Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PERİFERİK KAN Yrd. Doç. Dr. Leman SENCAR. KAN Hücreler + Ekstrasellüler matriks Toplam vücut ağırlığının %7-8 i.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PERİFERİK KAN Yrd. Doç. Dr. Leman SENCAR. KAN Hücreler + Ekstrasellüler matriks Toplam vücut ağırlığının %7-8 i."— Sunum transkripti:

1 PERİFERİK KAN Yrd. Doç. Dr. Leman SENCAR

2 KAN Hücreler + Ekstrasellüler matriks Toplam vücut ağırlığının %7-8 i

3 Besin ve oksijeni hücrelere iletmek Artık ve karbondioksiti hücrelerden uzaklaştırmak Hormonları taşımak Homeostazis, termoregülasyon İmmun sistemin humoral ajanlarını ve hücrelerini taşımak

4 KAN Hücreler Eritrosit Lökosit Kan plaketleri %45 Plazma Kana akışkanlık veren ekstrasellüler materyal %55

5 KANIN ŞEKİLLİ ELEMANLARI

6 Hematokrit Antikoagülan ilave edilmiş kanın santrifüj edilmesiyle, eritrositlerle dolu kısmın tam kan hacmine oranının hesaplanması Erkeklerde-%39-50 Kadınlarda-%35-45 Anemi, kanama

7

8

9 Plazma %91-92 su %7-8 protein %1-2 diğer çözünen maddeler

10 Albumin: Plazma proteininin ana bileşeni, yaklaşık yarısı En küçük plazma proteini Karaciğerde Kan ve ekstrasellüler doku sıvısı arasında yoğunluk gradientinin sağlanması Kolloid osmotik basıncı düzenler Tiroksin, biluribin ve ilaç taşınması

11 Globulinler İmmunglobulinler ( ƴ -globulin) Non-immunglobulinler (α ve β globulin) Fibronektin, lipoproteinler, koagülasyon faktörleri Fibrinojen En büyük plazma proteini, karaciğerde yapılır Fibrin-çözünmez

12 Kan yayması Özel boya karışımları Romanovsky Metilen mavisi Azurlar Eozin Modifiye Romanovsky Leishman-Giemsa Bazik boyalar-çekirdek ve bazofillerin sitoplazmik granülleri Asidik boyalar- eozinofillerin granülleri

13 HÜCRE TİPİBÜYÜKLÜĞÜ (Mikrometre = µm) SAYISI (Mikrolitre=Milimetreküp mm 3 ) ERİTROSİT6,5-8 (Ortalama: 7,5 )Erkek: 4,3 – 5,7 Milyon Kadın: 3,9 – 5,0 Milyon LÖKOSİT5 – 10,5 Bin Nötrofil Lökosit10-12% Eozinofil Lökosit12-14% 2-4 Bazofil Lökosit 9-10% 0,5-1 Lenfosit 6-18% Monosit12-20% 3-8 Kan plaketleri (Trombosit) Bin

14 Eritrositler Çekirdeksiz, bikonkav diskler Tipik organellerden yoksun 7-8 µm çapında Kenar kalınlığı 2,6 µm Merkezi kalınlığı 0,75 µm

15 Eritrositler Gaz alışverişi için yüzey alanını maksimuma çıkarır Şekil değiştirebilir, kapillerlerden kolaylıkla geçer 120 gün yaşam süresi

16 Eritrositler

17 Eritrositin şekli membran proteinleri ile sağlanır Lipid (%40) Protein (%52) Karbonhidrat (%8) Elastisite Dayanıklılık

18 Eritrosit membran proteinleri İntegral membran proteinleri- glikoforinler ve band 3 Glikoforin C-membranı sitoiskelete bağlar Band 3-hemoglobini bağlar Spesifik kan grubu antijenlerini eksprese eder. Periferal membran proteinleri spektrin, band 4.1, band 4.9, aktin, addusin

19 Eritrosit membran proteinleri Band 3 Total membran proteinlerinin %25 i 911 aminoasitlik protein Sitoplazmik domain- sitoiskelet proteinleri ile ilişki kurar Transmembran domain-anyon transporter (bikarbonat ve klor) C-terminal domain Lipid tabakayı sitoiskelete bağlar (yapısal destek)

20 Glikoforinler Membran proteinlerinin %2 sini oluşturur. Sialik asitten zengin glikoforinler-A,B,C,D Hücreyi negatif yükler Diğer hücreler ve endotelle etkileşimi azaltır

21 Spektrin 100 nm uzunluğunda, esnek Bikonkav şekilden sorumlu α ve β dimerleri Aktin ile etkileşim-prt 4.1 ve addusin tarafından düzenleniyor

22 Spektrin gen ekspresyonunda bozukluk Anormal şekilli, kırılgan eritrositler Hücre, çevredeki değişikliklere uyum sağlayamaz ve hemoliz gerçekleşir Klinik Önemi-Herediter sferositoz

23 Sarılık, anemi, splenomegali

24 Klinik Önemi-AB0 Kan Grubu Sistemleri A,B,0 antijenleri- glikoprotein, glikolipid Glikoforinlerin ekstrasellüler bölgelerine bağlanırlar. Dört primer kan grubu- A,B,AB,0 A grubu- N asetil- galaktozamin transferaz içerir B grubu- galaktoz transferaz içerir

25

26 Rulo Formasyonu Sirkülasyonda patolojik bir durum olduğunda ya da kanın sirkulasyondan çıktığı durumlarda

27 Hemoglobin 68 KD ağırlığında Oksijen ve karbondioksit taşınması Hem grubu-demir içerir α,β, ƴ, δ globin polipeptid zincirleri

28 Hemoglobin A- Toplam hemoglobinin %96 sı, yetişkinde en sık görülen tip (α2β2). Hemoglobin A2- Yetişkinde total hemoglobinin %1,5-3 ü (α2δ2). Hemoglobin F- Yetişkinde %1 den az, fetustaki hemoglobinin esas formu (α2 ƴ 2).

29 Hemoglobin A nın β-globin zincirini kodlayan gende mutasyon sonucu glutamik asit yerine valin geçer-anormal β globin Hücre orak şeklini alır-rijid hale gelir, kapillerlerde yığılır Klinik Önemi-Orak hücreli anemi

30

31 HgA1c Geri dönüşümsüz olarak glikoza bağlanır Glikozillenmiş (glikatlanmış) hemoglobin Bireyin son 2-3 aydaki kan glukoz seviyesi takibi (HgA1c testi) Klinik Önemi- Diyabet hastalarında Hemoglobin

32 Anemi Yaşa ve cinsiyete göre kandaki Hb konsantrasyonunun düşmesi Çoğu aneminin nedeni eritrosit sayısının düşmesi Kan kaybı, yetersiz eritrosit üretimi, eritrosit yıkımında artış vitB 12, folik asit eksikliği Pernisiyöz anemi Halsizlik, yorgunluk, nefes darlığı, baş ağrısı, baş dönmesi, uykusuzluk, kramplar, solgun cilt

33 Anizositoz: farklı büyüklükte eritrositler Mikrosit: 6µ dan küçük eritrositler Normosit: 7,8µ büyüklüğünde eritrositler Makrosit: normalden büyük eritrositler Poikilositoz: farklı şekillerdeki eritrositler Hipokromik eritrosit: hemoglobin miktarının normalden az olması Normokromik eritrosit: normal miktarda hemoglobin içerir Poliglobuli: eritrosit sayısının artması

34 Lökositler 1 mm3 kanda 5-9 bin üzeri-lökositoz 5000 altı-lökopeni İçerdikleri sitoplazmik granüllere ve çekirdeklerinin şekline göre; Agranüler ve granüler lökositler

35 Granüler Lökositler Nötrofiller Kan yaymasında µm çapında Toplam lökositlerin yaklaşık %65i Multilobuler çekirdek Polimorfonüklear lökositler 3-5 loblu çekirdek

36

37 Nötrofil-Barr cisimciği Murray Barr Dişilerde inaktif X kromozomu (erken embriyonik dönemde inaktivasyon) İnterfaz evresinde davul tokmağı şeklinde

38 Nötrofiller

39 Spesifik granüller-azurofilik granüllerin 2 katı sayıda- tip IV kollajenaz, fosfolipaz, lizozim ve laktoferrin (antimikrobiyal peptidler) Azurofilik granüller- primer granüller- monosit ve lenfositlerde de var-lizozomlar-katelisidin, defensin, asit hidrolazlar Tersiyer granüller-fosfatazlar, metalloproteinazlar

40 Nötrofil- miyeloperoksidaz boyası

41 Enflamasyon

42 Nötrofiller Motil hücreler Bağ dokusuna göç Hasarlı dokuya ilk ulaşan hücreler Selektinler İntegrinler İmmunoglobulin süper ailesi (ICAM, VCAM)

43 Nötrofilin postkapiller venülden bağ dokusuna göçü sırasında meydana gelen olaylar

44 Nötrofil Diapedez SEM

45 Enflamasyon bölgesindeki bakterileri ve diğer enfeksiyon ajanlarını tanımak için çeşitli yüzey reseptörlerini kullanan aktif fagositlerdir. Fc reseptörleri Kompleman reseptörleri Temizleyici reseptörler Toll-benzeri reseptörler (patojen ilişkili moleküler kalıp tanıma reseptörleri)

46 Nötrofiller Fagosite edilmiş bakteriler Fagolizozomların içinde solunum patlaması sırasında üretilen toksik reaktif oksijen ara maddeleri tarafından Bakteriyolitik enzimler ve antimikrobiyal peptidler kullanılarak oksijen bağımlı olmayan öldürme mekanizmaları ile ÖLDÜRÜLÜRLER

47 Nötrofil-Oksijen bağımlı öldürme mekanizması

48 Kronik granülomatöz hastalık NADPH oksidaz kompleksi üyelerinden birinin mutasyonu Nötrofiller ROI (serbest oksijen ara molekülleri) üretemez Mantar ve bakterileri öldürme yeteneği azalır Deri, gingiva enfeksiyonları, akciğerlerde pnömoni, karaciğer ve dalakta enfeksiyonlar Klinik Önemi

49 Nötrofil-Oksijen bağımsız öldürme mekanizması Bakterilerin hücre membranına yönelik Defensin, katelisidin, laktoferrinler, hidrolitik enzimler

50 Eozinofiller µm çapında Lökositlerin %2-4 ü Genellikle 2 loblu çekirdek Kaba, refraktil granüller Spesifik granüller Azurofilik granüller

51 Eozinofiller Spesifik granüller kristalloid cisimcik içerir Granüllerin içerdiği 4 ana protein: Major bazik protein (MBP) Eozinofilik katyonik protein (EKP) Eozinofil peroksidaz (EPO) Eozinofil kaynaklı nörotoksin (EKN)

52 52

53 Protozoa ve helmintik parazitler üzerine sitotoksik etki Sekonder granüllerde ayrıca histaminaz, aril sülfataz, kollajenaz ve katepsin de bulunur Azurofilik granüller-primer lizozomlar-hidrolitik enzimler

54 Eozinofiller Klinik Önemi-Alerjik astım

55 Bazofiller Lökositlerin %0,5-1 i 10 µm çapında 2 loblu düzensiz çekirdek-S şeklinde Bazofilik boyanan, suda çözünen granüller

56 Bazofiller Bazofilik granüller çok büyük ve düzensiz Spesifik granüller, heparin, histamin, heparan sülfat, lökotrienler,IL-4 ve IL-13 içerir Azurofilik granüller- lizozomla r

57 Bazofiller Mast hücreleriyle fonksiyonel olarak ilişkili Her ikisi de Fc reseptörüne sahip Aşırı duyarlılık reaksiyonları ve anafilaksi

58 Bazofiller-Klinik önemi

59

60 Lenfositler İmmun sistemin esas fonksiyonel hücreleri 6-30 µm çap Küçük-orta-büyük Lökositlerin%20-35 i İmmunokompetan hücreler

61 Lenfositler Hafif girintili, büyük çekirdek Azurofilik granüller Serbest ribozomlar, mitokondriyon

62 Lenfositler T lenfositler-%60-80 B lenfositler-%20-30 NK hücreler-%5-10

63 T lenfositler Uzun yaşam süresi Hücresel bağışıklık T hücre reseptörleri (TCR) α ve β TCR zincirleri CD2,CD3,CD5,CD7 CD4,CD8

64 Yardımcı CD4+ T lenfositler IL-2, TNF-α ve IFN- ƴ üreten TH1 Sitotoksik T hc, NK ve makrofajlarla etkileşirler Virüslerin ve bazı mikroorganizmaların kontrol altında tutulması IL-4, IL-5, IL-10, IL- 13 üreten TH2 lenfositler B lenfositlerle etkileşir ve antikor aracılı immün yanıtların başlatılmasında gereklidir.

65 Makrofajlar, Kupffer hücreleri, Langerhans hücreleri, dendritik hücreler

66 Yardımcı CD4+ T lenfositler

67 Sitotoksik T lenfositler CD8+ hücrelerdir Virüsle enfekte hücreler, kanser hücreleri, intrasellüler mikroorganizmalarla enfekte hücreler, parazitler gibi hedef hücreleri öldürürler MHC1-antijen kompleksini tanır Lenfokin ve perforin salınımı-lizis

68 T lenfositlerin aktivasyonu

69 Antijen sunumu sırasında gerçekleşen moleküler etkileşimler

70 Virüsle enfekte konakçı hücrelerin ortadan kaldırılmasını sağlayan T hücre aktivasyonu Hücre aracılı immün yanıt: Sitotoksik T lenfositler transforme hücreleri ve virüsle enfekte hücreleri yok eder.

71 Gama/delta T Hücreleri TCR reseptörleri ƴ ve δ glikoprotein zincirlerinden oluşur Timusta gelişip çeşitli epitelyal dokulara göç eder İntraepitelyal lenfositler İnvazyon yapan mikroorganizmalara karşı savunmanın ilk hattı

72 Supressor T Lenfositler CD4+, CD25+,FOXP3+ Diğer lenfositlerin immun yanıtlarını baskılar IL-10 ve TGF-β üreterek T ve B lenfositlerin proliferasyonlarını baskılar.

73 B Lenfositler Kuşlarda Bursa Fabricius’ta Humoral bağışıklıkla ilişkili Ig üretimi BCR-B hücre reseptörü MHC-2 ekspresyonu CD9, CD19, CD20

74 B lenfosit aktivasyonu B hücrelerinin aktive olup plazma hücrelerine farklanmaları için T Helper hücreleri ile etkileşime girmeleri gerekmektedir. Aktive olan B lenfositler plazma hücrelerine ve bellek B hücrelerine farklanır.

75 B lenfosit aktivasyonu BCR-antijen etkileşimi MHC 2 aracılı sunum TCR-MHC2-ANTİJEN

76 Antikor bağımlı hücre-aracılı sitotoksisite Ig G molekülleri NK hücrelerini hedefe yönlendirir NK hücreleri Ig G ile kaplı hedef hücreyi tanır Apoptoz-lizis

77 Monositler Lökositlerin %2-3 ü Yayma preparatta yaklaşık 20 µm çap Böbrek şekilli çekirdek Azurofil granüller Kanda 3 gün kalır İmmun sistemde APC olan makrofajlara dönüşür

78

79

80 Kan plaketleri 2-4 µm çapında 1mm3 kanda bin Çekirdeksiz Kemik iliğindeki megakaryositlerden türer

81 Megakaryosit

82 Kan plaketleri

83 α granülleri: fibrinojen, pıhtılaşma faktörleri, plazminojen, PDGF içerir. Pıhtılaşmanın ve plaket agregasyonunun başlangıç fazında önemli Ƴ granülleri: hidrolitik enzimler içeren lizozomal granüller δ granülleri: hasarlı bölgeye plaket adezyonunu kolaylaştıran ADP, ATP, seratonin ve histamin içerir. λ granülleri: pıhtının geri emilmesinde fonksiyon görür.

84 Kan plaketleri

85 85 KAN PLAKETİ ELEKTRON MİKROSKOP GÖRÜNÜMÜ

86 Kan plaketleri Hemostaz Adezyon-agregasyon Hasarlı bölgede kan akımının azaltılması- seratonin Pıhtılaşma PDGF Doku onarımı Pıhtının çözülmesi

87 Hasarlı bölgeye kan plaketleri agregasyonu ADP ve trombospondin kan plaketlerinin kollajene yapışmasını ve degranülasyonunu arttırır. Plazmalemmada oluşan araşidonik asit tromboksan A2 ye dönüştürülür (güçlü vazokonstriktör ve plaket aktivatörü) PF3-Ek pıhtılaşma faktörü Tromboplastin-protrombini trombine dönüştürür Ca varlığında fibrinojen fibrine dönüşür Onarım gerçekleştiğinde endotelyal hücrelerden salınan plazminojen aktivatörü –plazminojeni plazmine çevirir-λ granüllerindeki hidrolitik enzimlerin de katkısıyla pıhtı çözülür

88

89 Kan Plaketleri-Klinik Önemi Hemofili A ve B Pıhtılaşma faktörleri eksikliği Eklem ve kas içine kanama İç organlarda kanama Trombosit adezyon bozuklukları: Von Willebrand Hastalığı Bernard Soulier Hastalığı

90 Ba ş arılar Dilerim…


"PERİFERİK KAN Yrd. Doç. Dr. Leman SENCAR. KAN Hücreler + Ekstrasellüler matriks Toplam vücut ağırlığının %7-8 i." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları