Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DİKKATİN NÖROBİYOLOJİK YAPISI YÜRÜTÜCÜ İŞLEVLER BURHAN ŞENOL PS İ KOLOJ İ K DANIŞMAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DİKKATİN NÖROBİYOLOJİK YAPISI YÜRÜTÜCÜ İŞLEVLER BURHAN ŞENOL PS İ KOLOJ İ K DANIŞMAN."— Sunum transkripti:

1 DİKKATİN NÖROBİYOLOJİK YAPISI YÜRÜTÜCÜ İŞLEVLER BURHAN ŞENOL PS İ KOLOJ İ K DANIŞMAN

2 D İ KKAT İ N NÖROB İ YOLOJ İ K YAPISI

3 Beyin dokusundaki nöron adı verilen beyin doku hücrelerinin yaklaşık sayısı bir trilyon civarındadır. Bu hücreler arası kurulan iletişimler sayesinde, çok hızlıdan çok yavaşa do ğ ru 4 farklı beyin dalgası oluştururlar.

4 D İ KKAT İ N NÖROB İ YOLOJ İ K YAPISI Beyindeki dalgalardan Teta beyin dalgası, dikkatin da ğ ınık oldu ğ u durumlarda artar. Beta beyin dalgaları ise konsantrasyon ve odaklanılmış dikkat ile ilişkilidir. Son araştırmalarda, dikkat eksikli ğ i ve hiperaktivite bozuklu ğ u olan kişilerde, dikkat kontrolü ve odaklanmayı sa ğ layan beyin alanlarında aktivite de ğ işimleri gözlenmektedir

5 D İ KKAT İ N NÖROB İ YOLOJ İ K YAPISI Dikkat eksikli ğ i, çocu ğ un zekâsı ile ilgili olan bir sorun asla de ğ ildir. Dikkat eksikli ğ i sorunu olan çocukların beynin çalışma sisteminde farklılıklar vardır. Beyin görüntüleme araştırmaları göstermektedir ki, Dikkat Bozuklu ğ u ya da Dikkat Eksikli ğ i ve Hiperaktivite Bozuklu ğ u olan bireylerin beyin aktivitelerinde (özellikle beyin dokusunun ön bölümü olan frontal bölgede) normale göre azalma, yani ''kortikal yavaşlama'' gözlenmektedir.

6 D İ KKAT İ N NÖROB İ YOLOJ İ K YAPISI Dikkat eksikli ğ i olan çocukların beyin ön bölgesinde yer alan prefrontal kortexte, düşük frekanslı Teta dalgalarının amplitüdlerinde artış ve yüksek frekanslı Beta dalgalarının amplitüdlerinde düşme gözlenmektedir. Beyin dokusunun her bölgesinin farklı görevleri vardır. Beyin ön bölgesi olan frontal bölgenin görevi, yürütücü fonksiyonların kontrolüdür.

7 Beyin frontal bölgesindeki Dikkat Merkezinde sorun yaşandı ğ ında, şu fonksiyonlarda sıkıntılar ortaya çıkar: Organize olmak Dikkati toplamak ve sürdürmek Problem çözmek Kısa süreli bellek Dürtülerin kontrolü

8 YÜRÜTÜCÜ İ ŞLEVLER

9 DEHB’nda merkezi eksiklikler sonucu davranışsal engelleme (behavioral inhibition) ve self-kontrolde bozulma olmaktadır. Self-kontrol-.veya bir olaya karşı başlangıç motor tepkilerini (belki duygusal) engelleme (baskılama) veya geciktirme kapasitesidir (yetisidir). Self kontrol herhangi bir görevdeki başarı için temeldir. Ço ğ u çocuk büyüdükçe yürütücü işlevler diye adlandırılan mental aktiviteler kazanır.

10 Bu işlevler amaçtan uzaklaşmayı önler, amaçları hatırlatır ve amaca ulaşmak için gereken basamaklamayı sa ğ lar. Bir iş veya oyunda amacı başarmak için, örne ğ in, insanların amaçlarını hatırlama yetilerinin olması gereklidir (bir şeyin anlamını veya niteli ğ ini sonradan anlama), amaca ulaşmak için gerekli şeylere sevk etme (öngörüyü kullanma), duygularını dizginleme veya motive etme.

11 Bir kişi karıştırıcı düşünce ve dürtülerini baskılamadıkça, bu işlevlerden hiçbirini başarılı bir şekilde yerine getiremez. Küçük yaşlarda yürütücü işlevler dışsal olarak işlemektedir. Çocuk bir görevi hatırlarken veya problem çözerken kendi kendilerine sesli konuşabilir.

12 Ancak çocuk büyüdükçe bu içselleştirilir ve kişiye özgü hal alır ve bunun başkaları tarafından bilinmesini saklar. DEHB olan çocuklarda aksine bu yürütücü işlevlerin toplum performansını baskılamak için gerekli kısıtlama eksiktir.

13 Yürütücü işlevler 4 mental etkinlik olarak gruplanır: bunlardan biri working memory (işleyen, çalışan bellek): bilginin sa ğ landı ğ ı orijinal uyaran kayıp olsa bile, bir görev üzerinde çalışırken bilgileri aklında tutma (holding information in the mind). Böylesine bir hatırlama zamanında (vakitli) ve amaca uygun davranış için çok önemlidir. Bunun sonucunda karmaşık ve yeni davranışlarından sonuç çıkarma, öngörü, hazırlık ve taklidi sa ğ lar. DEHB olan çocuklarda bütün bunlar bozulmuştur.

14 Kendine yönelik konuşmanın (self –directed speech) içselleştirilmesi di ğ er bir yürütücü işlevdir. Altı yaş öncesinde ço ğ u çocuk ço ğ unlukla kendi kendilerine, bir görevi yerine getirirken veya bir problemi çözerken nasıl yapılaca ğ ını kendi kendine hatırlatma yaparak, sesli konuşurlar. Örne ğ in, “şu kitabı nereye koydum?” “Oh, sıranın altına koymuştum”.

15 İ lkokulda bu özel konuşma duyulmayacak mırıltı tarzını alır ve genellikle 10 yaşına kadar kaybolur. İ çselleştirilmiş, kendine yönelik konuşma bir kişiye kendini yansıtmasını sa ğ lar (ayna gibi); kuralları ve yönergeleri takip için, problem çözümünün bir formu olarak kendini sorgulamayı kullanarak, önceki kuralları anlayarak sonuç kurallar çıkarmak için. Berkle ve arkadaşları (1991) kendine yönelik konuşmanın içselleştirilmesinin DEHB olan çocuklarda gecikti ğ ini bildirmişlerdir.

16 Üçüncü yürütücü mental işlev; duyguların kontrolü, motivasyon ve uyanıklık durumunu içermektedir. Son yürütücü işlev yeniden yapılandırma (reconstitution), bu iki ayrı süreci içermektedir: gözlenen davranışın parçalara ayrılması ve yeni aksiyonda bu parçaların kombinasyonudur. Yeniden yapılandırma insanlara; akıcılık, esneklik ve yaratıcılık sa ğ lar. Böylece kişi bir amaca ulaşmak için gerekli bütün basamakları ö ğ renmeksizin amaca ulaşmasını sa ğ lar.

17 İ lk çalışmalar DEHB olan çocukların di ğ er çocuklara oranla daha az yeniden yapılandırma yetisine sahip oldu ğ una işaret etmektedir. Uyarılma düzeyini belirleyen çalışmalarda, örne ğ in galvanik deri yanıkları ya da uyarılmış potansiyel ile, bu çocukların uyarılma eşi ğ inin altındaki uyaranlara yanıt vermeye e ğ ilimleri oldukları belirlenmiştir.


"DİKKATİN NÖROBİYOLOJİK YAPISI YÜRÜTÜCÜ İŞLEVLER BURHAN ŞENOL PS İ KOLOJ İ K DANIŞMAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları