Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SİGARANIN ZARARLARI ve SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SİGARANIN ZARARLARI ve SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim."— Sunum transkripti:

1 SİGARANIN ZARARLARI ve SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı

2 DÜNYADA SİGARA İÇME YAYGINLIĞI WHO BÖLGELERİErkeklerKadınlar (%)(%) WHO bölgeleri: Afrika294 Amerika3522 Doğu Akdeniz354 Avrupa 4626 Güneydoğu Asya 444 Batı Pasifik608 Gelişmiş ülkeler4224 Gelişmekte olan ülkeler487 Dünya ’ların başlarında, 15 yaş üzeri erkek ve kadınlarda sigara içme yaygınlığı World Health Organisation, Tobacco or Health: A Global Status Report. Geneva: World Health Organisation 1997

3 SİGARADAKİ ZARARLI MADDELER Nikotin Karbon Monosit Katran Aseton Kadmiyum Arsenik 4000’in üzerinde zararlı madde, 40’ı aşkın karsinojen içerir Hidrojen siyanid

4 KATRAN Kanser yaptığı kanıtlanmıştır. %70 oranda akciğerde birikir. Akciğerleri tahrip eder Parmak ve dişlerdeki sarı renkten sorumludur.

5 Sigara-akciğer kanseri

6 Sigara- damar sertliği (ateroskleroz)

7 normal Kronik bronşit ve amfizem ( KOAH) Kirli kan Hava yolu Hava kesecikleri Sinir lifleri Temiz kan Gaz değişimi

8 normal Kronik bronşit ve amfizem (KOAH)

9 normal Kronik bronşit ve amfizem (KOAH)

10 Akciğer grafisi Normal Kronik obstrüktif akciğer hastalığı

11 Bilgisayarlı akciğer tomografisi

12 KARBONMONOKSİT Hemoglobine bağlanır Kanın %15 ’i oksijen yerine karbonmonoksit taşır Kalp, beyin ve diğer organlara daha az oksijen gider

13 KARBONMONOKSİT ÖLÇÜMÜ

14 Bağımlılık Hastalık ve ölüm KarsinojenlerKarsinojenler Zehirli gazlar Tüm kanserlerin %30’u Kronikbronşitlilerin%66’sıKronikbronşitlilerin%66’sı Damar hastalıklarının %13’ü Sigara içme arzusu arzusu Sigara içimi Nikotin KISIR DÖNGÜ SİGARANIN ZARARLARI Peto R et al. Mortality from smoking in developed countries : Indirect estimates from National Vital Statistics. Oxford University Press 1994

15 SİGARANIN ZARARLARI Her 5 ölümden biri sigara içimine bağlı Her 5 ölümden biri sigara içimine bağlı Sigara içenlerin yarısı sigara ile ilgili hastalıklardan erken yaşta ölürler. Sigara içenlerin yarısı sigara ile ilgili hastalıklardan erken yaşta ölürler.

16 SİGARA BIRAKMANIN YARARLARI 1.Fletcher CM, Peto R. The natural history of chronic airflow obstruction. BMJ 1977; 1(6077): Sigara içmeyen ya da sigaraya duyarlı olmayan sigaraya duyarlı olmayan Düzenli olarak sigara İçen hassas kişi 45 yaşında bırakan 65 yaşında bırakan bırakan Fonksiyon bozukluğu Ölüm Yaş (yıl) FEV 1 (25 yaşında beklenenin %si)

17 SİGARA İÇME ALIŞKANLIĞI SİGARA İÇME ALIŞKANLIĞI Sigara alışkanlığına yol açan faktörler Psikolojik Sosyal Davranışsal

18 SİGARA İÇMEYE BAŞLAYANLARIN %70’i BAĞIMLI OLMAKTADIR.

19 NİKOTİN=bağımlılık yapıcı madde Uyarıcıdır Uyarıcıdır Enerjiyi arttırır İnsana keyif verici etkiler oluşturur İnsana keyif verici etkiler oluşturur Konsantrasyonu arttırır El - göz koordinasyonunu artırır İştahı azaltır

20 Sigarayı bırakmaya doğru değişen davranış modeli Düşünme öncesi dönem Düşünme öncesi dönem Düşünme dönemi Düşünme dönemi –Basın, yayın organları –Arkadaş –Aile –Sağlık çalışanı –Hamilelik, çocuklar –Hastalıklar…. Hazırlık dönemi Hazırlık dönemi Harekete geçme dönemi Harekete geçme dönemi

21 SİGARA İÇENLER SİGARAYI BIRAKMAK İSTİYORLAR MI? Sigara içenlerin %67’si sigarayı bırakmak istiyor. Sigara içenlerin %67’si sigarayı bırakmak istiyor. Günde 10 adetten daha az sigara içenlerin sigara bırakma istekleri az bulunmuştur. Günde 10 adetten daha az sigara içenlerin sigara bırakma istekleri az bulunmuştur.

22 ÇOĞU SİGARA İÇİCİSİNİN YARDIMA İHTİYACI VARDIR Hughes JR et al. Smoking cessation among self-quitters. Health Psychol 1992; 11: Sigarayıkendiliğindenbırakanlar (%) Sigarayı bıraktıktan sonra geçen günler

23 Sıkıntı hissi Sıkıntı hissi Sinir bozukluğu, kızgınlık Sinir bozukluğu, kızgınlık Hassasiyet Hassasiyet Uyuma güçlüğü Uyuma güçlüğü Konsantrasyon bozukluğu Konsantrasyon bozukluğu Baş ağrısı Baş ağrısı Yorgunluk Yorgunluk İştah artışı İştah artışı Yoksunluk belirtileri birkaç saatte başlar, 2-3 günde en yüksek düzeye ulaşarak genellikle 3-4 haftada sona erer. Nikotin yoksunluk belirtileri

24 Sigara bıraktırma polikliniği ZAMANLAMA ZAMANLAMA GÖRÜŞME GÖRÜŞME İNCELEMELER İNCELEMELER –Solunum fonksiyon testi –Akciğer grafisi –Hemogram, kan yağları –Karbonmonoksit ölçümü DANIŞMA+İLAÇ TEDAVİSİ DANIŞMA+İLAÇ TEDAVİSİ TAKİP TAKİP

25 Bağımlılık derecesi- Fagerström Skalası Günde ne kadar sigara içiyorsunuz? Günde ne kadar sigara içiyorsunuz? < 100 < > 3 31> 3 İlk sigaranızı sabah kalktıktan ne kadar sonra içersiniz? İlk sigaranızı sabah kalktıktan ne kadar sonra içersiniz? İlk 5 dk içinde 3 İlk 5 dk içinde dk dk dk dk 1 1 saatten > 0 1 saatten > 0

26 Sigarayı bırakma şekli Başarı oranı Sigarayı bırakma şekli Başarı oranı Aniden bırakma % 80 Aniden bırakma % 80 Azaltarak bırakma % 6 Azaltarak bırakma % 6 Sigara birden bırakılmalıdır

27 SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ-farmakoterapi Nikotin yerine koyma tedavisi Nikotin yerine koyma tedavisi –Nikotin bantları –Nikotin sakızı –Nikotin nazal sprey –Nikotin inhaler Nikotin dışı tedaviler Nikotin dışı tedaviler –Yavaş salınan bupropion

28 Nikotin bantları ( mg) En az adet/gün sigara kullananlarda daha yararlı En az adet/gün sigara kullananlarda daha yararlı 8 haftalık tedavi yeterli 8 haftalık tedavi yeterli 24 saat takmak ile sadece uyanıklık döneminde takmak arasında fark yok 24 saat takmak ile sadece uyanıklık döneminde takmak arasında fark yok Doz azaltılarak ya da aniden kesilebilir. Doz azaltılarak ya da aniden kesilebilir.

29 Nikotin sakız (2-4mg) Gerektiğinde ya da belli zaman aralıklarında düzenli olarak kullanılabilir. Gerektiğinde ya da belli zaman aralıklarında düzenli olarak kullanılabilir. Günde 24 adete kadar kullanılabilir Günde 24 adete kadar kullanılabilir Ağır içicilerde (25adet/gün) 4mg’lık Ağır içicilerde (25adet/gün) 4mg’lık Sigaraya göre orta derecede kan nikotin düzeyi sağlar. Sigaraya göre orta derecede kan nikotin düzeyi sağlar haftalık tedavi 8-12 haftalık tedavi

30 NİKOTİN REPLASMAN TEDAVİSİNİN (NRT) SİGARA BIRAKTIRMAYA ETKİSİ SADECEİRADE NRTKULLANIMI NRT’nin kullanımı sigarayı bırakma oranını NRT’nin kullanımı sigarayı bırakma oranını 2 katına çıkarır.  2

31 NİKOTİN REPLASMAN TEDAVİSİNİN KULLANILMAMASI GEREKEN DURUMLAR Nikotin replasman tedavisi sigara içmekten daha güvenlidir. Nikotin replasman tedavisi sigara içmekten daha güvenlidir. Hamilelik Hamilelik Kontrolsüz kalp ve damar hastalıkları Kontrolsüz kalp ve damar hastalıkları

32 BUPROPİON (150 mg tablet) Depresyon tedavisinde kullanılır Depresyon tedavisinde kullanılır Sigara bırakma tarihinden 1 hafta önce başlanır Sigara bırakma tarihinden 1 hafta önce başlanır 3 gün 1 tablet/gün, daha sonra 12 saatte bir 1 tablet 3 gün 1 tablet/gün, daha sonra 12 saatte bir 1 tablet Epilepsisi olanlarda kullanılmamalıdır Epilepsisi olanlarda kullanılmamalıdır 6 aya kadar kullanılabilir 6 aya kadar kullanılabilir

33 BUPROPİONUN SİGARA BIRAKTIRMAYA ETKİSİ SADECEİRADE BUPROPİONKULLANIMI Bupropion kullanımı sigarayı bırakma oranını Bupropion kullanımı sigarayı bırakma oranını 2 katına çıkarır.  2

34 BAŞARI ORANLARI Danışma+ilaç tedavisi ile 1 yılda Danışma+ilaç tedavisi ile 1 yılda %25-30

35 Sigarayı bıraktıktan sonra kilo artışı Beklenen kg Beklenen kg 13 kg üzeri nadir (kadın, beyaz olmayanlar ve aşırı sigara içenler) 13 kg üzeri nadir (kadın, beyaz olmayanlar ve aşırı sigara içenler) Nikotin yoksunluk semptomlarının erken dönemlerinde ek öneri yapılmaz Nikotin yoksunluk semptomlarının erken dönemlerinde ek öneri yapılmaz Diyet Diyet Egzersiz Egzersiz

36 20 dakika sonra Kan basıncı ve kalp atışları düzelir. 8 saat sonra Kandaki nikotin ve karbonmonoksit miktarı yarıya düşer. 24 saat sonra Karbonmonoksit vücuttan tamamen atılır; Akciğer sigara kaynaklı mukusu temizlemeye başlar; Kalp krizi riski azalmaya başlar. SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI Sıkıntı hissi Sinir bozukluğu, kızgınlık Hassasiyet Uyuma güçlüğü Konsantrasyon bozukluğu Baş ağrısı Yorgunluk İştah artışı KALICI KAZANIMLARGEÇİCİ SIKINTILAR

37 SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI 48 saat sonra… 48 saat sonra… 72 saat sonra… 72 saat sonra… 2-12 hafta sonra hafta sonra... Vücut nikotinden tamamen temizlenir. Vücut nikotinden tamamen temizlenir. Nefes almak kolaylaşır, enerji seviyesi yükselir. Nefes almak kolaylaşır, enerji seviyesi yükselir. Kan dolaşımı daha sağlıklı gerçekleşir; Kan dolaşımı daha sağlıklı gerçekleşir; Yürümek ve koşmak kolaylaşır. Yürümek ve koşmak kolaylaşır.

38 SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI 3-9 ay sonra… 3-9 ay sonra… 1 yıl sonra… 2-4 yıl sonra… 10 yıl sonra… 10 yıl sonra… Öksürük ve göğüsteki hırıltı azalır; Öksürük ve göğüsteki hırıltı azalır; Nefes alma sorunları iyileşir. Nefes alma sorunları iyileşir. Kalp hastalığı riski yarıya iner. Kalp hastalığı riski yarıya iner. İnme riski büyük oranda düşer. İnme riski büyük oranda düşer. Ölüm riski hiç içmeyenler ile aynı olur.

39 Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı Sigara Bıraktırma Polikliniği Salı günleri Randevu için ya da 255


"SİGARANIN ZARARLARI ve SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları