Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HİDROLOJİK DEĞİŞİMLER ve SIĞ GÖLLERİN EKOLOJİLERİ Meryem BEKLİOĞLU ODTÜ, Biyoloji Bölümü

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HİDROLOJİK DEĞİŞİMLER ve SIĞ GÖLLERİN EKOLOJİLERİ Meryem BEKLİOĞLU ODTÜ, Biyoloji Bölümü"— Sunum transkripti:

1 HİDROLOJİK DEĞİŞİMLER ve SIĞ GÖLLERİN EKOLOJİLERİ Meryem BEKLİOĞLU ODTÜ, Biyoloji Bölümü

2 Plan Tatlısu kaynakları ve sığ göller Sığ Göllerde hidrolojinin rolü –Su seviyesi değişimi (SSD) SSD nin uzun süreli verilerde suiçi bitki gelişimine etkisi –Beyşehir, Uluabat ve Marmara Gölleri SSD nin kısa süreli ama çok sayıda değişkene olan etkişi –Eymir ve Mogan Gölleri Sonuç

3 Dünya’daki Suyun Dağılımı Toplam Su Hacmi (km 3 ) % Oranı Atmosfer1.3 x Nehirler1.2 x Tatlısu Gölleri1.2 x Tuz Gölleri, İç Denizler1.0 x Toprakdaki su6.6 x Yeraltı suları8.2 x Buzullar2.9 x Okyanuslar1.3 x Moss, 1998 Kullanılabilir tatlısu: %0.634 Kullanılamaz tatlısu

4 Dünya’daki Suyun Dağılımı Toplam Su Hacmi (km 3 ) % Oranı Atmosfer1.3 x Nehirler1.2 x *Tatlısu Gölleri1.2 x Tuz Gölleri, İç Denizler1.0 x Toprakdaki su6.6 x Yeraltı suları8.2 x Buzullar2.9 x Okyanuslar1.3 x Moss, 1998

5 Dünya’daki Göllerde litoral alanının pelajik alanına oranı

6 Sığ Göl nedir? Yaz aylarında kalıcı sıcaklık tabakalaşması olmaz (polimiktik) Birincil üretim büyük ölçüde suiçi bitkilerince yapılır ve geniş littoral bölge komünite yapısını belirler Genelde ortalama derinlik ≤ 3 m Hidrolojik değişimlere çok hassasdır

7

8

9

10 SIĞ GÖLLER Su bitkilerin baskın olduğu berrak su Fitoplankton/AKM baskın olduğu bulanık su

11 Sığ Göllerde: Submerged plants

12 Plan Tatlısu kaynakları ve sığ göller Sığ Göllerde hidrolojinin rolü –Su seviyesi değişimi (SSD) SSD nin uzun süreli verilerde suiçi bitki gelişimine etkisi –Beyşehir, Uluabat ve Marmara Gölleri SSD nin kısa süreli ama çok sayıda değişkene olan etkişi –Eymir ve Mogan Gölleri Sonuç

13 Sığ göllerde suiçi bitkilerinin büyümesini etkileyen ana mekanizmalar (Scheffer ve arka., 1993).

14 SU Seviyesi Değişimi (SSD)  Yöresel ve Küresel iklim olayları  Havza Karakteri  Antropogenik etkiler  Su kullanımı (tarım, evsel su kullanımı)  İklim değişimi

15 SSD nin Dönemleri  Kısa dönemler (rüzgar kaynaklı su hareketleri)  Yıllık  Yıllararası  Onyıllararası

16 Yüksek su seviyesi Düşük su seviyesi Suiçi Bitkileri Littoral zon Suüstü Bitkileri Islak çayırlar Çamur düzlükleri Yıllık Su Seviyesi Değişimi Karasal ile Sucul Ekosistem arasındaki geçiş zonu nu belirler (ATTZ)

17 Plan Tatlısu kaynakları ve sığ göller Sığ Göllerde hidrolojinin rolü –Su seviyesi değişimi (SSD) SSD nin uzun süreli verilerde suiçi bitki gelişimine etkisi –Beyşehir, Uluabat ve Marmara Gölleri SSD nin kısa süreli ama çok sayıda değişkene olan etkişi –Eymir ve Mogan Gölleri Sonuç

18 Araştırmadaki Sığ Göller Lake Eymir

19 Amaç: SSD ile suiçi bitki gelişimi arasında uzun dönemli verilerle sayısal ilişkiyi bulmak Beyşehir, Marmara, Uluabat Gölleri SSD nin sukuşlarının artmasındaki rolü SSD ile Kısa dönemli çok değişkenli verilerde: Eymir ve Mogan Gölleri Fiziksel Kimyasal Plankton Suiçibitki sukuşu

20 METHODS: Uzun süreli veride egilimi belirlemek için z-skor hesaplandı (gözlem-ortalam/SD) –Yüksek Su Seviyesi (YSS): su seviyesinin z-skorunun > > ortalama z-skor –Düşük Su Seviyesi (DSS): su seviyesinin z-skorunun << ortalama z- skor Su seviyesinin z-skorları ile suiçi bitkilerin yüzey kaplamasının binari indeksi arasında binari logistik regressyon yapıldı. (Hastie, et al., 2001). –Bitkilerin binari indexleri iki kategoriden oluştu (Jeppesen et al., 1994). Yüksek su içi bitki kaplaması (1) : ≥ 30% suiçi bitki yüzey kaplaması Düşük suiçi bitki kaplaması (0): eger <30%

21  Teknonik orijinli karstik, en büyük tatlısu gölü; alanı: km 2, (Z max : 10 m ve Z mean :6.2 m), havzası: 4086 km 2  Statü: İçme Suyu Rezervuarı, A sınıfı sulakalan ve ÖKA.  Balıkçılık, saz kesimi, içmesuyu ve tarım amaçlı sulama faaliyetleri BEYŞEHiR GÖLÜ Yarar & Magnin, 1997

22  Z mean : 2.5 m & Z max : 10 m, alanı: km 2  Sukuşu, balık ve suiçi bitki çeşitliği açısından zengin  1998 de Ramsar Alanı ilan edildi Uluabat Gölü Magnin & Yarar, 1996

23  orijinalde acısu sonra hidroloji değiştirilerek tatlısuya dönüşmüştür  Z ort :1.2 m & alan:3400 ha  Sulama ve sazan ve kerevit balıkçılığı  ÖKA alanı fakat koruma statüsü yok Marmara Gölü Yarar & Magnin, 1997

24 Su Seviyesi Değişimi Yıllık SSD Çokyıllık SSD Beklioglu et al., in press Tan & Beklioglu, submitted

25 Aylık ortalama SS değişimi DSS ve YSS dönemlerinde ve hipsographik (yükseklik-alan) Beklioglu et al., in press Tan & Beklioglu, submitted

26 Lake Uluabat Water Level (m. a. s. l.) Cumulative z-score WL Cumulative z-score 30-55% cover SSD ve Suiçi Bitki Yayılımı 50% 100% cover 75% 35% cover

27 Binary logistik regresyon SS ve Suiçi bitkileri binary indeksi Marmara Gölü r:-0.384, p<0.001 n:356 Uluabat Gölü r:-0.414, p<0.001 n:192 Beyşehir Gölü r: -0.84, p<0.001, n=273 Beklioglu et al., in press Tan & Beklioglu, submitted

28 Sukuşu Yoğunluğu 1999 Düşük suiçi bitki yayılımı * the largest number of waterfowl recorded on any Turkish wetland since 1970 Abundant vegetation Sparse vegetation Uluabat Gölü Lake Mogan Beyşehir Gölü yüksek suiçi bitki yayılımı düşük suiçi bitki yayılımı

29 Sonuç: Beyşehir, Uluabat, Marmara Göllerinde DSS suiçi bitki yayılımını artırmıştır. Suiçi bitkilerinin yaygın olduğu dönemlerde göllerde sukuşları artmıştır – Koruma degeri artmıştır – Biyoçeşitlilik değeri artmıştır

30 Plan Tatlısu kaynakları ve sığ göller Sığ Göllerde hidrolojinin rolü –Su seviyesi değişimi (SSD) SSD nin uzun süreli verilerde suiçi bitki gelişimine etkisi –Beyşehir, Uluabat ve Marmara Gölleri SSD nin kısa süreli ama çok sayıda değişkene olan etkişi –Eymir ve Mogan Gölleri Sonuç

31 EYMİR GÖLÜ Ankara’nın 20 km güneyinde Alan: km 2 Z max : m, Z ort : m

32  Z mak :4.5 ve Z ort :2.30 m alan: 6 km 2  Statü: IBA, Özel Çevre Koruma  Rekreasyonel kullanım Mogan Gölü

33 İzleme Programı 1997 ba ş ladı -devam ediyor  Fiziksel ve kimyasal: oksijen, sıcaklık, ı ş ık, pH, silicate, ASK,tuzluluk, azot, fosfor, klorofil-a  Biyolojik: fitoplankton, zooplankton, bitki haritası (GIS), suku ş u, balık stoku Bu veriler haftalık/15 günlük periodlarla ölçülmektedir  Hidroloji: EIE’den sa ğ lanmakta

34 Hidroloji: Su seviyesi değişimi Kurak yıl Kurak yıl + yanlış su yönetimi

35 % 80% 18% Tan & Beklioglu, 2005 Beklioglu & Tan, baskıda MOGAN GÖLÜ

36 Mogan Gölü Sukuşları Bitki fazla Bitki az

37 Biyomanipülasyon ÖncesiBiyomanipülasyon sonrası 2% 6% 50% 90% 75% 40% Beklioglu et al., 2003, Tan & Beklioglu, 2005 Beklioglu & Tan, 2005a EYMİR GÖLÜ

38 Fiziksel ve Kimyasal değişkenlerin DSS ve YSS dönemlerinde Mogan Gölü ve Eymir Gölü değişimi *** * NS ***

39 Mogan Gölü Eymir Gölü Beklioglu & Tan, 2005a, b

40 Beklioglu & Tan, 2005a

41

42 Plan Tatlısu kaynakları ve sığ göller Sığ Göllerde hidrolojinin rolü –Su seviyesi değişimi (SSD) SSD nin uzun süreli verilerde suiçi bitki gelişimine etkisi –Beyşehir, Uluabat ve Marmara Gölleri SSD nin kısa süreli ama çok sayıda değişkene olan etkişi –Eymir ve Mogan Gölleri Sonuç

43 Sonuç: Ekolojik yapılarının daha yakından izlenen Eymir ve Mogan Gölleri hidrolojik değişimlere duyarlıdırlar –Tuzluluk ve Elektiriksel iletkenelik –Besin tuzları –Plankton –Suiçi bitki gelişimi –Su kuşları Beyşehir Gölü Uluabat Gölü Marmara Gölü

44 Anadolu daki y değişime bakıldığında göller çok defa tuzlanıp tatlanmışlar ve yokolup tekrar ortaya çıkmışlar (Karabiyikoğlu et al., 1999). Günümüzeki bu sinyallerin iklimsel değişimle ilgisi nedir ??? Eger kuvvetli ise değişen fiziksel, kimyasal ve biyolojik yapları tanıplayıp yönetim planları geliştirmek çok önemli olacaktır.


"HİDROLOJİK DEĞİŞİMLER ve SIĞ GÖLLERİN EKOLOJİLERİ Meryem BEKLİOĞLU ODTÜ, Biyoloji Bölümü" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları