Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. DERSİN AMACI Bu dersin sonunda; Demir metabolizması Demir eksikliği anemisinin Nedenleri Klinik bulguları Tanı yöntemleri Ayırıcı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. DERSİN AMACI Bu dersin sonunda; Demir metabolizması Demir eksikliği anemisinin Nedenleri Klinik bulguları Tanı yöntemleri Ayırıcı."— Sunum transkripti:

1 DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ

2 DERSİN AMACI Bu dersin sonunda; Demir metabolizması Demir eksikliği anemisinin Nedenleri Klinik bulguları Tanı yöntemleri Ayırıcı tanı Tedavi

3 Demir ne iş yapar? DNA, RNA ve protein sentezi Oksijen taşınması Elektron transportu Hücre solunumu Pek çok enzimin yapı ve fonksiyonu

4 Günlük demir alımı 1-2 mg Mide Diğer dokular Diğer kaslar Pankreas Karaciğer (Hepatositlerde birikim) Kalp kası Hamilelikte fetus Duodenum Fe 2 -TF Makrofajlar tarafından fagositoz Kemik iliği eritroblastları Dolaşımdaki eritrositler Eritrosit lizisi ve hemoglobinden demir salınımı Demir Ekonomisi

5 Demir Emilimine Etki eden Faktörler Emilimi Azaltanlar Oksalatlar Fitatlar Fosfatlar Alkol İndirgeyici ajanlar Emilimi Artıranlar Askorbat Laktat Piruvat Süksinat Fruktoz Sistein Sorbitol

6 Demir Eksikliği Anemisi (Patogenez) Demir eksikliğine bağlı hemoglobin sentezinde bozukluk Hücre proliferasyonunda bozukluk Eritrosit yaşam süresinde kısalma

7 Demir Eksikliği Anemisi (Prevalans) DEADE 6-24 ay%3-24% yaş%15.3% yaş%8.8%29.2 >15 yaş%9.0%8.2 DEA: Demir eksikliği anemisi DE : Demir eksikliği

8 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 1 ) 1.Diyete bağlı faktörler 2.Artmış demir ihtiyacı 3.Kan kaybı 4.Azalmış emilim

9 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 2 ) 1.Diyete bağlı faktörler Erken inek sütü alımı Katı gıdalara erken geçilmesi C vitamininin yetersiz alınması Kırmızı etin az tüketilmesi Fazla çay içilmesi Anne sütünün 6 aydan sonra tek başına kullanılması Düşük sosyoekonomik durum (sık infeksiyon geçirme)

10 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 3 ) 2.Artmış demir ihtiyacı Düşük doğum ağırlıklı bebekler Prematüreler Hızlı büyüme gösteren bebekler Kronik hipoksiye maruz kalanlar Doğumda düşük hemoglobin düzeyi bulunan bebekler Adolesan Gebeler

11 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 4 ) 3.Kan kaybı Gastrointestinal kan kaybı Pulmoner kan kaybı Üriner kan kaybı Prenatal ve perinatal kanamalar

12 Demir Eksikliği Anemisi (Etyolojik Faktörler 5 ) 4.Azalmış emilim Biyoyararlanımın kötülüğü (hem Fe > Fe 2+ > Fe 3+ ) Antasid tedavisi/yüksek gastrik pH Diğer metaller (Co, Pb) Emilim için gerekli olan enterositlerin kaybı veya disfonksiyonu

13 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 1 ) 1.Gastrointestinal sistem Anoreksi Pika (geofaji, pagofaji) Atrofik glossit Disfaji Malabsorbsiyon “Leaky gut” sendromu Mide asiditesinde azalma Disakkaridaz eksikliği

14 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 2 ) 2.Santral sinir sistemi İrritabilite Yorgunluk Mental-motor gelişmede gerilik Dikkat azalması “Breath-holding” nöbetleri Papil ödemi

15 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 3 ) 3. Kardiyovasküler sistem Kardiyak “output” ve kalp hızında artış Kardiyak hipertrofi Plazma hacminde artış ve kalp yetmezliği 4. Kas-İskelet sistemi Myoglobin ve sitokrom-c’de azalma Fiziksel performansta azalma Kemik kırığı iyileşmesinde değişiklik

16 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 4 ) 5. İmmunolojik sistem a. İnfeksiyonlara eğilimin artması T hücre sayılarında azalma Blastik transformasyonda azalma Lökositlerde myeloperoksidaz azlığı NADPH oksidaz sisteminde bozukluk IL-1 ve IL-2 üretiminde bozukluk b. Bakteriyel infeksiyonlara eğilimin azalması

17 Demir Eksikliği Anemisi (Klinik Bulgular 5 ) 6.Diğer hücresel değişiklikler İnefektif eritropoez Eritrosit ömründe kısalma Eritrosit rijiditesinde artış Hem yapımında, gama ve alfa globin sentezinde azalma Glikoliz hızında artış

18 Dikkat edilmesi gereken durumlar Anamnez  Diyet  Pika öyküsü  Aspirin ve NSAĐ ilaçlar: klinik endikasyonu zayıf ise kesilmeli veya baska tedavi düsünülmeli  Ailede DEA öyküsü: kalıtsal demir emilim bozukluğu, telanjiektazi, hemostaz bozukluğu ve talasemi ayırıcı tanıda düsünülmelidir.  Kan bağıslama öyküsü

19 Dikkat edilmesi gereken durumlar 1.Muayene Fizik muayenede karında kitle saptanması Derinin muayenesi (Peutz-Jeghers send, herediter telanjiektazi) Đdrarda kan aranması: DEA hastaların %1’inde idrar yolu tümörleri

20 Dikkat edilmesi gereken durumlar 2.Üst ve alt gastrointestinal incelemeler Erkek ve menopoz sonrası kadın hastalarda asikar bir gastrointestinal sistem (GĐS) dısı kanama yoksa bu incelemeler yapılmalı, Bütün hastalarda çölyak hastalığı arastırması yapılmalı: serolojik testler endomysial antikor (EMA) veya doku transglutamaz antikor (TTA), ince barsak biyopsisi. Özofagogastroduodenoskopi incelemesi sonucunda sadece mide kanseri veya çölyak hastalığı saptanması alt GĐS incelemesini gereksiz kılar. Kolonoskopi veya çift kontrastlı baryum incelemesi sonuçları benzer

21 Dikkat edilmesi gereken durumlar 2.Üst ve alt gastrointestinal incelemeler Kan transfüzyonuna bağımlı hastalarda Enteroskopi gerekli. Bu sayede anjiyodisplazi saptanması ve tedavisi yapılabilir Video kapsül endoskopisinin tanıda %40-55 basarısı var. Bu hastalarda mezenterik anjiyografi de yararlı olabilir. Đnce barsak radyolojisi Crohn düsünülmedikçe gerekli değildir. Helicobacter Pylori aranması ve tedavisi. Dıskıda kan aranması. Negatif bulunması GĐS kanamalarını dıslamaz Fekal transferrin -Dıskıda insan hemoglobini (kolon karsinomu tarama da önemli)

22 Demir Eksikliği Anemisi (Tanı 1 ) Dünya Sağlık Örgütü: Anemi: Hg: 15 yasın üstünde erkekte--13g/dl 15 yasın üstünde ve gebe olmayan kadında 12 g/dl gebelerde ise 11 g/dl nin altında

23 Demir Eksikliği Anemisi (Tanı 2 ) 2. Periferik yayma Hipokromi, anizositoz, poikilositoz 3. MCV ↓ 4.Düsük serum demiri ve Yüksek DBK ve 5. <0.15 transferrin satürasyonu 6. Serum serbest transferrin reseptörü

24

25 Normokromi, Hipokromi

26

27

28

29

30 Demir Eksikliği Anemisi (Tanı 3 ) 4. Biyokimyasal testler Serum Demiri (SD)  (  g/dl) Serum Demir Bağlama  (  g/dl) Kapasitesi (SDBK) Transferrin Saturasyonu  (>%16) Ferritin  ( ng/ml) “Free Erythrocyte  (<1.4  mol/L) Prothoporphyrin (FEP)” 5. “Soluble Transferrin  Receptor (sTfR)” 6. Kemik iliği sideroblastları  (%30-50)

31 Demir Eksikliği Anemisi (Ayırıcı Tanı 1 ) 1. Demir deposunda azalma Demir eksikliği anemisi 2. Demir deposu normal veya artmış A. Demir metabolizmasında bozukluk Kronik hastalıklar Demir absorbsiyonu, transportu ve kullanılışında bozukluk B. Globulin sentez bozukluğu Talasemi Mikrositik hemoglobinopatiler (Hb E, Lepore,Köln) C. Hem sentezi bozukluğu Sideroblastik anemiler Herediter Akkiz

32 Demir Eksikliği Anemisi (Ayırıcı Tanı 2 ) Demir eksikliği anemisi TalasemiKurşun zehirlenmesi Kronik hastalıkSideroblastik anemi BetaAlfa Hemoglobin –10 Serum ferritinDüşükYüksek Düşük/yüksek Yüksek Serum demirDüşükYüksek Düşük/yüksekDüşükYüksek TDBKYüksekNormal/ düşük NormalDüşük/yüksekDüşükNormal TSDüşükYüksekYüksek/ normal Normal/ yüksek DüşükArtmış FEP (serbest eritrosit içi protoporfirin) Hafif/ yüksek Normal Çok yüksekYüksek Hemoglobin A 2 Düşük/ normal YüksekNormal Kemik iliğinde sideroblast (%30-50) AzalmışNormal Artmış %50 Azalmış % 5-20 Artmış %50

33 Demir Eksikliği Anemisi (Ayırıcı Tanı 3 ) Anizo/poikilositozBazofilik “stippling” “Target” hücresi Demir eksikliğiVar/belirginNadirenOlabilir Talasemi minorOlabilirVar%5 Talasemi majorBelirgin Kronik hastalık anemisiOlabilir0 Sideroblastik anemiBelirginOldukça çokOlabilir Kurşun zehirlenmesiVarBelirginOlabilir HbCC ve EEVarOlabilirBelirgin

34

35 Demir Eksikliği Anemisi (Tedavi 1 ) 1. DEA nedeni belirlenmelidir Neden bazen çoklu Bazen asikar bir neden olsa bile, yetiskin hastalarda ciddi bir neden olup olmadığı? 2. Tedavinin temel amaçları Hemoglobin düzeyini ve eritrosit indekslerini normallestirmek ve demir depolarını yerine koymaktır. Altta yatan hastalığa göre bireysel tedaviler

36 Tedavi ve izleme I. Oral demir tedavisi: demir sülfat demir fumarat demir glukonat II. Yetiskinlerde günlük doz genellikle 180 mg elemanter demir seklindedir Tedavi edici dozlar bulguların siddetine, ferritin düzeyine, hastanın yasına ve gastrointestinal yan etkilere bağlı olarak mg arasında değisebilir

37 III. Demire tahammülsüzlük çok sıktır; Oral demir preparatları bulantı, kusma, hazımsızlık, kabızlık, ishal veya koyu renk dışkı Bu yan etkileri azaltmak için uygulamalar: düsük dozla baslamak ve 4-5 gün içinde dozu artırmak bölünmüs dozlarda/en düsük dozda/gıdalarla vermek Devamlı salınım yapan demir preparatları daha az gastrointestinal yan etki yapsa da, bunların emiliminin kötü olması daha az etkili olmalarına yol açabilir.

38 IV.Demir emilimi çesitli ilaçlarla azalabilir. Bu nedenle her iki ilaç arasında en az iki saat bosluk bırakılmalıdır. V. İlaçlardaki demirin emilimi mide bosken alındığında artar (yemekten 1,5-2 saat sonra). Asitli meyve suları veya C vitamini emilimi artırırken, diğer multivitaminler, kalsiyum ve antiasitler azaltırlar. VI. Demir tedavisi eksiklik saptandığında hemen baslanmalı ancak, altta yatan nedeni bulmak ve tedavi etmek esas VII. DEA’de oral demir tedavisi ile hemoglobin 2-4 hafta içinde 1-2 g/dl artar. Bu nedenle tedavinin baslanmasından 2-4 hafta sonra bir kan sayımı istenmeli

39 VIII. Uygun demir dozları verilmis ve altta yatan neden düzeltilmis ise anemi 2-4 ay içinde düzelecek IX. Hemoglobin normallestikten sonra demir depolarını doldurmak için 3 ay daha demir tedavisine devam edilmeli sonraki izlemeler aneminin ağırlık derecesine, altta yatan nedene ve hastanın klinik durumuna göre (doku hipoksisi ve kalp yetersizliği bulgularının varlığı) değisir X. Eğer hastanın klinik durumu gerektiriyorsa kan transfüzyonunun yapılması

40 XI. Oral demir tedavisi daha güvenli ve ucuz oldu ğ u için intravenöz demir tedavisine tercih edilmeli. Parenteral demir tedavisi  Hastanın oral demir tedavisine uyumu ya da tahammülü yoksa  Aneminin a ğ ır olması  Kan kaybının devam etmesi  Gastrointestinal hastalı ğ ın alevlenmesi (ülseratif kolit)  Demir emilim bozuklu ğ unun olması Hemodiyaliz hastaları İşlevsel demir eksikliği (eritropoyetin tedavisinde olan böbrek hastası, kanser hastası, otolog kan transfüzyonu adayı)

41 XII. Parenteral tedavi; intramusküler (uygulama ağrılı olabilir) yada intravenöz demir sükroz demir glukonat demir dekstran Allerjik yan etkiler DİKKAT

42 Verilecek toplam demir dozu (mg)= ağırlık (kg) x Normal-hasta hemoglobin farkı x 2, Toplam doz günlere bölünerek ya da bir defada verilebilir. Parenteral demir tedavisinin sistemik yan etkileri görülebilir. Bunlar: Erken dönemde; hipotansiyon, kas krampları, diyare, ürtiker, ates, bulantı, kusma, hipertansiyon, göğüs ağrısı, anafilaksi, Geç dönemde; lenfadenopati, miyalji, artralji ve ates seklinde olabilir

43 XIII. Düsük dozda idame : Anemi düzeldikten ve demir depoları normallestikten sonra, ek demir ihtiyacı devam ediyorsa düsük dozda demir idamesi verilebilir menoraji, büyüme dönemi demir eksikliği olup anemisi olmayan hastalara da aynı tedavi XIV. Demir metabolizmasını kontrol testleri, demir tedavisi bittikten en az sekiz gün sonra yapılmalı XV. Eritrosit transfüzyonu: Aktif kanaması olup hemodinamik olarak durağan olmayan hastalarda veya ağır demir eksikliği anemisine bağlı organ iskemisine ait bulgu/belirti gösteren hastalarda

44 XVI. Demir tedavisine yanıt yetersiz ise Yanlıs tanı Komplike hastalık (kr hastalık,dimorfik anemi) Uygun olmayan reçete (doz veya preparat) Demir emilim bozukluğu Kanamanın devamı düsünülmelidirastanın tedaviye uyamaması

45 Demir Eksikliği Anemisi (Tedavi 2 ) Demir Tedavisine Yanıt Geçen SüreYanıt saatİntraselüler enzimlerin yerine konması, irritabilitenin azalması, iştah artışı saatKemik iliği yanıtının başlaması, eritroid hiperplazi saatRetikülositoz (5-7. günde en yüksek) 4-30 günHemoglobin düzeyinde artma 1-3 ayDepoların dolması


"DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. DERSİN AMACI Bu dersin sonunda; Demir metabolizması Demir eksikliği anemisinin Nedenleri Klinik bulguları Tanı yöntemleri Ayırıcı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları