Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Asilgliserol ve Sfingolipitlerin Metabolizması. Gliserolipidler ve Sfingolipidler.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Asilgliserol ve Sfingolipitlerin Metabolizması. Gliserolipidler ve Sfingolipidler."— Sunum transkripti:

1 Asilgliserol ve Sfingolipitlerin Metabolizması

2 Gliserolipidler ve Sfingolipidler

3 1.Triasilgliseroller  Enerji deposu  Bulunduğu yer: Yağ doku (TG deposu), lipoproteinler

4 YA (diyetle veya sentez)  TG  gliserofosfolipitler  sfingolipitler Lipogenez - Glukozdan triasilgliserol sentezi (esas olarak karaciğerde)

5 TG Sentezi endoplasmik retikulumda gerçekleşir Gliserol 3-fosfat kaynakları: 1. Gliserolün fosforilasyonu (glycerol kinase) karaciğer 2. Dihidroksiaseton fosfatın indirgenmesi (glikolitik yol) karaciğer, adipoz doku Fosfatidik asit 1. TG 2. Gliserofosfolipitler sentezi için prekürsör

6 Defosforilasyon: Diğer bir asil grubunun eklenmesi: TG Oluşumu:

7 Gliserol, organizmada glukozun yıkılımı sırasında oluşan dihidroksiaseton fosfattan oluşabilir Gliserol, organizmada esas olarak depo yağlarının hidrolizi sonucu oluşur Gliserol metabolizması

8 Trigliserid metabolizması Yağ asitlerinin gliserol ile oluşturdukları kompleks esterlerdir Trigliseridler vücutta, gliserol-3-fosfat ve yağ açil-KoA prekürsörlerinden sentezlenirler Gliserol-3-fosfat, ya glikoliz sırasında oluşan dihidroksiaseton fosfattan NADH bağımlı sitozolik gliserol-3-fosfat dehidrojenaz etkisiyle meydana gelir ya da gliserolden ATP bağımlı gliserol kinaz etkisiyle meydana gelir

9 Gliserol kinaz aktivitesi, yağ dokuda düşüktür. Bu nedenle gliserol, yağ dokuda trigliserid sentezi için kullanılamaz; karaciğerde kullanılır

10 Karbohidrat ve proteinlerin fazla miktarda alınması durumunda glukoz ve amino asitlerden trigliserid oluşur ki bu olay liponeojenez olarak tanımlanır

11 Hayvanlarda trigliserid sentezi, hormonlar vasıtasıyla düzenlenir. İnsülin, glukozun trigliseride dönüşümünü uyarır

12 VLDL’nin sentezlenmesi ve salgılanması  Apoprotein B100 TG ile birlikte (daha az fosfolipit ve kolesterol) paketlenir ve VLDL’yi oluşturur TG, kolesterol, fosfolipitler ve proteinler VLDL

13 VLDL Metabolizması Periferal dokuların trigliserid ihtiyacı VLDL sekresyonuyla karşılanır. VLDL primer olarak iskelet kasında LPL (lipoprotein lipaz) enzimin etkisiyle trigliseridlerini yitirir. Apo C-II plazmada HDL’den de transfer olur ve LPL aktivatörüdür.

14 VLDL kalıntılarının şilomikrondan farklı olarak iki yolu vardır. 1- Reseptör aracılığıyla hücre içine alınıp degrade edilir 2- LDL’ye çevrilir

15 Downloaded from: StudentConsult (on 14 November :46 AM) © 2005 Elsevier

16 TG lerin adipoz dokuda depolanması Insulin  hücre içine glukoz transportu  LPL sentezi ve sekresyonu

17 Lipoliz Lipidler adipoz doku depolarından oksidasyon için karaciğere ve diğer dokulara yağ asitleri şeklinde mobilize edilirler. Yağ dokuda trigliseridlerin hidrolizi lipoliz olarak tanımlanır Lipoliz, hormona duyarlı triaçilgliserol lipaz tarafından katalizlenir ve düzenlenir

18 Adipoz doku TG’lerinden YA serbestleşmesi ↓ Insulin, ↑ Glucagon  intrasellüler cAMP artar - protein kinase A aktive olur- hormon-duyarlı lipaz’ı fosforile eder YA – albumin ile kompleks yapar, dokularda CO 2 ve suya okside olur Uzamış açlıkta – keton cisimcikleri (asetil CoA), glukoneogenez (gliserol)

19 2. Gliserofosfolipitler  biyolojik membranların temel lipit bileşenleri  lipoproteinler, safra, akciğer surfaktanı  PUFA (eicosanoids) kaynağı  sinyal iletimi/ikinci mesajcı (PIP 2 hidrolizi)

20

21 2. Fosfolipitlerin kendi içlerindeki dönüşümleri Gliserofosfolipitlerin Sentezi 1. Fosfatidik asit – bir grubun moleküle bağlanması

22 Gliserofosfolipid sentezi Gliserofosfolipid sentezinin ilk basamakları trigliserid sentezindeki gibidir. Önce trigliserid sentezindeki gibi gliserol-3-fosfat ve yağ açil KoA prekürsörlerinden 1,2-diaçilgliserol-3-fosfat (fosfatidat) oluşur

23 Fosfolipidlerin yıkımı, çeşitli fosfolipazlar tarafından gerçekleştirilir Lesitini (fosfatidilkolin) parçalayan fosfolipazlar, lesitinazlar olarak bilinirler. Gliserofosfolipid yıkımı  ester bağının parçalanmasıyla 1 mol yağ asidi ayrılır ve lizolesitin meydana gelir

24

25 3a. Sfingomiyelinler  membran bileşenleri (membran lipitlerinin %10-20’sini oluştururlar)  miyelin Sphingosine 3. Sfingolipitler

26 Sfingolipid biyosentezi 1.Sfingolipid biyosentezinde ilk basamak palmitat ve serinin kondensasyonu ile sfinganin oluşumudur 2.Sfinganin açillendirilir ve bir miks fonksiyonlu oksidaz vasıtasıyla bir çift bağ oluşturularak sfingozin haline dönüştürülür. 3.Böylece en basit sfingolipid olan seramid oluşmuş olur

27 Seramide baş grup olarak fosfatidil kolinden fosfokolin eklenmesiyle sfingomiyelin oluşur

28 3b. Glikolipitler  membranların yüzeyi, reseptörler (hormonlar, kolera toksini), hücre-hücre etkileşiminin üyelerinden, ABO kan gruplarının antijenik belirleyicileri  serebrositler, sulfatidler, gangliositler

29

30 1.Sfingolipidler, lizozomlarda çeşitli lizozomal enzimlerin etkisiyle parçalanırlar 2. Gangliozidleri parçalayan çeşitli enzimlerin eksikliği nedeniyle çeşitli gangliozidler parçalanamazsa, sinir sisteminde çeşitli gangliozidler birikir ve gangliozid metabolizmasının kalıtsal bozuklukları diye tanımlanan durumlar ortaya çıkar Sfingolipid yıkımı

31

32 Sfingolipidlerin yıkımı  lizozomal enzimler (eksikliklerinde lizozomal depo hastalıkları = sfingolipidozlar) Sfingolipidozlar genetik mutasyonlar, mental retardasyon, ölüm Hastalığın AdıEksik EnzimBiriken Lipit Fucosidosisα-FucosidaseH-Isoantigen Generalized gangliosidosisG M1 -β-GalactosidaseG M1 -Ganglioside Tay-Sachs diseaseHexosaminidase AG M2 -Ganglioside Tay-Sachs variantHexosaminid. A and BG M2 -Ganglioside Fabry diseaseα-GalactosidaseGlobotriaosylceramide Ceramide lactoside lipidosisCeramide lactosidaseCeramide laktoside Metachromatic leukodystrophy Arylsulfatase A3-Sulfogalactosylceramide Krabbe diseaseβ-GalactosidaseGalactosylceramide Gaucher diseaseβ-GlucosidaseGlucosylceramide Niemann-Pick diseaseSphingomyelinaseSphingomyelin Farber diseaseCeramidaseCeramide

33 Tay-Sachs hastalığı en iyi bilinen sifingolipidozdur,hastalığın klinik teşhisi maculanın merkezinde kiraz kırmızısı bir lekenin bulunması ile desteklenir.Biyokimyasal olarak serum, beyaz kan hücreleri ya da kültür yapılmış fibroblastlarda hekzozaminidaz A düzeylerinde azalma görülmesiyle tanı kesinleşir.Hekzozaminidaz A enziminin aktivitesinin azalması GM2 gangliosidin birikimine yol açar. Gaucher hastalığı en yaygın sifingolipidozdur. Tay sachs hastalığı gibi yüksek sıklıkta görülmektedir.Hastalığın teşhisi beyaz kan hücreleri ya da kültüre edilmiş fibroblastlarda glukozilseramid beta glukozidaz enzim aktivitesinin azalmasıyla doğrulanır.Başlangıç yaşına göre 2 tipi bulunmaktadır. Tip 1 yetişkin tipte hasta bireyler organ,eklem veya beden ağrısı, ateşli epizodlar ve patolojik fraktür eğilim görülür.Klinik muayenede dalak ve karaciğer büyümüştür.Tip 2 infantil tipte merkezi sinir sisteminde tutulum başlıca özelliktir.

34 Niemann-Pick hastalığında infant dönemde gelişme bozukluğu ve hepatomegali görülür.Teşhisin doğrulanması sifingomyelinaz enzim eksikliğinin belirlenmesi ile olur. Sifingomyelin birikimine bağlı olarak kemik iliğinde köpük hücreleri görülür. DOĞUMSAL METABOLİZMA HATALARININ PRENATAL TANISI Anormal veya eksik bir gen ürününün bulunduğu doğumsal metabolizma hatalarının çogunda prenatal teşhis mümkündür.Yakın bir zamana kadar ikinci trimesterde ammniosentez ile elde edilen amniositlerin biyokimyasal analizi yapılmakta idi.Şimdi teknikler direkt ya da kültür yapılan karyonik villi kullanılarak bir çok doğumsal defekt ilk trimesterde teşhis edilebilmektedir.


"Asilgliserol ve Sfingolipitlerin Metabolizması. Gliserolipidler ve Sfingolipidler." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları