Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Prof. Dr. Serpil Bozkurt Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi SerBoz.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Prof. Dr. Serpil Bozkurt Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi SerBoz."— Sunum transkripti:

1 Prof. Dr. Serpil Bozkurt Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi SerBoz

2 (milyon)

3 Kadının yaşam beklentisi Menopoz yaşı Hormon eksikliği içinde geçirilen yıllar Yaş Yıl SerBoz

4 SerBoz

5 (gr. men = ay, gr. pausis = kesilme) “Menopoz en son adet kanamasıdır.” SerBoz

6 Çift hormon: ÖSTROJEN & PROGESTERON SerBoz

7 erken yumurtagelişmekte olan yumurta yumurtlama sarı cisimgerilemiş sarı cisim adet kanamasıkalınlaşma evresisalgılama evresi östrojen progesteron Yumurtalık döngüsü Cinsiyet hormonları (kan düzeyleri) Rahim iç duvarı döngüsü SerBoz

8 Östrojenler SerBoz

9 Genetik yapı Irksal faktörler Beslenme Sigara Doğurmamışlık Ağır stres Kanser tedavisi Rahmin cerrahi olarak alınması SerBoz

10 Androjenler Yiyecekler Östrojenler Aromataz enzimi SerBoz

11

12  45–50 yaş  Oligomenore/Amenore  Subjektif semptomlar (sıcak basmaları...)  Progesteron çekilme kanaması: ( – )  Hormonal incelemeler:  Serum estradiol (E 2 ) düzeyi < 30pg/ml  FSH düzeyi > 40 IU/ml  LH düzeyi SerBoz

13 Kısa Vadeli:Orta Vadeli:Uzun Vadeli: SerBoz

14  Doğurganlığın kaybı  Menstrüel fonksiyonun (adet kanamalarının) kaybı  Gençliğin kaybı  Cild değişiklikleri SerBoz

15 (G. Peykerli, A Ekşi, H.E. Vehid, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı) SerBoz

16 “Tekrarlar halinde gelen geçici bir kızarma, terleme ve sıcaklık hissi olup, çoğu zaman buna çarpıntı ve anksiyete eşlik eder; bazen kısa süreli bir üşüme nöbeti izleyebilir.”  genellikle 1-3 dak.  günde 5-10 kez (bazen 30)  doğal menopozda ½ kadında  cerrahi menopozda > kadında  ağır hallerde: +yorgunluk, sinirlilik, anksiyete, irritabilite, depresyon, hafıza kaybı  gece: → gece terlemeleri, uyku bozuklukları  menopozdan 2 yıl önce başlar, 1 yıldan fazla sürer  3-5 yıl içinde giderek geriler  kadınların ¼’ünde 5 yıldan fazla sürer SerBoz

17  Uyku bozuklukları  Uykusuzluk  Uyku kalitesinde bozulma ▪ sık uyanma ▪ derin uykunun azalması  Solunum problemleri, horlama  Uykusuzluk sorunu tek başına olabilir  Genellikle ateş basmaları ve psikolojik bozukluklar uyku bozukluklarını arttırır SerBoz

18

19 Üretra Üretra boşluğunda belirgin genişleme Vajina kıvrımlarının kaybolması Duvarın incelmesi ve salgısal fonksiyonun kaybı SerBoz

20

21  Vajinal Belirtiler  Kuruluk  Disparoni (ilişkide zorluk)  İnce vajinal kanamalar  Tekrarlayan vajinal iltihaplar  Üriner Belirtiler  Dizüri (idrarda yanma)  Sıkışma (urgency)  Stresle idrar kaçırma  Tekrarlayan idrar yolu iltihapları SerBoz

22 Menopoz Öncesi Menopoz Sonrası SerBoz

23  Ciltte yaşlanma 30’lu yaşlarda başlar  ciltte liflerde dejenerasyon, yağ ve ter bezlerinde zayıflama ▪ cilt kurur, kaşıntılı ve kolayca zedelenebilir hale gelir  Vücutta kıl dağılımı değişir  androjen/östrojen oranı değişir ▪ yüzdeki kıl miktarı artar ▪ saçlar, genital bölge ve koltuk altı kılları azalır SerBoz

24  Konsantrasyon güçlüğü  Kısa süreli hafıza kaybı  Alzheimer hastalığı SerBoz

25

26 (Koroner arter hastalığı) (Serebro-vasküler hastalık) Özellikle gelişmiş toplumların önde gelen sağlık sorunu! >50 yaş kadınlarda >%50 ölüm nedeni SerBoz

27 55 yaş öncesinde koroner kalp hastalığı, erkeklerde kadınlara göre 5-8 kez daha sık, koroner hastalıktan ölümler ise 3 kat daha fazladır. Bu yaştan sonra erkek-kadın farkı giderek ortadan kalkar. İskemik kalp hastalığına bağlı ölümler, menopoz sonrası kadınlarda, menopoz öncesine kıyasla 2,4 kat daha fazladır. SerBoz

28 Erkek Kadın SerBoz

29  Yaş  Hipoöstrojenemi  Hipertansiyon (x10)  Sigara (x3)  DM  Hiperkolesterolemi  Sedanter yaşam SerBoz

30

31

32

33 “Kemik miktarının azalması” * “İskeletin belirli kısımlarında, kırıklara aday olacak veya hatta kırık bulunacak şekilde incelmesine neden olacak derecede ilerlemiş kemik kaybı” SerBoz

34 Menopoz ÖncesiMenopoz Sonrası SerBoz

35 Spinal vertebra Kalça Bilek Menopoz sonrası en sık kırık; - Vertebra korpusları (%43) - Femur boynu (%17) - Radius distali (%13) SerBoz

36

37 02050 Kemik Kitlesi Erkek Kadın Pik kemik kitlesine ulaşma Konsolidasyon Menopoz Yaşa bağlı kemik kaybı Yaş SerBoz

38 Kadınların %15’i osteoporoz gelişim riski altındadır. 60 yaşın üzerindeki kadınların %40’ında en az bir kırık vardır. Kalça kırığı olan kadınların 1/5’i bir yıl içinde ölmektedir. Kalça kırığı olan kadınların 1/5’i bir daha hiç yürüyemeyecek hale gelmektedir. 90 yaş üstündeki kadınların %30’unda kalça kırığı oluşmaktadır. Bunların %20’si 3 ay içinde ölmektedir. Tüm dünyada osteoporozun yıllık maliyeti 10 milyar Amerikan Doları’ndan fazladır. SerBoz

39

40

41 İlerleyen yaş Genetik predispozisyon Hipoöstrojenemi (erken/cerrahi menopoz...) Ca alımında yetersizlik (diet, GİS hast., malabsorbs. sendr....) Zayıf vücut yapısı, boy-kilo oransızlığı Sigara Fazla alkol alma Fazla kafein tüketimi Sedanter yaşam – Hareketsizlik Bazı ilaçlar (diüretikler, laksatifler, glukokortikoidler...) Güneşe yetersiz maruz kalma SerBoz

42  Östrojen,  sinir hücrelerini hasardan korur  sinirlerin birbirleri ile iletişim bölgelerinde (sinaps) gerekli maddelerin miktarını arttırır ▪ serotonin, dopamin, noradrenalin  beyne giden kan akımını arttırır  Alzheimer hastalığı ve senil demans (yaşlılığa bağlı bunama) kadınlarda 2-3 kat daha sık SerBoz

43 ERT: Östrojen Replasman (yerine koyma) Tedavisi HRT: Hormon Replasman (yerine koyma) Tedavisi ERT (ET): Yalnız östrojen HRT (EPT): Östrojen + Progestin SerBoz

44 Östrojenler SerBoz

45

46 ORAL TRANSDERMAL IMPLANT LOKAL TEDAVİ ENJEKTABL TABLETLER BANTLAR JELLER CİLT PELLET VAJ. KREMLER VAJ. TABLETLER VAJ. HALKALAR INTRAVENÖZ/ INTRAMÜSKÜLER ENJEKSİYONLAR SerBoz

47

48

49

50 21.gün 28.gün progestogen östrojen SerBoz

51 I- Kemik rezorbsiyonunu inhibe edenler  Tibolon  SERM  Tamoksifen  Raloksifen  Droloksifen   Progestogenler  Bifosfanatlar  Etidronat  Amino bifosfanatlar (Alendronat, Pamidronat....)  Kalsitonin II- Kemik yenilenmesi için gerekli maddeler  Ca ve D vitamini  Vit. D  Vit. D metabolitleri III- Kemik yapımını arttıran etkenler  Florür  Kemik büyüme faktörleri  Parathormon  Paratiroid hüc. kalsiyum res. agonist/antagonistleri  Vitamin D analogları  Zeolit A  Stronsiyum tuzları SerBoz

52  Yeterli kalsiyum alımı  Egzersiz  Sigara ve kahveden uzak durma  Kalsitonin, D Vitamini, florür  Östrojenler SerBoz

53  Süt  Yoğurt  Yumurta  Peynir  Çökelek  Kaşar Peyniri  Koyun Eti  Tavuk Eti  Kuru Fasulye  Asma Yaprağı  Ispanak  Maydanoz  Nane  Ceviz  Fındık  Portakal  Elma  Kivi  Pekmez  Dondurma  Tahin  Ekmek  Pirinç  Tarhana  Makarna  Nescafe BesinlerCa (mgr)BesinlerCa (mgr) SerBoz

54 Önce (%)Sonra (%) Kuruluk8318 Yanma8518 İlişkide Yanma7623 Kaşıntı6515 Akıntı66,524 Koku46,58 Sık İdrar7930 İdrar Kaçırma5422 Cinsel İstekte Azalma7032 SerBoz

55

56  Postmenopozal dönemde ciltte kollajen azalır, cilt incelir  Cilt kollajeninde azalma özellikle menopoz sonrası erken dönemde hızlı  Estrogen replasmanı ile  Cilt değişiklikleri durdurulur ve geri döndürülür  Ciltte kollajen miktarı artar  Hücre bölünmesi ve hücre sayısı artar  Ciltte erkeksi değişikliklerin olduğu kadınlarda fizyolojik androjen/östrojen dengesi tekrar oluşur SerBoz

57  Hipertansiyon?  Safra kesesi rahatsızlıkları?  Tromboflebit?  Kanser (endometrium, meme) ? SerBoz

58  Rahim içduvarı (endometrium) kanseri  Rahim ağzı (kollum) kanseri  Yumurtalık (over) kanseri  Meme kanseri SerBoz

59

60

61 Yaş Aile öyküsü Diyet ve obesite Erken menarş, geç menopoz Doğurmamışlık (emzirme?) İlk doğumdaki yaş Alkol Anamnezde kanser  karşı meme  over  endometriyum  kolon SerBoz

62  Vajinal kanama  Memelerde dolgunluk  Ruhsal değişiklikler  Kilo alma SerBoz

63 Periyotlar %N=585 SerBoz

64  Fitoöstrojenler  İsoflavonlar  Coumestanlar  Lignanlar  İpriflavon (sentetik)  Doğal tedaviler:  Ginseng  Agnus castus  Adaçayı SerBoz

65 Yaş ort. 65 %20 > 70 yaş Çalışmanın 1. kolunda (2002) (E+P) > 5 yıl kullanımda ’de 8 ↑ 30/ → 38/ ≠ 0,3/100 → 0,38/100 %25 ↑ %0.08 ↑ Çalışmanın 2. kolunda (2004) (sadece E) → aksine meme ca ↓ (%30<) Çalışmada “yeni başlamış kanser” görülme sıklığı hormon alanla almayanda aynı! İleri evre kanserde artış var. İleri evre kanser haline gelebilmek için ~10–12 yıl geçer. E meme ca.ya neden olsaydı “yeni başlamış kanser”de artış olması gerekirdi. Sonuç: Altta yatan bir meme ca varsa, östrojen kanserin ortaya çıkışını hızlandırıcı etki gösteriyor. Yani yoktan var etmiyor. Daha önce mevcut olan kanserin tanısını kolaylaştırıyor. Hormon kullananlardaki meme kanserlerinin daha iyi differansiye, daha düşük grade’li ve evreli, çok daha iyi prognozlu olduğu gözlenmiş. Hiçbir çalışmada meme kanserinden ölüm oranı hormon almayanlara göre > bulunmamış! SerBoz

66 Tedavi kişiselleştirilmeli! Her hasta için özgün hedefler belirlenmeli Hastanın beklentilerini karşılayacak en iyi tedavi seçeneği belirlenmeli - Aile öyküsü (KVH, OP / meme ca) - Hormonal/Nonhormonal - Doz - Uygulama yolu - Yaşam tarzı değişimleri (diet, egzersiz…) Yıllık kontrollara uyum sağlanmalı - Jinekolojik muayene ve pelvik USG - Vaginal smear - Kan biyokimyası - Mamografi SerBoz

67

68 1. Serum lipid ve lipoproteinleri üzerine olumlu etki: LDL ↓ VLDL ↓ HDL ↑ Total kolest. ↓ HDL/LDL ↑ TG ↓ 2. Kan damarları üzerine doğrudan anti-aterosklerotik etki: Anti-oksidan etkiyle lipid peroksidazların oluşumunu azaltır → LDL-C’ün oksidasyonu ↓→ damar duvarında aterom plağı formasyonu ↓ 3. Vazodilatasyon: Kan damarlarının endotel hücrelerine etkiyle 4. Koagülasyon üzerine etki: Düşük (!) dozlarda koagülabilite ve trombosit aggregasyonu ↓ ve plazminojen formasyonu inhibe edilir. SerBoz

69 1. İntestinal Ca emilimini ↑. 2. Böbreklerden Ca tutulumunu ↑. 3. Kemik yapımını ↑ (doğrudan doğruya osteoblast fonksiyonunu etkileyerek) 4. Kemik yıkımını ↓ (PTH’u bloke ederek osteoklastik faaliyeti inhibe eder) 5. 1,25 Vit.D3 (aktif Vit.D) sentezini ↑. Vitamin D: -Barsaktan Ca emilimini ↑ -Osteoblast aktivitesini ↑ Güneş (UV) derideki Provit.D3 →→→→ inaktif Vit.D3 ↓ ↓ Östrojen ↓ aktif Vit.D SerBoz


"Prof. Dr. Serpil Bozkurt Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi SerBoz." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları