Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ."— Sunum transkripti:

1 CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

2 Üreticiler bulunur. Tabii ki Ortak canlı grupları vardır.  Besin zincirinin ilk halkasında hangi canlılar vardır? Bütün besin zincirlerinde ortak canlı grupları var mı?

3 Hayırrrr Üreticilerin yanında tüketici ve ayrıştırıcılarda yer alır.  Doğada bir tek üreticiler mi yer alır?

4 Dur bak sana bunu şekille anlatayım….  Bir besin zincirinde farklı canlı grupları varsa bunlar arasında nasıl bir beslenme ilişkisi olmalıdır?

5

6 Besin zinciri ; mutlaka bir üretici ile başlar. Üretici olmadan zincir oluşmaz. Güneş Üretici

7 Bazı Besin zincirleri

8 ÜRETİCİLER :(OTOTROF CANLILAR) Güneş enerjisini kullanarak kendi besinlerini üretirler.Klorofil bulunduran bakteri, alg, yosun ve bitkiler üreticileri oluştururlar. Siyanobakteri Öglena

9 TÜKETİCİLER: (HETEROTROF CANLILAR): Kendi besinini yapamayıp dışarıdan alan canlılardır. 1) OTÇULLAR Bitkileri besin olarak kullanan canlılardır. Bunlara 1. dereceden tüketiciler (otçul=otla beslenen canlılar) denir.

10 2) ETÇİLLER Ot obur hayvanları (Otçulları) besin olarak kullanan canlılara 2. dereceden tüketiciler (etle beslenen canlılar) denir. Aslan, yırtıcı kuşlar, yılan, kaplan,şahin v.b.

11 3) HEPÇİLLER: Hem bitkisel hem de hayvansal besinlerle beslenen canlılara hepçiller denir. İnsan, ayı, maymun, kaplumbağa, fare, domuz ve bazı kuşlar.

12 Doğada bir de AYRıŞTıRıCıLAR varmış sünger Bob onlar kim ne yaparlar ? Bakteriler, bazı bir hücreliler ve mantarlardır. Ayrıştırıcılar, ölen canlıları ve canlı artıklarını ayrıştırıp onları toprağa katıyorlar ve mineralleri bitkilere aktarıyorlar.

13 FOTOSENTEZ FOTOSENTEZ ENERJİNİN BESİNE BAĞLANMASI

14 Fotosentezin oluşması için nelere ihtiyaç vardır? Klorofil ( Kloroplast)Klorofil ( Kloroplast) KarbondioksitKarbondioksit IşıkIşık Su Ayrıca ; enzim,uygun sıcaklık ve minerallere de ihtiyaç duyulur.Su Ayrıca ; enzim,uygun sıcaklık ve minerallere de ihtiyaç duyulur. Fotosentezin oluşması için nelere ihtiyaç vardır? Klorofil ( Kloroplast) Karbondioksit Işık Su Ayrıca ; enzim,uygun sıcaklık ve minerallere de ihtiyaç duyulur. klorofil yeşil *Bitkilerin yeşil yapraklı kısımlarında besin üretiminden sorumlu klorofil taneciğidir. Klorofil aynı zamanda bitkiye yeşil renk verir.Kloroplast ise klorofillerin bir arada bulunduğu çift zarlı yapılardır. Işık yoksa FOTOSENTEZ de yoktur. * Işık yoksa FOTOSENTEZ de yoktur. *Bitkilerin yeşil yapraklı kısımlarında besin üretiminden sorumlu k kk klorofil taneciğidir. Klorofil aynı zamanda bitkiye y yy yeşil renk verir.Kloroplast ise klorofillerin bir arada bulunduğu çift zarlı yapılardır. * I II Işık yoksa FOTOSENTEZ de yoktur.

15 YAPRAKTAKİ KLOROPLASTLAR

16 H 2 O + CO 2 C 6 H 12 O 6 + O 2 Klorofil Güneş ışığı

17 Bitki topraktan kökleri ile su,havadan ise yapraklarıyla karbon dioksit alarak güneş ışığı yardımıyla basit şeker(glikoz) ve oksijen gazı (O 2 ) oluşturur. Bu olaya FOTOSENTEZ denir.

18

19 Fotosentez olayı sayesinde doğadaki oksijen ve karbondioksit dengesi sağlanır. Fotosentez olayında üretilen besin maddeleri diğer canlıların (tüketicilerin) yaşamını sürdürmesi için gereklidir. Fotosentez olayı sayesinde güneş enerjisi diğer canlıların kullanabileceği hale getirilir. Fotosentez olayı sayesinde doğadaki oksijen ve karbondioksit dengesi sağlanır. Fotosentez olayında üretilen besin maddeleri diğer canlıların (tüketicilerin) yaşamını sürdürmesi için gereklidir. Fotosentez olayı sayesinde güneş enerjisi diğer canlıların kullanabileceği hale getirilir. Fotosentezin canlılar için önemi nedir?

20 Tekstilde kullanılan pamuk, inşaatlarda, mobilyacılıkta, kağıt üretiminde kullanılan ağaç, sıvı yağlar, mumlar, ilaç hammaddeleri ve baharatlar fotosentez sonucu elde edilen ürünlerdir. Enerji üretmek için kullanılan doğal gaz, petrol ve kömür gibi fosil yakıtların kaynağı geçmişte fotosentez yapan canlılar tarafından tutulan güneş enerjisidir. Fotosentezde karbondioksitin kullanılması, atmosferdeki karbondioksit oranını ve sera etkisini azaltır. Tekstilde kullanılan pamuk, inşaatlarda, mobilyacılıkta, kağıt üretiminde kullanılan ağaç, sıvı yağlar, mumlar, ilaç hammaddeleri ve baharatlar fotosentez sonucu elde edilen ürünlerdir. Enerji üretmek için kullanılan doğal gaz, petrol ve kömür gibi fosil yakıtların kaynağı geçmişte fotosentez yapan canlılar tarafından tutulan güneş enerjisidir. Fotosentezde karbondioksitin kullanılması, atmosferdeki karbondioksit oranını ve sera etkisini azaltır.

21

22 Su ve CO 2 miktarının artışı bir noktaya kadar fotosentezi hızlandırır. Sonra fotosentez sabit kalır. Fotosentez 0 o C – 50 o C arasında olur, en hızlı da 30 0 C de olur. Işığın rengi fotosentezi etkiler. Mor ve Kırmızı da en hızlı, Yeşil renkte ise en az olur.

23 Işığın şiddeti bir noktaya kadar fotosentezi hızlandırır. Sonra fotosentez sabit kalır. Şiddetli ışıkta en hızlı olur. (Öğle vakti) Solunum ve fotosentez olaylarında ENZİMLER de görev yapar. Enzimler ; canlılarda bulunan, hayatsal faaliyetlerde görev alan protein yapılı maddelerdir. Her olayın enzimi farklıdır ve tekrar tekrar kullanılabilir. Enzimler 0 o C ile 50 o C arasında görev yapar. Enzim

24 KARBONDİOKSİTİ TUTAN MADDELERİN FOTOSENTEZE ETKİSİ Kireç suyu ( Ca(OH) 2 ) ortamdaki CO 2 ti tutar. CO 2 olmadan fotosentez olmaz. Kireç suyu ( Ca(OH) 2 ) ortamdaki CO 2 ti tutar. CO 2 olmadan fotosentez olmaz. Uzun Yaşaması için fanus içine bir tüketici yada yanan mum konulmalı ki CO 2 üretsin. Ortamdan Kireç suyu da kaldırılmalı. Buradaki bitki fotosentez yapamaz. Ortamdaki CO 2 ti kireç suyu tutar. CO 2 O2O2

25 Bizler ve diğer canlılar yaşamlarımızı sürdürebilmek için nelere ihtiyaç duyarız? Bu ihtiyaçlarımızı nereden ve nasıl karşılarız? Bizler ve diğer canlılar yaşamlarımızı sürdürebilmek için nelere ihtiyaç duyarız? Bu ihtiyaçlarımızı nereden ve nasıl karşılarız? ENERJİ SOLUNUM

26  Canlıların büyüyüp gelişmesi ve hayatsal faaliyetleri, Enerji ile Gerçekleşir.  Hücre faaliyetleri sırasında meydana gelen yıkım ve yapım olayları da enerji ile ilgilidir.  Enerji ancak besin maddelerinden karşılanabilir. Yani Glikozdan...  Canlıların aldıkları besin maddelerinden oksijen kullanarak veya oksijen kullanmadan enerji elde etmesine SOLUNUM denir.  Tüm canlılar solunum ile enerji üretir.  Solunum yapmayan canlı ölür.  Canlıların büyüyüp gelişmesi ve hayatsal faaliyetleri, Enerji ile Gerçekleşir.  Hücre faaliyetleri sırasında meydana gelen yıkım ve yapım olayları da enerji ile ilgilidir.  E Enerji ancak besin maddelerinden karşılanabilir. Yani Glikozdan...  Canlıların aldıkları besin maddelerinden oksijen kullanarak veya oksijen kullanmadan enerji elde etmesine SOLUNUM denir. TTüm canlılar solunum ile enerji üretir. SSolunum yapmayan canlı ölür. Solunum GLİKOZ un parçalanması (Yıkımı) olayıdır.

27 SOLUNUM: Canlıların besinlerden enerji elde etmesi solunum olayıdır. Besinler hücre içinde yıkılarak (parçalanarak), bağları arasındaki kimyasal enerjiden ATP elde edilir. Solunum ile glikoz parçalanır ve açığa çıkan enerji ile ATP molekülleri yapılır. SOLUNUM: Canlıların besinlerden enerji elde etmesi solunum olayıdır. Besinler hücre içinde yıkılarak (parçalanarak), bağları arasındaki kimyasal enerjiden ATP elde edilir. Solunum ile glikoz parçalanır ve açığa çıkan enerji ile ATP molekülleri yapılır. Solunum ; oksijenli ve oksijensiz olmak üzere ikiye ayrılır. Solunumda oksijen kullanılıyorsa oksijenli solunum, Oksijen kullanılmadan basit yapılı canlılar tarafından enzimler ile sitoplazmada glikoz parçalanıyorsa oksijensiz solunum olarak adlandırılır. Her iki solunumun ile ATP sentezlenir. Solunum ; oksijenli ve oksijensiz olmak üzere ikiye ayrılır. Solunumda oksijen kullanılıyorsa oksijenli solunum, Oksijen kullanılmadan basit yapılı canlılar tarafından enzimler ile sitoplazmada glikoz parçalanıyorsa oksijensiz solunum olarak adlandırılır. Her iki solunumun ile ATP sentezlenir.

28 Organik baz Şeker Fosfat molekülleri

29 1 Fosfat molekülünün kopması ile ATP den ADP oluşur. Çıkan enerji kullanılır. 1 Fosfat molekülünün kopması ile ATP den ADP oluşur. Çıkan enerji kullanılır.

30 Üretir Mitokondri 1 - OKSİJENLİ SOLUNUM: Besinlerin oksijen ile yakılarak enerji elde edilmesine denir. Hücre içinde MİTOKONDRİ de gerçekleşir. Bitkilerde tüm canlılar gibi kendi enerji ihtiyaçlarını solunum yaparak karşılar. Solunum sonunda karbondioksit ve su açığa çıkar. Oksijen + Glikoz Karbondioksit + Su + Enerji (ATP) Enzim Mitokondri Örnek: Canlıların pek çoğu, bitkiler,hayvanlar, insanlar, bir hücrelilerden Mitokondri bulunduran canlılar O 2 li solunum yapar. Oksijenli solunum Fotosentezin tam tersidir. Örnek: Canlıların pek çoğu, bitkiler,hayvanlar, insanlar, bir hücrelilerden Mitokondri bulunduran canlılar O 2 li solunum yapar. Oksijenli solunum Fotosentezin tam tersidir.

31 Mitokondri Önemli Not: Bitkilerde solunum olayı gece-gündüz gerçekleşir. Fotosentez ise sadece gündüz(ışıkta) olur. Bitkilerin solunum organları yapraklardır. Önemli Not: Bitkilerde solunum olayı gece-gündüz gerçekleşir. Fotosentez ise sadece gündüz(ışıkta) olur. Bitkilerin solunum organları yapraklardır.

32 için gereklidir Mitokondri Kloroplast Fotosentez yapılır Solunum yapılır.

33

34 BAZI ÖNEMLİ BİLGİLER. NİŞASTA = Fotosentez sonucu üretilen Glikozun bitkide depolanmış şeklidir. Yapraklarda üretilir genellikle bitki tohumlarında depo edilir. NİŞASTANI AYIRACI İYOT ÇÖZELTİSİDİR. İyot damlatılan nişasta M MM Mavi renk olur. Fotosentez yapan bitkinin yaprağı da iyot çözeltisi ile M MM MAVİ renk alır. KARBONDİOKSİT = Fotosentez için şart olan gazdır. Yanma olayı ve Oksijenli solunum sonucunda üretilir. Bitkiler, hayvanlar ve İnsanlar solunum sonucunda CO 2 üretir. KARBONDİOKSİTİN AYIRACI KİREÇ SUYUDUR. Berrak görünüşlü kireç suyuna bir pipetle nefes verilirse(üflenilirse) kireç suyu bulanıklaşır. Bu da nefesimizde CO 2 in olduğunu ve solunum sonucu açığa çıktığını gösterir

35 Işık almadığı için fotosentez olmadı Fotosentez yapan yaprak Besin (Nişasta) üretir. GÜNEŞ IŞIĞININ FOTOSENTEZE ETKİSİ

36 Fotosentez ve solunum arasındaki farkları bulalım FOTOSENTEZ Klorofil taşıyan canlılarda görülür Işıklı ortamda gerçekleşir Su, karbondioksit ve ışığa ihtiyaç vardır Besin ve oksijen üretilir. SOLUNUM Tüm canlılarda görülür Her an gerçekleşir Besin ve oksijene ihtiyaç vardır. Karbondioksit, su ve enerji üretilir

37 Bütün canlılar oksijenli solunum mu yaparlar? Oksijensiz solunumda var… Oksijensiz solunumla açığa çıkan enerji yeterli midir? Oksijensiz solunumda hangi gaz açığa çıkar? Yoğurt CO 2 Bira Mayası

38 Bazı canlılar solunumlarında (glikozu parçalarken) oksijen kullanmazlar. Bunlar genellikle basit yapılı 1 hücreli canlılardır. 2-OKSİJENSİZ SOLUNUM : (Fermantasyon= Mayalanma) Oksijen kullanılmadan besinlerdeki kimyasal bağ enerjisinin enzimler yardımıyla parçalanarak ATP enerjisine dönüştürülmesi olayına oksijensiz solunum denir. Sitoplazmada gerçekleşir. Oksijenli solunuma göre daha az enerji (2 ATP) elde edilir. Glikoz bütünüyle inorganik parçalara ayrılamaz..  Bu yöntemle meyve sularından şarap üretilir. (etil alkol)  Maya katılan hamur yine oksijensiz solunum yapan mantarlar sayesinde mayalanır. Kabarır. CO 2 açığa çıkar  Sütten yoğurt olması.(Laktik asit)  Sirke yapılması.  Kırmızı kaslarda biriken Laktik asit yorgunluğa neden olur.  Turşu yapımı.  Bu yöntemle meyve sularından şarap üretilir. (etil alkol)  Maya katılan hamur yine oksijensiz solunum yapan mantarlar sayesinde mayalanır. Kabarır. CO 2 açığa çıkar  Sütten yoğurt olması.(Laktik asit)  Sirke yapılması.  Kırmızı kaslarda biriken Laktik asit yorgunluğa neden olur.  Turşu yapımı. ÖRNEKLER

39

40 Besin zincirinin ana kaynağı GÜNEŞ tir. Doğadaki tüm canlılar besin zincirinin yapısını oluşturur. Tüm canlılar doğrudan ya da dolaylı olarak güneş enerjisini kullanır. Üreticiler Güneş enerjisini Kimyasal enerjiye çevirir. Besin zincirinin ana kaynağı GÜNEŞ tir. Doğadaki tüm canlılar besin zincirinin yapısını oluşturur. Tüm canlılar doğrudan ya da dolaylı olarak güneş enerjisini kullanır. Üreticiler Güneş enerjisini Kimyasal enerjiye çevirir. ÜRETİCİLER

41

42 Her canlının enerjiye ihtiyacı olduğunu öğrendik. Bir besin zincirinde üreticiden tüketiciye doğru aktarılan enerji aynı mı olmalıdır? BESİN PİRAMİDİ nde aşağıdan yukarı gidildikçe; Tür sayısı azalır. Toplam birey sayısı azalır. Depolanan toplam besin miktarı azalır. Aktarılan enerji miktarı azalır. Aktarılan ZEHİR miktarı artar. Üreticiden tüketiciye doğru aktarılan enerji miktarını gösteren bu piramide enerji piramidi de denir.

43  Bir besin zincirinde üreticiden tüketiciye doğru gidildikçe her basamakta enerjinin küçük bir bölümü (%10 ‘luk kısmı) üst basamağa aktarılır.  Üreticiden tüketicilere doğru sadece enerji değil zehirli madde de aktarılır.  Son tüketicide zehirli madde birikimi en fazladır. Zehir birikimi

44

45 O

46 2. TEOG SINAVINDA BAŞARILAR DİLİYORUM. 2. TEOG SINAVINDA BAŞARILAR DİLİYORUM.

47


"CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları