Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ Doç. Dr. A. Emin KÜREKÇİ Sağlık Slayt Arşivi:

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ Doç. Dr. A. Emin KÜREKÇİ Sağlık Slayt Arşivi:"— Sunum transkripti:

1 DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ Doç. Dr. A. Emin KÜREKÇİ Sağlık Slayt Arşivi:

2 DERSİN AMACI Bu dersin sonunda; Demir metabolizması Demir eksikliği anemisinin Nedenleri Klinik bulguları Tanı yöntemleri Ayırıcı tanı Tedavi

3 DEMİR Altının parıltısına ve gümüşün parlaklığına sahip olmayan fakat biyolojik önem bakımından bu metalleri gölgede bırakan esansiyel bir elementtir.

4 Demir ne iş yapar? DNA, RNA ve protein sentezi Oksijen taşınması Elektron transportu Hücre solunumu Pek çok enzimin yapı ve fonksiyonu

5 Demir içeren proteinler hangileridir? A. HEM İÇEREN PROTEİNLER Hemoglobin Myoglobin Sitokromlar (a, b ve c) Sitokrom P-450 Katalaz Myeloperoksidaz B. DEMİRE BAĞLI ENZİMLER Aldehid oksidaz NADH dehidrogenaz Akonitaz Ribonükleotid redüktaz Tirozin hidroksilaz Süksinat dehidrogenaz Ksantin oksidaz

6 Demir Toksisitesi 1 Bağlı olmayan demir “redox” potansiyeline sahiptir. O Fe 3+  O 2 + Fe 2+ Fe 2+ + H 2 O 2  Fe 3+ + HO. + OH - O H 2 O 2  O 2 + HO. + OH -

7 Hidroksil Radikali (OH - ) 1) Çoklu doymamış yağ asitleri OH - H+H+ “Lipid peroksidaz” oluşumu Hücre zarı ve yapısı bozulur 2) DNA kırıkları 3) Hücre içi protein harabiyeti Fe + + OH - 4)Lizozomal yapıyı ve mitokondrileri bozar Demir Toksisitesi 2

8 Günlük demir alımı 1-2 mg Mide Diğer dokular Diğer kaslar Pankreas Karaciğer (Hepatositlerde birikim) Kalp kası Hamilelikte fetus Duodenum Fe 2 -TF Makrofajlar tarafından fagositoz Kemik iliği eritroblastları Dolaşımdaki eritrositler Eritrosit lizisi ve hemoglobinden demir salınımı Demir Ekonomisi

9 Demir ekonomisi nasıl işlemektedir? Retiküloendotelyal hücreler, makrofaj Kemik iliği EmilimKayıp 1-2 mg/gün Plazma 4 mg Eritrositler DEPO % g (karaciğer) Enzim Myoglobin 300mg %10 Kırmızı kan hücresi yıkımı 20 mg Kırmızı kan hücresi üretimi 20 mg 2500 mg %60-70

10 Demirin Enterositlerce Emilim Yolları 1  Hem demirinin taşındığı yol  Hem vezikülü  Non-Hem demir emilimi (inorganik demir) 1. Müsin-integrin-mobilferrin yolu (Fe +3 )(Fe +2 ) 2. Özelleşmiş taşıma proteinleri ile sağlanan yol (Fe +2 )

11 İnce Barsak Epitel Hücre Membranı Fe +3 Fe +2 Fe +3  -3 integrin Demir redüktaz Fe +3 Fe +2 III I II Metal İyon Taşıyıcı Müsin Taşıyıcı Demirin Enterositlerce Emilim Yolları 2

12 Fırçamsı kenar Bazolateral membran Hephaestin Ferroportin Fe +3 Fe +2 Fe +3 Fe +2 Ferritin Ferrik redüktaz DMTI (divalan metal taşıyıcı 1) HOLO-TF (Diferrik transferrin) Enterosit

13 Klatrin kaplı boşluk DMTI (divalan metal taşıyıcı 1) TFR APO-TF HOLO-TF (Diferrik transferrin) Mitokondri Eritroid olmayan hücreler Hemosiderin Asidifiye endozom Proton pompası Ferritin Fe +2 H+H+ H+H+ TFR Endositotik Transferrin Siklusu

14 Demir Emilimine Etki eden Faktörler Emilimi Azaltanlar Oksalatlar Fitatlar Fosfatlar Alkol İndirgeyici ajanlar Emilimi Artıranlar Askorbat Laktat Piruvat Süksinat Fruktoz Sistein Sorbitol

15 Demir Eksikliği Anemisi (Patogenez) Demir eksikliğine bağlı hemoglobin sentezinde bozukluk Hücre proliferasyonunda bozukluk Eritrosit yaşam süresinde kısalma

16 Demir Eksikliği Anemisi (Prevalans) DEADE 6-24 ay%3-24% yaş%15.3% yaş%8.8%29.2 >15 yaş%9.0%8.2 DEA: Demir eksikliği anemisi DE : Demir eksikliği

17 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 1 ) 1.Diyete bağlı faktörler 2.Artmış demir ihtiyacı 3.Kan kaybı 4.Azalmış emilim

18 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 2 ) 1.Diyete bağlı faktörler Erken inek sütü alımı Katı gıdalara erken geçilmesi C vitamininin yetersiz alınması Kırmızı etin az tüketilmesi Fazla çay içilmesi Anne sütünün 6 aydan sonra tek başına kullanılması Düşük sosyoekonomik durum (sık infeksiyon geçirme)

19 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 3 ) 2.Artmış demir ihtiyacı Düşük doğum ağırlıklı bebekler Prematüreler Hızlı büyüme gösteren bebekler Kronik hipoksiye maruz kalanlar Doğumda düşük hemoglobin düzeyi bulunan bebekler Adolesan Gebeler

20 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 4 ) 3.Kan kaybı Prenatal ve perinatal kanamalar Diğer kanamalar Gastrointestinal kan kaybı Pulmoner kan kaybı Üriner kan kaybı

21 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 5 ) 4.Azalmış emilim Biyoyararlanımın kötülüğü (hem Fe > Fe 2+ > Fe 3+ ) Antasid tedavisi/yüksek gastrik pH Diğer metaller (Co, Pb) Emilim için gerekli olan enterositlerin kaybı veya disfonksiyonu

22 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 1 ) 1.Gastrointestinal sistem Anoreksi Pika (geofaji, pagofaji) Atrofik glossit Disfaji Malabsorbsiyon “Leaky gut” sendromu Mide asiditesinde azalma Disakkaridaz eksikliği

23 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 2 ) 2.Santral sinir sistemi İrritabilite Yorgunluk Mental-motor gelişmede gerilik Dikkat azalması “Breath-holding” nöbetleri Papil ödemi

24 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 3 ) 3. Kardiyovasküler sistem Kardiyak “output” ve kalp hızında artış Kardiyak hipertrofi Plazma hacminde artış ve kalp yetmezliği 4. Kas-İskelet sistemi Myoglobin ve sitokrom-c’de azalma Fiziksel performansta azalma Kemik kırığı iyileşmesinde değişiklik

25 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 4 ) 5. İmmunolojik sistem a. İnfeksiyonlara eğilimin artması T hücre sayılarında azalma Blastik transformasyonda azalma Lökositlerde myeloperoksidaz azlığı NADPH oksidaz sisteminde bozukluk IL-1 ve IL-2 üretiminde bozukluk b. Bakteriyel infeksiyonlara eğilimin azalması

26 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 5 ) 6.Diğer hücresel değişiklikler İnefektif eritropoez Eritrosit ömründe kısalma Eritrosit rijiditesinde artış Hem yapımında, gama ve alfa globin sentezinde azalma Glikoliz hızında artış

27 Demir Eksikliği Anemisi (Tanı 1 ) 1. Tam Kan Hb (g/dl)<10.5Yaşa göre Hct (%)<31Yaşa göre MCV (fl)<70Yaşa göre MCH (pg)< RDW (%)> WBC (/  l)Normal Plt (10 3 /  l) , N,  MPV (fl) , N6-10

28 Demir Eksikliği Anemisi (Tanı 2 ) 2. Retikülosit indeksleri CHr (pg)  (26-30) MCV (fl)  ( ) CHCMr (g/dl)  (23-29) 3. Periferik yayma Hipokromi, anizositoz, poikilositoz

29

30 Normokromi, Hipokromi

31

32

33

34

35 Demir Eksikliği Anemisi (Tanı 3 ) 4. Biyokimyasal testler Serum Demiri (SD)  (  g/dl) Serum Demir Bağlama  (  g/dl) Kapasitesi (SDBK) Transferrin Saturasyonu  (>%16) Ferritin  ( ng/ml) “Free Erythrocyte  (<1.4  mol/L) Prothoporphyrin (FEP)” 5. “Soluble Transferrin  Receptor (sTfR)” 6. Kemik iliği sideroblastları  (%30-50)

36 Demir Eksikliği Anemisi (Ayırıcı Tanı 1 ) 1. Demir deposunda azalma Demir eksikliği anemisi 2. Demir deposu normal veya artmış A. Demir metabolizmasında bozukluk Kronik hastalıklar Demir absorbsiyonu, transportu ve kullanılışında bozukluk B. Globulin sentez bozukluğu Talasemi Mikrositik hemoglobinopatiler (Hb E, Lepore,Köln) C. Hem sentezi bozukluğu Sideroblastik anemiler Herediter Akkiz

37 Demir Eksikliği Anemisi (Ayırıcı Tanı 2 ) Demir eksikliği anemisi TalasemiKurşun zehirlenmesi Kronik hastalıkSideroblastik anemi BetaAlfa Hemoglobin –10 Serum ferritinDüşükYüksek Düşük/yüksek Yüksek Serum demirDüşükYüksek Düşük/yüksekDüşükYüksek TDBKYüksekNormal/ düşük NormalDüşük/yüksekDüşükNormal TSDüşükYüksekYüksek/ normal Normal/ yüksek DüşükArtmış FEP (serbest eritrosit içi protoporfirin) Hafif/ yüksek Normal Çok yüksekYüksek Hemoglobin A 2 Düşük/ normal YüksekNormal Kemik iliğinde sideroblast (%30-50) AzalmışNormal Artmış %50 Azalmış % 5-20 Artmış %50

38 Demir Eksikliği Anemisi (Ayırıcı Tanı 3 ) Anizo/poikilositozBazofilik “stippling” “Target” hücresi Demir eksikliğiVar/belirginNadirenOlabilir Talasemi minorOlabilirVar%5 Talasemi majorBelirgin Kronik hastalık anemisiOlabilir0 Sideroblastik anemiBelirginOldukça çokOlabilir Kurşun zehirlenmesiVarBelirginOlabilir HbCC ve EEVarOlabilirBelirgin

39

40 Demir Eksikliği Anemisi (Tedavi 1 ) 1.Beslenme 6 ay anne sütü 6 aydan sonra demirden zengin gıdalar İnek sütü 1 yaşından sonra ve <500 ml/gün Çay, fosfat ve fitatlı gıdalar verilmemeli 2.İlaç Tedavisi Ferroz sulfat 3-6 mg/kg/gün 2-3 eşit dozda Hemoglobin seviyesi normale geldikten sonra 6- 8 hafta daha verilir.

41 Demir Eksikliği Anemisi (Tedavi 2 ) Demir Tedavisine Yanıt Geçen SüreYanıt saatİntraselüler enzimlerin yerine konması, irritabilitenin azalması, iştah artışı saatKemik iliği yanıtının başlaması, eritroid hiperplazi saatRetikülositoz (5-7. günde en yüksek) 4-30 günHemoglobin düzeyinde artma 1-3 ayDepoların dolması

42 Demir Eksikliği Anemisi (Oral Tedavide Kullanılan Ürünler) Ferroglisin sülfat Ferro sanol damla 30 mg/ml (  1mg/damla) Ferro sanol B şurup20 mg/5ml Ferro sanol tablet50 mg Ferro sanol duodenal kapsül100 mg Ferroz glukonat Lösferron forte80 mg efervesan tab. Ferroz süksinat Ferplex oral solusyon40 mg/15 ml

43 Demir Eksikliği Anemisi (Parenteral Tedavi) 1.Oral demir ürünleri kullanılamadığında 2.Demir depolarının hızlı dolması istendiğinde 3.Gastrointestinal demir emilimi bozulduğunda 4.Eritropoetin tedavisi gerekli olan, özellikle diyaliz hastalarında parenteral tedavi verilebilir. Demir dozu İstenen Hb – Hasta Hb x 80 x Hasta ağırlığı (kg) x 3.4 x

44 Demir Eksikliği Anemisi (Profilaksi) Term >6 ay 1 mg/kg/gün Preterm >2 ay 2 mg/kg/gün Sağlık Slayt Arşivi:


"DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ Doç. Dr. A. Emin KÜREKÇİ Sağlık Slayt Arşivi:" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları