasların aranması ve sürveyans Ölen hastalar: Gömme için özel izin (Uygun korunma önlemi, deneyimli personel) Ölen hastalar: Gömme için özel izin (Uygun korunma önlemi, deneyimli personel) Yaşayanlar: Konvalesans süresinde yayılmayı önleme Yaşayanlar: Konvalesans süresinde yayılmayı önleme VHF olgu yönetimi PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI36

37 KKKA - Tedavi Bilinen olguların izolasyonu Ribavirin Destek bakımı; ileri tıbbi destek gerekebilir Yoğun bakım biriminde Oksijen Hidrasyon (IV tedavi) Ağır vakalarda ventilasyon desteği Ağrı yönetimi Pıhtılaşma faktörleri Aşısı geliştirilmiş, ancak piyasada yoktur PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI37

38 MaskeEldivenEl hijyeni Ateşli döküntü Evet Ateşli öksürük Evet Öksürük, ateş, seyahat öyküsü Evet Üniversal önlemler Üniversal önlemler Virüsler, müköz membranlar yoluyla bulaşabildiğinden gözler korunmalıdır PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI38

39 KKKA - Enfeksiyon Kontrolü Kimyasal tuvalet Bir girişle yan odaya bağlanan tek kişilik oda Mümkünse negatif hava basıncı Katı bariyer önlemleri (eldiven, önlük, maske, bot, koruyucu gözlük..) Tüm vücut sıvıları dezenfekte edilmeli Kanama, ishal, öksürük, kusması olan hastalarda HEPA respiratör kullanılmalı Dispozıbıl ekipman / kesici cisimler katı atık kaplarında biriktirilmeli, otoklavlanmalı veya yakılmalıdır Elektronik / mekanik ekipman, paraformaldehitle dezenfekte edilebilir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI39

40 Koruyucu önlemler İlk yardım personeli – Personel koruyucu giysiler – Protokoller hazırlanmalı Örneklerin nakli – Kurallara uygun yapılmalı Laboratuvar personeli – Personel koruyucu giysi ve donanım – Protokoller hazırlanmalı – Biyolojik güvenlik kabini ve kapları – Aşılamalar Her hasta/örnek kontamine kabul edilerek üniversal önlemler uygulanmalı PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI40

41 VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI * Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

42 Türkiye'de görülen hastalıklar:  Bakteriyel:……….Leptospiroz (Weil hastalığı)  Paraziter:………...Falciparum sıtması, Viral etkenlere bağlı olanlar ise;  Kırım Kongo kanamalı ateşi,  Hanta virüs kanamalı ateşi,  Sandfly ateşi,  Dengue kanamalı ateşi,  Chikungunya ateşi PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

43  Türkiye de ağırlıklı olarak Karadeniz (Zonguldak-Bartın-Giresun-Ordu bölgesinden) den vakalar bildirilmiştir.  Enfekte kemiricilerin idrar ve dışkıları ile saçılan virüslerin solunum yolu, deri veya mukozal (orofarinks, konjonktiva) yoldan alınması ile insanlara bulaşır.  Kemiricilerin doğal yaşam alanlarında yaşayanlar veya aktivitede bulunanlar riskli popülasyondur.  Ülkemizde 3 tipi var (Hantaan, Dobrova ve Puumala (çoğunluğu bu tip tir) serotiplerinin etken olduğu renal sendromla seyreden formu görülmektedir.  Risk altındaki popülasyonda yapılan seroprevalans çalışmasında sağlıklı kişilerde de %5.2 Hantavirüs antikorları tespit edilmiştir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI43 Hantavirüs enfeksiyonu

44 Klinik: Ateş, trombositopeni ve akut böbrek yetmezliği en belirgin özellikleridir. Periorbital ödem, skleralarda yaygın eritem, ani bulanık görme ve kemozis tipik göz belirtileridir. Hastaların 1/3 ‟ ünde kanamalar (peteşi, purpura, iç organ kanaması) ortaya çıkar. Hastalığın en belirgin hasarı böbreklerde görülür. Ölüm çoğunlukla böbrek yetmezliği, DIK ve kanamaya bağlı gelişir. Laboratuar: En sık kullanılan tanı testi IFA, ELISA, İmmünblot ve immünokromatografik yöntemlerle özgül antikorların tespit edilmesidir. PCR ile serum ve idrarda Hantavirüs RNA ‟ sı saptanması ise çok değerli bir tanı yöntemidir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI44 Hanta virüs enfeksiyonu

45 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – HANTA VİRÜS KANAMALI ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

46 Türkiye'de görülen hastalıklar:  Bakteriyel:……….Leptospiroz (Weil hastalığı)  Paraziter:………...Falciparum sıtması, Viral etkenlere bağlı olanlar ise;  Kırım Kongo kanamalı ateşi,  Hantavirüs kanamalı ateşi,  Sandfly ateşi,  Dengue kanamalı ateşi,  Chikungunya ateşi PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

47 Sandfly ateşi (Tatarcık Humması = Ateşi = Üç Gün Ateşi) Literatürlerde “üç gün ateşi” (three day fever),“papatasi ateşi” (papatacci fever) Hastalık tatarcık sineklerinin (Phlebotomus) ısırması ile bulaşmaktadır. Flebovirüs grubundandır. Bu grupta Sandfly fever Sicilian virus ve Sandfly fever Naples virus v vardır. Ülkemizde Güney ve Orta Anadolu illerinde epidemiler bildirilmiştir. Orta, Kuzey, Güney ve Güneydoğu illerinde kan donörlerinde seropozitiflik tespit bildirilmiştir. Klinik: Ateş, halsizlik, kas ağrıları, güçsüzlük ile seyreden febril hastalıktır. Ayrıca, bulantı, kusma, ishal de görülür. Selim seyirlidir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI47

48 Laboratuar: Trombositopeni, Lökopeni, CPK ve KC enzimlerinde yükseklik Tanı: Serumda PCR ile viral nükleik asidin gösterilmesi, ELISA ile IgM antikorlarının saptanması iledir. Ayırıcı tanı: KKKA PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI48

49 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – SANDFLY ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

50 Türkiye'de görülen hastalıklar:  Bakteriyel:……….Leptospiroz (Weil hastalığı)  Paraziter:………...Falciparum sıtması, Viral etkenlere bağlı olanlar ise;  Kırım Kongo kanamalı ateşi,  Hantavirüs kanamalı ateşi,  Sandfly ateşi,  Dengue kanamalı ateşi,  Chikungunya ateşi PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

51 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – DANGUE KANAMALI ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

52 Türkiye'de görülen hastalıklar:  Bakteriyel:……….Leptospiroz (Weil hastalığı)  Paraziter:………...Falciparum sıtması, Viral etkenlere bağlı olanlar ise;  Kırım Kongo kanamalı ateşi,  Hantavirüs kanamalı ateşi,  Sandfly ateşi,  Dengue kanamalı ateşi,  Chikungunya ateşi PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI NADİR GÖRÜLEN DİĞER VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR

53 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – CHİKUNGUNYA ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

54 NADİR GÖRÜLEN DİĞER VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI54

55 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – SARI HUMMA *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

56 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – EBOLA KANAMALI ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

57 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – LASSA KANAMALI ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

58 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – MARBURG KANAMALI ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

59 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – RİFT VALLEY (VADİSİ) ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

60 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – JUNİN VE MACHUPO KANAMALI ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

61 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – ALKHURMA KANAMLI ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

62 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – KYASANUR ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

63 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI VİRAL HEMORAJİK HASTALIKLAR – OMSK KANAMALI ATEŞİ *Hemen tüm hastalıklarda görülen ateş, üşüme/titreme, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, miyalji, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, artralji gibi nonspesifik semptomların dışındaki klinik semptomlar verilmiştir.

64 Zika Virus Single stranded RNA Virus Genus Flavivirus, Family Flaviviridae Closely related to dengue, yellow fever, Japanese encephalitis and West Nile viruses Transmitted to humans primarily by Aedes (Stegomyia)species mosquitoes PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI64 Zika Virus Epidemiology First isolated from a monkey in Uganda in 1947 Prior to 2007, only sporadic human disease cases reported from Africa and southeast Asia In 2007, first outbreak reported on Yap Island, Federated States of Micronesia In 2013–2014, >28,000 suspected cases reported from French Polynesia*

65 Other Modes of Transmission Maternal-fetal Intrauterine Perinatal Other Sexual Blood transfusion Laboratory exposure Theoretical Organ or tissue transplantation Breast milk PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI65 Zika Virus in the Americas In May 2015, the first locally-acquired cases in the Americas were reported in Brazil Currently, outbreaks are occurring in many countries or territories in the Americas, including the Commonwealth of Puerto Rico and the U.S. Virgin Islands Spread to other countries likely

66 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI66 Zika Virus Clinical Disease Course and Outcomes Clinical illness usually mild Symptoms last several days to a week. Severe disease requiring hospitalization uncommon Fatalities are rare Guillain-Barrésyndrome reported in patients following suspected Zika virus infection Relationship to Zika virus infection is not known

67 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI67

68 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI68 Diagnostic Testing for Zika Virus Reverse transcriptase-polymerase chain reaction (RT-PCR) for viral RNA in serum collected ≤7 days after illness onset Serology for IgM and neutralizing antibodies in serum collected ≥4 days after illness onset Plaque reduction neutralization test (PRNT) for ≥4-fold rise in virus-specific neutralizing antibodies in paired sera Immunohistochemical(IHC) staining for viral antigens or RT-PCR on fixed tissues

69 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI69 Initial Assessment and Treatment No specific antiviral therapy Treatment is supportive (i.e., rest, fluids, analgesics, antipyretics) Suspected Zika virus infections should be evaluated and managed for possible dengue or chikungunya virus infections Aspirin and other NSAIDs should be avoided until dengue can be ruled out to reduce the risk of hemorrhage

70 PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI70 Viral Hemorajik Ateş Sendromu (VHAS)

71 TANIM; Ani ve üç haftadan kısa süreli ateş, kırgınlık, halsizlik, yaygın vücut ağrısı ve baş ağrısı yakınması olan bir kişide; Kırsal kesimde yaşamak, son bir ay içinde kırsal kesime seyahat veya kene ısırması öyküsü varlığında; Başka nedenler ile açıklanamayan; lökopeni ve trombositopeni olması, yanında Aşağıdaki destekleyici bulgulardan en az ikisinin bulunması ile karakterize sendromdur. Hemorajik veya purpurik döküntü, Epistaksis, Hemoptizi, Gastrointestinal kanama, Diğer hemorajik semptomlar PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI71

72 Viral Hemorajik Ateş Sendromu (VHAS) Viral Hemorajik Ateş Sendromu, ülkemizde rutin olarak izlenen bildirimi zorunlu bir sendromdur. Ülkemizde 2005 yılından bu yana sürveyans sistemi içinde izlenmektedirler Zoonotik hastalıklar arasında yer alan ve Epidemi yapma özelliğindeki; Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Sarı Humma, Dengue hemorajik ateşi de kapsayan bir gurup viral hastalık tablosun verilen isimdir. Etkenlerin yaşamı hayvan veya insekt konakçılara bağlıdır. Konakçıya bağlı coğrafik dağılım gösterirler. İnsanlar enfekte konakçı (kemiriciler, kene ve diğer artropodlar) ile temas sonucu hastalanırlar, Bazıları insandan insana bulaşır: Ebola, Lassa ateşi, Marburg VKA Vakalar genelde sporadiktir veya düzensiz epidemiler şeklinde görülebilirler PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

73 Viral Hemorajik Ateş Sendromu (VHAS); Büyük kısmında inkübasyon süresi gün arasında değişir. ANCAK Ebola ve Lassa ateşinde 21 güne kadar, Hantavirus enfeksiyonunda 42 güne kadar uzayabilir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI KLİNİK, Klinik bulguların ayırt ettirici özelliği yoktur. Viral hemorajik ateşin akla getirilmesinde; endemik bölgede yaşama öyküsü veya seyahat öyküsü gibi epidemiyolojik ilişki önemlidir. Vücutta birçok sistemi, özellikle de vasküler sistemi tutar ve kanamalar görülür. Başlangıç semptomları: ateş, halsizlik, kas ağrıları, aşırı yorgunluktur. Ağır olgularda; iç organlarda, deri altında, ağız, göz ve kulaklar da kanamalar yanında şok, santral sinir sistemi fonksiyon bozukluğu, koma, delirium, nöbetler, karaciğer ve böbrek yetmezliği görülür.

74 VHA Sendrom da Hastalıkların TANISI İÇİN Laboratuvara Ne Tür Klinik Örnekler Gönderelim? Viral kültür ve nükleik asit saptamak İçin:………..Tam Kan, Serum Santral sinir sistemi tutulumu olan vakalardan….. BOS Özellikle Hantavirus renal sendrom şüphesinde;… İdrar Hantavirus enfeksiyonu şüphesinde………….. Böbrek doku biyopsi örneği ASY tutulumu olan vakalarda:…...Balgam, BAL, Endotrakeal Aspirat (ETA) Artritli olgularda:………………….Sinovial sıvı Serolojik inceleme için:………….Serum Ayrıca, doku biyopsi ve otopsi örnekleri (Akciğer, KC, Dalak, Lenf nodu,Thymus) de gönderilmelidir. NOT:  Nükleik asit saptama testleri için hastalığın başlangıcından sonraki ilk 1-6 gün içinde akut faz örnekleri toplanmalıdır.  Serolojik tanı hedefleniyor ise akut ve konvalesan faz olmak üzere 2-4 hafta ara ile iki kez serum örneği gönderilmelidir PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI74

75 VHS da BİYOGÜVENLİK SEVİYELERİ ?? PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

76 Akut Kanamalı Ateş Sendromu - Tanı Yaklaşımı Akış Diyagramı PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI

77 TE Ş EKKÜRLER PEDİATRİ OKULU ENFEKSİYON SINIFI


"HEMORAJİK ATEŞ Prof. Dr. Mehmet TURGUT Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.D Çocuk Enfeksiyon B.D 23.04.20161PEDİATRİ OKULU." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları