Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Doç.Dr.Dilek Aygin Sakarya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Doç.Dr.Dilek Aygin Sakarya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi."— Sunum transkripti:

1 Doç.Dr.Dilek Aygin Sakarya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi

2

3 Ani Kardiyak Ölüm (AKÖ) (SCD: Sudden Cardiac Death) Kardiyak hastalığı bilinen veya bilinmeyen, önceden görünürde ölümcül durumu olmayan kişide kalple ilgili semptomların başlamasını izleyen bir saat içinde, hastaların kalple ilişkili bir nedenle yaşamını yitirdiği ani ve beklenmeyen ölümdür.

4 İnsidans ? ABD de yılda ölümden sorumludur (günde 900’ün üzerinde vaka) Tüm kardiyak ölümlerin %50’sinden fazlası ani kardiyak ölüm şeklinde Gelişmiş ülkelerde en sık ölüm nedeni yaş arası erkeklerde önde gelen ölüm nedeni

5 İnsidans ? Türkiye’de yılda civarında ani kardiyak ölüm olduğu tahmin ediliyor

6 AKÖ açısından risk faktörleri İleri yaş (65 yaş ve üzeri) Erkek cinsiyet (x4 kadınlar) Koroner arter hastalığı öyküsü Artmış LDL kolesterol düzeyi Hipertansiyon Sigara içme Diabetes mellitus Obezite Sedanter yaşam

7 Ani ölüm nedenleri içinde kardiyovasküler hastalıklar, en büyük grubu oluşturmaktadır Sıklık sırasına göre; Koroner ateroskleroz Hipertansif kardiyovasküler hastalıklar Kardiyomiyopatiler Elektrofizyolojik anomaliler Valvüler kapak hastalıkları Miyokardit Konjenital kardiyak anomaliler İleti sistemindeki bozukluklar (bu nedenli ölümler nadirdir)

8 AKÖ ün en sık (%80) nedeni VF veya VT VF’ye ilk 5 dakika iyi prognoz Acil Medikal Sistemin ulaşımı > 5dak Şok öncesi ve sonrası CPR önemli

9 VENTRİKÜL FİBRİLASYONU (VF)

10 ANİ KARDİYAK ÖLÜM ÖNCESİ SIK GÖRÜLEN BELİRTİLER Çarpıntı Göğüs ağrısı Nefes darlığı Göğüste sıkışma hissi Baş dönmesi Göz kararması Fenalık hissi O güne kadar bazı belirtiler verebilir ya da hiç belirti vermeksizin ilk olay ölümle de sonuçlanabilir

11 Kalp Durmasının Belirtileri Nabız kaybolur, alınamaz. Bilinç sn. de kaybolur. Solunum sn. de kaybolur sn. de göz bebeklerinin ışığa reaksiyonu kaybolur. Cildin rengi solgun ve mor-siyahtır.

12 Sıklıkla nerede ve ne zaman? Kardiyak “arrest” genelde evde (yaklaşık 2/3 olguda) >50 yaşında erkek hastalarda (yaklaşık 3/4 olguda) Gündüz saatlerinde (8-18 saatleri arasında) (yaklaşık 3/4 olguda) VF ile seyreden hastane dışı kardiyak “arrest” bildirimlerinde, olguların 2/3’ünde kardiyak “arrest”e tanık olan biri mevcuttur.

13 YAŞAM ZİNCİRİ Erken tanı ve yardım Erken CPR Erken defibrilasyon Erken ileri yaşam desteği

14 KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON (AHA 2015)-YAŞAM ZİNCİRİ Erken tanı ve yardım çağrısı (112) Arrest erken tanınmalı ki yaşam zinciri erken başlatılsın. Nabız kontrolünün çoğu kurtarıcı tarafından sağlıklı şekilde yapılamadığı ve arresti tanımlamada iyi bir yöntem olmadığı gösterilmiş. Agonal solunum genellikle yavaş, derin ve çoğunlukla horlama sesinin eşlik ettiği bir solunumdur. Beynin oksijensiz kaldığı halde henüz yaşamsallığını sürdüren bazı beyin hücreleri sebebiyle olan birkaç dakika sürebilen solunum şeklidir. Yanlışlıkla bu solunumu gören kurtarıcılar hastada arrest olmadığı yanılgısına düşmektedir. Hastaların %40’ında arrestin ilk dakikasında agonal solunum gözlenir. Oysa bu solunum paterninin arrest ile ilişkili olduğunun bilinmesi yaşam zincirinin erken aktive edilmesini sağlayarak sağ kalımı artırır. Kurtarıcının, eğer hasta yanıtsız ise ve normal solumuyorsa kardiyak arresti erken tanıması çok önemlidir. Burada anahtar ise “yanıtsızlık” ve hastanın “normal solumaması”. Miyokardiyal iskemi hastalarının 1/3’ünde ilk 1 saatte kardiyak arrest gelişir. Bu nedenle kurtarıcıların göğüs ağrısını tanımaları ve arrest olmadan 112’yi aramaları ayrıca önem taşır.

15 KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON (AHA 2015)-YAŞAM ZİNCİRİ Erken KPR Erken KPR, sağ kalımı 2-4 kat artırabilir. Eğer mümkünse ve kurtarıcı eğitimli ise, göğüs basısı ile beraber solunum desteği de verilmeli. Eğer kurtarıcı eğitimli değilse 112 KKM görevlisi ona sadece göğüs masajı yapması önerisinde bulunmalı. Erken defibrilasyon İlk 3-5 dk’da uygulanan defibrilasyon ile beraber sağ kalım oranı %50-70 civarındadır. Erken ileri yaşam desteği ve standardize postresüsitasyon bakımı İleri havayolunun sağlanması ilgili ilaçlar ve majör patolojilerin düzeltilme çabaları ileri kardiyak yaşam desteğinin ana prensipleridir.

16 KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON (AHA 2015)-YAŞAM ZİNCİRİ Erken defibrilasyon İlk 3-5 dk’da uygulanan defibrilasyon ile beraber sağ kalım oranı %50-70 civarındadır. Erken ileri yaşam desteği ve standardize postresüsitasyon bakımı İleri havayolunun sağlanması ilgili ilaçlar ve majör patolojilerin düzeltilme çabaları ileri kardiyak yaşam desteğinin ana prensipleridir.

17 Zaman - Serebral Perfüzyon CPR’e başlanmazsa 0 – 4 dk. Beyin hasarı yok 4 – 10 dk Beyin hasarı başlar > 10 dk Geri dönüşümsüz hasar

18 CPR Airway (Havayolu açıklığının sağlanması) Breathing (Solunumun sağlanması) Circulation (Dolaşımın sağlanması) CPR, solunumu ve dolaşımı durmuş bir kişide havayolu açıklığının sağlanması, dolaşım ve solunumun desteklenmesi için uygulanan sistematik bir tedavi modelidir.

19 TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

20 ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ ALGORİTMASI (AHA 2015)

21 BİLİNÇ KONTROLÜ (AHA 2015) NASILSIN ? İYİ MİSİN?

22 YARDIM İSTEYİN LÜTFEN BANA YARDIM EDİN

23 HAVAYOLUNUN AÇILMASI

24 BAŞIN EKSTANSİYONU - ÇENENİN ÇEKİLMESİ

25 JAW THRUST MANEVRASI

26 BAK-DİNLE-HİSSET < 10 sn. 10 sn

27 HASTA YANITSIZ VE NORMAL SOLUNUM YOK -Hastane dışında 112- Hastane içinde Resüsitasyon ekibi ……………………………… ….. ilkyardım ihtiyacı var

28 ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ ALGORİTMASI (AHA 2015)

29

30 GÖĞÜS KOMPRESYONU

31

32

33 4-5 cm

34 GÖĞÜS KOMPRESYONU 100 / dk

35 GÖĞÜS KOMPRESYONU x 30 x 2

36 İKİ SOLUNUM Yetersiz solunumun en sık sebebinin uygunsuz baş-çene pozisyonu olduğu unutulmamalıdır

37

38 İKİ SOLUNUM ( ml)

39 İKİ SOLUNUM

40

41 AĞIZDAN BURUNA SOLUNUM

42 AĞIZDAN MASKEYE

43 NABIZ KONTROLÜ Aşağıdaki durumlar dışında nabız kontrolü yapmayınız: Hasta konuşmaya başlarsa Hasta nefes almaya başlarsa Hasta kıpırdamaya başlarsa Hasta öksürürse

44 TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Ne zamana kadar devam? (1) Daha deneyimli bir ekip gelmesi, (2) Yorulmanız, (3) Spontan solunum ve dolaşımın başlaması 89

45 DERLENME POZİSYONU

46

47

48 Kazazedeye genellikle yüz yukarı (supin) pozisyon verilir İstisna: Gebe hasta  Sol lateral pozisyon < 30 dk

49 ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ ALGORİTMASI (AHA 2015)

50

51

52

53

54

55

56 TYD basamakları, ayrıntılı uygulama teknikleri. Havayolunun değerlendirilmesi:  Eğitimli kişiler solunumu sağlıklı şekilde değerlendirebilirler.  Baş geri çene yukarı manevrası ile hava yolunu açıp solunum kontrol edilmeli.  Jaw trust (çene öne) kurtarıcılar için önerilmeyen manevradır. Solunumu değerlendirin. Agonal solunumu tanıyıp aslında hastanın arrest olduğunu anlamak hayati önem taşır.

57 ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ ALGORİTMASI (AHA 2015) TYD basamakları, ayrıntılı uygulama teknikleri. Acil sağlık merkezinin (112) alert edilmesi:  Bu kılavuzda çok üzerinde durulan yenilik, KPR’nin 112 görevlisi tarafından telefonda yönlendirilmesi konusundaki önerisi.  112 görevlisi hem arrestin tanınmasında hem de KPR tekniklerinin uygulanmasında kurtarıcıya bilgi vererek tüm süreci yönlendirebilir.  112 arandığında hastanın yanında kalıp yönlendirmeleri uygulayacak şekilde mümkünse telefonu eller serbest moduna almak öneriliyor.

58 ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ ALGORİTMASI (AHA 2015) TYD basamakları, ayrıntılı uygulama teknikleri. Göğüs kompresyonuna başlama:  KPR’ye soluk vermeden önce göğüs kompresyonu ile başlanması öneriliyor Göğüs basısı uygularken şunlara dikkat edilmeli:  1.Göğsün tam ortasına göğüs basısı uygulayın  2.Göğüsteki çökme 5 cm olmalıdır ancak 6 cm’i geçmemelidir.  3.Göğüs basısını /dk hızında ve mümkün olan en az kesinti ile uygulayın.  Şok uygulamaları, soluk verme gibi manevralarda dahi göğüs basısına 10 sn den daha uzun süre ara verilmemeli.  Her bası sonrasında göğsün tamamen gevşemesine izin verin (let the chest recoil). Göğüs duvarına yaslanmayın.  Ağızdan ağıza soluk verme eğitimli kurtarıcılara önerilen soluk verme yöntemidir. Ancak ağızda ciddi yaralanma varsa, ağız açılamıyorsa ağız- burun solunumu da alternatif olarak uygulanabilir.

59 KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON Defibrilasyon Defibrilasyonda Elektrot Pozisyonları; Apikal elektrot orta aksiler hatta yaklaşık olarak V6 elektrokardiyografi elektrodu veya kadın memesi hizasına yerleştirilir. Bu pozisyon meme dokusu dışında olmalıdır. Bu elektrodun yeterince lateral yerleştirilmesi önemlidir. Elektrotlar pozitif ve negatif olarak belirlenmesine rağmen herbiri her iki pozisyona da yerleştirilebilir. Kabul edilebilir diğer elektrot pozisyonları: Her elektrot biri sağda diğeri solda olmak üzere lateral göğüs duvarlarına yerleştirilebilir. Bir elektrot önde sol prekordiyum üzerinde diğeri kalbin arkasında sol skapulanın hemen altında yerleştirilebilir. Elektrotların Boyutları; Yetişkinler için önerilen elektrotun alanı 50 cm², çapı 8–10 cm olmalıdır. Bu ölçülerden daha küçük boyuttaki elektrotlar, transtorasik impedansı yükseltir, daha büyük boyuttaki elektrotlar ise myokarddan geçen elektrik akımını azaltır. Metal elektrotların iç kısmında çocuklar için kullanımı uygun elektrot bulunur. Bu elektrotlar, 10 kg altındaki çocuklarda kullanılır. (T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Defibrilasyon Ve Monitörizasyon Ankara, 2011 ).

60 KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON Defibrilasyon

61 OTOMATİK EKSTERNAL DEFİBRİLATÖRLER (AED)

62 Yanıtsız hasta Hemen ardından CPR 30:2 (2 dk) CPR’a devam (hasta normal soluyuncaya kadar) Havayolunu aç (Normal solunum yok) CPR 30:2 (AED gelinceye dek) AED Ritmi değerlendirsin Şok önerilmezŞok önerilir 1 şok J bifazik veya 360 J monofazik Hemen ardından CPR 30:2 (2 dk) Yardım iste AED iste veya getir 112’yi ara AED ALGORİTMASI

63 KARDİYAK ARREST VE HEMŞİRELİK BAKIMI Ani kardiyak arrest deneyimleyen bireyin ikinci kez kardiyak arrestten ölüm riskini azaltmak için implante edilebilen kardiyoverter defibrilatör (ICD) yerleşimi gerekebilir. Bu nedenle sürekli ritim takibi için hastanın monitörize edilmesi gereklidir. Özellikle hasta ve çevresinin, genel olarak toplumun kalp krizinin belirti ve bulguları hakkında bilinçlendirilmesi önemlidir. ICD yerleştirilecek ise, hasta ve aileye ICD hakkında eğitim ve destek sağlanmalıdır. Hasta ve ailesine duygusal destek verilmesi hastanın yaşam kalitesini olumlu yönde etkiler.

64 KARDİYAK ARREST VE HEMŞİRELİK BAKIMI Hastanede yaşanan kardi-yak arrest durumunda, arrest sırasında hastaların duyma fonksiyonunun etkin olduğu unutulmamalıdır. Girişimler sırasında konuşulan herşeyi duyabildikleri unutulmamalıdır. Eğer aile üyeleri arrest sırasında hasta yanında ise, ortamdan uzaklaştırılmalı ve aileye destek olunmalıdır. Resüsitasyon sonrası aile üyelerinin mümkün olduğunca çabuk hastayı görmelerine izin verilmelidir Hasta ve aile eğitimi, tekrarlayan kardiyak arrestten ölümün önlenmesinde, korkunun hafifletilmesinde çok önemli rol oynar.

65 KARDİYAK ARREST VE HEMŞİRELİK BAKIMI Tekrarlayan kardiyak arrest gelişiminin önlenmesinde hasta/aile eğitiminde dikkat edilecek noktalar; Hastaların hipertansiyon, diyabet gibi kronik durumlar için tedavi planını izlemesi ve düzenli olarak kontrollere gitmesi, Sigara içmemesi, içiyorsa bırakması yönünde bilgilendirilmesi, Sağlıklı kiloyu sürdürmesi, düzenli egzersiz yapması ve sağlıklı beslenmenin önemi gibi konuları kapsamaktadır.

66 KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON(AHA 2015) TEMEL YAKLAŞIMLAR Erişkin kardiyak arrestte dakikada kompresyon uygulanması önerilmektedir (zayıf öneri, çok düşük kalitede kanıt) Kompresyon ventilasyon oranı 30:2’dir (zayıf öneri, zayıf kalitede kanıt) Erişkin hastalarda kompresyon derinliği cm arasında olmalıdır (güçlü öneri, orta kalitede kanıt) VF veya nabızsız VT olan hastalarda defibrilasyon öncesi sn KPR uygulanması önerilmektedir (zayıf öneri, zayıf kalitede kanıt) Kardiyak ritmin değerlendirilmesi, her 2 dakikada bir yapılmalıdır (zayıf öneri, çok düşük kalitede kanıt)

67 TEMEL YAKLAŞIMLAR Hastane içi veya dışında kardiyak arrest olan hastalarda, havayolu yönetimi için BVM ventilasyonu veya ileri havayolu yöntemleri seçilebilir; ileri havayolu yöntemleri açısından endotrakeal entübasyon veya supraglottik cihazlar arasında fark yoktur (zayıf öneri, çok düşük kalitede kanıt) Defibrilasyonun gerçekleştirilmesinden sonra, hemen ritm kontrolü önerilmez ( zayıf öneri, çok düşük kalitede kanıt) Hastane öncesi dönemde, kardiyak arrest olan hastalar pasif ventilasyon teknikleriyle oksijenize edilebilir (maske, orofaringeal tüp) (zayıf öneri, düşük kalitede kanıt) KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON(AHA 2015)

68 TEMEL YAKLAŞIMLAR Çocuklarda ABC yerine CAB sırasının izlenmesiyle ilgili komite görüş bildirmemektedir (ilgili yazıların kalitesi oldukça düşük olduğundan) Çocuk kardiyak arrestlerinde, sadece kompresyon uygulanan KPR tekniği önerilmez (zayıf öneri, düşük kalitede kanıt) İnfantlarda kompresyon derinliği göğüs ön-arka çapının 1/3’ü (yaklaşık 4 cm), çocuklarda ise 5 cm olmalıdır Çocuklarda VF ve nabızsız VT’de önerilen enerji dozu 2-4 J/kg’dır (zayıf öneri, çok düşük kalitede kanıt) KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON(AHA 2015)

69 Kılavuzda vurgulanan en önemli öneri, hastaya KPR uygulayacak hasta başındaki kişi ile 112 komuta kontrol merkezi (KKM) görevlisi arasındaki ilişkinin sağlıklı şekilde kurulmasıdır. KARDİYOPULMONER RESUSİTASYON(AHA 2015)


"Doç.Dr.Dilek Aygin Sakarya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları