Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

4. ÜN İ TE ALLAH’IN VARLI Ğ I VE B İ RL İĞİ : TEVH İ T.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "4. ÜN İ TE ALLAH’IN VARLI Ğ I VE B İ RL İĞİ : TEVH İ T."— Sunum transkripti:

1 4. ÜN İ TE ALLAH’IN VARLI Ğ I VE B İ RL İĞİ : TEVH İ T

2 1. Allah’ın Varlı ğ ı ve Birli ğ inin Delilleri 2. Allah’ın Varlı ğ ı ve Birli ğ ine İ nanma 3. Allah’ın Sıfatları 4. Kur’an’da Allah’ın İ simleri

3 1. Allah’ın Varlı ğ ı ve Birli ğ inin Delilleri Bakan, baktıklarını gören ve gördükleri üzerinde dü ş ünen insan için Allah’ın varlı ğ ı ve birli ğ i çok açıktır. Kur’an’da Allah’ın varlı ğ ına ve birli ğ ine inanma ona gönülden ba ğ lanma mümin olmanın temel ş artıdır. Tevhit, İ slam dininin özünü olu ş turur. İ slam dininde de tevhit inancının kesin bilgiye dayalı olarak temellendirilmesi gerekir.

4 Evrendeki her ş ey, Allah’ın varlı ğ ına ve birli ğ ine i ş aret etmesi açısından bir delildir. Bu yüzden Allah; insanın yaratılı ş ı,ya ğ murun ölü topra ğ ı canlandırması, içilen su, tutu ş turulan ate ş, göklerin ve yerin yaratılı ş ı, güne ş ve ay, bulutlar, rüzgâr, denizde seyreden gemiler ve gece ile gündüzün birbiri ardınca geli ş i örneklerinde oldu ğ u gibi insanı yaratılı ş a tanıklık etmeye ça ğ ırır.

5 Bu anlamda Kelam ilminin en temel amaçlarından biri Allah’ın varlı ğ ını ispat etmektir. Allah’ın var olması bir zorunluluk olarak görüldü ğ ü için bu konudaki çalı ş malara “ İ spat-ı Vacip” denilmi ş tir.

6 Bu delillerden bazıları ş unlardır: a. Hudûs Delili b. İ mkân Delili c. Kemal Delili d. Gaye ve Düzen Delili e. Fıtrat Delili f. Temanu Delili

7 a. Hudûs Delili Hâdis, sözlükte “Yok iken sonradan var olan ş ey” anlamındadır. Ço ğ ulu hudûstur. Sonradan meydana gelen, dolayısıyla yaratılmı ş olan ş eye hadis, onun yaratıcısına da muhdis denir. Evren, her ş eyiyle sonradan meydana gelmi ş (hadis) bir varlıktır. Buna göre evrenin yaratılmı ş olmasından hareketle bir var edicinin (muhdis) bulunması aklî bir zorunluluktur.

8 Hiçbir ş ey kendili ğ inden meydana gelmemi ş tir. Bir kitabın kendi kendine yazılamayaca ğ ı ya da bir binanın bir yapıcısı olmadan durup dururken ortaya çıkamayaca ğ ı gibi kâinat da bir yaratıcı olmadan meydana gelemez.

9 Bunu ş u ş ekilde de ifade edebiliriz: Âlem, sonradan meydana gelmi ş tir ve sonradan meydana gelen her ş eyin bir yaratıcısı vardır. O hâlde âlemin de bir yaratıcısı vardır ki o da Allah Teâlâ’dır.

10 b. İ mkân Delili Varlı ğ ı zorunlu olup yoklu ğ u dü ş ünülemeyen sadece Allah’tır ki bu yüzden ona “Vâcibu’l- Vücûd” denilmi ş tir. Yoklu ğ u kabul edene ya da var olmak için ba ş ka bir sebebe ihtiyaç duyana da “mümkün” denir. Mümkün olan varlı ğ ın var olması da yok olması da imkân dâhilindedir.

11 Evren, her ş eyiyle mümkün bir varlıktır. Kendisini varlık sahasına çıkaracak bir yaratıcıya muhtaçtır. Âlem, içindeki her ş eyle beraber mümkün bir varlıktır ve her mümkün, kendisini var eden bir vacibe ihtiyaç duydu ğ una göre de bu vacip, varlı ğ ı zorunlu olan Allah’tır.

12 c. Kemal Delili Evrendeki her ş ey, bir yönüyle eksiktir ve kemale do ğ ru bir özlem duyar. İ nsandaki sonsuzluk arzusu ve ölümsüzlük iste ğ i onun sonlu olan ş eylerle tatmin olmadı ğ ını gösterir. Bu sonsuzluk ve kemal dü ş üncesi insana ne kendisinden ne de dı ş âlemden gelebilir. Çünkü her ikiside eksik ve sonludur.

13 Bütün vasıflarıyla kemal derecesinde olan bir yaratıcı oldu ğ u dü ş üncesi ve buradan hareketle kemale ula ş ma iste ğ i bizi ş u sonuca götürür; Ben kâmil (yetkin) ve ebedî bir varlık olmadı ğ ım hâlde bu dü ş ünceye sahibim. Bu fikrin bana kendi benli ğ imden gelmesi ise mümkün de ğ ildir. Öyleyse bu dü ş ünce kemal sahibi ve ebedî bir varlıktan geliyor olmalı ki o da Allah Teâlâ’dır.

14 d. Gaye ve Düzen Delili Her ş eyin yaratılmasının bir sebebi ve hikmeti vardır ki buna “gaye” denir. Evrende var olan bütün varlıklar; bir ölçü, düzen ve uyum içinde hareket ederler. Yaratılan hiçbir ş ey ba ş ıbo ş olmayıp kendisi için belirlenmi ş bir amaca do ğ ru yol alır. Örne ğ in bütün yaratılmı ş varlıkların insana hizmet etmek için planlandı ğ ı rahatlıkla gözlemlenebilir.

15 Yeryüzündeki varlıklar belli bir sistemin devam etmesi için birbirlerinin ya ş antısına destek verip yardım etmektedir. İ nsandan hayvana, bitkilerden en küçük organizmalara kadar hiçbir ş ey geli ş i güzel hareket etmez. Evren ve evrendeki düzenin kendili ğ inden veya ş uursuz maddeler eliyle gerçekle ş ti ğ i dü ş ünülemez.

16 Varlıklar arasındaki bu kar ş ılıklı yardımla ş ma ve dayanı ş malar bilinçli bir tasarıma i ş aret etmektedir. Her ş eyi belli bir düzen içerisinde yaratan ve onlara amaç belirleyerek yarattıkları arasında gerekli uyumu sa ğ layan bir yaratıcı olmalıdır ki bu da Allah’tır.

17 e. Fıtrat Delili İ nsanın yaratılı ş ı ba ş lı ba ş ına bir sanat harikasıdır. Tarih boyuncu tüm milletlerin mutluk surette bir yüce varlı ğ a inandıkları gözlemlenmi ş tir. İ nsan, vicdan ve idrakini; gaflet, kibir ve inatla örtmedi ğ i sürece bir yaratıcının varlı ğ ına inanmakta zorluk çekmez. Her ş eye gücü yeten ve kendisine sı ğ ınılan bir yaratıcı fikri herkesin içinde vardır.

18 Nitekim insanın yardıma ihtiyaç hissetti ğ i zor zamanlarında hemen her ş eyden vazgeçerek Allah’a yöneldi ğ i görülür. İ nsan zorda kaldı ğ ı her anda ona sı ğ ınıp ondan yardım ister. Bu yöneli ş, Allah’ın varlı ğ ının apaçık delillerinden sayılır.

19 f. Temanu Delili Temanu, sözlükte birbirine mani olma, engelleme ve çeki ş me demektir. Bu delil, birden fazla ilah olamayaca ğ ını anlatmak için kullanılır. İ lah, kendisinden daha üstün hiçbir gücün olmadı ğ ı varlık demektir. İ lah’ın bu anlamı onun ortak kabul etmeyece ğ ini gösterir.

20 Birden fazla ilah olması ve onların aralarında çeki ş me halinin tasavvuru da mümkün de ğ ildir. Bu çeki ş me durumunda âlemin yok olaca ğ ı ve düzenin bozulaca ğ ı açıktır. Bütün bunlar tek bir ilah anlayı ş ını zorunlu kılmaktadır.

21 2. Allah’ın Varlı ğ ı ve Birli ğ ine İ nanma Allah’ın varlı ğ ına ve birli ğ ine inanıp ona gönülden ba ğ lanmak İ slam inancının en temel ilkesi ve mümin olmanın ilk ş artıdır. İ man, varlı ğ ı yaratan ve ona ş ekil verip idare eden bir yaratıcının varlı ğ ını kabul etmektir. Kur’an’da, “Sizin ilahınız bir tek ilahtır. Ondan ba ş ka ilah yoktur…” buyrulmu ş tur.

22 İ slam dininde Allah’ın birli ğ ine “tevhit” adı verilmektedir. Tevhit, bir ş eyin bir ve tek oldu ğ una hükmetmek oldu ğ u gibi Allah’ın zatını, aklın tasavvur edece ğ i ve zihnin canlandırabilece ğ i her ş eyden tenzih etmek (uzak tutmak) anlamına da gelir.

23 3. Allah’ın Sıfatları Allah, gönderdi ğ i peygamberler ve kitaplarla da kendini tanıtmı ş, varlı ğ ını ve birli ğ ini vurgulamı ş tır. Kur’an’da onun do ğ ru tanınmasının önemi üzerinde hassasiyetle durulur. O, sıfatlarıyla ve eserleriyle tanınır. Bu yüzden Kur’an’da Allah’ın sıfatları sıkça geçer.

24 A. Subûti Sıfatlar: Allah’ın; hayat, ilim, semi, basar, kudret, irade, kelam ve tekvin sıfatlarına subûti sıfatlar denir. Subûti sıfatlar, Allah’ın “ne oldu ğ u” ile ilgilidir. Bu sıfatları bilmek onu tanımak açısından önemlidir.

25 1. Hayat Hayat sıfatı, Allah’ın diri ve canlı oldu ğ u anlamına gelir. O, sonu olmayan ebedî bir varlık olarak ölümsüzdür. Allah’ın hayatı, yarattıklarında oldu ğ u gibi geçici de ğ ildir. Varlı ğ ının kayna ğ ı yine kendisidir. Hayat sahibi olan Allah, aynı zamanda hayat verendir. Her ş ey, canlılı ğ ını ona borçludur. O, bütün ya ş amın kayna ğ ıdır.

26 2. İ lim İ lim sıfatı, Allah’ın her ş eyi bildi ğ i anlamına gelir. Hiçbir ş ey ona gizli kalmaz. O, ilmiyle her ş eyi ku ş atır. O, her ş eyi hakkıyla bilir ve onun ilmi hiçbir ş eyle sınırlandırılamaz.

27 3.Semi Semi sıfatı, Allah’ın her ş eyi i ş itti ğ i anlamına gelir. Hiç bir ş ey ona gizli kalmaz. O, hiçbir maddi araca ihtiyaç duymadan her ş eyi duyar. O’nun i ş itmesine hiçbir ş ey engel olamaz. Allah’ın her ş eyi i ş itti ğ ini bilmek, ki ş inin ifade ve söylemlerini kontrol etmesini sa ğ lar.

28 4. Basar Basar sıfatı, Allah’ın her ş eyi gördü ğ ü anlamına gelir. Onun görmesi yaratılmı ş larla kıyaslanamaz. Hiçbir ş ey ona gizli kalmaz ve görü ş alanının dı ş ına çıkamaz. Allah’ın her ş eyi görmesi ki ş inin davranı ş larında dikkatli olması sonucunu do ğ urur.

29 5. Kudret Kudret sıfatı, Allah’ın her ş eye kadir oldu ğ u anlamına gelir. Onun her ş eye gücü yeter. Hiçbir ş ey onu aciz bırakamaz. O, hiç kimseyle de bu gücünü payla ş maz. Bütün kâinat onun tasarrufu altındadır. Onun her ş eye muktedir olması haksızlıklarla mücadele eden insana sabır, güven ve ümit verir.

30 6. İ rade İ rade sıfatı, Allah’ın irade sahibi oldu ğ u anlamına gelir. O, bir ş eyi yapmayı istedi ğ inde ona sadece ”Ol.” der ve o da hemen oluverir. Hiçbir ş ey onun iradesi önünde duramaz. O dilemeden hiçbir ş ey gerçekle ş mez.

31 7. Kelam Kelam sıfatı, Allah’ın konu ş ması anlamına gelir. O, herhangi bir maddi araca ihtiyaç duymadan konu ş ur. Kur’an’a da Allah’ın sözü anlamında “Kelâmullah” denir. Allah’ın peygamberlerine vahyetmesi, gönderdi ğ i kitaplar ve iletti ğ i ilhamlar bu kelam sıfatının sonuçlarıdır. Ayrıca bütün mahlûkat birer ayet olarak yaratıcısının imzasını ta ş ır Bu mesajlar, Allah’ın varlı ğ ı ve birli ğ ini ifade eder.

32 8. Tekvin Tekvin sıfatı, Allah’ın yaratıcı oldu ğ u anlamına gelir. O, bu ezelî sıfatıyla yoktan var eden ve benzersiz yaratandır. Onun rızık vermesi ve cezalandırması gibi bütün fiilleri bu yaratma sıfatıyla ilgilidir. Bu yaratma i ş i bir defada olup biten bir ş ey olmayıp sürekli ve devam eden bir faaliyettir.

33 B. Zatî Sıfatlar: Allah’ın vücud, kıdem, beka, vahdaniyet, muhalefetü’n li’l-havâdis, kıyam bi nefsihi gibi sıfatlarına zatî (selbî) sıfatlar denir. Bu sıfatları bilmek onu tenzih etmek açısından önemlidir.

34 Tenzih etmek, onu eksiklik ve noksanlıklardan uzak tutmak oldu ğ u gibi onun hakkında kötü zan, yanlı ş dü ş ünce ve tasavvurlardan da kaçınmak anlamına gelir. Bu sıfatlarla ortaya konan anlamların zıddı reddedilir. Bu anlamda selbî sıfatlar, Allah’ın “ne olmadı ğ ı” nı açıklar.

35 1. Vücud Vücud, sıfatı Allah’ın var olması demektir. O, varlı ğ ında ş üphe olmayan ve yoklu ğ u dü ş ünülemeyendir. 2. Kıdem Kıdem sıfatı, Allah’ın ezelî oldu ğ u anlamına gelir. Onun ba ş langıcı yoktur. Sonradan yaratılmı ş de ğ ildir. O, öncesi olmayan ilktir.

36 3. Beka Allah’ın ebedî oldu ğ u anlamına gelir. Onun sonu yoktur. O, ölmeyen diridir. Ondan sonra da hiçbir ş ey yoktur. 4. Vahdaniyet Allah’ın bir oldu ğ u anlamına gelir. O, benzeri olmayan bir tektir. E ş i ve orta ğ ı yoktur. Kur’an’da, İ hlas suresi onun birli ğ ini vurgulayan en önemli surelerden biridir.

37 5. Muhâlefetün li’l-Havâdis Allah’ın yarattıklarından hiçbirine benzemedi ğ i anlamına gelir. O, sıfatlarında ve fiillerinde, sonradan yaratılmı ş olanlara benzemez. Allah, zamanla ve mekânla kayıtlı de ğ ildir. O, sıfatlarında da e ş sizdir. Örne ğ in güç ve kudretinde sınır olmadı ğ ı gibi merhametinde de benzeri yoktur. Hiçbir ş ey hiçbir konuda onun dengi ya da benzeri olamaz.

38 6. Kıyam bi Nefsihî Allah’ın hiçbir ş eye ihtiyaç duymaksızın bizzat var olması anlamına gelir. Ondan ba ş ka her ş ey var olmak ve varlı ğ ını devam ettirebilmek için ba ş ka bir varlı ğ a ihtiyaç duyar. Allah’ın varlı ğ ı kendindendir. O, hiçbir ş eye ihtiyacı olmayan yegâne ilahtır.

39 4. Kur’an’da Allah’ın İ simleri İ sim, bir kimseyi, bir ş eyi anlatmaya, tanımlamaya, açıklamaya ve bildirmeye yarayan söz demektir. Bir varlı ğ ın ismini bilmek onu tanımanın ilk adımıdır. Bu anlamda isimle, kendisine i ş aret edilen ş eyin varlı ğ ı ve özellikleri söz konusu edilir.

40 Allah’ın isimleri denince de onun varlı ğ ı ve sıfatları akla gelir. Kur’an’da, “En güzel isimler Allah’ındır. Ona o güzel isimlerle dua edin…”49 buyrulmu ş tur. Buna göre Allah’ın isimlerine “el-Esmâu’l-Hüsnâ” (En Güzel İ simler) denir. Bu isimlerin her biri onun ilahlı ğ ının birer ifadesidir.

41 Allah’ı isimleriyle tanımak ve bu isimlerden hareketle onun vasıflarını ö ğ renmek gerekir. Kur’an’da, bu isimlerle ona dua edilmesi ö ğ ütlenmi ş tir. Allah’ın güzel isimlerinin bazıları onun yarattı ğ ı canlılara olan lütuf ve ş efkatini gösterir.

42 Örne ğ in merhamete ihtiyacı olan biri, onun Rahman, Rahîm gibi isimleriyle dua eder. Bolluk isteyen biri Rezzak, Vehhab veya Latif gibi isimlerini kullanır. İ zzet ve itibar arayan biri onun Aziz, Celil veya Mecîd isimleriyle ça ğ rıda bulunur Çar ş amba Amasya Anadolu İ mam-Hatip Lisesi


"4. ÜN İ TE ALLAH’IN VARLI Ğ I VE B İ RL İĞİ : TEVH İ T." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları